ศัพท์จีนในวังจากซีรีส์ย้อนยุค 皇上、陛下、臣 และ 奉旨 ใช้อย่างไร?

ผู้ใหญ่กำลังศึกษาคำเรียกราชสำนักจีนจากต้นฉบับประวัติศาสตร์และฉากซีรีส์ย้อนยุค พร้อมลายน้ำ PASAJEEN.COM

เวลาอ่านนิยายหรือดูซีรีส์จีนย้อนยุค เรามักได้ยินคำอย่าง 皇上 huángshang (หวงซ่าง), 陛下 bìxià (ปี้เซี่ย), 臣 chén (เฉริน) และ 奉旨 fèngzhǐ (เฟิ่งจรื่อ) คำเหล่านี้ไม่ได้เป็น “ราชาศัพท์จีน” ชุดเดียวที่ใช้เหมือนกันทุกยุค แต่เป็นคำเรียก คำแทนตัว และถ้อยคำราชสำนักซึ่งเปลี่ยนตามสมัย ฐานะผู้พูด และประเภทเอกสาร บทนี้จึงสอนให้ดูว่าใครพูดกับใครและอยู่ในบริบทใด

เรียนจบแล้วคุณจะ: แยกคำที่จักรพรรดิใช้แทนตนเอง คำที่ขุนนางใช้กราบทูล คำเรียกจักรพรรดิกับรัชทายาท และถ้อยคำเกี่ยวกับพระราชโองการได้ พร้อมรู้ว่าคำใดเป็นภาษาประวัติศาสตร์ คำใดถูกซีรีส์ใช้กว้างเกินหลักฐาน และไม่ควรนำไปใช้เป็นภาษาจีนสุภาพในชีวิตประจำวัน

预备词汇 (คำศัพท์จำเป็นก่อนเรียน)

称谓 chēngwèi (เชิงเว่ย — คำเรียกหรือคำขาน; form of address)自称 zìchēng (จื้อเชิง — คำที่ใช้เรียกตนเอง; self-reference)朝廷 cháotíng (เฉาถิง — ราชสำนัก; imperial court)语境 yǔjìng (อวี่จิ้ง — บริบททางภาษา; context)

ระดับการเข้าถึงบทเรียน

ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
  • Publicอ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ ระดับปัจจุบันของบทเรียนนี้
  • Free Memberต้องเข้าสู่ระบบ แต่ไม่ต้องชำระเงิน
  • VIPต้องมีสมาชิก VIP ที่ยังใช้งานอยู่

สมาชิกแต่ละแบบได้สิทธิ์อะไรบ้าง

Public ระดับของบทเรียนนี้

อ่านบทเรียนสาธารณะและเนื้อหาพื้นฐานที่เปิดให้ทุกคน โดยไม่ต้องสร้างบัญชี

  • บทเรียนสาธารณะอ่านบทเรียนและเนื้อหาพื้นฐานที่กำหนดเป็น Public ได้โดยไม่ต้องเข้าสู่ระบบ
Free Member

อ่านบทเรียน Public และบทเรียนที่กำหนดเป็น Free Member หลังเข้าสู่ระบบ โดยไม่ต้องชำระเงิน

  • บทเรียนสำหรับสมาชิกฟรีเมื่อเข้าสู่ระบบแล้ว สามารถอ่านบทเรียน Public และบทเรียนที่กำหนดเป็น Free Member ได้โดยไม่ต้องชำระเงิน
VIP

อ่านบทเรียน Public, Free Member และ VIP ตามสิทธิ์ที่ยังใช้งานอยู่ พร้อมใช้เครื่องมือเสริมที่บทเรียนนั้นรองรับ

  • บทเรียน VIPอ่านบทความและบทเรียนที่กำหนดสำหรับสมาชิก VIP โดยระบบตรวจสิทธิ์จากเซิร์ฟเวอร์
  • Dictionary Popupแตะคำหรือโครงสร้างภาษาจีนที่บทเรียนเตรียมไว้ เพื่อดูคำอธิบายโดยไม่ต้องออกจากบทเรียน
  • คลังคำศัพท์และประโยคของฉันบันทึกคำจาก Popup หรือเลือกข้อความภาษาจีนจากบทเรียนที่รองรับ เพื่อกลับมาทบทวนภายหลัง
  • เสียงและตัวช่วยอักษรจีนใช้เสียงภาษาจีนและเครื่องมือ Hanzi บนบทเรียนที่รองรับ เพื่อช่วยฝึกอ่านและออกเสียง
  • ความคืบหน้าและเรียนต่อบันทึกความคืบหน้าและกลับไปยังบทเรียนล่าสุดบนส่วนของระบบที่รองรับ
  • ส่วนลดสินค้าดิจิทัล 10%สมาชิก VIP ที่มีสิทธิ์ใช้งานได้รับส่วนลดตามเงื่อนไขของสินค้าดิจิทัลที่ร่วมรายการ

สิทธิ์ของเครื่องมือเสริมขึ้นอยู่กับฟังก์ชันที่บทเรียนนั้นรองรับ และไม่เปลี่ยนระดับการเข้าถึงของบทเรียน

ดูรายละเอียดสิทธิ์ VIP และแผนสมาชิกทั้งหมด

汉字练习 (ฝึกเขียนอักษรจีน)

เลือกอักษรสำคัญ 5 ตัวจากบทนี้ ดูลำดับขีด แล้วกดลองเขียนบนจอได้

ฝึกเขียนอักษร 旨

旨

Pinyin: zhǐ

อ่านว่า จรื่อ

ความหมาย: จุดประสงค์

ตัวอย่างการใช้

本机构的宗旨是服务社区。

Běn jīgòu de zōngzhǐ shì fúwù shèqū.

อ่านว่า เปิ่น จีโก้ว เตอะ จงจรื่อ ซรื่อ ฝูอู้ เซ่อรชวี

แปลไทย: จุดมุ่งหมายหลักขององค์กรนี้คือการให้บริการชุมชน (机构 = องค์กร; หน่วยงาน)

กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้

ฝึกเขียนอักษร 臣

臣

Pinyin: chén

อ่านว่า เฉริน

ความหมาย: ขุนนาง; กระหม่อมเมื่อขุนนางใช้แทนตน

ตัวอย่างการใช้

国王召集大臣商议国事。

Guówáng zhàojí dàchén shāngyì guóshì.

อ่านว่า กั๋วหวาง จร้าวจี๋ ต้าเฉริน ซรางอี้ กั๋วซรื่อ

แปลไทย: กษัตริย์เรียกเหล่าเสนาบดีมาหารือราชกิจ (国王 = กษัตริย์, 商议国事 = หารือราชกิจ)

กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้

ฝึกเขียนอักษร 奉

奉

Pinyin: fèng

อ่านว่า เฟิ่ง

ความหมาย: รับอย่างเคารพ; ถวาย; ปฏิบัติตาม

ตัวอย่างการใช้

这家店供奉的是土地公。

Zhè jiā diàn gòngfèng de shì Tǔdìgōng.

อ่านว่า เจร้อ เจีย เตี้ยน ก้งเฟิ่ง เตอะ ซรื่อ ถู่ตี้กง

แปลไทย: ร้านนี้บูชาเทพเจ้าที่

กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้

ฝึกเขียนอักษร 习

习

Pinyin: xí

อ่านว่า สี

ความหมาย: อักษรจากคำสำคัญในบทนี้ — อยู่ในคำ 习惯 — นิสัย

ตัวอย่างการใช้

什么习俗?

Shénme xísú?

อ่านว่า เสรินเมอะ สีสู

แปลไทย: ธรรมเนียมอะไร (习俗 = ธรรมเนียม)

กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้

ฝึกเขียนอักษร 告

告

Pinyin: gào

อ่านว่า ก้าว

ความหมาย: บอก; แจ้ง; เสียงในคำพิธีเก่า

ตัวอย่างการใช้

别告诉他。

Bié gàosu tā.

อ่านว่า เปี๋ย ก้าวซุ ทา

แปลไทย: อย่าบอกเขา (别 = อย่า)

กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้

使用地图 (แผนดูผู้พูด–ผู้ฟัง)

ก่อนแปล ให้ดูสามอย่าง: ผู้พูดมีฐานะใด กำลังพูดกับใคร และข้อความเป็นบทสนทนา เอกสาร หรือคำบรรยาย คำเดียวกันอาจฟังเป็นทางการ โบราณ หรือเป็นสำนวนละครเมื่อเปลี่ยนบริบท

เปิดดู: จัดคำเป็นสี่กลุ่มก่อนเริ่มจำ

ผู้ปกครองเรียกตนเอง

朕 zhèn (เจริ้น) เป็นคำที่จักรพรรดิใช้แทนตนในระบอบจักรวรรดิหลังฉิน ไม่ใช่สรรพนาม “ฉัน” สำหรับคนทั่วไป

ผู้อื่นเรียกผู้มีฐานันดร

陛下 bìxià (ปี้เซี่ย) ใช้ขานจักรพรรดิ ส่วน 殿下 diànxià (เตี้ยนเซี่ย) ตามพจนานุกรมประวัติศาสตร์ใช้เป็นคำยกย่องรัชทายาทและเชื้อพระวงศ์ชั้นเจ้าบางตำแหน่ง

ขุนนางเรียกตนเอง

臣 chén (เฉริน) เป็นคำแทนตัวของขุนนางต่อองค์ประมุขในภาษาโบราณ ไม่ใช่คำสุภาพแทน “ผม” ในภาษาจีนปัจจุบัน

คำเกี่ยวกับคำสั่ง

圣旨 shèngzhǐ (เซริ่งจรื่อ) คือราชโองการ ส่วน 奉旨 fèngzhǐ (เฟิ่งจรื่อ) หมายถึงปฏิบัติหรือกระทำตามพระราชโองการ

หลักสำคัญ: คำเหล่านี้เป็นภาษาประวัติศาสตร์และวรรณกรรม การใช้จริงแตกต่างกันระหว่างราชวงศ์ อย่านำประโยคจากซีรีส์เรื่องหนึ่งไปสรุปว่าทุกยุคพูดเหมือนกัน

กลับไปที่ Quick Jump

皇帝自称 (จักรพรรดิและคำแทนตัว)

กลุ่มนี้แยกระหว่างตำแหน่งผู้ปกครอง คำเรียกจากผู้อื่น และคำแทนตัวที่ผู้ปกครองใช้เอง การแปลทั้งหมดเป็น “ฮ่องเต้” จะทำให้บทบาทของคำหายไป

เปิดดู: แยก 皇帝 huángdì (หวงตี้), 皇上 huángshang (หวงซ่าง) และ 朕 zhèn (เจริ้น)

皇帝

Pinyin: huángdì
อ่านว่า: หวงตี้
แปลไทย: จักรพรรดิ; ผู้ดำรงตำแหน่งสูงสุดในระบอบจักรวรรดิ
English: emperor

皇帝颁布了一道诏书。

Huángdì bānbù le yí dào zhàoshū.

อ่านว่า: หวงตี้ ปานปู้ เลอะ อี๋ เต้า เจร้าเซรู

แปลไทย: จักรพรรดิทรงประกาศพระราชกฤษฎีกาหนึ่งฉบับ

English: The emperor issued an imperial edict.

皇上

Pinyin: huángshang
อ่านว่า: หวงซร่าง
แปลไทย: ฝ่าบาท; คำเรียกจักรพรรดิในราชสำนักบางยุค
English: His Majesty; the emperor

皇上正在与大臣商议此事。

Huángshang zhèngzài yǔ dàchén shāngyì cǐ shì.

อ่านว่า: หวงซร่าง เจริ้งไจ้ อวี่ ต้าเฉริน ซรางอี้ ฉื่อ ซรื่อ

แปลไทย: จักรพรรดิกำลังหารือเรื่องนี้กับขุนนาง

English: The emperor is discussing this matter with the ministers.

朕

Pinyin: zhèn
อ่านว่า: เจริ้น
แปลไทย: เรา; คำที่จักรพรรดิใช้แทนตนเองในภาษาโบราณ
English: imperial “I”; we, used by an emperor

朕已经知道了。

Zhèn yǐjīng zhīdào le.

อ่านว่า: เจริ้น อี่จิง จรือเต้า เลอะ

แปลไทย: เราทราบแล้ว

English: We are already aware of it.

อย่าสับสน: 九五之尊 jiǔwǔzhīzūn (จิ่วอู่จือจุน — ผู้สูงศักดิ์สูงสุด ซึ่งใช้เปรียบถึงจักรพรรดิ; the supreme sovereign) เป็นถ้อยคำยกย่อง ไม่ใช่สรรพนามที่ใช้แทน 朕 zhèn (เจริ้น) ได้ทุกประโยค ส่วน 吾皇 wúhuáng (อู๋หวง — จักรพรรดิของเรา; our emperor) เป็นถ้อยคำเรียกหรือสดุดี ไม่ใช่คำแทนตัวมาตรฐานของจักรพรรดิ

กลับไปที่ Quick Jump

尊称 (คำเรียกผู้มีฐานันดร)

陛下 bìxià (ปี้เซี่ย) กับ 殿下 diànxià (เตี้ยนเซี่ย) ไม่ควรแปลหรือใช้แทนกันเพียงเพราะภาษาไทยอาจใช้คำว่า “ฝ่าบาท” ได้ทั้งคู่ ต้องดูฐานะของผู้ถูกเรียก

เปิดดู: เรียกจักรพรรดิ รัชทายาท และพระราชบุตรให้ถูก

陛下

Pinyin: bìxià
อ่านว่า: ปี้เซี่ย
แปลไทย: ฝ่าบาท; คำยกย่องเมื่อขานจักรพรรดิหรือกษัตริย์
English: Your Majesty

陛下,臣有要事禀告。

Bìxià, chén yǒu yàoshì bǐnggào.

อ่านว่า: ปี้เซี่ย เฉริน โหย่ว เย่าซรื่อ ปิ่งเก้า

แปลไทย: ฝ่าบาท กระหม่อมมีเรื่องสำคัญจะกราบทูล

English: Your Majesty, I have an important matter to report.

殿下

Pinyin: diànxià
อ่านว่า: เตี้ยนเซี่ย
แปลไทย: พระองค์; คำยกย่องรัชทายาทหรือเชื้อพระวงศ์ชั้นเจ้าตามบริบทประวัติศาสตร์
English: Your Highness

太子殿下已经到了。

Tàizǐ diànxià yǐjīng dào le.

อ่านว่า: ไท่จื่อ เตี้ยนเซี่ย อี่จิง เต้า เลอะ

แปลไทย: องค์รัชทายาทเสด็จมาถึงแล้ว

English: His Highness the crown prince has arrived.

驸马

Pinyin: fùmǎ
อ่านว่า: ฟู่หม่า
แปลไทย: พระสวามีของเจ้าหญิง; ราชบุตรเขย
English: imperial son-in-law; princess’s husband

驸马奉命进宫。

Fùmǎ fèngmìng jìngōng.

อ่านว่า: ฟู่หม่า เฟิ่งมิ่ง จิ้นกง

แปลไทย: ราชบุตรเขยได้รับคำสั่งให้เข้าวัง

English: The imperial son-in-law was ordered to enter the palace.

จุดที่ต้องแก้จากความเข้าใจเดิม: การบอกว่า 殿下 diànxià (เตี้ยนเซี่ย) ใช้กับ “皇后 huánghòu (หวงโฮ่ว — จักรพรรดินี; empress) ไล่ลงมา” แบบตายตัวไม่แม่นยำ แหล่งพจนานุกรมประวัติศาสตร์ระบุแกนหลักว่าเป็นคำยกย่องรัชทายาทและบรรดาเจ้าหรือพระราชวงศ์บางตำแหน่ง การใช้จริงต้องตรวจยุค ราชวงศ์ และบทบาทของตัวละคร

กลับไปที่ Quick Jump

臣子用语 (คำที่ขุนนางใช้)

คำของขุนนางมักแสดงความสัมพันธ์เชิงลำดับชั้นอย่างชัดเจน ทั้งคำแทนตัว กริยากราบทูล และถ้อยคำที่ใช้เมื่อเข้าเฝ้า จึงไม่ควรแยกคำออกจากสถานการณ์

เปิดดู: ใช้ 臣 chén (เฉริน), 禀告 bǐnggào (ปิ่งเก้า) และ 平身 píngshēn (ผิงเซริน) ในฉากเข้าเฝ้า

臣

Pinyin: chén
อ่านว่า: เฉริน
แปลไทย: ขุนนาง; กระหม่อมเมื่อขุนนางใช้แทนตน
English: subject; minister; your servant

臣参见陛下。

Chén cānjiàn bìxià.

อ่านว่า: เฉริน ชานเจี้ยน ปี้เซี่ย

แปลไทย: กระหม่อมถวายบังคมฝ่าบาท

English: Your subject pays respects to Your Majesty.

禀告

Pinyin: bǐnggào
อ่านว่า: ปิ่งเก้า
แปลไทย: รายงานต่อผู้มีตำแหน่งสูงกว่า; กราบทูล
English: report respectfully to a superior

臣有一事禀告。

Chén yǒu yí shì bǐnggào.

อ่านว่า: เฉริน โหย่ว อี๋ ซรื่อ ปิ่งเก้า

แปลไทย: กระหม่อมมีเรื่องหนึ่งจะกราบทูล

English: Your subject has a matter to report.

平身

Pinyin: píngshēn
อ่านว่า: ผิงเซริน
แปลไทย: ลุกขึ้นได้; เลิกคุกเข่าหรือหมอบคำนับได้
English: rise; you may stand

众卿平身。

Zhòng qīng píngshēn.

อ่านว่า: จร้ง ชิง ผิงเซริน

แปลไทย: ขุนนางทั้งหลายลุกขึ้นได้

English: Ministers, you may rise.

คำที่พบร่วมกัน: 上朝 shàngcháo (ซ่างเฉา — เข้าร่วมราชสำนักหรือออกว่าราชการตามมุมมองผู้พูด; attend or hold court) ต้องดูว่าใครเป็นประธาน ส่วน 爱卿 àiqīng (อ้ายชิง — ขุนนางที่รัก/คำที่ผู้ปกครองใช้เรียกขุนนาง; my valued minister) เป็นคำเรียก ไม่ใช่ชื่อตำแหน่งราชการ และไม่ควรใส่คำว่า 众 zhòng (จ้ง — ทั้งหลาย; all) ทุกครั้ง

กลับไปที่ Quick Jump

圣旨与奉旨 (ราชโองการและการรับคำสั่ง)

คำกลุ่มนี้ต่างกันที่ชนิดคำและมุมมอง: 圣旨 shèngzhǐ (เซริ่งจรื่อ) เป็นสิ่งที่ออก ส่วน 奉旨 fèngzhǐ (เฟิ่งจรื่อ) บอกว่ารับและปฏิบัติตามคำสั่ง

เปิดดู: แยกคำนาม 圣旨 shèngzhǐ (เซริ่งจรื่อ) จากกริยาวลี 奉旨 fèngzhǐ (เฟิ่งจรื่อ)

圣旨

Pinyin: shèngzhǐ
อ่านว่า: เซริ่งจรื่อ
แปลไทย: ราชโองการของจักรพรรดิ
English: imperial edict

圣旨已经送到府上。

Shèngzhǐ yǐjīng sòng dào fǔshang.

อ่านว่า: เซริ่งจรื่อ อี่จิง ซ่ง เต้า ฝู่ซร่าง

แปลไทย: ราชโองการถูกส่งมาถึงจวนแล้ว

English: The imperial edict has been delivered to the residence.

奉旨

Pinyin: fèngzhǐ
อ่านว่า: เฟิ่งจรื่อ
แปลไทย: รับพระราชโองการให้กระทำ; ปฏิบัติตามพระราชโองการ
English: act by imperial order

臣奉旨前来调查。

Chén fèngzhǐ qiánlái diàochá.

อ่านว่า: เฉริน เฟิ่งจรื่อ เฉียนไหล เตี้ยวฉรา

แปลไทย: กระหม่อมมาสืบสวนตามพระราชโองการ

English: Your subject has come to investigate by imperial order.

驾到

Pinyin: jiàdào
อ่านว่า: เจี้ยเต้า
แปลไทย: เสด็จมาถึง; คำประกาศว่าผู้มีฐานันดรสูงมาถึง
English: arrive, of a sovereign or high-ranking royal

皇上驾到!

Huángshang jiàdào!

อ่านว่า: หวงซร่าง เจี้ยเต้า

แปลไทย: ฝ่าบาทเสด็จมาถึงแล้ว!

English: His Majesty has arrived!

คำใกล้กัน: 下旨 xiàzhǐ (เซี่ยจื่อ — ออกพระราชโองการ; issue an imperial order) มองจากผู้ที่ออกคำสั่ง, 领旨 lǐngzhǐ (หลิ่งจรื่อ — รับพระราชโองการ; receive an imperial order) มองจากผู้รับ และ 奉旨 fèngzhǐ (เฟิ่งจรื่อ) เน้นว่ากระทำตามคำสั่งนั้น คำว่า 有旨 yǒu zhǐ (โหย่ว จื่อ — มีราชโองการ; an edict has arrived) เป็นคำประกาศตามฉาก ไม่ได้แปลว่า “มีราชโองการถึง” แบบเดียวในทุกข้อความ

กลับไปที่ Quick Jump

影视误区 (คำที่ซีรีส์ทำให้สับสน)

ละครย้อนยุคมักผสมคำจากหลายสมัยหรือทำให้ตัวละครพูดเหมือนกันเพื่อให้ผู้ชมเข้าใจง่าย จึงควรเรียนคำศัพท์พร้อมหมายเหตุ ไม่ใช้บทละครเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์เพียงแหล่งเดียว

เปิดดู: ทำไม 臣妾 chénqiè (เฉรินเชี่ย), 哀家 āijiā (อายเจีย), 御 yù (อวี้) และ 龙 lóng (หลง) ไม่ได้ใช้กว้างอย่างที่เห็นในละคร

  • 臣妾 chénqiè (เฉรินเชี่ย — ในภาษาเก่าอาจหมายรวมผู้ใต้ปกครองชายหญิง; male and female subjects) ไม่ควรจำว่าเป็นสรรพนามมาตรฐานของฮองเฮาทุกยุค แหล่งศึกษาภาษาสื่อของจีนชี้ว่าการให้สตรีในวังใช้คำนี้เป็น “ฉัน” แบบเดียวกันจำนวนมากเป็นการใช้ภาษาละครเกินจริง
  • 哀家 āijiā (อายเจีย — คำแทนตัวของสตรีม่ายผู้มีฐานะสูงในวรรณกรรม/อุปรากร; literary self-reference of a widowed royal woman) พบเด่นในงานละครและนิยาย ไม่ควรสรุปว่าไทเฮาในประวัติศาสตร์ทุกพระองค์ใช้คำนี้เสมอ
  • คำขึ้นต้นด้วย 御 yù (อวี้ — ของจักรพรรดิหรือเกี่ยวกับราชสำนัก; imperial) มีจริงหลายคำ เช่น 御驾 yùjià (อวี้เจี้ย — ขบวนหรือพาหนะเสด็จ; imperial carriage/procession) และ 御膳 yùshàn (อวี้ซ่าน — พระกระยาหาร; imperial meal) แต่ไม่ใช่สิ่ง “ของพระองค์” ทุกชนิดจะเติม 御 แล้วถูกอัตโนมัติ
  • 龙体 lóngtǐ (หลงถี่ — พระวรกายในถ้อยคำยกย่อง; the emperor’s person/body) พบในสำนวนราชสำนักบางบริบท แต่ 龙脉 lóngmài (หลงม่าย — แนวพลังมังกรในภูมิศาสตร์ฮวงจุ้ย; dragon vein in geomancy) ไม่ได้หมายถึงชีพจรของจักรพรรดิ หากพูด “ชีพจร” ใช้ 脉搏 màibó (ม่ายปั๋ว — ชีพจร; pulse)

กลับไปที่ Quick Jump

情境对话 (บทสนทนาตามสถานการณ์)

บทสนทนานี้แต่งใหม่เพื่อฝึกแยกบทบาท ไม่ได้คัดจากซีรีส์หรือเอกสารประวัติศาสตร์ ให้สังเกตว่าคำแทนตัวและคำเรียกเปลี่ยนตามผู้พูด

เปิดดู: ขุนนางเข้าเฝ้าและรับพระราชโองการ

侍从:皇上驾到!

Shìcóng: Huángshang jiàdào!

อ่านว่า: ซรื่อฉง: หวงซร่าง เจี้ยเต้า

แปลไทย: มหาดเล็ก: ฝ่าบาทเสด็จมาถึงแล้ว!

English: Attendant: His Majesty has arrived!

大臣:臣参见陛下。

Dàchén: Chén cānjiàn bìxià.

อ่านว่า: ต้าเฉริน: เฉริน ชานเจี้ยน ปี้เซี่ย

แปลไทย: ขุนนาง: กระหม่อมถวายบังคมฝ่าบาท

English: Minister: Your subject pays respects to Your Majesty.

皇帝:平身。朕有一事交给你办。

Huángdì: Píngshēn. Zhèn yǒu yí shì jiāo gěi nǐ bàn.

อ่านว่า: หวงตี้: ผิงเซริน เจริ้น โหย่ว อี๋ ซรื่อ เจียว เก๋ย หนี่ ปั้น

แปลไทย: จักรพรรดิ: ลุกขึ้นได้ เรามีเรื่องหนึ่งจะมอบให้เจ้าจัดการ

English: Emperor: Rise. We have a matter for you to handle.

大臣:臣领旨,一定尽力办好。

Dàchén: Chén lǐngzhǐ, yídìng jìnlì bàn hǎo.

อ่านว่า: ต้าเฉริน: เฉริน หลิ่งจรื่อ อี๋ติ้ง จิ้นลี่ ปั้น ห่าว

แปลไทย: ขุนนาง: กระหม่อมรับพระราชโองการ จะพยายามจัดการให้เรียบร้อย

English: Minister: Your subject accepts the order and will do his utmost to complete it well.

วิเคราะห์: ผู้ประกาศใช้ 皇上 huángshang (หวงซ่าง) เรียกจักรพรรดิ ขุนนางใช้ 臣 chén (เฉริน) เรียกตนและ 陛下 bìxià (ปี้เซี่ย) เรียกผู้ฟัง จักรพรรดิใช้ 朕 zhèn (เจริ้น) แทนตน และขุนนางตอบรับด้วย 领旨 lǐngzhǐ (หลิ่งจรื่อ)

กลับไปที่ Quick Jump

练习 (แบบฝึกทบทวน)

ลองตอบจากฐานะผู้พูดและผู้ฟังก่อนเปิดเฉลย แต่ละคำตอบอยู่ติดกับโจทย์และให้ประโยคครบห้าชั้น

ข้อ 1: ขุนนางกราบทูลจักรพรรดิ ควรใช้ 陛下 bìxià (ปี้เซี่ย) หรือ 殿下 diànxià (เตี้ยนเซี่ย)?

เปิดดู: คำตอบข้อ 1

ใช้ 陛下 bìxià (ปี้เซี่ย) เพราะผู้ฟังคือจักรพรรดิ

陛下,臣有事禀告。

Bìxià, chén yǒu shì bǐnggào.

อ่านว่า: ปี้เซี่ย เฉริน โหย่ว ซรื่อ ปิ่งเก้า

แปลไทย: ฝ่าบาท กระหม่อมมีเรื่องจะกราบทูล

English: Your Majesty, your subject has a matter to report.

ข้อ 2: ใครเป็นผู้ใช้ 朕 zhèn (เจริ้น) แทนตนในระบอบจักรวรรดิ?

เปิดดู: คำตอบข้อ 2

จักรพรรดิใช้คำนี้แทนตนเอง ไม่ใช่ขุนนางหรือประชาชนทั่วไป

朕明白你的意思。

Zhèn míngbai nǐ de yìsi.

อ่านว่า: เจริ้น หมิงไป หนี่ เตอะ อี้ซึ

แปลไทย: เราเข้าใจความหมายของเจ้า

English: We understand what you mean.

ข้อ 3: เติมคำให้ได้ความหมาย “ขุนนางมาสืบสวนตามพระราชโองการ” — 大臣___前来调查。 Dàchén ___ qiánlái diàochá. (ต้าเฉิน ___ เฉียนไหล เตี้ยวฉา)

เปิดดู: คำตอบข้อ 3

เติม 奉旨 fèngzhǐ (เฟิ่งจรื่อ) เพราะเน้นการกระทำตามคำสั่ง

大臣奉旨前来调查。

Dàchén fèngzhǐ qiánlái diàochá.

อ่านว่า: ต้าเฉริน เฟิ่งจรื่อ เฉียนไหล เตี้ยวฉรา

แปลไทย: ขุนนางมาสืบสวนตามพระราชโองการ

English: The minister came to investigate by imperial order.

ข้อ 4: ประโยคใดแก้ความเข้าใจเรื่อง 龙脉 lóngmài (หลงม่าย) ได้ถูกต้อง?

เปิดดู: คำตอบข้อ 4

龙脉 lóngmài (หลงม่าย) เป็นแนวพลังตามภูมิศาสตร์ฮวงจุ้ย ไม่ใช่ชีพจรของจักรพรรดิ

龙脉不是皇帝的脉搏。

Lóngmài bú shì huángdì de màibó.

อ่านว่า: หลงม่าย ปู๋ ซรื่อ หวงตี้ เตอะ ม่ายปั๋ว

แปลไทย: แนวพลังมังกรไม่ใช่ชีพจรของจักรพรรดิ

English: A dragon vein is not the emperor’s pulse.

ข้อ 5: แปล “องค์รัชทายาทเสด็จมาถึงแล้ว” โดยใช้คำเรียกให้ตรงฐานะ

เปิดดู: คำตอบข้อ 5

太子殿下已经到了。

Tàizǐ diànxià yǐjīng dào le.

อ่านว่า: ไท่จื่อ เตี้ยนเซี่ย อี่จิง เต้า เลอะ

แปลไทย: องค์รัชทายาทเสด็จมาถึงแล้ว

English: His Highness the crown prince has arrived.

กลับไปที่ Quick Jump

小结 สรุปจำง่าย

(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)

  • 皇帝 (huángdì / ฮว๋างตี้ / จักรพรรดิ) ชื่อตำแหน่ง ใช้เล่าเรื่องหรือบรรยาย
  • 皇上 (huángshang / ฮว๋างซรัง / ฝ่าบาท) คำที่คนในราชสำนักใช้เรียกจักรพรรดิ
  • 朕 (zhèn / เจริ้น / เรา (จักรพรรดิเรียกตนเอง)) มีแต่จักรพรรดิที่ใช้คำนี้
  • 陛下 (bìxià / ปี้เซี่ย / ฝ่าบาท) ใช้ขานจักรพรรดิโดยตรง
  • 殿下 (diànxià / เตี้ยนเซี่ย / พระองค์) ใช้กับรัชทายาทและเชื้อพระวงศ์ชั้นเจ้า
  • 臣 (chén / เฉริน / กระหม่อม ขุนนาง) ขุนนางใช้เรียกตนเองต่อหน้าจักรพรรดิ
  • 禀告 (bǐnggào / ปิ่งก้าว / กราบทูล รายงาน) รายงานต่อผู้ที่ฐานะสูงกว่า
  • 平身 (píngshēn / ผิงเซริน / ลุกขึ้นได้) จักรพรรดิพูดให้ผู้ที่คุกเข่าลุกขึ้น
  • 圣旨 (shèngzhǐ / เซริ่งจรื่อ / ราชโองการ) เป็นคำนาม คือคำสั่งของจักรพรรดิ
  • 奉旨 (fèngzhǐ / เฟิ่งจรื่อ / ทำตามราชโองการ) วางหน้ากริยา บอกว่าทำตามคำสั่งนั้น

ดูว่าใครพูดกับใคร: 朕 จักรพรรดิเรียกตนเอง · 臣 ขุนนางเรียกตนเอง · 陛下 ใช้กับจักรพรรดิ · 殿下 ใช้กับรัชทายาท