ภาษาจีนคณิตศาสตร์ต้องรู้ทั้งคำศัพท์และ “ลำดับการอ่าน” เพราะสูตรเดียวกันอาจอ่านต่างจากภาษาไทย เช่น 3/4 อ่านตัวส่วนก่อนตัวเศษว่า 四分之三 (sì fēn zhī sān — ซื่อ เฟิน จือ ซาน) บทเรียนนี้คัดแกนความรู้จากคลังศัพท์เดิมมาจัดใหม่ เพื่อให้ผู้เรียนอ่านสมการ เศษส่วน เปอร์เซ็นต์ เรขาคณิต และสถิติได้จริง โดยไม่ต้องไล่บัตรคำหลายร้อยใบ
เรียนจบแล้วคุณจะ: อ่านการบวก ลบ คูณ หาร สมการ เศษส่วน ทศนิยม เปอร์เซ็นต์ รูปเรขาคณิต และค่าทางสถิติพื้นฐานเป็นภาษาจีน พร้อมแยกคำที่มักสับสน เช่น 分数、百分数、百分点、平均数 และ 中位数
预备词汇 (คำศัพท์จำเป็นก่อนเรียน)
ห้าคำนี้ใช้ซ้ำตลอดบท จึงควรรู้ความหมายก่อนเข้าสูตรและตัวอย่าง
- 数学 shùxué (ซรู่เสวีย) — คณิตศาสตร์; mathematics
- 计算 jìsuàn (จี้ซ่วน) — คำนวณ; calculate
- 结果 jiéguǒ (เจี๋ยกั่ว) — ผลลัพธ์; result
- 数值 shùzhí (ซรู่จรื๋อ) — ค่าตัวเลข; numerical value
- 公式 gōngshì (กงซรื่อ) — สูตร; formula
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
四则运算 (การคำนวณสี่แบบ)
易错词 (คำที่ระวังใช้ผิด)
อ่านสูตรจากซ้ายไปขวา โดยใช้ 加、减、乘、除以 และปิดผลลัพธ์ด้วย 等于 ระวังว่า 除以 แปลว่า “หารด้วย” จึงห้ามสลับตัวตั้งกับตัวหาร
เปิดดู: อ่านบวก ลบ คูณ หาร และเท่ากับจากสูตรจริง
加
Pinyin: jiā
อ่านว่า: เจีย
แปลไทย: บวก
English: plus; add
二加三等于五。
Pinyin: Èr jiā sān děngyú wǔ.
อ่านว่า: เอ้อร์ เจีย ซาน เติ่งอวี๋ อู่
แปลไทย: สองบวกสามเท่ากับห้า
English: Two plus three equals five.
减
Pinyin: jiǎn
อ่านว่า: เจี่ยน
แปลไทย: ลบ
English: minus; subtract
七减四等于三。
Pinyin: Qī jiǎn sì děngyú sān.
อ่านว่า: ชี เจี่ยน ซื่อ เติ่งอวี๋ ซาน
แปลไทย: เจ็ดลบสี่เท่ากับสาม
English: Seven minus four equals three.
乘
Pinyin: chéng
อ่านว่า: เฉริง
แปลไทย: คูณ
English: times; multiply
三乘四等于十二。
Pinyin: Sān chéng sì děngyú shí’èr.
อ่านว่า: ซาน เฉริง ซื่อ เติ่งอวี๋ สรือเอ้อร์
แปลไทย: สามคูณสี่เท่ากับสิบสอง
English: Three times four equals twelve.
除以
Pinyin: chúyǐ
อ่านว่า: ฉรูอี่
แปลไทย: หารด้วย
English: divided by
八除以二等于四。
Pinyin: Bā chúyǐ èr děngyú sì.
อ่านว่า: ปา ฉรูอี่ เอ้อร์ เติ่งอวี๋ ซื่อ
แปลไทย: แปดหารด้วยสองเท่ากับสี่
English: Eight divided by two equals four.
等于
Pinyin: děngyú
อ่านว่า: เติ่งอวี๋
แปลไทย: เท่ากับ
English: equals
这个结果等于零。
Pinyin: Zhège jiéguǒ děngyú líng.
อ่านว่า: เจร้อเกอะ เจี๋ยกั่ว เติ่งอวี๋ หลิง
แปลไทย: ผลลัพธ์นี้เท่ากับศูนย์
English: This result equals zero.
方程与根 (สมการ กำลัง และราก)
บทนี้เน้นการพูดโครงสร้างของสมการและรากให้ถูก ไม่ลงลึกการแก้โจทย์ขั้นสูง ผู้เรียนควรแยก “รากที่สองของจำนวน” ออกจาก “ค่าหลักของเครื่องหมาย √”
เปิดดู: อธิบายสมการ ตัวไม่ทราบค่า กำลัง และรากที่สอง
方程
Pinyin: fāngchéng
อ่านว่า: ฟางเฉริง
แปลไทย: สมการ
English: equation
请解这个方程。
Pinyin: Qǐng jiě zhège fāngchéng.
อ่านว่า: ฉิ่ง เจี่ย เจร้อเกอะ ฟางเฉริง
แปลไทย: กรุณาแก้สมการนี้
English: Please solve this equation.
未知数
Pinyin: wèizhīshù
อ่านว่า: เว่ยจรือซรู่
แปลไทย: ตัวไม่ทราบค่า
English: unknown variable
在这个方程里,x是未知数。
Pinyin: Zài zhège fāngchéng lǐ, x shì wèizhīshù.
อ่านว่า: ไจ้ เจ้อเก้อ ฟางเฉริง หลี่ เอ็กซ์ ซรื่อ เว่ยจรือซรู่
แปลไทย: ในสมการนี้ x คือตัวไม่ทราบค่า
English: In this equation, x is the unknown variable.
平方
Pinyin: píngfāng
อ่านว่า: ผิงฟาง
แปลไทย: กำลังสอง / ยกกำลังสอง
English: square; squared
三的平方等于九。
Pinyin: Sān de píngfāng děngyú jiǔ.
อ่านว่า: ซาน เต่อ ผิงฟาง เติ่งอวี๋ จิ่ว
แปลไทย: สามยกกำลังสองเท่ากับเก้า
English: Three squared equals nine.
平方根
Pinyin: píngfānggēn
อ่านว่า: ผิงฟางเกิน
แปลไทย: รากที่สอง
English: square root
九的平方根是三和负三。
Pinyin: Jiǔ de píngfānggēn shì sān hé fù sān.
อ่านว่า: จิ่ว เตอะ ผิงฟางเกิน ซรื่อ ซาน เหอ ฟู่ ซาน
แปลไทย: รากที่สองของเก้าคือสามและลบสาม
English: The square roots of nine are three and negative three.
分数与百分数 (เศษส่วน ทศนิยม และเปอร์เซ็นต์)
เศษส่วนจีนอ่าน “ตัวส่วน + 分之 + ตัวเศษ” ซึ่งกลับลำดับจากการมองตัวเลขแบบไทย ส่วนทศนิยมอ่านตัวเลขหลัง 点 ทีละหลัก และเปอร์เซ็นต์ใช้ 百分之 นำหน้าค่า
เปิดดู: อ่านเศษส่วน ตัวเศษ ตัวส่วน และทศนิยม
分数
Pinyin: fēnshù
อ่านว่า: เฟินซรู่
แปลไทย: เศษส่วน; คะแนนในบางบริบท
English: fraction; score
四分之三是一个分数。
Pinyin: Sì fēn zhī sān shì yí ge fēnshù.
อ่านว่า: ซื่อ เฟิน จรือ ซาน ซรื่อ อี๋ เกอะ เฟินซรู่
แปลไทย: สามส่วนสี่เป็นเศษส่วนหนึ่งจำนวน
English: Three quarters is a fraction.
分子
Pinyin: fēnzǐ
อ่านว่า: เฟินจื่อ
แปลไทย: ตัวเศษ
English: numerator
四分之三的分子是三。
Pinyin: Sì fēn zhī sān de fēnzǐ shì sān.
อ่านว่า: ซื่อ เฟิน จรือ ซาน เต่อ เฟินจื่อ ซรื่อ ซาน
แปลไทย: ตัวเศษของสามส่วนสี่คือสาม
English: The numerator of three quarters is three.
分母
Pinyin: fēnmǔ
อ่านว่า: เฟินหมู่
แปลไทย: ตัวส่วน
English: denominator
分母不能为零。
Pinyin: Fēnmǔ bù néng wéi líng.
อ่านว่า: เฟินหมู่ ปู้ เหนิง เหวย หลิง
แปลไทย: ตัวส่วนเป็นศูนย์ไม่ได้
English: A denominator cannot be zero.
小数
Pinyin: xiǎoshù
อ่านว่า: เสี่ยวซรู่
แปลไทย: ทศนิยม
English: decimal
三点一四是一个小数。
Pinyin: Sān diǎn yī sì shì yí ge xiǎoshù.
อ่านว่า: ซาน เตี่ยน อี ซื่อ ซรื่อ อี๋ เกอะ เสี่ยวซรู่
แปลไทย: สามจุดหนึ่งสี่เป็นจำนวนทศนิยม
English: Three point one four is a decimal.
เปิดดู: แยกเปอร์เซ็นต์ออกจากจุดเปอร์เซ็นต์
百分之
Pinyin: bǎi fēn zhī
อ่านว่า: ไป่ เฟิน จรือ
แปลไทย: ร้อยละ / เปอร์เซ็นต์
English: percent
百分之二十五等于四分之一。
Pinyin: Bǎi fēn zhī èrshíwǔ děngyú sì fēn zhī yī.
อ่านว่า: ไป่ เฟิน จรือ เอ้อร์สรืออู่ เติ่งอวี๋ ซื่อ เฟิน จรือ อี
แปลไทย: ยี่สิบห้าเปอร์เซ็นต์เท่ากับหนึ่งส่วนสี่
English: Twenty-five percent equals one quarter.
百分点
Pinyin: bǎifēndiǎn
อ่านว่า: ไป่เฟินเตี่ยน
แปลไทย: จุดเปอร์เซ็นต์
English: percentage point
利率从百分之三升到百分之五,上升了两个百分点。
Pinyin: Lìlǜ cóng bǎi fēn zhī sān shēng dào bǎi fēn zhī wǔ, shàngshēng le liǎng ge bǎifēndiǎn.
อ่านว่า: ลี่ลวี่ ฉง ไป่ เฟิน จรือ ซาน เซริง ต้าว ไป่ เฟิน จรือ อู่ ซร่างเซริง เลอะ เหลี่ยง เกอะ ไป่เฟินเตี่ยน
แปลไทย: อัตราดอกเบี้ยเพิ่มจาก 3% เป็น 5% เพิ่มขึ้น 2 จุดเปอร์เซ็นต์
English: The interest rate rose from 3% to 5%, an increase of two percentage points.
几何 (เรขาคณิต)
คำเรขาคณิตต้องแยกความยาวรอบรูป พื้นที่ผิวหน้า และปริมาตร เพราะใช้หน่วยต่างมิติ และไม่ควรแปลคำว่า 平方 เหมือนกันทุกบริบท
เปิดดู: พื้นที่ เส้นรอบรูป ปริมาตร ขนาน และตั้งฉาก
几何
Pinyin: jǐhé
อ่านว่า: จี่เหอ
แปลไทย: เรขาคณิต
English: geometry
我们今天学习平面几何。
Pinyin: Wǒmen jīntiān xuéxí píngmiàn jǐhé.
อ่านว่า: หว่อเมิน จินเทียน เสวียสี ผิงเมี่ยน จี่เหอ
แปลไทย: วันนี้เราเรียนเรขาคณิตระนาบ
English: Today we are studying plane geometry.
面积
Pinyin: miànjī
อ่านว่า: เมี่ยนจี
แปลไทย: พื้นที่
English: area
这个长方形的面积是二十四平方厘米。
Pinyin: Zhège chángfāngxíng de miànjī shì èrshísì píngfāng límǐ.
อ่านว่า: เจร้อเกอะ ฉรางฟางสิง เตอะ เมี่ยนจี ซรื่อ เอ้อร์สรือซื่อ ผิงฟาง หลีหมี่
แปลไทย: พื้นที่ของสี่เหลี่ยมผืนผ้านี้คือ 24 ตารางเซนติเมตร
English: The area of this rectangle is 24 square centimeters.
周长
Pinyin: zhōucháng
อ่านว่า: โจรวฉราง
แปลไทย: ความยาวรอบรูป / เส้นรอบรูป
English: perimeter; circumference
正方形的周长等于边长乘四。
Pinyin: Zhèngfāngxíng de zhōucháng děngyú biāncháng chéng sì.
อ่านว่า: เจริ้งฟางสิง เตอะ โจรวฉราง เติ่งอวี๋ เปียนฉราง เฉริง ซื่อ
แปลไทย: เส้นรอบรูปของสี่เหลี่ยมจัตุรัสเท่ากับความยาวด้านคูณสี่
English: A square’s perimeter equals its side length times four.
体积
Pinyin: tǐjī
อ่านว่า: ถี่จี
แปลไทย: ปริมาตร
English: volume
这个长方体的体积是六十立方厘米。
Pinyin: Zhège chángfāngtǐ de tǐjī shì liùshí lìfāng límǐ.
อ่านว่า: เจร้อเกอะ ฉรางฟางถี่ เตอะ ถี่จี ซรื่อ ลิ่วสรือ ลี่ฟาง หลีหมี่
แปลไทย: ปริมาตรของทรงสี่เหลี่ยมมุมฉากนี้คือ 60 ลูกบาศก์เซนติเมตร
English: This rectangular prism has a volume of 60 cubic centimeters.
统计 (สถิติและความน่าจะเป็น)
คำว่า “ค่าเฉลี่ย” ในภาษาทั่วไปมักหมายถึง 平均数 แต่สถิติยังมี 中位数 และ 众数 ซึ่งตอบคำถามคนละแบบ จึงต้องเลือกคำตามวิธีคำนวณ
เปิดดู: แยกค่าเฉลี่ย มัธยฐาน ฐานนิยม และความน่าจะเป็น
平均数
Pinyin: píngjūnshù
อ่านว่า: ผิงจวินซรู่
แปลไทย: ค่าเฉลี่ยเลขคณิต
English: arithmetic mean
这五个数的平均数是八。
Pinyin: Zhè wǔ ge shù de píngjūnshù shì bā.
อ่านว่า: เจร้อ อู่ เกอะ ซรู่ เตอะ ผิงจวินซรู่ ซรื่อ ปา
แปลไทย: ค่าเฉลี่ยของจำนวนห้าจำนวนนี้คือแปด
English: The mean of these five numbers is eight.
中位数
Pinyin: zhōngwèishù
อ่านว่า: จรงเว่ยซรู่
แปลไทย: มัธยฐาน
English: median
把数据排序以后,中间的数就是中位数。
Pinyin: Bǎ shùjù páixù yǐhòu, zhōngjiān de shù jiù shì zhōngwèishù.
อ่านว่า: ป่า ซรู่จวี้ ไผซวี่ อี่โฮ่ว จรงเจียน เต่อ ซรู่ จิ้ว ซรื่อ จรงเว่ยซรู่
แปลไทย: หลังเรียงข้อมูลแล้ว จำนวนตรงกลางคือมัธยฐาน
English: After sorting the data, the middle value is the median.
众数
Pinyin: zhòngshù
อ่านว่า: จร้งซรู่
แปลไทย: ฐานนิยม
English: mode
出现次数最多的数叫众数。
Pinyin: Chūxiàn cìshù zuì duō de shù jiào zhòngshù.
อ่านว่า: ชรูเซี่ยน ชื่อซรู่ จุ้ย ตัว เต่อ ซรู่ เจี้ยว จร้งซรู่
แปลไทย: จำนวนที่ปรากฏบ่อยที่สุดเรียกว่าฐานนิยม
English: The value that appears most often is called the mode.
概率
Pinyin: gàilǜ
อ่านว่า: ไก้ลวี่
แปลไทย: ความน่าจะเป็น
English: probability
这个事件发生的概率是二分之一。
Pinyin: Zhège shìjiàn fāshēng de gàilǜ shì èr fēn zhī yī.
อ่านว่า: เจร้อเกอะ ซรื่อเจี้ยน ฟาเซริง เต่อ ไก้ลวี่ ซรื่อ เอ้อร์ เฟิน จรือ อี
แปลไทย: ความน่าจะเป็นที่เหตุการณ์นี้จะเกิดคือหนึ่งส่วนสอง
English: The probability of this event is one half.
练习 (แบบฝึกหัด)
ลองอ่านและวิเคราะห์ก่อนเปิดคำตอบ แต่ละโจทย์กับเฉลยอยู่ในบล็อกเดียวกัน
ข้อ 1: อ่านสมการ
อ่าน 12÷3=4 เป็นภาษาจีนอย่างไร
กดดูแนวคำตอบ
十二除以三等于四。
Pinyin: Shí’èr chúyǐ sān děngyú sì.
อ่านว่า: สรือเอ้อร์ ฉรูอี่ ซาน เติ่งอวี๋ ซื่อ
แปลไทย: สิบสองหารด้วยสามเท่ากับสี่
English: Twelve divided by three equals four.
ข้อ 2: อ่านเศษส่วน
5/8 ต้องเรียงตัวเลขอย่างไรในภาษาจีน
กดดูแนวคำตอบ
八分之五 (bā fēn zhī wǔ — ปา เฟิน จือ อู่ — ห้าส่วนแปด; five eighths) ภาษาจีนอ่านตัวส่วน 8 ก่อน แล้วตามด้วย 分之 และตัวเศษ 5
ข้อ 3: เปอร์เซ็นต์หรือจุดเปอร์เซ็นต์
อัตราหนึ่งเพิ่มจาก 10% เป็น 13% ควรบอกว่าเพิ่มเท่าไร
กดดูแนวคำตอบ
上升了三个百分点。
Pinyin: Shàngshēng le sān ge bǎifēndiǎn.
อ่านว่า: ซร่างเซริง เลอะ ซาน เก่อ ไป่เฟินเตี่ยน
แปลไทย: เพิ่มขึ้นสามจุดเปอร์เซ็นต์
English: It increased by three percentage points.
ข้อ 4: เลือกค่าทางสถิติ
ต้องการค่าตรงกลางของข้อมูลหลังเรียงลำดับ ควรใช้ 平均数、众数 หรือ 中位数
กดดูแนวคำตอบ
ใช้ 中位数 (zhōngwèishù — จงเว่ยซู่ — มัธยฐาน; median) เพราะนิยามอาศัยตำแหน่งกลางของข้อมูลที่เรียงแล้ว
เปิดฝึกเขียนอักษรจีน
ฝึกเขียนอักษรจีน 汉字练习
数
shù · อ่านว่า ซรู่ · ฝึกจากคำในบทเรียน
คำจากบทนี้ 数学
จำนวนขีด: 13 ขีด
โครงสร้าง: แบบซ้าย-ขวา — ส่วนซ้ายเป็น 米(mǐ / หมี่ / ข้าวสาร) อยู่บนและ 女(nǚ / หนวี่ / ผู้หญิง) อยู่ล่าง และภาคตีอยู่ขวา
学
xué · อ่านว่า: เสวีย · ฝึกจากคำในบทเรียน
คำจากบทนี้ 数学
จำนวนขีด: 8 ขีด
โครงสร้าง: โครงบนล่าง ด้านบนเป็นสามขีดสั้นกับ 冖 (mì / มี่ / ส่วนประกอบหลังคา) ด้านล่างเป็น 子 (zǐ / จื่อ / ลูก)
算
suàn · อ่านว่า ซว่าน · ฝึกจากคำในบทเรียน
คำจากบทนี้ 四则运算
จำนวนขีด: 14 ขีด
โครงสร้าง: แบบบน-ล่าง — ภาคไม้ไผ่ 竹(zhú / จรู๋ / ไม้ไผ่) อยู่บน 目(mù / มู่ / ตา) อยู่กลาง ส่วนล่างเป็นขีดนอนยาวกับขีดเฉียงซ้ายและขีดตั้ง
ลองทำ คัดอักษรแต่ละตัวลงกระดาษ 3 ครั้ง แล้วปิดกล่อง เขียนคำจากบทเรียนให้ครบจากความจำ เปิดกล่องอีกครั้งเพื่อตรวจตัวอักษรและจำนวนขีด

