问还是,说或者 คำว่า “หรือ” สองตัวในภาษาจีน
(wèn háishi, shuō huòzhě / เวิ่น ไหซรึ ซรัว ฮั่วเจร่อ / ถามใช้ 还是 บอกใช้ 或者)
คนไทยพูดว่า “หรือ” ได้ทั้งตอนถามและตอนบอก แต่ภาษาจีนแยกเป็นสองคำ ถ้าถามให้อีกฝ่ายเลือกใช้ 还是 (háishi / ไหซรึ / หรือ (ในคำถาม)) ถ้าบอกว่าเลือกอย่างไหนก็ได้ใช้ 或者 (huòzhě / ฮั่วเจร่อ / หรือ (ในประโยคบอกเล่า)) สองคำนี้สลับกันไม่ได้
บทนี้สอนหลักเลือกในสามขั้น ตำแหน่งที่คนไทยมักพลาด และความหมายอื่นของ 还是 ที่ไม่ได้แปลว่า “หรือ” เลย
预备词汇 คำศัพท์ภาษาจีนที่ควรรู้ก่อนเข้าบทเรียน
(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)
ทำความรู้จักคำหลักของบทนี้สั้น ๆ ก่อน จะได้ตามคำอธิบายได้ทัน ส่วนนี้ไม่ได้แทนคำอธิบายในแต่ละหัวข้อ
还是
อ่านว่า: ไหซรึ
แปลไทย: หรือ (ในคำถาม)
English: or (in questions)
或者
อ่านว่า: ฮั่วเจร่อ
แปลไทย: หรือ (ในประโยคบอกเล่า)
English: or (in statements)
选择
อ่านว่า: เสวี่ยนเจ๋อ
แปลไทย: เลือก ตัวเลือก
English: to choose; choice
问题
อ่านว่า: เวิ่นถี
แปลไทย: คำถาม ปัญหา
English: question
都可以
อ่านว่า: โตว เข่ออี่
แปลไทย: ได้ทั้งนั้น
English: either is fine
不知道
อ่านว่า: ปู้ จรือต้าว
แปลไทย: ไม่รู้
English: not know
不管
อ่านว่า: ปู้กว่าน
แปลไทย: ไม่ว่า
English: no matter
打车
อ่านว่า: ต่าเชรอ
แปลไทย: เรียกแท็กซี่
English: to take a taxi
地铁
อ่านว่า: ตี้เถี่ย
แปลไทย: รถไฟใต้ดิน
English: subway
有空
อ่านว่า: โหย่ว ค่ง
แปลไทย: ว่าง
English: to be free
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
先看是不是问句 เลือก 还是 หรือ 或者 ในสามขั้น
(xiān kàn shì bu shì wènjù / เซียน ค่าน ซรื่อ ปุ ซรื่อ เวิ่นจวี้ / ดูก่อนว่าเป็นประโยคคำถามไหม)
ขั้นแรก ดูว่ากำลังถามให้เลือกไหม ถ้าใช่ ใช้ 还是 (háishi / ไหซรึ / หรือ) และไม่ต้องมี 吗 ท้ายประโยค เพราะคำถามเลือกเป็นคำถามอยู่แล้ว เช่น 你喝茶还是喝咖啡? (Nǐ hē chá háishi hē kāfēi? / หนี่ เฮอ ฉรา ไหซรึ เฮอ คาเฟย / คุณดื่มชาหรือกาแฟ)
ขั้นที่สอง ถ้าเป็นการบอกเล่า ว่ามีทางเลือกหลายทางหรืออย่างไหนก็ได้ ใช้ 或者 (huòzhě / ฮั่วเจร่อ / หรือ) เช่น 喝茶或者喝咖啡都可以。 (Hē chá huòzhě hē kāfēi dōu kěyǐ. / เฮอ ฉรา ฮั่วเจร่อ เฮอ คาเฟย โตว เข่ออี่ / ดื่มชาหรือกาแฟก็ได้ทั้งนั้น)
ขั้นที่สาม ระวังคำถามที่ซ่อนอยู่ หลังคำอย่าง 不知道 (bù zhīdào / ปู้ จรือต้าว / ไม่รู้) 不管 (bùguǎn / ปู้กว่าน / ไม่ว่า) หรือ 决定 (juédìng / เจวี๋ยติ้ง / ตัดสินใจ) ประโยคทั้งประโยคเป็นบอกเล่า แต่ข้างในมีคำถามเลือกซ่อนอยู่ จึงยังใช้ 还是
问别人选哪一个,用“还是”;告诉别人哪个都行,用“或者”。
(问别人 = ถามคนอื่น, 选哪一个 = เลือกอันไหน, 告诉 = บอก, 哪个都行 = อันไหนก็ได้)
- ถามตัวเองว่า ประโยคนี้รอให้อีกฝ่ายตอบว่าเลือกอะไรไหม
- ถ้ารอคำตอบว่าเลือกอะไร ใช้ 还是 (háishi / ไหซรึ / หรือ) และตัด 吗 ออก
- ถ้าแค่บอกว่ามีหลายทางเลือก ใช้ 或者 (huòzhě / ฮั่วเจร่อ / หรือ) มักตามด้วย 都可以 (dōu kěyǐ / โตว เข่ออี่ / ได้ทั้งนั้น) หรือ 都行 (dōu xíng / โตว สิง / ได้หมด)
- ถ้ามี 不知道 不管 决定 อยู่หน้าตัวเลือก ให้กลับไปใช้ 还是
ตัวอย่างที่ 1 · ถามให้เลือก
我们今天去还是明天去?
อ่านว่า หว่อเมิน จินเทียน ชวี่ ไหซรึ หมิงเทียน ชวี่
พวกเราไปวันนี้หรือไปพรุ่งนี้ (今天 = วันนี้, 明天 = พรุ่งนี้)
Shall we go today or tomorrow?
ผู้ถามรอคำตอบว่าเลือกวันไหน จึงใช้ 还是 และไม่มี 吗
ตัวอย่างที่ 2 · บอกว่าได้ทั้งสองทาง
你可以坐地铁或者打车去机场。
อ่านว่า หนี่ เข่ออี่ จั้ว ตี้เถี่ย ฮั่วเจร่อ ต่าเชรอ ชวี่ จีฉร่าง
คุณนั่งรถไฟใต้ดินหรือเรียกแท็กซี่ไปสนามบินก็ได้ (坐地铁 = นั่งรถไฟใต้ดิน, 机场 = สนามบิน)
You can take the subway or a taxi to the airport.
เป็นการแนะนำ ไม่ได้ถาม จึงใช้ 或者
ตัวอย่างที่ 3 · คำถามที่ซ่อนอยู่
我不知道他今天来还是不来。
อ่านว่า หว่อ ปู้ จรือต้าว ทา จินเทียน ไหล ไหซรึ ปู้ ไหล
ฉันไม่รู้ว่าวันนี้เขาจะมาหรือไม่มา (不知道 = ไม่รู้, 来 = มา)
I don't know whether he's coming today or not.
ทั้งประโยคเป็นบอกเล่า แต่หลัง 不知道 มีคำถามว่า มาหรือไม่มา จึงใช้ 还是
例句 ประโยคตัวอย่าง
(lìjù / ลี่จวี้ / ประโยคตัวอย่าง)
ประโยคเหล่านี้ใช้ 还是 และ 或者 ในชีวิตจริง ลองเดาก่อนว่าประโยคไหนเป็นคำถาม ประโยคไหนเป็นบอกเล่า
ประโยคที่ 1
你喝茶还是喝咖啡?
อ่านว่า หนี่ เฮอ ฉรา ไหซรึ เฮอ คาเฟย
คุณดื่มชาหรือดื่มกาแฟ (茶 = ชา, 咖啡 = กาแฟ)
Would you like tea or coffee?
ประโยคที่ 2
我们今天去还是明天去?
อ่านว่า หว่อเมิน จินเทียน ชวี่ ไหซรึ หมิงเทียน ชวี่
พวกเราไปวันนี้หรือไปพรุ่งนี้ (今天 = วันนี้)
Shall we go today or tomorrow?
ประโยคที่ 3
你是中国人还是泰国人?
อ่านว่า หนี่ ซรื่อ จรงกั๋ว เหริน ไหซรึ ไท่กั๋ว เหริน
คุณเป็นคนจีนหรือคนไทย (泰国人 = คนไทย)
Are you Chinese or Thai?
ประโยคที่ 4
喝茶或者喝咖啡都可以。
อ่านว่า เฮอ ฉรา ฮั่วเจร่อ เฮอ คาเฟย โตว เข่ออี่
ดื่มชาหรือกาแฟก็ได้ทั้งนั้น (都可以 = ได้ทั้งนั้น)
Tea or coffee, either is fine.
ประโยคที่ 5
你可以坐地铁或者打车去机场。
อ่านว่า หนี่ เข่ออี่ จั้ว ตี้เถี่ย ฮั่วเจร่อ ต่าเชรอ ชวี่ จีฉร่าง
คุณนั่งรถไฟใต้ดินหรือเรียกแท็กซี่ไปสนามบินก็ได้ (机场 = สนามบิน)
You can take the subway or a taxi to the airport.
ประโยคที่ 6
周末我一般在家看书,或者去公园走走。
อ่านว่า โจรวมั่ว หว่อ อี้ปาน ไจ้ เจีย ค่าน ซรู ฮั่วเจร่อ ชวี่ กงเหยวียน โจ่วโจว
สุดสัปดาห์ปกติฉันอ่านหนังสืออยู่บ้าน หรือไม่ก็ไปเดินเล่นที่สวน (一般 = ปกติ, 走走 = เดินเล่น)
At weekends I usually read at home, or go for a walk in the park.
ประโยคที่ 7
我不知道他今天来还是不来。
อ่านว่า หว่อ ปู้ จรือต้าว ทา จินเทียน ไหล ไหซรึ ปู้ ไหล
ฉันไม่รู้ว่าวันนี้เขาจะมาหรือไม่มา (不知道 = ไม่รู้)
I don't know whether he's coming today or not.
ประโยคที่ 8
不管下雨还是晴天,他都去跑步。
อ่านว่า ปู้กว่าน เซี่ย อวี่ ไหซรึ ฉิงเทียน ทา โตว ชวี่ เผ่าปู้
ไม่ว่าฝนตกหรือแดดออก เขาก็ไปวิ่งทุกครั้ง (不管 = ไม่ว่า, 晴天 = วันแดดออก, 跑步 = วิ่ง)
Rain or shine, he always goes running.
ประโยคที่ 9
你明天或者后天有空吗?
อ่านว่า หนี่ หมิงเทียน ฮั่วเจร่อ โฮ่วเทียน โหย่ว ค่ง มะ
พรุ่งนี้หรือมะรืนนี้คุณว่างไหม (后天 = มะรืนนี้, 有空 = ว่าง)
Are you free tomorrow or the day after?
ประโยคที่ 10
时间不早了,我们还是打车吧。
อ่านว่า สรือเจียน ปู้ เจ่า เลอะ หว่อเมิน ไหซรึ ต่าเชรอ ป่ะ
ไม่เช้าแล้ว พวกเราเรียกแท็กซี่ดีกว่า (时间不早了 = ไม่เช้าแล้ว สายแล้ว, 打车 = เรียกแท็กซี่)
It's getting late, we'd better take a taxi.
ประโยคที่ 11
这么多年了,他还是很喜欢唱歌。
อ่านว่า เจร้อเมอะ ตัว เหนียน เลอะ ทา ไหซรึ เหิ่น สี่ฮวัน ชร่าง เกอ
ผ่านมาหลายปีแล้ว เขาก็ยังชอบร้องเพลงมาก (这么多年 = หลายปีขนาดนี้, 唱歌 = ร้องเพลง)
After all these years, he still loves singing.
ประโยคที่ 12
问选择用还是,说选择用或者。
อ่านว่า เวิ่น เสวี่ยนเจ๋อ ย่ง ไหซรึ ซรัว เสวี่ยนเจ๋อ ย่ง ฮั่วเจร่อ
ถามให้เลือกใช้ 还是 บอกทางเลือกใช้ 或者 (选择 = ตัวเลือก)
Use háishi to ask for a choice, and huòzhě to state options.
实战阅读 ลองอ่านของจริง
(shízhàn yuèdú / สรือจร้าน เยวี่ยตู๋ / ฝึกอ่านในสถานการณ์จริง)
ข้อความแชทนี้แต่งขึ้นเพื่อฝึก เพื่อนสองคนนัดกินข้าวเย็น มีทั้งคำถามเลือกและคำบอกเล่า ลองอ่านแล้วบอกว่าแต่ละบรรทัดใช้คำไหนเพราะอะไร
晚上吃火锅还是吃烤鸭?
อ่านว่า หว่านซรัง ชรือ หั่วกัว ไหซรึ ชรือ ข่าวยา
เย็นนี้กินหม้อไฟหรือเป็ดย่าง (火锅 = หม้อไฟ, 烤鸭 = เป็ดย่าง)
Hotpot or roast duck tonight?
都行,火锅或者烤鸭我都喜欢。
อ่านว่า โตว สิง หั่วกัว ฮั่วเจร่อ ข่าวยา หว่อ โตว สี่ฮวัน
ได้หมด หม้อไฟหรือเป็ดย่างฉันก็ชอบทั้งนั้น (都行 = ได้หมด)
Either's fine, I like both hotpot and roast duck.
那你看看是七点还是八点方便。
อ่านว่า น่า หนี่ ค่านคัน ซรื่อ ชี เตี่ยน ไหซรึ ปา เตี่ยน ฟางเปี้ยน
งั้นเธอดูหน่อยว่าทุ่มหนึ่งหรือสองทุ่มสะดวกกว่า (看看 = ดูหน่อย, 方便 = สะดวก)
Then see whether seven or eight o'clock suits you.
八点吧,七点我可能还在路上。
อ่านว่า ปา เตี่ยน ปะ ชี เตี่ยน หว่อ เข่อเหนิง ไห ไจ้ ลู่ ซรัง
สองทุ่มเถอะ ตอนทุ่มหนึ่งฉันอาจยังอยู่บนรถ (可能 = อาจจะ, 在路上 = อยู่ระหว่างทาง)
Eight, please — at seven I might still be on the way.
ลองเดาก่อนเปิดดู
บรรทัดที่ 1 เป็นคำถามหรือบอกเล่า และใช้คำไหน
เปิดดูแนวคำตอบ
เป็นคำถามให้เลือกอาหาร จึงใช้ 还是 (háishi / ไหซรึ / หรือ) และไม่มี 吗
บรรทัดที่ 2 ทำไมใช้ 或者
เปิดดูแนวคำตอบ
ผู้ตอบไม่ได้ถาม แต่บอกว่าอย่างไหนก็ได้ 或者 (huòzhě / ฮั่วเจร่อ / หรือ) จึงคู่กับ 都 (dōu / โตว / ทั้งนั้น)
บรรทัดที่ 3 ไม่มีเครื่องหมายคำถาม แต่ทำไมใช้ 还是
เปิดดูแนวคำตอบ
หลัง 看看 (kànkan / ค่านคัน / ดูหน่อย) มีคำถามซ่อนอยู่ว่า เจ็ดโมงหรือแปดโมง คนอ่านต้องเลือก จึงใช้ 还是
注意 (จุดที่มักใช้ผิด)
(zhùyì / จรู้อี้ / ระวัง)
- คำถามเลือกด้วย 还是 ไม่ต้องมี 吗 你喝茶还是喝咖啡? (Nǐ hē chá háishi hē kāfēi? / หนี่ เฮอ ฉรา ไหซรึ เฮอ คาเฟย / ถูก) แต่ 你喝茶还是喝咖啡吗? ผิด
- อย่าใช้ 或者 ถามให้เลือก ถ้าต้องการให้อีกฝ่ายเลือก ให้เปลี่ยนเป็น 还是 เสมอ
- หลัง 不知道 (bù zhīdào / ปู้ จรือต้าว / ไม่รู้) 不管 (bùguǎn / ปู้กว่าน / ไม่ว่า) และ 决定 (juédìng / เจวี๋ยติ้ง / ตัดสินใจ) ให้ใช้ 还是 แม้ประโยคจะไม่ใช่คำถาม
- 还是 (háishi / ไหซรึ / ยังคง; …ดีกว่า) ที่อยู่หน้ากริยาโดยไม่มีตัวเลือกสองตัว ไม่ได้แปลว่า “หรือ” ให้แปลว่า “ยังคง” หรือ “…ดีกว่า” ตามบริบท
汉字练习 (ฝึกเขียนอักษรจีน)
(hànzì liànxí / ฮ่านจื้อ เลี่ยนสี / ฝึกเขียนอักษรจีน)
เลือกอักษรหกตัวจากคำหลักในบทนี้ ดูว่าแต่ละตัวมีกี่ขีดและประกอบด้วยส่วนไหน อักษรเดี่ยวไม่มีปุ่มเสียง เพราะเสียงอ่านอยู่ที่คำทั้งคำ ให้ฟังจากประโยคด้านบนแทน
หลักลำดับขีดที่ใช้บ่อย
- บนก่อนล่าง และซ้ายก่อนขวา
- ขีดนอนก่อนขีดตั้งเมื่อสองขีดตัดกัน
- เขียนกรอบด้านนอกก่อนใส่ของข้างใน แล้วค่อยปิดขีดล่างสุด
还
อ่านว่า: ไห
ยัง; คืน
มาจากคำว่า 还是 (háishi / ไหซรึ / หรือ (ในคำถาม))
จำนวนขีด: 7 ขีด
โครงสร้าง: โครงล้อมครึ่ง ด้านล่างซ้ายเป็นหมวดเดิน 辶 (chuò / ชรั่ว / หมวดเดิน) ด้านในเป็น 不 (bù / ปู้ / ไม่)
是
อ่านว่า: ซรื่อ
เป็น ใช่
มาจากคำว่า 还是 (háishi / ไหซรึ / หรือ (ในคำถาม))
จำนวนขีด: 9 ขีด
โครงสร้าง: โครงบนล่าง ด้านบนเป็น 日 (rì / ยรื่อ / ดวงอาทิตย์) ด้านล่างเป็นขีดนอนกับรูปคล้ายเท้า
或
อ่านว่า: ฮั่ว
หรือ
มาจากคำว่า 或者 (huòzhě / ฮั่วเจร่อ / หรือ (ในประโยคบอกเล่า))
จำนวนขีด: 8 ขีด
โครงสร้าง: โครงล้อมครึ่งจากขวาบน ด้านนอกเป็น 戈 (gē / เกอ / ทวน) ด้านในเป็น 口 (kǒu / โข่ว / ปาก) และขีดนอนใต้ 口
者
อ่านว่า: เจร่อ
ผู้ สิ่งที่
มาจากคำว่า 或者 (huòzhě / ฮั่วเจร่อ / หรือ (ในประโยคบอกเล่า))
จำนวนขีด: 8 ขีด
โครงสร้าง: โครงบนล่าง ด้านบนเป็นส่วนบนของ 老 (lǎo / เหล่า / แก่) ด้านล่างเป็น 日 (rì / ยรื่อ / ดวงอาทิตย์)
选
อ่านว่า: เสวี่ยน
เลือก
มาจากคำว่า 选择 (xuǎnzé / เสวี่ยนเจ๋อ / เลือก ตัวเลือก)
จำนวนขีด: 9 ขีด
โครงสร้าง: โครงล้อมครึ่ง ด้านล่างซ้ายเป็นหมวดเดิน 辶 (chuò / ชรั่ว / หมวดเดิน) ด้านในเป็น 先 (xiān / เซียน / ก่อน)
茶
อ่านว่า: ฉรา
ชา
มาจากคำว่า 喝茶 (hē chá / เฮอ ฉรา / ดื่มชา)
จำนวนขีด: 9 ขีด
โครงสร้าง: โครงบนล่าง ด้านบนเป็นหมวดหญ้า 艹 (cǎo / ฉ่าว / หญ้า) ตรงกลางเป็น 人 (rén / เหริน / คน) ด้านล่างเป็นรูปคล้าย 木 (mù / มู่ / ไม้)
练习 แบบฝึกหัด
(liànxí / เลี่ยนสี / แบบฝึกหัด)
ทุกข้อต้องอ่านภาษาจีนจึงจะตอบได้ ลองตอบเองก่อน แล้วค่อยเปิดดูเฉลย
ข้อ 1. เติมคำ: 你要米饭___面条?
เปิดดูเฉลย
还是
เป็นคำถามให้เลือก จึงใช้ 还是
ข้อ 2. เติมคำ: 米饭___面条都可以。
เปิดดูเฉลย
或者
เป็นการบอกว่าอย่างไหนก็ได้ จึงใช้ 或者 คู่กับ 都可以
ข้อ 3. ประโยคไหนถูก: 你喝茶还是咖啡吗? (Nǐ hē chá háishi kāfēi ma? / หนี่ เฮอ ฉรา ไหซรึ คาเฟย ม่ะ / ตัวเลือก ก) หรือ 你喝茶还是咖啡? (Nǐ hē chá háishi kāfēi? / หนี่ เฮอ ฉรา ไหซรึ คาเฟย / ตัวเลือก ข)
เปิดดูเฉลย
你喝茶还是咖啡?
คำถามเลือกด้วย 还是 ไม่มี 吗
ข้อ 4. เติมคำ: 我还没决定去北京___去上海。
เปิดดูเฉลย
还是
หลัง 决定 มีคำถามเลือกซ่อนอยู่ จึงใช้ 还是
ข้อ 5. ใน 我们还是走吧。 (Wǒmen háishi zǒu ba. / หว่อเมิน ไหซรึ โจ่ว ปะ / ประโยคตัวอย่าง) 还是 แปลว่าอะไร
เปิดดูเฉลย
…ดีกว่า
ไม่มีตัวเลือกสองตัว และลงท้ายด้วย 吧 จึงเป็นการเสนอว่า ไปกันดีกว่า
记忆卡 (บัตรคำช่วยจำ)
(jìyìkǎ / จี้อี้ข่า / บัตรช่วยจำ)
เลือกชุดคำศัพท์หรือชุดประโยค ดูทีละใบ ตอบในใจก่อน แล้วค่อยกดดูเฉลย
บัตรชุดนี้ใช้ทบทวนในบทเรียน ยังไม่บันทึกตารางทบทวนถาวร
小结 (สรุปจำง่าย)
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุป)
- ถามให้เลือกใช้ 还是 (háishi / ไหซรึ / หรือ) และไม่ต้องมี 吗
- บอกว่ามีหลายทางเลือกใช้ 或者 (huòzhě / ฮั่วเจร่อ / หรือ) มักตามด้วย 都可以 หรือ 都行
- หลัง 不知道 不管 决定 ใช้ 还是 เพราะมีคำถามเลือกซ่อนอยู่
- คำถามที่ลงท้ายด้วย 吗 ถามแค่ใช่หรือไม่ ถ้ามีคำว่าหรือในนั้นให้ใช้ 或者
- 还是 (háishi / ไหซรึ / ยังคง; …ดีกว่า) ที่ไม่มีตัวเลือกสองตัว แปลว่า “ยังคง” หรือ “…ดีกว่า” ไม่ใช่ “หรือ”

