Tag Archives: ประวัติศาสตร์จีน

商纣 เป็นทรราชจริงไหม? 帝辛 妲己 และ 牧野之战: ประวัติศาสตร์จีนผ่านราชวงศ์ ตอนที่ 3

ภาชนะสำริดและเศษกระดูกเสี่ยงทายในแสงพิพิธภัณฑ์

商纣与牧野 ดูซีรีส์แฟนตาซีแล้วสงสัย: กษัตริย์องค์สุดท้ายของซางชั่วร้ายจริงไหม

(Shāng Zhòu yǔ Mùyě / ซราง โจร้ว อวี่ มู่เหย่ / ซางโจ้วกับมู่เหย่)

คืนวันศุกร์มิ้นท์ดูซีรีส์แฟนตาซีจีนที่มีปีศาจจิ้งจอกกับกษัตริย์โหดร้าย เช้าวันจันทร์เธอจึงถือคำถามไปห้องสัมมนาของคณะ เสี่ยวหยางกำลังเตรียมรายงานเรื่องการล่มสลายของราชวงศ์ซางพอดี

บทนี้แยกสามเรื่องที่มักปนกันออกจากกัน คือกษัตริย์ในบันทึก ศึกที่จบราชวงศ์ และภาพในนิยายยุคหลัง พร้อมคำศัพท์สำหรับพูดเรื่องหลักฐานอย่างระมัดระวัง

เรียนจบแล้วคุณจะ:

  • แยกชื่อ 帝辛(Dì Xīn / ตี้ ซิน / ตี้ซิน) กับ 纣王(Zhòuwáng / โจร้วหวาง / กษัตริย์โจ้ว) ได้ และรู้ว่าชื่อหลังเป็นชื่อที่คนรุ่นหลังใช้เรียก
  • เล่าเรื่อง 牧野之战(Mùyě zhī zhàn / มู่เหย่ จรือ จร้าน / ศึกมู่เหย่) และบทบาทของ 周文王(Zhōu Wénwáng / โจรว เหวินหวาง / โจวเหวินหวัง) กับ 周武王(Zhōu Wǔwáng / โจรว อู่หวาง / โจวอู่หวัง) ได้ โดยบอกด้วยว่าปีของศึกยังถกเถียงกันอยู่
  • แยก 正史(zhèngshǐ / เจริ้งสรื่อ / พงศาวดารทางการ) 野史(yěshǐ / เหย่สรื่อ / พงศาวดารนอกทางการ) และ 演义(yǎnyì / เหยี่ยนอี้ / นิยายอิงประวัติศาสตร์) ได้ และใช้รูป 据…记载(jù … jìzǎi / จวี้ จี้ไจ่ / ตามที่…บันทึกไว้) อ้างที่มาของข้อมูล

ระดับ: ★★★ ค่อนข้างยาก

เปิดดู: กดดูคำอธิบายภาษาจีน

关于商朝最后一个王,故事和史料说的不完全一样。

Guānyú Shāngcháo zuìhòu yí ge wáng, gùshi hé shǐliào shuō de bù wánquán yíyàng.

อ่านว่า กวานอวี๋ ซรางฉราว จุ้ยโฮ่ว อี๋ เกอะ หวาง กู้ซรึ เหอ สรื่อเลี่ยว ซรัว เต่อ ปู้ หวานเฉวียน อี๋ย่าง

เรื่องกษัตริย์องค์สุดท้ายของซาง เรื่องเล่ากับหลักฐานพูดไม่ตรงกันทั้งหมด (关于 = เกี่ยวกับ, 最后一个王 = กษัตริย์องค์สุดท้าย, 史料 = หลักฐานทางประวัติศาสตร์, 不完全一样 = ไม่เหมือนกันทั้งหมด)

About the last Shang king, stories and historical sources don't say quite the same thing.

写历史的人,常常是后来的胜利者。

Xiě lìshǐ de rén, chángcháng shì hòulái de shènglìzhě.

อ่านว่า เสี่ย ลี่สรื่อ เตอะ เหริน ฉรางฉราง ซรื่อ โฮ่วไหล เตอะ เซริ่งลี่เจร่อ

คนที่เขียนประวัติศาสตร์มักเป็นฝ่ายที่ชนะในภายหลัง (写历史的人 = คนเขียนประวัติศาสตร์, 常常 = มักจะ, 后来的 = ภายหลัง, 胜利者 = ผู้ชนะ)

Those who write history are often the later victors.

预备词汇 คำศัพท์จำเป็นก่อนเรียน

(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)

  • 故事 (gùshi / กู้ซรึ) เรื่องเล่า (story)
  • 小说 (xiǎoshuō / เสี่ยวซรัว) นิยาย (novel)
  • 打败 (dǎbài / ต่าไป้) เอาชนะ (to defeat)
  • 证据 (zhèngjù / เจริ้งจวี้) หลักฐาน (evidence)
  • 后来 (hòulái / โฮ่วไหล) ภายหลัง (later; afterwards)

ระดับการเข้าถึงบทเรียน

Public: อ่านบทเรียนนี้ได้โดยไม่ต้องสมัครสมาชิกหรือเข้าสู่ระบบ

帝辛与纣王 คนเดียวกัน แต่ชื่อเล่าเรื่องต่างกัน

(Dì Xīn yǔ Zhòuwáng / ตี้ ซิน อวี่ โจร้วหวาง / ตี้ซินกับกษัตริย์โจ้ว)

กษัตริย์องค์สุดท้ายของซางมีชื่อเรียกในยุคของตัวเองว่า 帝辛(Dì Xīn / ตี้ ซิน / ตี้ซิน) แต่คนรุ่นหลังเรียกว่า 纣王(Zhòuwáng / โจร้วหวาง / กษัตริย์โจ้ว) ชื่อที่เลือกใช้จึงบอกได้ว่าผู้พูดมองเขาแบบไหน

เปิดดู: เปิดดูคำหลัก 3 คำ และข้อสังเกตจากคัมภีร์หลุนอวี่

帝辛

Dì Xīn

อ่านว่า ตี้ซิน

ตี้ซิน กษัตริย์องค์สุดท้ายของซาง

Di Xin, the last Shang king

辛(xīn / ซิน / ตัวที่แปดของสิบก้านฟ้า) เป็นหนึ่งในสิบตัวของ 天干(tiāngān / เทียนกาน / สิบก้านฟ้า) กษัตริย์ซางหลายองค์มีชื่อเรียกที่ใช้ตัวอักษรชุดนี้ เช่นเดียวกับ 盘庚(Pán Gēng / ผาน เกิง / ผานเกิง) ในตอนที่แล้ว

在商朝的记录里,他被称为帝辛。

Zài Shāngcháo de jìlù li, tā bèi chēngwéi Dì Xīn.

อ่านว่า ไจ้ ซรางฉราว เตอะ จี้ลู่ ลิ ทา เป้ย เชริงเหวย ตี้ ซิน

ในบันทึกของยุคซาง เขาถูกเรียกว่าตี้ซิน (商朝的 = ของราชวงศ์ซาง, 记录里 = ในบันทึก, 被称为 = ถูกเรียกว่า, 帝辛 = ตี้ซิน)

In Shang records he is called Di Xin.

纣王

Zhòuwáng

อ่านว่า โจร้วหวาง

กษัตริย์โจ้ว

King Zhou

纣(Zhòu / โจร้ว / โจ้ว) เป็นชื่อที่คนยุคหลังใช้เรียก และมีความหมายไปในทางไม่ดี การเรียกชื่อนี้จึงตัดสินเขาไปแล้วส่วนหนึ่ง ระวังสับสนกับ 周(Zhōu / โจรว / ราชวงศ์โจว) ราชวงศ์โจว ซึ่งอ่านคล้ายกันแต่วรรณยุกต์ต่างกัน

后来的人习惯叫他纣王。

Hòulái de rén xíguàn jiào tā Zhòuwáng.

อ่านว่า โฮ่วไหล เตอะ เหริน สีกว้าน เจี้ยว ทา โจร้วหวาง

คนรุ่นหลังเคยชินกับการเรียกเขาว่ากษัตริย์โจ้ว (后来的人 = คนรุ่นหลัง, 习惯 = เคยชิน, 叫他 = เรียกเขาว่า)

Later generations got used to calling him King Zhou.

暴君

bàojūn

อ่านว่า ป้าวจวิน

ทรราช

tyrant

在很多故事里,他是一个暴君。

Zài hěn duō gùshi li, tā shì yí ge bàojūn.

อ่านว่า ไจ้ เหิ่น ตัว กู้ซรึ ลิ ทา ซรื่อ อี๋ เกอะ ป้าวจวิน

ในเรื่องเล่าหลายเรื่อง เขาเป็นทรราช (很多 = หลาย, 故事里 = ในเรื่องเล่า, 暴君 = ทรราช)

In many stories he is a tyrant.

กลับไปที่หัวข้อ

牧野之战 พ่อวางรากฐาน ลูกยกทัพ

(Mùyě zhī zhàn / มู่เหย่ จรือ จร้าน / ศึกมู่เหย่)

แคว้นโจวทางตะวันตกค่อย ๆ แข็งแรงขึ้นในสมัย 周文王(Zhōu Wénwáng / โจรว เหวินหวาง / โจวเหวินหวัง) จนถึงรุ่นลูก 周武王(Zhōu Wǔwáng / โจรว อู่หวาง / โจวอู่หวัง) จึงยกทัพไปตีซาง การรบที่ 牧野(Mùyě / มู่เหย่ / มู่เหย่) จบลงด้วยชัยของโจว และราชวงศ์ซางก็สิ้นสุด

เปิดดู: เปิดดูคำหลัก 3 คำ หลักฐานร่วมสมัย และรูปประโยคอ้างที่มา

周武王

Zhōu Wǔwáng

อ่านว่า โจรวอู่หวาง

โจวอู่หวัง

King Wu of Zhou

ชื่อตัวของโจวเหวินหวังคือ 姬昌(Jī Chāng / จี ชราง / จีชาง) และของโจวอู่หวังคือ 姬发(Jī Fā / จี ฟา / จีฟา) เหวินหวังวางรากฐานกำลังของแคว้นโจว ส่วนอู่หวังผู้เป็นลูกเป็นคนยกทัพไปตีซาง

周武王的父亲是周文王。

Zhōu Wǔwáng de fùqīn shì Zhōu Wénwáng.

อ่านว่า โจรว อู่หวาง เตอะ ฟู่ชิน ซรื่อ โจรว เหวินหวาง

บิดาของโจวอู่หวังคือโจวเหวินหวัง (周武王 = โจวอู่หวัง, 父亲 = บิดา, 周文王 = โจวเหวินหวัง)

King Wu's father was King Wen of Zhou.

牧野之战

Mùyě zhī zhàn

อ่านว่า มู่เหย่จรือจร้าน

ศึกมู่เหย่

the Battle of Muye

牧野(Mùyě / มู่เหย่ / มู่เหย่) อยู่แถวมณฑลเหอหนานปัจจุบัน ตำราจีนจำนวนมากใช้ปี 1046 ก่อนคริสตกาล แต่ปีนี้ยังถกเถียงกันอยู่ นักวิชาการบางส่วนเสนอปีอื่นที่ใกล้เคียงกัน

周军在牧野打败了商军。

Zhōu jūn zài Mùyě dǎbài le Shāng jūn.

อ่านว่า โจรว จวิน ไจ้ มู่เหย่ ต่าไป้ เลอะ ซราง จวิน

กองทัพโจวเอาชนะกองทัพซางที่มู่เหย่ (周军 = กองทัพโจว, 牧野 = มู่เหย่, 打败了 = เอาชนะ, 商军 = กองทัพซาง)

The Zhou army defeated the Shang army at Muye.

利簋

Lì guǐ

อ่านว่า ลี่กุ่ย

ภาชนะสำริดลี่กุ่ย

the Li gui bronze vessel

ภาชนะนี้ขุดพบในมณฑลส่านซีเมื่อปี 1976 จารึกบอกว่าการรบเกิดในเช้าวัน 甲子(jiǎzǐ / เจี่ยจื่อ / วันเจี่ยจื่อ) นับเป็นหลักฐานร่วมสมัยชิ้นสำคัญของเหตุการณ์นี้ ปัจจุบันเก็บรักษาที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติจีนในปักกิ่ง

利簋上的铭文提到了武王伐商。

Lì guǐ shang de míngwén tídào le Wǔwáng fá Shāng.

อ่านว่า ลี่ กุ่ย ซรัง เตอะ หมิงเหวิน ถีต้าว เลอะ อู่หวาง ฝา ซราง

จารึกบนภาชนะลี่กุ่ยกล่าวถึงการที่อู่หวังยกทัพตีซาง (利簋上的 = บนภาชนะลี่กุ่ย, 铭文 = จารึก, 提到了 = กล่าวถึง, 伐商 = ยกทัพตีซาง)

The inscription on the Li gui mentions King Wu's campaign against the Shang.

อ้างที่มาด้วย 据…记载

据(jù / จวี้ / ตาม) + แหล่งข้อมูล + 记载(jìzǎi / จี้ไจ่ / บันทึกไว้) + จุลภาค + เนื้อหา

ใช้บอกว่าข้อมูลมาจากไหน ทำให้ผู้ฟังแยกได้ว่าอะไรเป็นข้อเท็จจริงจากเอกสาร อะไรเป็นความเห็นของผู้พูด เหมาะกับการเล่าประวัติศาสตร์และการเขียนรายงาน

据史书记载,这场战争在早上开始。

Jù shǐshū jìzǎi, zhè chǎng zhànzhēng zài zǎoshang kāishǐ.

อ่านว่า จวี้ สรื่อซรู จี้ไจ่ เจร้อ ฉร่าง จร้านเจริง ไจ้ เจ่าซรัง ไคสรื่อ

ตามที่หนังสือประวัติศาสตร์บันทึกไว้ สงครามครั้งนี้เริ่มในตอนเช้า (据 = ตาม, 史书 = หนังสือประวัติศาสตร์, 记载 = บันทึกไว้, 这场战争 = สงครามครั้งนี้, 早上 = ตอนเช้า)

According to the historical records, this battle began in the morning.

据铭文记载,周武王很快就取得了胜利。

Jù míngwén jìzǎi, Zhōu Wǔwáng hěn kuài jiù qǔdé le shènglì.

อ่านว่า จวี้ หมิงเหวิน จี้ไจ่ โจรว อู่หวาง เหิ่น คว่าย จิ้ว ฉวี่เต๋อ เลอะ เซริ่งลี่

ตามที่จารึกบันทึกไว้ โจวอู่หวังได้ชัยชนะอย่างรวดเร็ว (铭文 = จารึก, 很快 = อย่างรวดเร็ว, 取得了 = ได้รับ, 胜利 = ชัยชนะ)

According to the inscription, King Wu of Zhou won quickly.

กลับไปที่หัวข้อ

正史 野史 演义 ภาพในซีรีส์มาจากไหน

(zhèngshǐ yěshǐ yǎnyì / เจริ้งสรื่อ เหย่สรื่อ เหยี่ยนอี้ / พงศาวดารทางการ นอกทางการ และนิยาย)

ภาพโจ้วที่โหดร้ายสุดขั้วและ 妲己(Dájǐ / ต๋าจี่ / ต๋าจี่) ที่เป็นปีศาจจิ้งจอกส่วนใหญ่มาจากนิยายยุคราชวงศ์หมิง ซึ่งเขียนหลังยุคซางกว่าสองพันปี การรู้ว่าเรื่องไหนมาจากเอกสารประเภทใดช่วยให้อ่านประวัติศาสตร์ได้แม่นขึ้น

เปิดดู: เปิดดูคำหลัก 3 คำ และสามประเภทของเรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์

封神演义

Fēngshén Yǎnyì

อ่านว่า เฟิงเสรินเหยี่ยนอี้

นิยายห้องสิน

Investiture of the Gods

คนไทยรู้จักเรื่องนี้ในชื่อ ห้องสิน ในนิยาย 妲己(Dájǐ / ต๋าจี่ / ต๋าจี่) มเหสีของโจ้วถูกปีศาจจิ้งจอกเข้าสิง ภาพนี้มาจากจินตนาการของนักเขียนยุคหลัง ไม่ใช่บันทึกประวัติศาสตร์

封神演义是明朝出现的神魔小说。

Fēngshén Yǎnyì shì Míngcháo chūxiàn de shénmó xiǎoshuō.

อ่านว่า เฟิงเสริน เหยี่ยนอี้ ซรื่อ หมิงฉราว ชรูเซี่ยน เตอะ เสรินหมัว เสี่ยวซรัว

ห้องสินเป็นนิยายเทพเจ้าและปีศาจที่เกิดขึ้นในสมัยราชวงศ์หมิง (明朝 = ราชวงศ์หมิง, 出现的 = ที่เกิดขึ้น, 神魔小说 = นิยายเทพเจ้าและปีศาจ)

Investiture of the Gods is a novel of gods and demons from the Ming dynasty.

酒池肉林

jiǔ chí ròu lín

อ่านว่า จิ่วฉรือโร่วหลิน

สระสุราป่าเนื้อ

pools of wine and forests of meat

สำนวนนี้มาจากเรื่องเล่าว่าโจ้วขุดสระใส่สุราและแขวนเนื้อเรียงเป็นป่า ปัจจุบันใช้วิจารณ์ความหรูหราฟุ่มเฟือยเกินพอดี

这种宴会太浪费了,简直是酒池肉林。

Zhè zhǒng yànhuì tài làngfèi le, jiǎnzhí shì jiǔ chí ròu lín.

อ่านว่า เจร้อ จร่ง เยี่ยนฮุ่ย ไท่ ล่างเฟ่ย เลอะ เจี่ยนจรื๋อ ซรื่อ จิ่ว ฉรือ โร่ว หลิน

งานเลี้ยงแบบนี้ฟุ่มเฟือยเกินไป เหมือนสระสุราป่าเนื้อเลย (这种 = แบบนี้, 宴会 = งานเลี้ยง, 太浪费了 = ฟุ่มเฟือยเกินไป, 简直是 = แทบจะเป็น)

This kind of banquet is far too wasteful—a real orgy of excess.

野史

yěshǐ

อ่านว่า เหย่สรื่อ

พงศาวดารนอกทางการ

unofficial history

野史里的故事常常比正史更热闹。

Yěshǐ li de gùshi chángcháng bǐ zhèngshǐ gèng rènao.

อ่านว่า เหย่สรื่อ ลิ เตอะ กู้ซรึ ฉรางฉราง ปี่ เจริ้งสรื่อ เกิ้ง เร่อเนา

เรื่องในพงศาวดารนอกทางการมักครึกครื้นกว่าพงศาวดารทางการ (野史里的 = ในพงศาวดารนอกทางการ, 常常 = มักจะ, 比 = กว่า, 正史 = พงศาวดารทางการ, 更热闹 = ครึกครื้นกว่า)

Stories in unofficial histories are often livelier than in the official ones.

กลับไปที่หัวข้อ

对话 มิ้นท์ถามเรื่องซีรีส์ เสี่ยวหยางตอบด้วยหลักฐาน

(duìhuà / ตุ้ยฮว่า / บทสนทนา)

มิ้นท์เล่าซีรีส์ที่เพิ่งดูจบ เสี่ยวหยางไม่ได้บอกว่าผิดหรือถูกทันที แต่ชวนแยกว่าเรื่องไหนมาจากไหน ลองสังเกตคำถามสุดท้ายของมิ้นท์

เปิดดู: อ่านบทสนทนา 8 ประโยคพร้อมพินอิน คำอ่าน และคำแปล

มิ้นท์

我看了一部神话剧,里面的纣王坏极了。

Wǒ kàn le yí bù shénhuà jù, lǐmiàn de Zhòuwáng huài jí le.

อ่านว่า หว่อ ค่าน เลอะ อี๋ ปู้ เสรินฮว่า จวี้ หลี่เมี่ยน เตอะ โจร้วหวาง ฮว่าย จี๋ เลอะ

ฉันดูซีรีส์เทพนิยายมาเรื่องหนึ่ง กษัตริย์โจ้วในเรื่องเลวสุด ๆ (一部 = หนึ่งเรื่อง, 神话剧 = ซีรีส์เทพนิยาย, 里面的 = ในเรื่อง, 纣王 = กษัตริย์โจ้ว, 坏极了 = เลวสุด ๆ)

I watched a fantasy drama, and King Zhou in it was utterly evil.

เสี่ยวหยาง

那是根据封神演义改编的,对吧?

Nà shì gēnjù Fēngshén Yǎnyì gǎibiān de, duì ba?

อ่านว่า น่า ซรื่อ เกินจวี้ เฟิงเสริน เหยี่ยนอี้ ไก่เปียน เต่อ ตุ้ย ปะ

เรื่องนั้นดัดแปลงมาจากห้องสินใช่ไหม (根据 = ตาม, 封神演义 = ห้องสิน, 改编的 = ดัดแปลง, 对吧 = ใช่ไหม)

That's adapted from Investiture of the Gods, isn't it?

มิ้นท์

对,妲己还是一只狐狸精。

Duì, Dájǐ hái shì yì zhī húlijīng.

อ่านว่า ตุ้ย ต๋าจี่ ไห ซรื่อ อี้ จรือ หูลิจิง

ใช่ แถมต๋าจี่ยังเป็นปีศาจจิ้งจอกด้วย (对 = ใช่, 妲己 = ต๋าจี่, 还是 = ยังเป็น, 一只 = หนึ่งตัว, 狐狸精 = ปีศาจจิ้งจอก)

Yes, and Daji is even a fox spirit.

เสี่ยวหยาง

这本小说是明朝人写的,离商朝已经两千多年了。

Zhè běn xiǎoshuō shì Míngcháo rén xiě de, lí Shāngcháo yǐjīng liǎngqiān duō nián le.

อ่านว่า เจร้อ เปิ่น เสี่ยวซรัว ซรื่อ หมิงฉราว เหริน เสี่ย เตอะ หลี ซรางฉราว อี่จิง เหลี่ยงเชียน ตัว เหนียน เลอะ

นิยายเล่มนี้คนสมัยหมิงเขียน ห่างจากยุคซางกว่าสองพันปีแล้ว (这本 = เล่มนี้, 小说 = นิยาย, 明朝人 = คนสมัยหมิง, 离 = ห่างจาก, 两千多年 = กว่าสองพันปี)

That novel was written in the Ming, more than two thousand years after the Shang.

มิ้นท์

那真实的帝辛是什么样的人?

Nà zhēnshí de Dì Xīn shì shénme yàng de rén?

อ่านว่า น่า เจรินสรือ เตอะ ตี้ ซิน ซรื่อ เสรินเมอะ ย่าง เตอะ เหริน

แล้วตี้ซินตัวจริงเป็นคนแบบไหน (那 = แล้ว, 真实的 = ตัวจริง, 帝辛 = ตี้ซิน, 什么样的人 = คนแบบไหน)

Then what was the real Di Xin like?

เสี่ยวหยาง

史书说他打了很多仗,最后在牧野输给了周武王。

Shǐshū shuō tā dǎ le hěn duō zhàng, zuìhòu zài Mùyě shū gěi le Zhōu Wǔwáng.

อ่านว่า สรื่อซรู ซรัว ทา ต่า เลอะ เหิ่น ตัว จร้าง จุ้ยโฮ่ว ไจ้ มู่เหย่ ซรู เก่ย เลอะ โจรว อู่หวาง

หนังสือประวัติศาสตร์บอกว่าเขาออกรบหลายครั้ง สุดท้ายแพ้โจวอู่หวังที่มู่เหย่ (史书 = หนังสือประวัติศาสตร์, 打了很多仗 = ออกรบหลายครั้ง, 最后 = สุดท้าย, 牧野 = มู่เหย่, 输给了 = แพ้ให้)

The histories say he fought many wars and finally lost to King Wu of Zhou at Muye.

มิ้นท์

胜利的一方写的历史,可信吗?

Shènglì de yì fāng xiě de lìshǐ, kěxìn ma?

อ่านว่า เซริ่งลี่ เตอะ อี้ ฟาง เสี่ย เตอะ ลี่สรื่อ เข่อซิ่น มะ

ประวัติศาสตร์ที่ฝ่ายชนะเขียน เชื่อได้เหรอ (胜利的一方 = ฝ่ายที่ชนะ, 写的 = ที่เขียน, 历史 = ประวัติศาสตร์, 可信吗 = เชื่อได้ไหม)

Can history written by the winning side be trusted?

เสี่ยวหยาง

好问题!所以要多看几种材料,再下结论。

Hǎo wèntí! Suǒyǐ yào duō kàn jǐ zhǒng cáiliào, zài xià jiélùn.

อ่านว่า ห่าว เวิ่นถี สั่วอี่ ย่าว ตัว ค่าน จี่ จร่ง ไฉเลี่ยว ไจ้ เซี่ย เจี๋ยลุ่น

คำถามดีมาก เพราะอย่างนี้ถึงต้องดูข้อมูลหลายแบบก่อน แล้วค่อยสรุป (好问题 = คำถามดี, 所以 = เพราะอย่างนี้, 几种 = หลายแบบ, 材料 = ข้อมูล, 再 = แล้วค่อย, 下结论 = สรุป)

Good question! That's why you look at several kinds of sources before drawing a conclusion.

กลับไปที่หัวข้อ

易错词 คำที่ระวังใช้ผิด

(yìcuòcí / อี้ชั่วฉือ / คำที่มักใช้ผิด)

รูปที่ควรระวัง ✗

纣是他给自己起的名字。

Zhòu shì tā gěi zìjǐ qǐ de míngzi.

อ่านว่า โจร้ว ซรื่อ ทา เก่ย จื้อจี่ ฉี่ เตอะ หมิงจึ

(ที่มาของชื่อผิด) โจ้วเป็นชื่อที่เขาตั้งให้ตัวเอง

รูปที่ควรใช้ ✓

纣是后人给他的称呼。

Zhòu shì hòurén gěi tā de chēnghu.

อ่านว่า โจร้ว ซรื่อ โฮ่วเหริน เก่ย ทา เต่อ เชริงฮุ่

โจ้วเป็นชื่อที่คนรุ่นหลังใช้เรียกเขา (纣 = โจ้ว, 后人 = คนรุ่นหลัง, 给他的 = ที่ให้เขา, 称呼 = ชื่อเรียก)

Zhou is what later people called him.

เหตุผล: ในยุคของตัวเองเขาถูกเรียกว่า 帝辛(Dì Xīn / ตี้ ซิน / ตี้ซิน) ส่วน 纣(Zhòu / โจร้ว / โจ้ว) เป็นชื่อที่ยุคหลังใช้และมีความหมายไม่ดี

รูปที่ควรระวัง ✗

周武王是周文王的父亲。

Zhōu Wǔwáng shì Zhōu Wénwáng de fùqīn.

อ่านว่า โจรว อู่หวาง ซรื่อ โจรว เหวินหวาง เตอะ ฟู่ชิน

(สลับพ่อกับลูก) โจวอู่หวังเป็นบิดาของโจวเหวินหวัง

รูปที่ควรใช้ ✓

周武王是周文王的儿子。

Zhōu Wǔwáng shì Zhōu Wénwáng de érzi.

อ่านว่า โจรว อู่หวาง ซรื่อ โจรว เหวินหวาง เตอะ เอ๋อร์จึ

โจวอู่หวังเป็นลูกของโจวเหวินหวัง (周武王 = โจวอู่หวัง, 周文王 = โจวเหวินหวัง, 儿子 = ลูกชาย)

King Wu was the son of King Wen.

เหตุผล: เหวินหวังผู้เป็นพ่อวางรากฐาน และอู่หวังผู้เป็นลูกเป็นคนชนะที่ 牧野(Mùyě / มู่เหย่ / มู่เหย่)

รูปที่ควรระวัง ✗

封神演义是商朝的史书。

Fēngshén Yǎnyì shì Shāngcháo de shǐshū.

อ่านว่า เฟิงเสริน เหยี่ยนอี้ ซรื่อ ซรางฉราว เตอะ สรื่อซรู

(ประเภทเอกสารผิด) ห้องสินเป็นหนังสือประวัติศาสตร์ของยุคซาง

รูปที่ควรใช้ ✓

封神演义是明朝的小说。

Fēngshén Yǎnyì shì Míngcháo de xiǎoshuō.

อ่านว่า เฟิงเสริน เหยี่ยนอี้ ซรื่อ หมิงฉราว เตอะ เสี่ยวซรัว

ห้องสินเป็นนิยายสมัยราชวงศ์หมิง (封神演义 = ห้องสิน, 明朝的 = ของราชวงศ์หมิง, 小说 = นิยาย)

Investiture of the Gods is a Ming novel.

เหตุผล: คำว่า 演义(yǎnyì / เหยี่ยนอี้ / นิยายอิงประวัติศาสตร์) ในชื่อเรื่องบอกอยู่แล้วว่าเป็นนิยายอิงประวัติศาสตร์ ไม่ใช่บันทึกจากยุคซาง

กลับไปที่หัวข้อ

背一背 ท่องแล้วพูด: เล่าเรื่องซางโจ้วกับศึกมู่เหย่เป็นภาษาจีน

(bèi yi bèi / เป้ย อิ เป้ย / ท่องจำ)

อ่านออกเสียงทีละบรรทัด แล้วลองปิดข้อความพูดให้ได้ทั้งหมด ท่องได้ครบแล้วค่อยเปลี่ยนรายละเอียดเป็นเรื่องของคุณเอง ทุกบรรทัดใช้คำจากบทนี้

บรรทัดที่ 1

周末我看了一部神话剧,讲的是纣王。

Zhōumò wǒ kàn le yí bù shénhuà jù, jiǎng de shì Zhòuwáng.

อ่านว่า โจรวมั่ว หว่อ ค่าน เลอะ อี๋ ปู้ เสรินฮว่า จวี้ เจี่ยง เตอะ ซรื่อ โจร้วหวาง

สุดสัปดาห์ฉันดูซีรีส์เทพนิยายเรื่องหนึ่ง เป็นเรื่องของกษัตริย์โจ้ว (周末 = สุดสัปดาห์, 一部 = หนึ่งเรื่อง, 神话剧 = ซีรีส์เทพนิยาย, 讲的是 = เล่าถึง, 纣王 = กษัตริย์โจ้ว)

At the weekend I watched a fantasy drama about King Zhou.

บรรทัดที่ 2

小杨说这是根据封神演义改编的。

Xiǎo Yáng shuō zhè shì gēnjù Fēngshén Yǎnyì gǎibiān de.

อ่านว่า เสี่ยว หยาง ซรัว เจร้อ ซรื่อ เกินจวี้ เฟิงเสริน เหยี่ยนอี้ ไก่เปียน เต่อ

เสี่ยวหยางบอกว่าเรื่องนี้ดัดแปลงมาจากห้องสิน (小杨 = เสี่ยวหยาง, 根据 = ตาม, 封神演义 = ห้องสิน, 改编的 = ที่ดัดแปลง)

Xiao Yang said it was adapted from Investiture of the Gods.

บรรทัดที่ 3

在商朝的记录里,他叫帝辛。

Zài Shāngcháo de jìlù li, tā jiào Dì Xīn.

อ่านว่า ไจ้ ซรางฉราว เตอะ จี้ลู่ ลิ ทา เจี้ยว ตี้ ซิน

ในบันทึกของยุคซาง เขาชื่อตี้ซิน (商朝的 = ของราชวงศ์ซาง, 记录里 = ในบันทึก, 叫 = ชื่อ, 帝辛 = ตี้ซิน)

In Shang records he is called Di Xin.

บรรทัดที่ 4

周武王在牧野打败了商军。

Zhōu Wǔwáng zài Mùyě dǎbài le Shāng jūn.

อ่านว่า โจรว อู่หวาง ไจ้ มู่เหย่ ต่าไป้ เลอะ ซราง จวิน

โจวอู่หวังเอาชนะกองทัพซางที่มู่เหย่ (周武王 = โจวอู่หวัง, 牧野 = มู่เหย่, 打败了 = เอาชนะ, 商军 = กองทัพซาง)

King Wu of Zhou defeated the Shang army at Muye.

บรรทัดที่ 5

妲己变成狐狸精,是小说中的说法。

Dájǐ biànchéng húlijīng, shì xiǎoshuō zhōng de shuōfǎ.

อ่านว่า ต๋าจี่ เปี้ยนเฉริง หูลิจิง ซรื่อ เสี่ยวซรัว จรง เต่อ ซรัวฝ่า

ต๋าจี่กลายเป็นปีศาจจิ้งจอก เป็นเรื่องในนิยาย (妲己 = ต๋าจี่, 变成 = กลายเป็น, 狐狸精 = ปีศาจจิ้งจอก, 小说中的 = ในนิยาย, 说法 = คำเล่า)

Daji turning into a fox spirit is how the novel tells it.

บรรทัดที่ 6

所以要多看几种材料,再下结论。

Suǒyǐ yào duō kàn jǐ zhǒng cáiliào, zài xià jiélùn.

อ่านว่า สั่วอี่ ย่าว ตัว ค่าน จี่ จร่ง ไฉเลี่ยว ไจ้ เซี่ย เจี๋ยลุ่น

จึงต้องดูข้อมูลหลายแบบก่อน แล้วค่อยสรุป (所以 = จึง, 几种 = หลายแบบ, 材料 = ข้อมูล, 再 = แล้วค่อย, 下结论 = สรุป)

So you should look at several kinds of sources before drawing a conclusion.

เปลี่ยนเป็นเรื่องของคุณ

ใช้ประโยคเดิมเป็นแม่แบบ เปลี่ยนเฉพาะส่วนที่เป็นเรื่องของคุณ แล้วพูดออกเสียง

แบบที่ 1: เปลี่ยนสิ่งที่คุณดู และตัวละคร

周末我看了一部神话剧,讲的是纣王。

Zhōumò wǒ kàn le yí bù shénhuà jù, jiǎng de shì Zhòuwáng.

อ่านว่า โจรวมั่ว หว่อ ค่าน เลอะ อี๋ ปู้ เสรินฮว่า จวี้ เจี่ยง เตอะ ซรื่อ โจร้วหวาง

สุดสัปดาห์ฉันดูซีรีส์เทพนิยายเรื่องหนึ่ง เป็นเรื่องของกษัตริย์โจ้ว (周末 = สุดสัปดาห์, 一部 = หนึ่งเรื่อง, 神话剧 = ซีรีส์เทพนิยาย, 讲的是 = เล่าถึง, 纣王 = กษัตริย์โจ้ว)

At the weekend I watched a fantasy drama about King Zhou.

กดดูตัวอย่างที่เปลี่ยนแล้ว: แบบที่ 1

周末我看了一部古装剧,讲的是皇帝。

Zhōumò wǒ kàn le yí bù gǔzhuāng jù, jiǎng de shì huángdì.

อ่านว่า โจรวมั่ว หว่อ ค่าน เลอะ อี๋ ปู้ กู่จรวาง จวี้ เจี่ยง เตอะ ซรื่อ ฮว๋างตี้

สุดสัปดาห์ฉันดูซีรีส์ย้อนยุคเรื่องหนึ่ง เป็นเรื่องของจักรพรรดิ (周末 = สุดสัปดาห์, 一部 = หนึ่งเรื่อง, 古装剧 = ซีรีส์ย้อนยุค, 讲的是 = เล่าถึง, 皇帝 = จักรพรรดิ)

At the weekend I watched a period drama about an emperor.

แบบที่ 2: เปลี่ยนผู้ชนะ สถานที่ และฝ่ายที่แพ้

周武王在牧野打败了商军。

Zhōu Wǔwáng zài Mùyě dǎbài le Shāng jūn.

อ่านว่า โจรว อู่หวาง ไจ้ มู่เหย่ ต่าไป้ เลอะ ซราง จวิน

โจวอู่หวังเอาชนะกองทัพซางที่มู่เหย่ (周武王 = โจวอู่หวัง, 牧野 = มู่เหย่, 打败了 = เอาชนะ, 商军 = กองทัพซาง)

King Wu of Zhou defeated the Shang army at Muye.

กดดูตัวอย่างที่เปลี่ยนแล้ว: แบบที่ 2

我们队在决赛里打败了对手。

Wǒmen duì zài juésài li dǎbài le duìshǒu.

อ่านว่า หว่อเมิน ตุ้ย ไจ้ เจวี๋ยไซ่ ลิ ต่าไป้ เลอะ ตุ้ยโสร่ว

ทีมของเราเอาชนะคู่แข่งในรอบชิงชนะเลิศ (我们队 = ทีมของเรา, 决赛里 = ในรอบชิงชนะเลิศ, 打败了 = เอาชนะ, 对手 = คู่แข่ง)

Our team beat the opponents in the final.

แบบที่ 3: เปลี่ยนสิ่งที่ต้องทำก่อนตัดสินใจ

所以要多看几种材料,再下结论。

Suǒyǐ yào duō kàn jǐ zhǒng cáiliào, zài xià jiélùn.

อ่านว่า สั่วอี่ ย่าว ตัว ค่าน จี่ จร่ง ไฉเลี่ยว ไจ้ เซี่ย เจี๋ยลุ่น

จึงต้องดูข้อมูลหลายแบบก่อน แล้วค่อยสรุป (所以 = จึง, 几种 = หลายแบบ, 材料 = ข้อมูล, 再 = แล้วค่อย, 下结论 = สรุป)

So you should look at several kinds of sources before drawing a conclusion.

กดดูตัวอย่างที่เปลี่ยนแล้ว: แบบที่ 3

所以要多问几个人,再做决定。

Suǒyǐ yào duō wèn jǐ ge rén, zài zuò juédìng.

อ่านว่า สั่วอี่ ย่าว ตัว เวิ่น จี่ เกอะ เหริน ไจ้ จั้ว เจวี๋ยติ้ง

จึงต้องถามหลาย ๆ คนก่อน แล้วค่อยตัดสินใจ (所以 = จึง, 多问 = ถามให้มาก, 几个人 = หลายคน, 再 = แล้วค่อย, 做决定 = ตัดสินใจ)

So you should ask a few people before making a decision.

เล่าใหม่ด้วยคำของตัวเอง

ไม่ต้องดูข้อความ เล่าเรื่องของคุณตามลำดับนี้เป็นภาษาจีนสั้น ๆ

  1. คุณดูซีรีส์หรืออ่านเรื่องอะไร
  2. ในบันทึกจริงเขาชื่ออะไร และแพ้ให้ใคร
  3. คุณจะเช็กว่าเรื่องไหนจริงด้วยวิธีไหน

กลับไปที่หัวข้อ

练习 แบบฝึกหัด

(liànxí / เลี่ยนสี / แบบฝึกหัด)

ลองตอบเองก่อน แล้วค่อยกดดูแนวคำตอบใต้แต่ละข้อ

ข้อ 1: แยกคำ

นิยายที่แต่งเติมจากเรื่องประวัติศาสตร์ เรียกว่า 正史(zhèngshǐ / เจริ้งสรื่อ / พงศาวดารทางการ) หรือ 演义(yǎnyì / เหยี่ยนอี้ / นิยายอิงประวัติศาสตร์)

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 1

这是一部根据历史改编的演义。

Zhè shì yí bù gēnjù lìshǐ gǎibiān de yǎnyì.

อ่านว่า เจร้อ ซรื่อ อี๋ ปู้ เกินจวี้ ลี่สรื่อ ไก่เปียน เต่อ เหยี่ยนอี้

นี่เป็นนิยายอิงประวัติศาสตร์ที่ดัดแปลงจากเรื่องจริง (一部 = หนึ่งเรื่อง, 根据 = ตาม, 历史 = ประวัติศาสตร์, 改编的 = ที่ดัดแปลง, 演义 = นิยายอิงประวัติศาสตร์)

This is a historical novel adapted from real history.

เหตุผล: 演义(yǎnyì / เหยี่ยนอี้ / นิยายอิงประวัติศาสตร์) แต่งเติมเพื่อความสนุก ส่วน 正史(zhèngshǐ / เจริ้งสรื่อ / พงศาวดารทางการ) เป็นบันทึกทางการ

ข้อ 2: เติมคำ

เติมชื่อสถานที่ของศึกที่จบราชวงศ์ซาง

周武王在___打败了商军。

Zhōu Wǔwáng zài ___ dǎbài le Shāng jūn.

อ่านว่า โจรว อู่หวาง ไจ้ ต่าไป้ เลอะ ซราง จวิน

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 2

周武王在牧野打败了商军。

Zhōu Wǔwáng zài Mùyě dǎbài le Shāng jūn.

อ่านว่า โจรว อู่หวาง ไจ้ มู่เหย่ ต่าไป้ เลอะ ซราง จวิน

โจวอู่หวังเอาชนะกองทัพซางที่มู่เหย่ (周武王 = โจวอู่หวัง, 牧野 = มู่เหย่, 打败了 = เอาชนะ, 商军 = กองทัพซาง)

King Wu of Zhou defeated the Shang army at Muye.

เหตุผล: ศึกนี้เรียกว่า 牧野之战(Mùyě zhī zhàn / มู่เหย่ จรือ จร้าน / ศึกมู่เหย่) ตามชื่อสถานที่

ข้อ 3: แปล

แปลเป็นภาษาจีน: “ตามที่จารึกบันทึกไว้ การรบเกิดขึ้นในตอนเช้า”

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 3

据铭文记载,战斗发生在早上。

Jù míngwén jìzǎi, zhàndòu fāshēng zài zǎoshang.

อ่านว่า จวี้ หมิงเหวิน จี้ไจ่ จร้านโต้ว ฟาเซริง ไจ้ เจ่าซรัง

ตามที่จารึกบันทึกไว้ การรบเกิดขึ้นในตอนเช้า (据 = ตาม, 铭文 = จารึก, 记载 = บันทึกไว้, 战斗 = การรบ, 发生在 = เกิดขึ้นใน)

According to the inscription, the fighting took place in the morning.

เหตุผล: ใช้ 据…记载(jù … jìzǎi / จวี้ จี้ไจ่ / ตามที่…บันทึกไว้) บอกที่มาของข้อมูลไว้หน้าประโยค

ข้อ 4: ใช้สำนวน

อยากวิจารณ์งานเลี้ยงที่ฟุ่มเฟือยเกินพอดี ใช้สำนวนอะไรดี

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 4

这顿饭花了那么多钱,真是酒池肉林。

Zhè dùn fàn huā le nàme duō qián, zhēn shì jiǔ chí ròu lín.

อ่านว่า เจร้อ ตุ้น ฟ่าน ฮวา เลอะ น่าเมอะ ตัว เฉียน เจริน ซรื่อ จิ่ว ฉรือ โร่ว หลิน

มื้อนี้ใช้เงินไปขนาดนั้น ฟุ่มเฟือยราวสระสุราป่าเนื้อจริง ๆ (这顿饭 = มื้อนี้, 花了 = ใช้ไป, 那么多钱 = เงินมากขนาดนั้น, 真是 = ช่างเป็น)

This meal cost so much—a real orgy of excess.

เหตุผล: 酒池肉林(jiǔ chí ròu lín / จิ่ว ฉรือ โร่ว หลิน / สระสุราป่าเนื้อ) ใช้วิจารณ์ความหรูหราที่มากเกินไป ไม่ใช้ชม

ข้อ 5: พูดตามสถานการณ์

เพื่อนบอกว่าต๋าจี่เป็นปีศาจจิ้งจอกจริง ๆ ควรตอบอย่างสุภาพว่าอะไร

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 5

那是小说中的说法,史书里没有这样写。

Nà shì xiǎoshuō zhōng de shuōfǎ, shǐshū li méiyǒu zhèyàng xiě.

อ่านว่า น่า ซรื่อ เสี่ยวซรัว จรง เต่อ ซรัวฝ่า สรื่อซรู ลิ่ เหมยโหย่ว เจร้อย่าง เสี่ย

นั่นเป็นเรื่องในนิยาย หนังสือประวัติศาสตร์ไม่ได้เขียนไว้แบบนั้น (小说中的 = ในนิยาย, 说法 = คำเล่า, 史书里 = ในหนังสือประวัติศาสตร์, 这样写 = เขียนแบบนี้)

That's how the novel tells it—the histories don't say that.

เหตุผล: บอกที่มาของเรื่องโดยไม่ตำหนิเพื่อน ทำให้คุยต่อได้ง่าย

กลับไปที่หัวข้อ

记住这几句 ประโยคจำง่ายของวันนี้

(jìzhù zhè jǐ jù / จี้จรู้ เจร้อ จี่ จวี้ / จำประโยคเหล่านี้)

ห้าประโยคนี้สรุปคำหลักของบท คำตัวหนาคือคำที่ควรจำ

后人叫他纣王。

Hòurén jiào tā Zhòuwáng.

อ่านว่า โฮ่วเหริน เจี้ยว ทา โจร้วหวาง

คนรุ่นหลังเรียกเขาว่ากษัตริย์โจ้ว (后人 = คนรุ่นหลัง, 叫他 = เรียกเขาว่า)

Later people called him King Zhou.

武王打败了商军。

Wǔwáng dǎbài le Shāng jūn.

อ่านว่า อู่หวาง ต่าไป้ เลอะ ซราง จวิน

อู่หวังเอาชนะกองทัพซาง (武王 = อู่หวัง, 商军 = กองทัพซาง)

King Wu defeated the Shang army.

牧野之战结束了商朝。

Mùyě zhī zhàn jiéshù le Shāngcháo.

อ่านว่า มู่เหย่ จรือ จร้าน เจี๋ยซรู่ เลอะ ซรางฉราว

ศึกมู่เหย่ปิดฉากราชวงศ์ซาง (结束了 = ปิดฉาก)

The Battle of Muye ended the Shang dynasty.

演义里有很多虚构。

Yǎnyì li yǒu hěn duō xūgòu.

อ่านว่า เหยี่ยนอี้ ลิ โหย่ว เหิ่น ตัว ซวีโก้ว

ในนิยายอิงประวัติศาสตร์มีเรื่องแต่งอยู่มาก (很多 = มาก, 虚构 = เรื่องแต่ง)

Historical novels contain a lot of fiction.

引用记载要说明来源。

Yǐnyòng jìzǎi yào shuōmíng láiyuán.

อ่านว่า อิ่นย่ง จี้ไจ่ ย่าว ซรัวหมิง ไหลเหยวียน

เวลาอ้างบันทึก ต้องบอกแหล่งที่มา (引用 = อ้าง, 要说明 = ต้องบอก, 来源 = แหล่งที่มา)

When you cite a record, say where it comes from.

บันทึกสั้น ๆ ของมิ้นท์

今天小杨给我看了一件青铜器上的铭文。

Jīntiān Xiǎo Yáng gěi wǒ kàn le yí jiàn qīngtóngqì shang de míngwén.

อ่านว่า จินเทียน เสี่ยว หยาง เก่ย หว่อ ค่าน เลอะ อี๋ เจี้ยน ชิงถงชี่ ซรัง เตอะ หมิงเหวิน

วันนี้เสี่ยวหยางให้ฉันดูจารึกบนเครื่องสำริดชิ้นหนึ่ง (小杨 = เสี่ยวหยาง, 给我看了 = ให้ฉันดู, 一件 = หนึ่งชิ้น, 青铜器上的 = บนเครื่องสำริด, 铭文 = จารึก)

Today Xiao Yang showed me the inscription on a bronze vessel.

原来一个人的名声,也会被后人慢慢改写。

Yuánlái yí ge rén de míngshēng, yě huì bèi hòurén mànmàn gǎixiě.

อ่านว่า เหยวียนไหล อี๋ เกอะ เหริน เตอะ หมิงเซริง เหย่ ฮุ่ย เป้ย โฮ่วเหริน ม่านม่าน ไก่เสี่ย

ที่แท้ชื่อเสียงของคนคนหนึ่งก็ถูกคนรุ่นหลังค่อย ๆ เขียนใหม่ได้ (原来 = ที่แท้, 名声 = ชื่อเสียง, 被后人 = ถูกคนรุ่นหลัง, 慢慢 = ค่อย ๆ, 改写 = เขียนใหม่)

So a person's reputation can be slowly rewritten by later generations.

下一个朝代是周朝,我已经开始期待了。

Xià yí ge cháodài shì Zhōucháo, wǒ yǐjīng kāishǐ qīdài le.

อ่านว่า เซี่ย อี๋ เกอะ ฉราวไต้ ซรื่อ โจรวฉราว หว่อ อี่จิง ไคสรื่อ ชีไต้ เลอะ

ราชวงศ์ต่อไปคือราชวงศ์โจว ฉันเริ่มตั้งตารอแล้ว (下一个 = ถัดไป, 朝代 = ราชวงศ์, 周朝 = ราชวงศ์โจว, 开始 = เริ่ม, 期待 = ตั้งตารอ)

The next dynasty is the Zhou, and I'm already looking forward to it.

กลับไปที่หัวข้อ

小结 สรุปจำง่าย

(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น ๆ)

  • กษัตริย์องค์สุดท้ายของซางถูกเรียกในยุคของตัวเองว่า 帝辛(Dì Xīn / ตี้ ซิน / ตี้ซิน) ส่วน 纣王(Zhòuwáng / โจร้วหวาง / กษัตริย์โจ้ว) เป็นชื่อที่คนรุ่นหลังใช้และมีความหมายไม่ดี
  • 周武王(Zhōu Wǔwáng / โจรว อู่หวาง / โจวอู่หวัง) ผู้เป็นลูกของ 周文王(Zhōu Wénwáng / โจรว เหวินหวาง / โจวเหวินหวัง) ชนะใน 牧野之战(Mùyě zhī zhàn / มู่เหย่ จรือ จร้าน / ศึกมู่เหย่) ตำรามักใช้ปี 1046 ก่อนคริสตกาลแต่ยังถกเถียงกัน และจารึกบน 利簋(Lì guǐ / ลี่ กุ่ย / ภาชนะลี่กุ่ย) เป็นหลักฐานร่วมสมัยชิ้นสำคัญ
  • ภาพทรราชสุดขั้วกับ 妲己(Dájǐ / ต๋าจี่ / ต๋าจี่) ที่เป็นปีศาจจิ้งจอกมาจาก 封神演义(Fēngshén Yǎnyì / เฟิงเสริน เหยี่ยนอี้ / ห้องสิน) นิยายสมัยหมิง จึงควรแยก 正史(zhèngshǐ / เจริ้งสรื่อ / พงศาวดารทางการ) 野史(yěshǐ / เหย่สรื่อ / พงศาวดารนอกทางการ) และ 演义(yǎnyì / เหยี่ยนอี้ / นิยายอิงประวัติศาสตร์) และใช้ 据…记载(jù … jìzǎi / จวี้ จี้ไจ่ / ตามที่…บันทึกไว้) บอกที่มาเสมอ

ทำไมราชวงศ์ซางถูกเรียกว่า 殷商? 商汤 盘庚迁殷 และ 甲骨文: ประวัติศาสตร์จีนผ่านราชวงศ์ ตอนที่ 2

ภาพช่างฝีมือราชวงศ์商กับกระดูกเสี่ยงทายและการหล่อสำริด

殷墟一日 เดินชมซากเมืองหลวงที่อันหยาง: ทำไมราชวงศ์ซางมีอีกชื่อว่าอิน

(Yīnxū yí rì / อินซวี อี๋ ยรื่อ / หนึ่งวันที่อินซวี)

หลังจากตอนที่แล้วไปดูเรื่องราชวงศ์เซี่ยที่ลั่วหยาง สัปดาห์นี้มิ้นท์กับเสี่ยวหยางนั่งรถไฟไปอันหยางในมณฑลเหอหนาน เพื่อชมอินซวี ซากเมืองหลวงของราชวงศ์ซาง มิ้นท์สงสัยตั้งแต่ขึ้นรถไฟว่าทำไมป้ายในพิพิธภัณฑ์เขียนทั้ง 商(Shāng / ซราง / ราชวงศ์ซาง) และ 殷(Yīn / อิน / อิน)

บทนี้เล่าว่าราชวงศ์ซางขึ้นมาแทนเซี่ยได้อย่างไร ทำไมมีชื่อที่สองว่า 殷(Yīn / อิน / อิน) แล้วพาไปดูตัวอักษรบนกระดองเต่ากับเครื่องสำริด ปิดท้ายด้วยคำที่ยังใช้ทุกวันซึ่งมีเรื่องเล่าโยงกลับไปถึงยุคนี้

เรียนจบแล้วคุณจะ:

  • เล่าได้ว่า 商汤(Shāng Tāng / ซราง ทาง / ทังแห่งซาง) โค่นเซี่ยใน 鸣条之战(Míngtiáo zhī zhàn / หมิงเถียว จรือ จร้าน / ศึกหมิงเถียว) และใช้คำว่า 推翻(tuīfān / ทุยฟาน / โค่นล้ม) ได้
  • อธิบายได้ว่า 盘庚(Pán Gēng / ผาน เกิง / ผานเกิง) ย้ายเมืองหลวงไป 殷(Yīn / อิน / อิน) จึงมีชื่อ 殷商(Yīnshāng / อินซราง / อินซาง) และ 殷墟(Yīnxū / อินซวี / อินซวี) พร้อมใช้รูป 把…迁到…(bǎ … qiān dào … / ป่า เชียน ต้าว / ย้าย…ไปที่…)
  • รู้จัก 甲骨文(jiǎgǔwén / เจี่ยกู่เหวิน / อักษรกระดูกเสี่ยงทาย) กับ 青铜器(qīngtóngqì / ชิงถงชี่ / เครื่องสำริด) และเล่าที่มาของคำ 革命(gémìng / เก๋อมิ่ง / ปฏิวัติ) กับ 商人(shāngrén / ซรางเหริน / พ่อค้า) อย่างระมัดระวัง

ระดับ: ★★ ปานกลาง

เปิดดู: กดดูคำอธิบายภาษาจีน

商朝大约在公元前一千六百年建立。

Shāngcháo dàyuē zài gōngyuánqián yìqiān liùbǎi nián jiànlì.

อ่านว่า ซรางฉราว ต้าเยวีย ไจ้ กงเหยวียนเฉียน อี้เชียน ลิ่วไป่ เหนียน เจี้ยนลี่

ราชวงศ์ซางก่อตั้งขึ้นราว 1600 ปีก่อนคริสตกาล (商朝 = ราชวงศ์ซาง, 大约 = ราว, 公元前 = ก่อนคริสตกาล, 一千六百年 = ปี 1600, 建立 = ก่อตั้ง)

The Shang dynasty was founded around 1600 BC.

它是第一个留下大量文字的中国王朝。

Tā shì dì yī ge liúxià dàliàng wénzì de Zhōngguó wángcháo.

อ่านว่า ทา ซรื่อ ตี้ อี เก่อ หลิวเซี่ย ต้าเลี่ยง เหวินจื้อ เตอะ จรงกั๋ว หวางฉราว

เป็นราชวงศ์จีนแรกที่ทิ้งตัวอักษรไว้เป็นจำนวนมาก (第一个 = อันแรก, 留下 = ทิ้งไว้, 大量 = จำนวนมาก, 文字 = ตัวอักษร, 王朝 = ราชวงศ์)

It is the first Chinese dynasty to leave behind a large body of writing.

预备词汇 คำศัพท์จำเป็นก่อนเรียน

(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)

  • 都城 (dūchéng / ตูเฉริง) เมืองหลวง (capital city)
  • 打败 (dǎbài / ต่าไป้) เอาชนะ (to defeat)
  • 骨头 (gǔtou / กู่โทว) กระดูก (bone)
  • 文字 (wénzì / เหวินจื้อ) ตัวอักษร; ระบบการเขียน (writing; script)
  • 博物馆 (bówùguǎn / ปั๋วอู้กว่าน) พิพิธภัณฑ์ (museum)

ระดับการเข้าถึงบทเรียน

Public: อ่านบทเรียนนี้ได้โดยไม่ต้องสมัครสมาชิกหรือเข้าสู่ระบบ

商汤灭夏 จากบรรพบุรุษในตำนานถึงผู้ก่อตั้งราชวงศ์

(Shāng Tāng miè Xià / ซราง ทาง เมี่ย เซี่ย / ทังโค่นเซี่ย)

ชาวซางเล่าว่าบรรพบุรุษของตนคือ 契(Xiè / เซี่ย / เซี่ย บรรพบุรุษในตำนานของชาวซาง) ซึ่งเคยช่วยอวี่แก้น้ำท่วม หลายรุ่นต่อมา 商汤(Shāng Tāng / ซราง ทาง / ทังแห่งซาง) รวบรวมกำลังได้มากพอและยกทัพไปโค่นกษัตริย์องค์สุดท้ายของเซี่ย

เปิดดู: เปิดดูคำหลัก 3 คำ และวิธีอ่านชื่อบรรพบุรุษ 契

商汤

Shāng Tāng

อ่านว่า ซรางทาง

ทังแห่งซาง ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ซาง

Tang of Shang, founder of the Shang dynasty

ตำราเล่าว่ากษัตริย์องค์สุดท้ายของเซี่ยคือ 夏桀(Xià Jié / เซี่ย เจี๋ย / เซี่ยเจี๋ย) ปกครองโหดร้าย ทังจึงยกทัพมาโค่นอำนาจ เรื่องนี้กลายเป็นต้นแบบของการเปลี่ยนราชวงศ์ในเรื่องเล่าจีน

商汤带兵打败了夏朝最后一个王。

Shāng Tāng dài bīng dǎbài le Xiàcháo zuìhòu yí ge wáng.

อ่านว่า ซราง ทาง ไต้ ปิง ต่าไป้ เลอะ เซี่ยฉราว จุ้ยโฮ่ว อี๋ เกอะ หวาง

ทังแห่งซางนำทัพเอาชนะกษัตริย์องค์สุดท้ายของราชวงศ์เซี่ย (商汤 = ทังแห่งซาง, 带兵 = นำทัพ, 打败了 = เอาชนะ, 最后一个王 = กษัตริย์องค์สุดท้าย)

Tang of Shang led his army to defeat the last king of the Xia.

鸣条之战

Míngtiáo zhī zhàn

อ่านว่า หมิงเถียวจรือจร้าน

ศึกหมิงเถียว

the Battle of Mingtiao

ปีของศึกนี้ไม่มีบันทึกแน่ชัด ตำรามักบอกคร่าว ๆ ว่าราว 1600 ปีก่อนคริสตกาล และราชวงศ์ซางปกครองต่อมาจนราว 1046 ปีก่อนคริสตกาล

传说鸣条之战以后,夏朝就结束了。

Chuánshuō Míngtiáo zhī zhàn yǐhòu, Xiàcháo jiù jiéshù le.

อ่านว่า ฉรวานซรัว หมิงเถียว จรือ จร้าน อี่โฮ่ว เซี่ยฉราว จิ้ว เจี๋ยซรู่ เลอะ

ตามตำนาน หลังศึกหมิงเถียว ราชวงศ์เซี่ยก็สิ้นสุดลง (传说 = ตามตำนาน, 以后 = หลังจาก, 夏朝 = ราชวงศ์เซี่ย, 结束了 = สิ้นสุดแล้ว)

Legend says the Xia ended after the Battle of Mingtiao.

推翻

tuīfān

อ่านว่า ทุยฟาน

โค่นล้ม

to overthrow

老百姓不满意,最后推翻了旧的王朝。

Lǎobǎixìng bù mǎnyì, zuìhòu tuīfān le jiù de wángcháo.

อ่านว่า เหล่าไป่ซิ่ง ปู้ หม่านอี้ จุ้ยโฮ่ว ทุยฟาน เล่อ จิ้ว เตอะ หวางฉราว

ประชาชนไม่พอใจ ในที่สุดก็โค่นราชวงศ์เก่าลง (老百姓 = ประชาชน, 不满意 = ไม่พอใจ, 最后 = ในที่สุด, 旧的 = เก่า, 王朝 = ราชวงศ์)

The people were unhappy and in the end overthrew the old dynasty.

กลับไปที่หัวข้อ

盘庚迁殷 ชื่อที่สองของราชวงศ์ และของที่ขุดพบที่นั่น

(Pán Gēng qiān Yīn / ผาน เกิง เชียน อิน / ผานเกิงย้ายเมืองหลวงไปอิน)

ช่วงแรกราชวงศ์ซางย้ายเมืองหลวงอยู่หลายครั้ง จนกษัตริย์ 盘庚(Pán Gēng / ผาน เกิง / ผานเกิง) ย้ายไปที่ 殷(Yīn / อิน / อิน) แล้วตั้งมั่นอยู่ที่นั่น ซากเมืองนี้คือ 殷墟(Yīnxū / อินซวี / อินซวี) ที่ขุดพบทั้งตัวอักษรบนกระดูกและเครื่องสำริดจำนวนมาก

เปิดดู: เปิดดูคำหลัก 4 คำ เรื่องยุคสำริด และรูปประโยคบอกการย้าย

迁都

qiāndū

อ่านว่า เชียนตู

ย้ายเมืองหลวง

to move the capital

ราว 1300 ปีก่อนคริสตกาล กษัตริย์ 盘庚(Pán Gēng / ผาน เกิง / ผานเกิง) ย้ายเมืองหลวงไปที่ 殷(Yīn / อิน / อิน) ซึ่งอยู่แถวเมืองอันหยางในมณฑลเหอหนานปัจจุบัน หลังจากนั้นเมืองหลวงก็อยู่ที่นั่นยาวนาน ชื่อ 殷 และ 殷商(Yīnshāng / อินซราง / อินซาง) จึงใช้เรียกราชวงศ์นี้ด้วย

商朝前期迁都了好几次。

Shāngcháo qiánqī qiāndū le hǎo jǐ cì.

อ่านว่า ซรางฉราว เฉียนชี เชียนตู เล่อ ห่าว จี่ ชื่อ

ช่วงต้นราชวงศ์ซางย้ายเมืองหลวงหลายครั้ง (商朝 = ราชวงศ์ซาง, 前期 = ช่วงต้น, 迁都了 = ย้ายเมืองหลวงแล้ว, 好几次 = หลายครั้ง)

In its early period the Shang moved its capital several times.

殷墟

Yīnxū

อ่านว่า อินซวี

อินซวี ซากเมืองหลวงอิน

the Ruins of Yin

墟(xū / ซวี / ซากเมืองร้าง) แปลว่าซากเมืองที่ร้างไปแล้ว ถ้าจะไปชม ควรตรวจวันเวลาเปิดและข้อมูลล่าสุดก่อนเดินทาง

殷墟在河南安阳,是商朝后期的都城遗址。

Yīnxū zài Hénán Ānyáng, shì Shāngcháo hòuqī de dūchéng yízhǐ.

อ่านว่า อินซวี ไจ้ เหอหนาน อานหยาง ซรื่อ ซรางฉราว โฮ่วชี เต่อ ตูเฉริง อี๋จรื่อ

อินซวีอยู่ที่อันหยาง มณฑลเหอหนาน เป็นซากเมืองหลวงช่วงปลายราชวงศ์ซาง (殷墟 = อินซวี, 河南 = เหอหนาน, 安阳 = อันหยาง, 后期 = ช่วงปลาย, 都城 = เมืองหลวง, 遗址 = ซากโบราณสถาน)

Yinxu, in Anyang, Henan, is the site of the late Shang capital.

甲骨文

jiǎgǔwén

อ่านว่า เจี่ยกู่เหวิน

อักษรกระดูกเสี่ยงทาย

oracle bone script

甲(jiǎ / เจี่ย / กระดอง) มาจาก 龟甲(guījiǎ / กุยเจี่ย / กระดองเต่า) กระดองเต่า และ 骨(gǔ / กู่ / กระดูก) มาจาก 兽骨(shòugǔ / โซร่วกู่ / กระดูกสัตว์) กระดูกสัตว์ เป็นระบบอักษรจีนยุคแรกที่พบเป็นจำนวนมาก และส่วนใหญ่บันทึกการเสี่ยงทายของราชสำนัก

甲骨文是刻在龟甲和兽骨上的文字。

Jiǎgǔwén shì kè zài guījiǎ hé shòugǔ shang de wénzì.

อ่านว่า เจี่ยกู่เหวิน ซรื่อ เค่อ ไจ้ กุยเจี่ย เหอ โซร่วกู่ ซรัง เตอะ เหวินจื้อ

อักษรกระดูกเสี่ยงทายคือตัวอักษรที่สลักบนกระดองเต่าและกระดูกสัตว์ (刻在 = สลักไว้บน, 龟甲 = กระดองเต่า, 兽骨 = กระดูกสัตว์, 文字 = ตัวอักษร)

Oracle bone script is writing carved on turtle shells and animal bones.

青铜器

qīngtóngqì

อ่านว่า ชิงถงชี่

เครื่องสำริด

bronze vessel; bronzeware

ชิ้นที่มีชื่อเสียงคือ 后母戊鼎(Hòumǔwù dǐng / โฮ่วหมู่อู้ ติ่ง / ติ่งโฮ่วมู่อู้) ภาชนะสามขาขนาดใหญ่ หนักกว่า 800 กิโลกรัม ตำราเก่าบางเล่มเรียกว่า 司母戊鼎(Sīmǔwù dǐng / ซือหมู่อู้ ติ่ง / ติ่งซือมู่อู้) ปัจจุบันจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติจีนในปักกิ่ง

博物馆里有很多商朝的青铜器。

Bówùguǎn li yǒu hěn duō Shāngcháo de qīngtóngqì.

อ่านว่า ปั๋วอู้กว่าน ลิ โหย่ว เหิ่น ตัว ซรางฉราว เตอะ ชิงถงชี่

ในพิพิธภัณฑ์มีเครื่องสำริดสมัยราชวงศ์ซางอยู่มาก (博物馆里 = ในพิพิธภัณฑ์, 很多 = มาก, 商朝的 = ของราชวงศ์ซาง)

The museum has many Shang bronzes.

บอกการย้ายด้วย 把…迁到…

ผู้ย้าย + 把(bǎ / ป่า / นำ) + สิ่งที่ย้าย + 迁到(qiān dào / เชียน ต้าว / ย้ายไปที่) + ที่ใหม่

迁(qiān / เชียน / ย้าย) เป็นคำค่อนข้างทางการ ใช้กับการย้ายเมืองหลวง หน่วยงาน หรือหลุมศพ ส่วนการย้ายบ้านทั่วไปในชีวิตประจำวันมักใช้ 搬(bān / ปาน / ย้ายบ้าน; ขนย้าย)

盘庚把都城迁到了殷。

Pán Gēng bǎ dūchéng qiān dào le Yīn.

อ่านว่า ผาน เกิง ป่า ตูเฉริง เชียน ต้าว เลอะ อิน

ผานเกิงย้ายเมืองหลวงไปที่อิน (盘庚 = ผานเกิง, 把 = นำ, 都城 = เมืองหลวง, 迁到了 = ย้ายไปที่, 殷 = อิน)

Pan Geng moved the capital to Yin.

学校把图书馆迁到了新大楼。

Xuéxiào bǎ túshūguǎn qiān dào le xīn dàlóu.

อ่านว่า เสวียเซี่ยว ป่า ถูซรูกว่าน เชียน ต้าว เลอะ ซิน ต้าโหลว

โรงเรียนย้ายห้องสมุดไปอาคารใหม่ (学校 = สถานศึกษา, 图书馆 = ห้องสมุด, 新大楼 = อาคารใหม่)

The school moved the library into the new building.

กลับไปที่หัวข้อ

革命和商人 คำที่ยังใช้ทุกวันกับเรื่องเล่าที่โยงถึงยุคนี้

(gémìng hé shāngrén / เก๋อมิ่ง เหอ ซรางเหริน / ปฏิวัติกับพ่อค้า)

คำบางคำในภาษาจีนปัจจุบันมีเรื่องเล่าโยงกลับไปถึงการเปลี่ยนราชวงศ์ บางเรื่องมีหลักฐานจากคัมภีร์ บางเรื่องเป็นแค่คำอธิบายที่เล่าต่อกัน เราจะดูทั้งสองแบบ

เปิดดู: เปิดดูคำหลัก 3 คำ และวิธีแยกเรื่องที่มีหลักฐานกับเรื่องที่เล่าต่อกัน

革命

gémìng

อ่านว่า เก๋อมิ่ง

ปฏิวัติ

revolution

คำนี้เก่ามาก คัมภีร์ 周易(Zhōuyì / โจรวอี้ / คัมภีร์โจวอี้) กล่าวถึง 汤武革命(Tāng Wǔ gémìng / ทาง อู่ เก๋อมิ่ง / การเปลี่ยนราชวงศ์ของทังและอู่หวัง) คือการที่ทังโค่นเซี่ย และอู่หวังแห่งโจวโค่นซาง ในตอนนั้น 革命(gémìng / เก๋อมิ่ง / ปฏิวัติ) หมายถึงเปลี่ยนอาณัติสวรรค์จากราชวงศ์หนึ่งไปอีกราชวงศ์หนึ่ง ภายหลังจึงใช้แปลคำว่าปฏิวัติในความหมายสมัยใหม่

工业革命改变了很多人的生活。

Gōngyè gémìng gǎibiàn le hěn duō rén de shēnghuó.

อ่านว่า กงเย่ เก๋อมิ่ง ไก่เปี้ยน เลอะ เหิ่น ตัว เหริน เตอะ เซริงหัว

การปฏิวัติอุตสาหกรรมเปลี่ยนชีวิตคนจำนวนมาก (工业革命 = การปฏิวัติอุตสาหกรรม, 改变了 = เปลี่ยนแปลง, 生活 = ชีวิต)

The Industrial Revolution changed many people's lives.

商人

shāngrén

อ่านว่า ซรางเหริน

พ่อค้า

merchant; trader

มีคำอธิบายที่เล่าต่อกันว่า หลังราชวงศ์ซางล่ม คนซางจำนวนมากหันไปค้าขาย คนค้าขายจึงถูกเรียกว่า 商人(shāngrén / ซรางเหริน / พ่อค้า) นักวิชาการยังเห็นต่างกันในเรื่องนี้ ควรเล่าว่าเป็นคำอธิบายหนึ่ง ไม่ใช่ข้อสรุป

这条街上住着很多商人。

Zhè tiáo jiē shang zhùzhe hěn duō shāngrén.

อ่านว่า เจร้อ เถียว เจีย ซรั่ง จรู้เจรอะ เหิ่น ตัว ซรางเหริน

บนถนนสายนี้มีพ่อค้าอาศัยอยู่มาก (这条街上 = บนถนนสายนี้, 住着 = อาศัยอยู่, 很多 = มาก)

Many merchants live on this street.

商业

shāngyè

อ่านว่า ซรางเย่

การค้า; ธุรกิจการค้า

commerce; business

这个城市的商业很发达。

Zhège chéngshì de shāngyè hěn fādá.

อ่านว่า เจร้อเกอะ เฉริงซรื่อ เตอะ ซรางเย่ เหิ่น ฟาต๋า

การค้าของเมืองนี้เจริญมาก (这个城市 = เมืองนี้, 发达 = เจริญ)

Commerce in this city is highly developed.

กลับไปที่หัวข้อ

对话 มิ้นท์กับเสี่ยวหยางหน้าตู้กระดองเต่า

(duìhuà / ตุ้ยฮว่า / บทสนทนา)

ทั้งสองเดินเข้าห้องจัดแสดงที่มีกระดองเต่าสลักอักษรเรียงเต็มตู้ ลองสังเกตว่าเสี่ยวหยางใช้รูป 把…迁到…(bǎ … qiān dào … / ป่า เชียน ต้าว / ย้าย…ไปที่…) ตรงไหน

เปิดดู: อ่านบทสนทนา 8 ประโยคพร้อมพินอิน คำอ่าน และคำแปล

เสี่ยวหยาง

欢迎来到殷墟,这里曾经是商朝的都城。

Huānyíng lái dào Yīnxū, zhèlǐ céngjīng shì Shāngcháo de dūchéng.

อ่านว่า ฮวานอิ๋ง ไหล ต้าว อินซวี เจร้อหลี่ เฉิงจิง ซรื่อ ซรางฉราว เตอะ ตูเฉริง

ยินดีต้อนรับสู่อินซวี ที่นี่เคยเป็นเมืองหลวงของราชวงศ์ซาง (欢迎 = ยินดีต้อนรับ, 来到 = มาถึง, 殷墟 = อินซวี, 曾经 = เคย, 都城 = เมืองหลวง)

Welcome to Yinxu. This was once the capital of the Shang.

มิ้นท์

商朝不是一开始就在这里吧?

Shāngcháo bú shì yì kāishǐ jiù zài zhèlǐ ba?

อ่านว่า ซรางฉราว ปู๋ ซรื่อ อี้ ไคสรื่อ จิ้ว ไจ้ เจร้อหลี่ ปะ

ราชวงศ์ซางไม่ได้อยู่ที่นี่ตั้งแต่แรกใช่ไหม (不是 = ไม่ใช่, 一开始 = ตั้งแต่แรก, 就 = ก็, 这里 = ที่นี่, 吧 = ใช่ไหม)

The Shang weren't here from the very start, were they?

เสี่ยวหยาง

对,盘庚把都城迁到殷以后,商朝才稳定下来。

Duì, Pán Gēng bǎ dūchéng qiān dào Yīn yǐhòu, Shāngcháo cái wěndìng xiàlái.

อ่านว่า ตุ้ย ผาน เกิง ป่า ตูเฉริง เชียน ต้าว อิน อี่โฮ่ว ซรางฉราว ไฉ เหวิ่นติ้ง เซี่ยไหล

ใช่ หลังผานเกิงย้ายเมืองหลวงมาที่อิน ราชวงศ์ซางถึงได้มั่นคง (盘庚 = ผานเกิง, 迁到 = ย้ายไปที่, 以后 = หลังจาก, 才 = ถึงจะ, 稳定下来 = มั่นคงลง)

Right. Only after Pan Geng moved the capital to Yin did the Shang settle down.

มิ้นท์

所以商朝也叫殷商?

Suǒyǐ Shāngcháo yě jiào Yīnshāng?

อ่านว่า สั่วอี่ ซรางฉราว เหย่ เจี้ยว อินซราง

ราชวงศ์ซางก็เลยถูกเรียกว่าอินซางด้วยใช่ไหม (所以 = ก็เลย, 也叫 = ก็เรียกว่า, 殷商 = อินซาง)

So that's why the Shang is also called Yin-Shang?

เสี่ยวหยาง

没错。你看,这些龟甲上刻的就是甲骨文。

Méicuò. Nǐ kàn, zhèxiē guījiǎ shang kè de jiù shì jiǎgǔwén.

อ่านว่า เหมยชั่ว หนี่ ค่าน เจร้อเซีย กุยเจี่ย ซรัง เค่อ เตอะ จิ้ว ซรื่อ เจี่ยกู่เหวิน

ถูกต้อง ดูสิ ที่สลักอยู่บนกระดองเต่าพวกนี้คืออักษรกระดูกเสี่ยงทาย (没错 = ถูกต้อง, 你看 = ดูสิ, 龟甲上 = บนกระดองเต่า, 刻的 = ที่สลัก, 甲骨文 = อักษรกระดูกเสี่ยงทาย)

Exactly. Look—what's carved on these shells is oracle bone script.

มิ้นท์

他们在骨头上写什么呢?

Tāmen zài gǔtou shang xiě shénme ne?

อ่านว่า ทาเมิ่น ไจ้ กู่โทว ซรัง เสี่ย เสรินเมอะ เนอะ

พวกเขาเขียนอะไรไว้บนกระดูกล่ะ (骨头上 = บนกระดูก, 写 = เขียน, 什么 = อะไร, 呢 = ล่ะ)

What did they write on the bones?

เสี่ยวหยาง

大多是占卜的记录,比如天气、打仗和收成。

Dàduō shì zhānbǔ de jìlù, bǐrú tiānqì, dǎzhàng hé shōucheng.

อ่านว่า ต้าตัว ซรื่อ จรานปู่ เตอะ จี้ลู่ ปี่หรู เทียนชี่ ต่าจร้าง เหอ โซรวเชริ่ง

ส่วนใหญ่เป็นบันทึกการเสี่ยงทาย เช่น เรื่องอากาศ การรบ และผลผลิต (大多 = ส่วนใหญ่, 占卜 = การเสี่ยงทาย, 记录 = บันทึก, 比如 = เช่น, 打仗 = การรบ, 收成 = ผลผลิต)

Mostly records of divination—about the weather, wars and harvests.

มิ้นท์

原来这么早的文字,是用来问问题的!

Yuánlái zhème zǎo de wénzì, shì yònglái wèn wèntí de!

อ่านว่า เหยวียนไหล เจร้อเมอะ เจ่า เตอะ เหวินจื้อ ซรื่อ ย่งไหล เวิ่น เวิ่นถี เตอะ

ที่แท้ตัวอักษรยุคแรกขนาดนี้ เขาใช้ถามคำถามกันนี่เอง (原来 = ที่แท้, 这么早的 = ที่เก่าขนาดนี้, 文字 = ตัวอักษร, 用来 = ใช้สำหรับ, 问问题 = ถามคำถาม)

So writing this early was used to ask questions!

กลับไปที่หัวข้อ

易错词 คำที่ระวังใช้ผิด

(yìcuòcí / อี้ชั่วฉือ / คำที่มักใช้ผิด)

รูปที่ควรระวัง ✗

商朝已经大量使用铁器了。

Shāngcháo yǐjīng dàliàng shǐyòng tiěqì le.

อ่านว่า ซรางฉราว อี่จิง ต้าเลี่ยง สรื่อย่ง เถี่ยชี่ เลอะ

(ยุคผิด) ราชวงศ์ซางใช้เครื่องเหล็กกันแพร่หลายแล้ว

รูปที่ควรใช้ ✓

商朝以精美的青铜器闻名。

Shāngcháo yǐ jīngměi de qīngtóngqì wénmíng.

อ่านว่า ซรางฉราว อี่ จิงเหม่ย เตอะ ชิงถงชี่ เหวินหมิง

ราชวงศ์ซางมีชื่อเสียงเรื่องเครื่องสำริดที่ประณีต (以 = ด้วย, 精美的 = ที่ประณีต, 青铜器 = เครื่องสำริด, 闻名 = มีชื่อเสียง)

The Shang is famous for its fine bronzes.

เหตุผล: ซางเป็นยุคสำริด เครื่องมือเหล็กแพร่หลายในจีนหลังจากนั้นอีกหลายร้อยปี

รูปที่ควรระวัง ✗

甲骨文是写在纸上的。

Jiǎgǔwén shì xiě zài zhǐ shang de.

อ่านว่า เจี่ยกู่เหวิน ซรื่อ เสี่ย ไจ้ จรื่อ ซรัง เตอะ

(วัสดุผิด) อักษรกระดูกเสี่ยงทายเขียนอยู่บนกระดาษ

รูปที่ควรใช้ ✓

甲骨文刻在龟甲和兽骨上。

Jiǎgǔwén kè zài guījiǎ hé shòugǔ shang.

อ่านว่า เจี่ยกู่เหวิน เค่อ ไจ้ กุยเจี่ย เหอ โซร่วกู่ ซรัง

อักษรกระดูกเสี่ยงทายสลักบนกระดองเต่าและกระดูกสัตว์ (刻在 = สลักไว้บน, 龟甲 = กระดองเต่า, 兽骨 = กระดูกสัตว์)

Oracle bone script is carved on turtle shells and animal bones.

เหตุผล: ชื่อ 甲骨(jiǎgǔ / เจี่ยกู่ / กระดองและกระดูก) บอกวัสดุอยู่แล้ว คือกระดองกับกระดูก และกระดาษเกิดขึ้นในยุคหลังมาก

รูปที่ควรระวัง ✗

殷墟在陕西西安。

Yīnxū zài Shǎnxī Xī'ān.

อ่านว่า อินซวี ไจ้ สร่านซี ซีอาน

(สถานที่ผิด) อินซวีอยู่ที่ซีอาน มณฑลส่านซี

รูปที่ควรใช้ ✓

殷墟在河南安阳。

Yīnxū zài Hénán Ānyáng.

อ่านว่า อินซวี ไจ้ เหอหนาน อานหยาง

อินซวีอยู่ที่อันหยาง มณฑลเหอหนาน (殷墟 = อินซวี, 河南 = เหอหนาน, 安阳 = อันหยาง)

Yinxu is in Anyang, Henan.

เหตุผล: ซีอานเป็นเมืองหลวงของหลายราชวงศ์ในยุคหลัง แต่เมืองหลวงอินของซางอยู่ที่อันหยาง

กลับไปที่หัวข้อ

背一背 ท่องแล้วพูด: เล่าการเที่ยวอินซวีเป็นภาษาจีน

(bèi yi bèi / เป้ย อิ เป้ย / ท่องจำ)

อ่านออกเสียงทีละบรรทัด แล้วลองปิดข้อความพูดให้ได้ทั้งหมด ท่องได้ครบแล้วค่อยเปลี่ยนรายละเอียดเป็นเรื่องของคุณเอง ทุกบรรทัดใช้คำจากบทนี้

บรรทัดที่ 1

这个周末,我们去安阳参观殷墟。

Zhège zhōumò, wǒmen qù Ānyáng cānguān Yīnxū.

อ่านว่า เจร้อเกอะ โจรวมั่ว หว่อเมิน ชวี่ อานหยาง ชานกวาน อินซวี

สุดสัปดาห์นี้ เราไปชมอินซวีที่อันหยาง (这个周末 = สุดสัปดาห์นี้, 安阳 = อันหยาง, 参观 = ชม, 殷墟 = อินซวี)

This weekend we went to Anyang to visit Yinxu.

บรรทัดที่ 2

商汤推翻了夏朝,建立了商朝。

Shāng Tāng tuīfān le Xiàcháo, jiànlì le Shāngcháo.

อ่านว่า ซราง ทาง ทุยฟาน เล่อ เซี่ยฉราว เจี้ยนลี่ เลอะ ซรางฉราว

ทังแห่งซางโค่นราชวงศ์เซี่ย แล้วก่อตั้งราชวงศ์ซาง (商汤 = ทังแห่งซาง, 推翻了 = โค่นล้ม, 夏朝 = ราชวงศ์เซี่ย, 建立了 = ก่อตั้ง, 商朝 = ราชวงศ์ซาง)

Tang of Shang overthrew the Xia and founded the Shang.

บรรทัดที่ 3

后来盘庚把都城迁到了殷。

Hòulái Pán Gēng bǎ dūchéng qiān dào le Yīn.

อ่านว่า โฮ่วไหล ผาน เกิง ป่า ตูเฉริง เชียน ต้าว เลอะ อิน

ต่อมาผานเกิงย้ายเมืองหลวงไปที่อิน (后来 = ต่อมา, 盘庚 = ผานเกิง, 都城 = เมืองหลวง, 迁到了 = ย้ายไปที่, 殷 = อิน)

Later Pan Geng moved the capital to Yin.

บรรทัดที่ 4

所以商朝也叫殷商。

Suǒyǐ Shāngcháo yě jiào Yīnshāng.

อ่านว่า สั่วอี่ ซรางฉราว เหย่ เจี้ยว อินซราง

ราชวงศ์ซางจึงมีอีกชื่อว่าอินซาง (所以 = จึง, 商朝 = ราชวงศ์ซาง, 也叫 = ก็เรียกว่า, 殷商 = อินซาง)

That's why the Shang is also called Yin-Shang.

บรรทัดที่ 5

我第一次看到了刻在龟甲上的甲骨文。

Wǒ dì yī cì kàndào le kè zài guījiǎ shang de jiǎgǔwén.

อ่านว่า หว่อ ตี้ อี ชื่อ ค่านต้าว เลอะ เค่อ ไจ้ กุยเจี่ย ซรัง เตอะ เจี่ยกู่เหวิน

เป็นครั้งแรกที่ฉันได้เห็นอักษรกระดูกเสี่ยงทายที่สลักบนกระดองเต่า (第一次 = ครั้งแรก, 看到了 = ได้เห็น, 刻在 = สลักไว้บน, 龟甲 = กระดองเต่า, 甲骨文 = อักษรกระดูกเสี่ยงทาย)

For the first time I saw oracle bone script carved on turtle shells.

บรรทัดที่ 6

这里也有很多精美的青铜器。

Zhèlǐ yě yǒu hěn duō jīngměi de qīngtóngqì.

อ่านว่า เจร้อหลี่ เหย่ โหย่ว เหิ่น ตัว จิงเหม่ย เตอะ ชิงถงชี่

ที่นี่ยังมีเครื่องสำริดที่ประณีตอีกมาก (这里 = ที่นี่, 很多 = มาก, 精美的 = ที่ประณีต, 青铜器 = เครื่องสำริด)

There are also many fine bronzes here.

เปลี่ยนเป็นเรื่องของคุณ

ใช้ประโยคเดิมเป็นแม่แบบ เปลี่ยนเฉพาะส่วนที่เป็นเรื่องของคุณ แล้วพูดออกเสียง

แบบที่ 1: เปลี่ยนเมือง และสถานที่ที่ไปชม

这个周末,我们去安阳参观殷墟。

Zhège zhōumò, wǒmen qù Ānyáng cānguān Yīnxū.

อ่านว่า เจร้อเกอะ โจรวมั่ว หว่อเมิน ชวี่ อานหยาง ชานกวาน อินซวี

สุดสัปดาห์นี้ เราไปชมอินซวีที่อันหยาง (这个周末 = สุดสัปดาห์นี้, 安阳 = อันหยาง, 参观 = ชม, 殷墟 = อินซวี)

This weekend we went to Anyang to visit Yinxu.

กดดูตัวอย่างที่เปลี่ยนแล้ว: แบบที่ 1

这个周末,我们去西安参观兵马俑。

Zhège zhōumò, wǒmen qù Xī'ān cānguān bīngmǎyǒng.

อ่านว่า เจร้อเกอะ โจรวมั่ว หว่อเมิน ชวี่ ซีอาน ชานกวาน ปิงหม่าหย่ง

สุดสัปดาห์นี้ เราไปชมกองทัพทหารดินเผาที่ซีอาน (这个周末 = สุดสัปดาห์นี้, 西安 = ซีอาน, 参观 = ชม, 兵马俑 = กองทัพทหารดินเผา)

This weekend we went to Xi'an to see the Terracotta Army.

แบบที่ 2: เปลี่ยนสิ่งที่ย้าย และที่ใหม่

后来盘庚把都城迁到了殷。

Hòulái Pán Gēng bǎ dūchéng qiān dào le Yīn.

อ่านว่า โฮ่วไหล ผาน เกิง ป่า ตูเฉริง เชียน ต้าว เลอะ อิน

ต่อมาผานเกิงย้ายเมืองหลวงไปที่อิน (后来 = ต่อมา, 盘庚 = ผานเกิง, 都城 = เมืองหลวง, 迁到了 = ย้ายไปที่, 殷 = อิน)

Later Pan Geng moved the capital to Yin.

กดดูตัวอย่างที่เปลี่ยนแล้ว: แบบที่ 2

后来学校把图书馆迁到了新大楼。

Hòulái xuéxiào bǎ túshūguǎn qiān dào le xīn dàlóu.

อ่านว่า โฮ่วไหล เสวียเซี่ยว ป่า ถูซรูกว่าน เชียน ต้าว เลอะ ซิน ต้าโหลว

ต่อมาโรงเรียนย้ายห้องสมุดไปอาคารใหม่ (后来 = ต่อมา, 学校 = สถานศึกษา, 图书馆 = ห้องสมุด, 迁到了 = ย้ายไปที่, 新大楼 = อาคารใหม่)

Later the school moved the library to the new building.

แบบที่ 3: เปลี่ยนสิ่งที่คุณได้เห็นเป็นครั้งแรก

我第一次看到了刻在龟甲上的甲骨文。

Wǒ dì yī cì kàndào le kè zài guījiǎ shang de jiǎgǔwén.

อ่านว่า หว่อ ตี้ อี ชื่อ ค่านต้าว เลอะ เค่อ ไจ้ กุยเจี่ย ซรัง เตอะ เจี่ยกู่เหวิน

เป็นครั้งแรกที่ฉันได้เห็นอักษรกระดูกเสี่ยงทายที่สลักบนกระดองเต่า (第一次 = ครั้งแรก, 看到了 = ได้เห็น, 刻在 = สลักไว้บน, 龟甲 = กระดองเต่า, 甲骨文 = อักษรกระดูกเสี่ยงทาย)

For the first time I saw oracle bone script carved on turtle shells.

กดดูตัวอย่างที่เปลี่ยนแล้ว: แบบที่ 3

我第一次看到了这么大的青铜器。

Wǒ dì yī cì kàndào le zhème dà de qīngtóngqì.

อ่านว่า หว่อ ตี้ อี ชื่อ ค่านต้าว เลอะ เจร้อเมอะ ต้า เตอะ ชิงถงชี่

เป็นครั้งแรกที่ฉันได้เห็นเครื่องสำริดใหญ่ขนาดนี้ (第一次 = ครั้งแรก, 看到了 = ได้เห็น, 这么大的 = ที่ใหญ่ขนาดนี้, 青铜器 = เครื่องสำริด)

It was the first time I'd seen such a big bronze vessel.

เล่าใหม่ด้วยคำของตัวเอง

ไม่ต้องดูข้อความ เล่าเรื่องของคุณตามลำดับนี้เป็นภาษาจีนสั้น ๆ

  1. คุณไปเที่ยวที่ไหน
  2. ราชวงศ์ซางเริ่มอย่างไร และทำไมมีอีกชื่อ
  3. คุณได้เห็นอะไรที่นั่น

กลับไปที่หัวข้อ

练习 แบบฝึกหัด

(liànxí / เลี่ยนสี / แบบฝึกหัด)

ลองตอบเองก่อน แล้วค่อยกดดูแนวคำตอบใต้แต่ละข้อ

ข้อ 1: แยกคำ

อยากบอกว่า “เขาเป็นพ่อค้า เปิดร้านเล็ก ๆ ร้านหนึ่ง” ใช้ 商朝(Shāngcháo / ซรางฉราว / ราชวงศ์ซาง) หรือ 商人(shāngrén / ซรางเหริน / พ่อค้า)

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 1

他是一位商人,开了一家小店。

Tā shì yí wèi shāngrén, kāi le yì jiā xiǎo diàn.

อ่านว่า ทา ซรื่อ อี๋ เว่ย ซรางเหริน ไค เล่อ อี้ เจีย เสี่ยว เตี้ยน

เขาเป็นพ่อค้า เปิดร้านเล็ก ๆ ร้านหนึ่ง (一位 = หนึ่งท่าน, 商人 = พ่อค้า, 开了 = เปิดแล้ว, 一家小店 = ร้านเล็ก ๆ ร้านหนึ่ง)

He is a merchant who has opened a small shop.

เหตุผล: 商人(shāngrén / ซรางเหริน / พ่อค้า) คือคนค้าขาย ส่วน 商朝(Shāngcháo / ซรางฉราว / ราชวงศ์ซาง) คือชื่อราชวงศ์

ข้อ 2: เติมคำ

เติมคำที่แปลว่า “ย้าย” แบบทางการ

盘庚把都城___到了殷。

Pán Gēng bǎ dūchéng ___ dào le Yīn.

อ่านว่า ผาน เกิง ป่า ตูเฉริง ต้าว เลอะ อิน

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 2

盘庚把都城迁到了殷。

Pán Gēng bǎ dūchéng qiān dào le Yīn.

อ่านว่า ผาน เกิง ป่า ตูเฉริง เชียน ต้าว เลอะ อิน

ผานเกิงย้ายเมืองหลวงไปที่อิน (盘庚 = ผานเกิง, 都城 = เมืองหลวง, 迁到了 = ย้ายไปที่, 殷 = อิน)

Pan Geng moved the capital to Yin.

เหตุผล: การย้ายเมืองหลวงใช้ 迁(qiān / เชียน / ย้าย) ซึ่งเป็นคำทางการ

ข้อ 3: แปล

แปลเป็นภาษาจีน: “ทังแห่งซางโค่นราชวงศ์เซี่ย”

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 3

商汤推翻了夏朝。

Shāng Tāng tuīfān le Xiàcháo.

อ่านว่า ซราง ทาง ทุยฟาน เล่อ เซี่ยฉราว

ทังแห่งซางโค่นราชวงศ์เซี่ย (商汤 = ทังแห่งซาง, 推翻了 = โค่นล้มแล้ว, 夏朝 = ราชวงศ์เซี่ย)

Tang of Shang overthrew the Xia.

เหตุผล: โค่นอำนาจหรือโค่นราชวงศ์ใช้ 推翻(tuīfān / ทุยฟาน / โค่นล้ม)

ข้อ 4: ใช้คำ

ใช้ 革命(gémìng / เก๋อมิ่ง / ปฏิวัติ) พูดถึงการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของโลกยุคใหม่

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 4

这项发明是一次技术革命。

Zhè xiàng fāmíng shì yí cì jìshù gémìng.

อ่านว่า เจร้อ เซี่ยง ฟาหมิง ซรื่อ อี๋ ชื่อ จี้ซรู่ เก๋อมิ่ง

สิ่งประดิษฐ์ชิ้นนี้เป็นการปฏิวัติทางเทคโนโลยีครั้งหนึ่ง (这项 = ชิ้นนี้, 发明 = สิ่งประดิษฐ์, 一次 = ครั้งหนึ่ง, 技术革命 = การปฏิวัติทางเทคโนโลยี)

This invention was a technological revolution.

เหตุผล: ภาษาจีนปัจจุบันใช้ 革命(gémìng / เก๋อมิ่ง / ปฏิวัติ) กับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ทางเทคโนโลยีหรือความคิดได้ด้วย และนับเป็น 次(cì / ชื่อ / ครั้ง)

ข้อ 5: พูดตามสถานการณ์

เพื่อนถามว่าทำไมราชวงศ์ซางมีอีกชื่อว่า 殷(Yīn / อิน / อิน) ควรตอบว่าอะไร

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 5

因为盘庚把都城迁到了殷。

Yīnwèi Pán Gēng bǎ dūchéng qiān dào le Yīn.

อ่านว่า อินเว่ย ผาน เกิง ป่า ตูเฉริง เชียน ต้าว เลอะ อิน

เพราะผานเกิงย้ายเมืองหลวงไปที่อิน (因为 = เพราะ, 盘庚 = ผานเกิง, 迁到了 = ย้ายไปที่)

Because Pan Geng moved the capital to Yin.

เหตุผล: ชื่อ 殷(Yīn / อิน / อิน) มาจากเมืองหลวงแห่งใหม่ที่ราชวงศ์ตั้งมั่นอยู่นาน

กลับไปที่หัวข้อ

记住这几句 ประโยคจำง่ายของวันนี้

(jìzhù zhè jǐ jù / จี้จรู้ เจร้อ จี่ จวี้ / จำประโยคเหล่านี้)

ห้าประโยคนี้สรุปคำหลักของบท คำตัวหนาคือคำที่ควรจำ

商汤推翻了夏朝。

Shāng Tāng tuīfān le Xiàcháo.

อ่านว่า ซราง ทาง ทุยฟาน เล่อ เซี่ยฉราว

ทังแห่งซางโค่นราชวงศ์เซี่ย (商汤 = ทังแห่งซาง)

Tang of Shang overthrew the Xia.

盘庚把都城迁到殷。

Pán Gēng bǎ dūchéng qiān dào Yīn.

อ่านว่า ผาน เกิง ป่า ตูเฉริง เชียน ต้าว อิน

ผานเกิงย้ายเมืองหลวงไปอิน (盘庚 = ผานเกิง, 都城 = เมืองหลวง)

Pan Geng moved the capital to Yin.

甲骨文刻在骨头上。

Jiǎgǔwén kè zài gǔtou shang.

อ่านว่า เจี่ยกู่เหวิน เค่อ ไจ้ กู่โทว ซรัง

อักษรกระดูกเสี่ยงทายสลักบนกระดูก (刻在 = สลักไว้บน, 骨头上 = บนกระดูก)

Oracle bone script is carved on bones.

商朝属于青铜时代。

Shāngcháo shǔyú qīngtóng shídài.

อ่านว่า ซรางฉราว สรู่อวี๋ ชิงถง สรือไต้

ราชวงศ์ซางอยู่ในยุคสำริด (属于 = อยู่ใน)

The Shang belongs to the Bronze Age.

革命这个词很古老。

Gémìng zhège cí hěn gǔlǎo.

อ่านว่า เก๋อมิ่ง เจร้อเกอะ ฉือ เหิ่น กู่เหล่า

คำว่าปฏิวัติเป็นคำเก่าแก่มาก (这个词 = คำนี้, 古老 = เก่าแก่)

The word for revolution is very old.

บันทึกสั้น ๆ ของมิ้นท์

今天我们去了安阳的殷墟。

Jīntiān wǒmen qù le Ānyáng de Yīnxū.

อ่านว่า จินเทียน หว่อเมิน ชวี่ เลอะ อานหยาง เตอะ อินซวี

วันนี้เราไปอินซวีที่อันหยาง (去了 = ไปแล้ว, 安阳 = อันหยาง, 殷墟 = อินซวี)

Today we went to Yinxu in Anyang.

我第一次亲眼看到了甲骨文。

Wǒ dì yī cì qīnyǎn kàndào le jiǎgǔwén.

อ่านว่า หว่อ ตี้ อี ชื่อ ชินเหยี่ยน ค่านต้าว เลอะ เจี่ยกู่เหวิน

เป็นครั้งแรกที่ฉันได้เห็นอักษรกระดูกเสี่ยงทายกับตาตัวเอง (第一次 = ครั้งแรก, 亲眼 = กับตาตัวเอง, 看到了 = ได้เห็น)

For the first time, I saw oracle bone script with my own eyes.

下次我们要聊商朝最后一个王。

Xià cì wǒmen yào liáo Shāngcháo zuìhòu yí ge wáng.

อ่านว่า เซี่ย ชื่อ หว่อเมิน ย่าว เหลียว ซรางฉราว จุ้ยโฮ่ว อี๋ เกอะ หวาง

ครั้งหน้าเราจะคุยเรื่องกษัตริย์องค์สุดท้ายของราชวงศ์ซาง (下次 = ครั้งหน้า, 要聊 = จะคุย, 最后一个王 = กษัตริย์องค์สุดท้าย)

Next time we'll talk about the last king of the Shang.

กลับไปที่หัวข้อ

小结 สรุปจำง่าย

(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น ๆ)

  • 商汤(Shāng Tāng / ซราง ทาง / ทังแห่งซาง) โค่นกษัตริย์องค์สุดท้ายของเซี่ยใน 鸣条之战(Míngtiáo zhī zhàn / หมิงเถียว จรือ จร้าน / ศึกหมิงเถียว) ราว 1600 ปีก่อนคริสตกาล และบรรพบุรุษในตำนาน 契(Xiè / เซี่ย / เซี่ย บรรพบุรุษในตำนานของชาวซาง) อ่านว่า Xiè
  • 盘庚(Pán Gēng / ผาน เกิง / ผานเกิง) ย้ายเมืองหลวงไป 殷(Yīn / อิน / อิน) ราชวงศ์จึงมีชื่อ 殷商(Yīnshāng / อินซราง / อินซาง) และซากเมืองคือ 殷墟(Yīnxū / อินซวี / อินซวี) ที่อันหยาง ซึ่งขุดพบ 甲骨文(jiǎgǔwén / เจี่ยกู่เหวิน / อักษรกระดูกเสี่ยงทาย) และ 青铜器(qīngtóngqì / ชิงถงชี่ / เครื่องสำริด) จำนวนมาก
  • 革命(gémìng / เก๋อมิ่ง / ปฏิวัติ) มีที่มาจากคัมภีร์ 周易(Zhōuyì / โจรวอี้ / คัมภีร์โจวอี้) ส่วนเรื่องที่ 商人(shāngrén / ซรางเหริน / พ่อค้า) มาจากคนซางเป็นคำอธิบายที่เล่าต่อกัน ควรเล่าอย่างระมัดระวัง

ทำไมเซี่ยถือเป็นราชวงศ์แรกของจีน? 禅让 世袭 และ 大禹治水: ประวัติศาสตร์จีนผ่านราชวงศ์ ตอนที่ 1

ภาพประกอบประวัติศาสตร์จีนเรื่องการสืบทอดอำนาจและจุดเริ่มต้นราชวงศ์夏

夏朝起点 นั่งรถไฟไปลั่วหยาง: ทำไมเซี่ยถึงเป็นราชวงศ์แรก

(Xiàcháo qǐdiǎn / เซี่ยฉราว ฉี่เตี่ยน / จุดเริ่มของราชวงศ์เซี่ย)

สัปดาห์นี้มิ้นท์กับเสี่ยวหยางนั่งรถไฟความเร็วสูงจากซีอานไปลั่วหยาง เพื่อดูพิพิธภัณฑ์ที่แหล่งโบราณคดีเอ้อร์หลี่โถว ระหว่างทางมิ้นท์ถามคำถามที่ค้างใจมาตั้งแต่คาบแรก ว่าทำไมตำราถึงนับเซี่ยเป็นราชวงศ์แรก

คำตอบอยู่ที่การส่งต่ออำนาจ บทนี้เล่าเรื่องผู้นำสามคนในตำนาน การเปลี่ยนจากการยกตำแหน่งให้คนเก่งมาเป็นการส่งต่อให้ลูก และปิดด้วยคำถามที่นักโบราณคดียังถกกันอยู่

เรียนจบแล้วคุณจะ:

  • แยก 禅让(shànràng / ซร่านรั่ง / สละตำแหน่งให้ผู้เหมาะสม) กับ 世袭(shìxí / ซรื่อสี / สืบทอดในตระกูล) ได้ และรู้ว่า 禅(shàn / ซร่าน / สละให้) ในคำนี้อ่านว่า shàn
  • เล่าเรื่อง 大禹治水(Dà Yǔ zhì shuǐ / ต้า อวี่ จรื้อ สรุ่ย / ต้าอวี่ปราบน้ำท่วม) และใช้สำนวน 三过家门而不入(sān guò jiā mén ér bú rù / ซาน กั้ว เจีย เหมิน เอ๋อร์ ปู๋ รู่ / ผ่านหน้าบ้านก็ไม่แวะเข้า) ชมคนที่ทุ่มเทได้
  • อธิบายอย่างระมัดระวังว่าทำไมเซี่ยถือกันว่าเป็นราชวงศ์แรก และหลักฐานยังขาดอะไร

ระดับ: ★★ ปานกลาง

เปิดดู: กดดูคำอธิบายภาษาจีน

传统的说法认为,夏朝是中国第一个王朝。

Chuántǒng de shuōfǎ rènwéi, Xiàcháo shì Zhōngguó dì yī ge wángcháo.

อ่านว่า ฉรวานถ่ง เตอะ ซรัวฝ่า เริ่นเหวย เซี่ยฉราว ซรื่อ จรงกั๋ว ตี้ อี เก่อ หวางฉราว

ตามคำอธิบายแบบดั้งเดิม ราชวงศ์เซี่ยเป็นราชวงศ์แรกของจีน (传统的 = แบบดั้งเดิม, 说法 = คำอธิบาย, 认为 = เห็นว่า, 第一个 = อันแรก, 王朝 = ราชวงศ์)

The traditional account holds that the Xia was China's first dynasty.

关键是王位开始在一个家族里传下去。

Guānjiàn shì wángwèi kāishǐ zài yí ge jiāzú li chuán xiàqu.

อ่านว่า กวานเจี้ยน ซรื่อ หวางเว่ย ไคสรื่อ ไจ้ อี๋ เกอะ เจียจู๋ ลิ ฉรวาน เซี่ยชวิ

จุดสำคัญคือตำแหน่งกษัตริย์เริ่มส่งต่อกันภายในตระกูลเดียว (关键 = จุดสำคัญ, 王位 = ตำแหน่งกษัตริย์, 开始 = เริ่ม, 家族里 = ในตระกูล, 传下去 = ส่งต่อไป)

The key point is that the throne began to be passed down within one family.

预备词汇 คำศัพท์จำเป็นก่อนเรียน

(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)

  • 传说 (chuánshuō / ฉรวานซรัว) ตำนาน (legend)
  • 首领 (shǒulǐng / โสร่วหลิ่ง) ผู้นำ; หัวหน้าเผ่า (chief; leader)
  • 洪水 (hóngshuǐ / หงสรุ่ย) น้ำท่วมใหญ่ (flood)
  • 王位 (wángwèi / หวางเว่ย) ตำแหน่งกษัตริย์ (throne)
  • 儿子 (érzi / เอ๋อร์จึ) ลูกชาย (son)

ระดับการเข้าถึงบทเรียน

Public: อ่านบทเรียนนี้ได้โดยไม่ต้องสมัครสมาชิกหรือเข้าสู่ระบบ

尧舜禹 ยกตำแหน่งให้คนเก่ง ไม่ใช่ให้ลูก

(Yáo Shùn Yǔ / หยาว ซรุ่น อวี่ / เหยา ซุ่น อวี่)

ก่อนมีราชวงศ์ ตำนานจีนเล่าถึงผู้นำสามคน คือ 尧(Yáo / หยาว / เหยา) 舜(Shùn / ซรุ่น / ซุ่น) และ 禹(Yǔ / อวี่ / อวี่) ผู้นำแต่ละคนไม่ส่งตำแหน่งให้ลูก แต่มองหาคนที่มีความสามารถมารับช่วงต่อ

เปิดดู: เปิดดูคำหลัก 3 คำ พร้อมสำนวนที่มาจากเรื่องของอวี่

禅让

shànràng

อ่านว่า ซร่านรั่ง

สละตำแหน่งให้ผู้เหมาะสม

abdication in favour of a worthy successor

禅(shàn / ซร่าน / สละให้) ในคำนี้อ่านว่า shàn ส่วนคำว่า 禅宗(Chánzōng / ฉรานจง / นิกายเซน) นิกายเซนอ่านว่า chán คนจีนเองก็อ่านผิดกันบ่อย

传说尧把首领的位置让给了舜。

Chuánshuō Yáo bǎ shǒulǐng de wèizhi ràng gěi le Shùn.

อ่านว่า ฉรวานซรัว หยาว ป่า โสร่วหลิ่ง เตอะ เว่ยจรึ รั่ง เก่ย เลอะ ซรุ่น

ตามตำนาน เหยายกตำแหน่งผู้นำให้ซุ่น (传说 = ตามตำนาน, 尧 = เหยา, 首领 = ผู้นำ, 位置 = ตำแหน่ง, 让给了 = ยกให้, 舜 = ซุ่น)

Legend says Yao handed the leader's position to Shun.

大禹治水

Dà Yǔ zhì shuǐ

อ่านว่า ต้าอวี่จรื้อสรุ่ย

ต้าอวี่ปราบน้ำท่วม

Yu the Great tames the floods

ตำนานเล่าว่าพ่อของอวี่ใช้วิธีสร้างคันกั้นแล้วไม่สำเร็จ อวี่จึงเปลี่ยนเป็นขุดทางให้น้ำไหลออก เรื่องนี้กลายเป็นแบบอย่างของการแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ

大禹用疏通河道的办法治理洪水。

Dà Yǔ yòng shūtōng hédào de bànfǎ zhìlǐ hóngshuǐ.

อ่านว่า ต้า อวี่ ย่ง ซรูทง เหอต้าว เตอะ ป้านฝ่า จรื้อหลี่ หงสรุ่ย

ต้าอวี่ใช้วิธีขุดลอกทางน้ำเพื่อจัดการน้ำท่วม (大禹 = ต้าอวี่, 疏通 = ขุดลอกให้ไหลสะดวก, 河道 = ทางน้ำ, 办法 = วิธี, 治理 = จัดการ, 洪水 = น้ำท่วม)

Yu the Great tamed the floods by dredging and opening river channels.

三过家门而不入

sān guò jiā mén'ér bú rù

อ่านว่า ซานกั้วเจียเหมินเอ๋อร์ปู๋รู่

ผ่านหน้าบ้านสามครั้งก็ไม่แวะเข้า

to pass one's own door three times without going in

สำนวนนี้มาจากเรื่องที่อวี่ทุ่มเทแก้น้ำท่วมจนผ่านบ้านตัวเองสามครั้งก็ไม่เข้าไป ปัจจุบันใช้ชมคนที่ทุ่มเทให้งานส่วนรวม

他忙着工作,几乎是三过家门而不入。

Tā mángzhe gōngzuò, jīhū shì sān guò jiā mén ér bú rù.

อ่านว่า ทา หมางเจรอะ กงจั้ว จีฮู ซรื่อ ซาน กั้ว เจีย เหมิน เอ๋อร์ ปู๋ รู่

เขายุ่งกับงานจนแทบจะผ่านหน้าบ้านก็ไม่ได้แวะเข้าไป (忙着 = ยุ่งอยู่กับ, 工作 = งาน, 几乎 = แทบจะ)

He's so busy with work that he hardly ever stops at home.

กลับไปที่หัวข้อ

家天下 ฉี่รับตำแหน่งต่อจากพ่อ: จุดที่ราชวงศ์เริ่มต้น

(jiā tiānxià / เจีย เทียนเซี่ย / แผ่นดินของตระกูล)

หลัง 禹(Yǔ / อวี่ / อวี่) สิ้นชีวิต ตำแหน่งไม่ได้ไปถึงคนนอกอีกแล้ว 启(Qǐ / ฉี่ / ฉี่) ผู้เป็นลูกรับช่วงต่อ และหลังจากนั้นตำแหน่งก็ส่งต่อกันในตระกูล นี่คือเหตุผลที่ตำรานับ 夏(Xià / เซี่ย / ราชวงศ์เซี่ย) เป็นราชวงศ์แรก

เปิดดู: เปิดดูคำหลัก 3 คำ สองแนวคิดเรื่องแผ่นดิน และรูปบอกจุดเริ่ม

世袭

shìxí

อ่านว่า ซรื่อสี

สืบทอดตำแหน่งในตระกูล

hereditary succession

从启开始,王位变成了父亲传给儿子。

Cóng Qǐ kāishǐ, wángwèi biànchéng le fùqīn chuán gěi érzi.

อ่านว่า ฉง ฉี่ ไคสรื่อ หวางเว่ย เปี้ยนเฉริง เลอะ ฟู่ชิน ฉรวาน เก่ย เอ๋อร์จึ

ตั้งแต่สมัยฉี่ ตำแหน่งกษัตริย์ก็กลายเป็นพ่อส่งต่อให้ลูก (从 = ตั้งแต่, 启 = ฉี่, 开始 = เริ่ม, 王位 = ตำแหน่งกษัตริย์, 变成了 = กลายเป็น, 传给 = ส่งต่อให้)

From Qi onwards, the throne passed from father to son.

继承

jìchéng

อ่านว่า จี้เฉริง

สืบทอด; รับช่วงต่อ

to inherit; to succeed to

禹去世以后,他的儿子启继承了王位。

Yǔ qùshì yǐhòu, tā de érzi Qǐ jìchéng le wángwèi.

อ่านว่า อวี่ ชวี่ซรื่อ อี่โฮ่ว ทา เต่อ เอ๋อร์จึ ฉี่ จี้เฉริง เลอะ หวางเว่ย

หลังอวี่สิ้นชีวิต ฉี่ผู้เป็นลูกก็รับตำแหน่งกษัตริย์ต่อ (禹 = อวี่, 去世 = สิ้นชีวิต, 以后 = หลังจาก, 儿子 = ลูกชาย, 王位 = ตำแหน่งกษัตริย์)

After Yu died, his son Qi succeeded to the throne.

家天下

jiā tiānxià

อ่านว่า เจียเทียนเซี่ย

แผ่นดินของตระกูล

the realm as a family possession

夏朝以后,家天下成了中国王朝的常态。

Xiàcháo yǐhòu, jiā tiānxià chéng le Zhōngguó wángcháo de chángtài.

อ่านว่า เซี่ยฉราว อี่โฮ่ว เจีย เทียนเซี่ย เฉริง เลอะ จรงกั๋ว หวางฉราว เตอะ ฉรางไท่

หลังราชวงศ์เซี่ย การส่งต่ออำนาจในตระกูลก็กลายเป็นเรื่องปกติของราชวงศ์จีน (夏朝 = ราชวงศ์เซี่ย, 以后 = หลังจาก, 成了 = กลายเป็น, 王朝 = ราชวงศ์, 常态 = เรื่องปกติ)

After the Xia, family rule became the norm for Chinese dynasties.

บอกจุดเริ่มด้วย 从 กับ 开始

从(cóng / ฉง / ตั้งแต่) + บุคคล เวลา หรือเหตุการณ์ + 开始(kāishǐ / ไคสรื่อ / เริ่ม) + จุลภาค + สิ่งที่เปลี่ยนไป

ใช้เล่าว่าตั้งแต่จุดหนึ่งเป็นต้นไปมีอะไรเปลี่ยน ใช้ได้ทั้งกับประวัติศาสตร์และเรื่องในชีวิตประจำวัน

从下个月开始,我们每周去一次博物馆。

Cóng xià ge yuè kāishǐ, wǒmen měi zhōu qù yí cì bówùguǎn.

อ่านว่า ฉง เซี่ย เกอะ เยวี่ย ไคสรื่อ หว่อเมิน เหม่ย โจรว ชวี่ อี๋ ชื่อ ปั๋วอู้กว่าน

ตั้งแต่เดือนหน้า พวกเราจะไปพิพิธภัณฑ์สัปดาห์ละครั้ง (下个月 = เดือนหน้า, 每周 = ทุกสัปดาห์, 一次 = หนึ่งครั้ง, 博物馆 = พิพิธภัณฑ์)

Starting next month, we'll go to a museum once a week.

กลับไปที่หัวข้อ

二里头 เซี่ยมีจริงไหม: เอกสารกับโบราณคดี

(Èrlǐtou / เอ้อร์หลี่โทว / เอ้อร์หลี่โถว)

เอกสารโบราณอย่าง 史记(Shǐjì / สรื่อจี้ / บันทึกประวัติศาสตร์ฉื่อจี้) เล่าเรื่อง 夏(Xià / เซี่ย / ราชวงศ์เซี่ย) ไว้ละเอียด แต่ยังไม่พบตัวอักษรที่เขียนในยุคนั้นเอง หลักฐานหลักจึงมาจากการขุดค้น

เปิดดู: เปิดดูคำหลัก 3 คำ และวิธีพูดเรื่องนี้อย่างระมัดระวัง

二里头遗址

Èrlǐtou yízhǐ

อ่านว่า เอ้อร์หลี่โทวอี๋จรื่อ

แหล่งโบราณคดีเอ้อร์หลี่โถว

the Erlitou site

พบซากวังขนาดใหญ่ เครื่องสำริดยุคต้น และถนนผังเมือง อายุราว 3,700 ถึง 3,500 ปีก่อน นักวิชาการจีนหลายคนเชื่อมแหล่งนี้กับราชวงศ์เซี่ย

二里头遗址在河南洛阳附近。

Èrlǐtou yízhǐ zài Hénán Luòyáng fùjìn.

อ่านว่า เอ้อร์หลี่โทว อี๋จรื่อ ไจ้ เหอหนาน ลั่วหยาง ฟู่จิ้น

แหล่งโบราณคดีเอ้อร์หลี่โถวอยู่ใกล้ลั่วหยางในมณฑลเหอหนาน (遗址 = แหล่งโบราณคดี, 河南 = เหอหนาน, 洛阳 = ลั่วหยาง, 附近 = ใกล้ ๆ)

The Erlitou site is near Luoyang in Henan.

文字记录

wénzì jìlù

อ่านว่า เหวินจื้อจี้ลู่

บันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร

written records

那个时期还没有发现可靠的文字记录。

Nàge shíqī hái méiyǒu fāxiàn kěkào de wénzì jìlù.

อ่านว่า น่าเกอะ สรือชี ไห เหมยโหย่ว ฟาเซี่ยน เข่อค่าว เตอะ เหวินจื้อ จี้ลู่

ยุคนั้นยังไม่พบบันทึกลายลักษณ์อักษรที่เชื่อถือได้ (那个时期 = ยุคนั้น, 还没有 = ยังไม่, 发现 = พบ, 可靠的 = ที่เชื่อถือได้)

No reliable written records from that period have been found yet.

考古发现

kǎogǔ fāxiàn

อ่านว่า ข่าวกู่ฟาเซี่ยน

การค้นพบทางโบราณคดี

archaeological discovery

新的考古发现让我们更了解古代生活。

Xīn de kǎogǔ fāxiàn ràng wǒmen gèng liǎojiě gǔdài shēnghuó.

อ่านว่า ซิน เต่อ ข่าวกู่ ฟาเซี่ยน รั่ง หว่อเมิน เกิ้ง เหลี่ยวเจี่ย กู่ไต้ เซริงหัว

การค้นพบทางโบราณคดีใหม่ ๆ ทำให้เราเข้าใจชีวิตคนโบราณมากขึ้น (新的 = ใหม่, 让我们 = ทำให้เรา, 更了解 = เข้าใจมากขึ้น, 古代生活 = ชีวิตคนโบราณ)

New archaeological finds help us understand ancient life better.

กลับไปที่หัวข้อ

对话 มิ้นท์กับเสี่ยวหยางหน้าตู้จัดแสดง

(duìhuà / ตุ้ยฮว่า / บทสนทนา)

ทั้งสองยืนหน้าตู้เครื่องสำริดยุคต้น มิ้นท์ถามเรื่องที่สงสัย ลองสังเกตว่าเสี่ยวหยางตอบเรื่องหลักฐานอย่างไร

เปิดดู: อ่านบทสนทนา 8 ประโยคพร้อมพินอิน คำอ่าน และคำแปล

มิ้นท์

为什么说夏朝是中国的第一个王朝?

Wèishénme shuō Xiàcháo shì Zhōngguó de dì yī ge wángcháo?

อ่านว่า เว่ยเสรินเมอะ ซรัว เซี่ยฉราว ซรื่อ จรงกั๋ว เตอะ ตี้ อี เก่อ หวางฉราว

ทำไมถึงบอกว่าเซี่ยเป็นราชวงศ์แรกของจีนล่ะ (为什么 = ทำไม, 说 = บอกว่า, 第一个 = อันแรก, 王朝 = ราชวงศ์)

Why do people say the Xia was China's first dynasty?

เสี่ยวหยาง

因为从启开始,王位一直留在一个家族里。

Yīnwèi cóng Qǐ kāishǐ, wángwèi yìzhí liú zài yí ge jiāzú li.

อ่านว่า อินเว่ย ฉง ฉี่ ไคสรื่อ หวางเว่ย อี้จรื๋อ หลิว ไจ้ อี๋ เกอะ เจียจู๋ ลิ

เพราะตั้งแต่ฉี่เป็นต้นมา ตำแหน่งกษัตริย์ก็อยู่ในตระกูลเดียวมาตลอด (因为 = เพราะ, 从启开始 = ตั้งแต่ฉี่, 一直 = ตลอด, 留在 = อยู่ใน, 家族里 = ในตระกูล)

Because from Qi on, the throne stayed in one family.

มิ้นท์

那以前的尧和舜呢?

Nà yǐqián de Yáo hé Shùn ne?

อ่านว่า น่า อี่เฉียน เตอะ หยาว เหอ ซรุ่น เนอะ

แล้วเหยากับซุ่นที่อยู่ก่อนหน้าล่ะ (那 = แล้ว, 以前的 = ก่อนหน้า, 呢 = ล่ะ)

And what about Yao and Shun before that?

เสี่ยวหยาง

他们用的是禅让,找有能力的人接班。

Tāmen yòng de shì shànràng, zhǎo yǒu nénglì de rén jiēbān.

อ่านว่า ทาเมิ่น ย่ง เตอะ ซรื่อ ซร่านรั่ง จร่าว โหย่ว เหนิงลี่ เตอะ เหริน เจียปาน

พวกเขาใช้วิธีสละตำแหน่ง หาคนที่มีความสามารถมารับช่วงต่อ (用的是 = ใช้วิธี, 禅让 = สละตำแหน่ง, 找 = หา, 有能力的人 = คนมีความสามารถ, 接班 = รับช่วงต่อ)

They used abdication, finding a capable person to take over.

มิ้นท์

禹治水那么辛苦,他的儿子当王也不奇怪吧?

Yǔ zhì shuǐ nàme xīnkǔ, tā de érzi dāng wáng yě bù qíguài ba?

อ่านว่า อวี่ จรื้อ สรุ่ย น่าเมอะ ซินขู่ ทา เต่อ เอ๋อร์จึ ตาง หวาง เหย่ ปู้ ฉีกว้าย ปะ

อวี่แก้น้ำท่วมเหนื่อยขนาดนั้น ลูกเขาได้เป็นกษัตริย์ก็ไม่แปลกนี่ (治水 = แก้น้ำท่วม, 那么 = ขนาดนั้น, 辛苦 = เหนื่อย, 当王 = เป็นกษัตริย์, 不奇怪 = ไม่แปลก)

Yu worked so hard taming the floods—it's not strange that his son became king, is it?

เสี่ยวหยาง

可是从那以后,天下就变成一家人的了。

Kěshì cóng nà yǐhòu, tiānxià jiù biànchéng yì jiā rén de le.

อ่านว่า เข่อซรื่อ ฉง น่า อี่โฮ่ว เทียนเซี่ย จิ้ว เปี้ยนเฉริง อี้ เจีย เหริน เตอะ เลอะ

แต่หลังจากนั้น แผ่นดินก็กลายเป็นของคนตระกูลเดียว (可是 = แต่, 从那以后 = ตั้งแต่นั้น, 天下 = แผ่นดิน, 变成 = กลายเป็น, 一家人的 = ของครอบครัวเดียว)

But from then on, the realm belonged to one family.

มิ้นท์

这里的文物就是夏朝的吗?

Zhèlǐ de wénwù jiù shì Xiàcháo de ma?

อ่านว่า เจร้อหลี่ เตอะ เหวินอู้ จิ้ว ซรื่อ เซี่ยฉราว เตอะ มะ

โบราณวัตถุที่นี่เป็นของราชวงศ์เซี่ยเลยเหรอ (这里的 = ที่นี่, 文物 = โบราณวัตถุ, 就是 = ก็คือ)

So are the relics here from the Xia?

เสี่ยวหยาง

很多学者这么认为,但是还没有找到那时候的文字。

Hěn duō xuézhě zhème rènwéi, dànshì hái méiyǒu zhǎodào nà shíhou de wénzì.

อ่านว่า เหิ่น ตัว เสวียเจร่อ เจร้อเมอะ เริ่นเหวย ต้านซรื่อ ไห เหมยโหย่ว จร่าวต้าว น่า สรือโฮว เตอะ เหวินจื้อ

นักวิชาการหลายคนคิดอย่างนั้น แต่ยังไม่เจอตัวอักษรจากสมัยนั้น (学者 = นักวิชาการ, 这么认为 = คิดแบบนี้, 还没有 = ยังไม่, 找到 = เจอ, 文字 = ตัวอักษร)

Many scholars think so, but no writing from that time has been found yet.

กลับไปที่หัวข้อ

易错词 คำที่ระวังใช้ผิด

(yìcuòcí / อี้ชั่วฉือ / คำที่มักใช้ผิด)

รูปที่ควรระวัง ✗

尧把位置禅让给了他的儿子。

Yáo bǎ wèizhi shànràng gěi le tā de érzi.

อ่านว่า หยาว ป่า เว่ยจรึ ซร่านรั่ง เก่ย เลอะ ทา เต่อ เอ๋อร์จึ

(ใช้ 禅让 กับการยกให้ลูก) เหยายกตำแหน่งให้ลูกชาย

รูปที่ควรใช้ ✓

尧把位置禅让给了舜。

Yáo bǎ wèizhi shànràng gěi le Shùn.

อ่านว่า หยาว ป่า เว่ยจรึ ซร่านรั่ง เก่ย เลอะ ซรุ่น

เหยาสละตำแหน่งให้ซุ่น (尧 = เหยา, 位置 = ตำแหน่ง, 禅让 = สละตำแหน่ง, 舜 = ซุ่น)

Yao abdicated in favour of Shun.

เหตุผล: 禅让(shànràng / ซร่านรั่ง / สละตำแหน่งให้ผู้เหมาะสม) คือการยกตำแหน่งให้คนที่เหมาะสม ซึ่ง 舜(Shùn / ซรุ่น / ซุ่น) ไม่ใช่ลูกของ 尧(Yáo / หยาว / เหยา) ถ้าส่งต่อให้ลูกจะเป็น 世袭(shìxí / ซรื่อสี / สืบทอดในตระกูล)

รูปที่ควรระวัง ✗

启禅让了王位。

Qǐ shànràng le wángwèi.

อ่านว่า ฉี่ ซร่านรั่ง เลอะ หวางเว่ย

(ใช้ 禅让 กับการรับตำแหน่งจากพ่อ) ฉี่สละตำแหน่งกษัตริย์

รูปที่ควรใช้ ✓

启继承了王位。

Qǐ jìchéng le wángwèi.

อ่านว่า ฉี่ จี้เฉริง เลอะ หวางเว่ย

ฉี่รับตำแหน่งกษัตริย์ต่อ (启 = ฉี่, 继承了 = สืบทอดแล้ว, 王位 = ตำแหน่งกษัตริย์)

Qi succeeded to the throne.

เหตุผล: 启(Qǐ / ฉี่ / ฉี่) เป็นฝ่ายรับตำแหน่งต่อจากพ่อ กริยาที่ถูกคือ 继承(jìchéng / จี้เฉริง / สืบทอด)

รูปที่ควรระวัง ✗

夏朝已经被文字证明了。

Xiàcháo yǐjīng bèi wénzì zhèngmíng le.

อ่านว่า เซี่ยฉราว อี่จิง เป้ย เหวินจื้อ เจริ้งหมิง เลอะ

(พูดเกินหลักฐาน) ราชวงศ์เซี่ยได้รับการพิสูจน์ด้วยตัวอักษรแล้ว

รูปที่ควรใช้ ✓

夏朝还需要更多考古证据。

Xiàcháo hái xūyào gèng duō kǎogǔ zhèngjù.

อ่านว่า เซี่ยฉราว ไห ซวีย่าว เกิ้ง ตัว ข่าวกู่ เจริ้งจวี้

ราชวงศ์เซี่ยยังต้องการหลักฐานทางโบราณคดีมากกว่านี้ (还需要 = ยังต้องการ, 更多 = มากขึ้น, 考古证据 = หลักฐานโบราณคดี)

The Xia still needs more archaeological evidence.

เหตุผล: ยังไม่พบตัวอักษรจากยุค 夏(Xià / เซี่ย / ราชวงศ์เซี่ย) เอง จึงควรพูดอย่างระมัดระวัง

กลับไปที่หัวข้อ

背一背 ท่องแล้วพูด: เล่าการไปลั่วหยางกับเรื่องราชวงศ์เซี่ยเป็นภาษาจีน

(bèi yi bèi / เป้ย อิ เป้ย / ท่องจำ)

อ่านออกเสียงทีละบรรทัด แล้วลองปิดข้อความพูดให้ได้ทั้งหมด ท่องได้ครบแล้วค่อยเปลี่ยนรายละเอียดเป็นเรื่องของคุณเอง ทุกบรรทัดใช้คำจากบทนี้

บรรทัดที่ 1

今天我们坐高铁去了洛阳。

Jīntiān wǒmen zuò gāotiě qù le Luòyáng.

อ่านว่า จินเทียน หว่อเมิน จั้ว เกาเถี่ย ชวี่ เลอะ ลั่วหยาง

วันนี้เรานั่งรถไฟความเร็วสูงไปลั่วหยาง (今天 = วันนี้, 坐高铁 = นั่งรถไฟความเร็วสูง, 去了 = ไปแล้ว, 洛阳 = ลั่วหยาง)

Today we took the high-speed train to Luoyang.

บรรทัดที่ 2

传说尧把位置让给了舜。

Chuánshuō Yáo bǎ wèizhi ràng gěi le Shùn.

อ่านว่า ฉรวานซรัว หยาว ป่า เว่ยจรึ รั่ง เก่ย เลอะ ซรุ่น

ตามตำนาน เหยายกตำแหน่งให้ซุ่น (传说 = ตามตำนาน, 尧 = เหยา, 位置 = ตำแหน่ง, 让给了 = ยกให้, 舜 = ซุ่น)

Legend says Yao handed his position to Shun.

บรรทัดที่ 3

大禹治水很辛苦,三过家门而不入。

Dà Yǔ zhì shuǐ hěn xīnkǔ, sān guò jiā mén ér bú rù.

อ่านว่า ต้า อวี่ จรื้อ สรุ่ย เหิ่น ซินขู่ ซาน กั้ว เจีย เหมิน เอ๋อร์ ปู๋ รู่

ต้าอวี่แก้น้ำท่วมอย่างเหนื่อยยาก ผ่านหน้าบ้านสามครั้งก็ไม่แวะเข้า (大禹治水 = ต้าอวี่ปราบน้ำท่วม, 很辛苦 = เหนื่อยมาก, 三过家门而不入 = ผ่านหน้าบ้านก็ไม่แวะเข้า)

Yu the Great worked hard taming the floods, passing his own door three times without going in.

บรรทัดที่ 4

从启开始,王位就一直留在家族里。

Cóng Qǐ kāishǐ, wángwèi jiù yìzhí liú zài jiāzú li.

อ่านว่า ฉง ฉี่ ไคสรื่อ หวางเว่ย จิ้ว อี้จรื๋อ หลิว ไจ้ เจียจู๋ ลิ

ตั้งแต่ฉี่เป็นต้นมา ตำแหน่งกษัตริย์ก็อยู่ในตระกูลมาตลอด (从启开始 = ตั้งแต่ฉี่, 王位 = ตำแหน่งกษัตริย์, 一直 = ตลอด, 留在 = อยู่ใน, 家族里 = ในตระกูล)

From Qi onwards, the throne stayed in the family.

บรรทัดที่ 5

所以人们说夏朝是第一个王朝。

Suǒyǐ rénmen shuō Xiàcháo shì dì yī ge wángcháo.

อ่านว่า สั่วอี่ เหรินเมิน ซรัว เซี่ยฉราว ซรื่อ ตี้ อี เก่อ หวางฉราว

คนจึงพูดกันว่าราชวงศ์เซี่ยเป็นราชวงศ์แรก (所以 = จึง, 人们 = ผู้คน, 夏朝 = ราชวงศ์เซี่ย, 第一个 = อันแรก, 王朝 = ราชวงศ์)

That's why people say the Xia was the first dynasty.

บรรทัดที่ 6

不过还没有找到那时候的文字。

Búguò hái méiyǒu zhǎodào nà shíhou de wénzì.

อ่านว่า ปู๋กั้ว ไห เหมยโหย่ว จร่าวต้าว น่า สรือโฮว เตอะ เหวินจื้อ

แต่ยังไม่พบตัวอักษรจากสมัยนั้น (不过 = แต่, 还没有 = ยังไม่, 找到 = พบ, 那时候的 = ของสมัยนั้น, 文字 = ตัวอักษร)

But no writing from that time has been found yet.

เปลี่ยนเป็นเรื่องของคุณ

ใช้ประโยคเดิมเป็นแม่แบบ เปลี่ยนเฉพาะส่วนที่เป็นเรื่องของคุณ แล้วพูดออกเสียง

แบบที่ 1: เปลี่ยนพาหนะ และเมืองที่ไป

今天我们坐高铁去了洛阳。

Jīntiān wǒmen zuò gāotiě qù le Luòyáng.

อ่านว่า จินเทียน หว่อเมิน จั้ว เกาเถี่ย ชวี่ เลอะ ลั่วหยาง

วันนี้เรานั่งรถไฟความเร็วสูงไปลั่วหยาง (今天 = วันนี้, 坐高铁 = นั่งรถไฟความเร็วสูง, 去了 = ไปแล้ว, 洛阳 = ลั่วหยาง)

Today we took the high-speed train to Luoyang.

กดดูตัวอย่างที่เปลี่ยนแล้ว: แบบที่ 1

周末我们坐大巴去了西安。

Zhōumò wǒmen zuò dàbā qù le Xī'ān.

อ่านว่า โจรวมั่ว หว่อเมิน จั้ว ต้าปา ชวี่ เลอะ ซีอาน

สุดสัปดาห์เรานั่งรถบัสไปซีอาน (周末 = สุดสัปดาห์, 坐大巴 = นั่งรถบัส, 去了 = ไปแล้ว, 西安 = ซีอาน)

At the weekend we took the coach to Xi'an.

แบบที่ 2: เปลี่ยนเป็นคนที่คุณรู้จักซึ่งทุ่มเทให้งาน

大禹治水很辛苦,三过家门而不入。

Dà Yǔ zhì shuǐ hěn xīnkǔ, sān guò jiā mén ér bú rù.

อ่านว่า ต้า อวี่ จรื้อ สรุ่ย เหิ่น ซินขู่ ซาน กั้ว เจีย เหมิน เอ๋อร์ ปู๋ รู่

ต้าอวี่แก้น้ำท่วมอย่างเหนื่อยยาก ผ่านหน้าบ้านสามครั้งก็ไม่แวะเข้า (大禹治水 = ต้าอวี่ปราบน้ำท่วม, 很辛苦 = เหนื่อยมาก, 三过家门而不入 = ผ่านหน้าบ้านก็ไม่แวะเข้า)

Yu the Great worked hard taming the floods, passing his own door three times without going in.

กดดูตัวอย่างที่เปลี่ยนแล้ว: แบบที่ 2

我爸爸工作很忙,常常三过家门而不入。

Wǒ bàba gōngzuò hěn máng, chángcháng sān guò jiā mén ér bú rù.

อ่านว่า หว่อ ป้าปะ กงจั้ว เหิ่น หมาง ฉรางฉราง ซาน กั้ว เจีย เหมิน เอ๋อร์ ปู๋ รู่

พ่อของฉันงานยุ่งมาก มักผ่านหน้าบ้านก็ไม่ได้แวะเข้า (爸爸 = พ่อ, 工作 = งาน, 很忙 = ยุ่งมาก, 常常 = มักจะ, 三过家门而不入 = ผ่านหน้าบ้านก็ไม่แวะเข้า)

My dad is so busy with work that he hardly ever stops at home.

แบบที่ 3: เปลี่ยนสิ่งที่ยังหาไม่เจอ

不过还没有找到那时候的文字。

Búguò hái méiyǒu zhǎodào nà shíhou de wénzì.

อ่านว่า ปู๋กั้ว ไห เหมยโหย่ว จร่าวต้าว น่า สรือโฮว เตอะ เหวินจื้อ

แต่ยังไม่พบตัวอักษรจากสมัยนั้น (不过 = แต่, 还没有 = ยังไม่, 找到 = พบ, 那时候的 = ของสมัยนั้น, 文字 = ตัวอักษร)

But no writing from that time has been found yet.

กดดูตัวอย่างที่เปลี่ยนแล้ว: แบบที่ 3

不过还没有找到更多的考古证据。

Búguò hái méiyǒu zhǎodào gèng duō de kǎogǔ zhèngjù.

อ่านว่า ปู๋กั้ว ไห เหมยโหย่ว จร่าวต้าว เกิ้ง ตัว เต่อ ข่าวกู่ เจริ้งจวี้

แต่ยังไม่พบหลักฐานทางโบราณคดีเพิ่มเติม (不过 = แต่, 还没有 = ยังไม่, 找到 = พบ, 更多的 = เพิ่มเติม, 考古证据 = หลักฐานโบราณคดี)

But no further archaeological evidence has been found yet.

เล่าใหม่ด้วยคำของตัวเอง

ไม่ต้องดูข้อความ เล่าเรื่องของคุณตามลำดับนี้เป็นภาษาจีนสั้น ๆ

  1. คุณเดินทางไปไหน ด้วยอะไร
  2. ตำนานเล่าเรื่องการส่งต่อตำแหน่งอย่างไร
  3. หลักฐานตอนนี้มีอะไร และยังขาดอะไร

กลับไปที่หัวข้อ

练习 แบบฝึกหัด

(liànxí / เลี่ยนสี / แบบฝึกหัด)

ลองตอบเองก่อน แล้วค่อยกดดูแนวคำตอบใต้แต่ละข้อ

ข้อ 1: แยกคำ

ยกตำแหน่งให้คนเก่งที่ไม่ใช่ลูก ใช้ 禅让(shànràng / ซร่านรั่ง / สละตำแหน่งให้ผู้เหมาะสม) หรือ 世袭(shìxí / ซรื่อสี / สืบทอดในตระกูล)

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 1

舜把位置让给了禹,这就是禅让。

Shùn bǎ wèizhi ràng gěi le Yǔ, zhè jiù shì shànràng.

อ่านว่า ซรุ่น ป่า เว่ยจรึ รั่ง เก่ย เลอะ อวี่ เจร้อ จิ้ว ซรื่อ ซร่านรั่ง

ซุ่นยกตำแหน่งให้อวี่ นี่แหละคือการสละตำแหน่ง (舜 = ซุ่น, 让给了 = ยกให้, 禹 = อวี่, 就是 = ก็คือ)

Shun handed the position to Yu—that is abdication.

เหตุผล: ผู้รับไม่ใช่ลูก และเลือกเพราะความสามารถ จึงเป็น 禅让(shànràng / ซร่านรั่ง / สละตำแหน่งให้ผู้เหมาะสม)

ข้อ 2: เติมคำ

เติมคำที่แปลว่า “สืบทอดในตระกูล”

王位从父亲传给儿子,这叫___。

Wángwèi cóng fùqīn chuán gěi érzi, zhè jiào ___.

อ่านว่า หวางเว่ย ฉง ฟู่ชิน ฉรวาน เก่ย เอ๋อร์จึ เจร้อ เจี้ยว

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 2

王位从父亲传给儿子,这叫世袭。

Wángwèi cóng fùqīn chuán gěi érzi, zhè jiào shìxí.

อ่านว่า หวางเว่ย ฉง ฟู่ชิน ฉรวาน เก่ย เอ๋อร์จึ เจร้อ เจี้ยว ซรื่อสี

ตำแหน่งกษัตริย์ส่งต่อจากพ่อสู่ลูก เรียกว่าการสืบทอดในตระกูล (从父亲 = จากพ่อ, 传给 = ส่งต่อให้, 这叫 = เรียกว่า, 世袭 = สืบทอดในตระกูล)

When the throne passes from father to son, it is called hereditary succession.

เหตุผล: ส่งต่อในสายเลือดคือ 世袭(shìxí / ซรื่อสี / สืบทอดในตระกูล)

ข้อ 3: แปล

แปลเป็นภาษาจีน: “อวี่แก้ปัญหาน้ำท่วมด้วยการขุดทางน้ำ”

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 3

禹通过疏通河道治理了洪水。

Yǔ tōngguò shūtōng hédào zhìlǐ le hóngshuǐ.

อ่านว่า อวี่ ทงกั้ว ซรูทง เหอต้าว จรื้อหลี่ เลอะ หงสรุ่ย

อวี่แก้ปัญหาน้ำท่วมด้วยการขุดลอกทางน้ำ (通过 = ด้วยวิธี, 疏通河道 = ขุดลอกทางน้ำ, 治理了 = จัดการแล้ว, 洪水 = น้ำท่วม)

Yu tamed the floods by dredging the river channels.

เหตุผล: 通过(tōngguò / ทงกั้ว / ด้วยวิธี) บอกวิธีที่ใช้ และ 治理(zhìlǐ / จรื้อหลี่ / จัดการแก้ไข) ใช้กับการจัดการปัญหาใหญ่อย่างน้ำท่วม

ข้อ 4: ใช้สำนวน

อยากแซวเพื่อนที่ทำงานหนักจนไม่ได้กลับบ้าน ใช้สำนวนอะไรดี

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 4

你真是三过家门而不入啊!

Nǐ zhēn shì sān guò jiā mén ér bú rù a!

อ่านว่า หนี่ เจริน ซรื่อ ซาน กั้ว เจีย เหมิน เอ๋อร์ ปู๋ รู่ อะ

เธอนี่ผ่านหน้าบ้านก็ไม่แวะเข้าเลยนะ (真是 = ช่างเป็น, 三过家门而不入 = ผ่านหน้าบ้านก็ไม่แวะ, 啊 = คำลงท้าย)

You really are too busy even to stop at home!

เหตุผล: สำนวนนี้ใช้ชมหรือแซวคนที่ทุ่มเทกับงานมากจนไม่มีเวลาให้บ้าน

ข้อ 5: พูดตามสถานการณ์

เพื่อนถามว่าราชวงศ์เซี่ยมีหลักฐานแน่นอนไหม ควรตอบอย่างระมัดระวังว่าอะไร

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 5

有考古发现,但是还没有那时候的文字。

Yǒu kǎogǔ fāxiàn, dànshì hái méiyǒu nà shíhou de wénzì.

อ่านว่า โหย่ว ข่าวกู่ ฟาเซี่ยน ต้านซรื่อ ไห เหมยโหย่ว น่า สรือโฮว เตอะ เหวินจื้อ

มีการค้นพบทางโบราณคดี แต่ยังไม่มีตัวอักษรจากสมัยนั้น (考古发现 = การค้นพบทางโบราณคดี, 但是 = แต่, 还没有 = ยังไม่มี, 文字 = ตัวอักษร)

There are archaeological finds, but no writing from that time yet.

เหตุผล: แยกสิ่งที่พบแล้วกับสิ่งที่ยังไม่พบ ทำให้คำตอบตรงกับหลักฐาน

กลับไปที่หัวข้อ

记住这几句 ประโยคจำง่ายของวันนี้

(jìzhù zhè jǐ jù / จี้จรู้ เจร้อ จี่ จวี้ / จำประโยคเหล่านี้)

ห้าประโยคนี้สรุปคำหลักของบท คำตัวหนาคือคำที่ควรจำ

尧把位置让给了舜。

Yáo bǎ wèizhi ràng gěi le Shùn.

อ่านว่า หยาว ป่า เว่ยจรึ รั่ง เก่ย เลอะ ซรุ่น

เหยายกตำแหน่งให้ซุ่น (位置 = ตำแหน่ง)

Yao handed the position to Shun.

大禹治水很有名。

Dà Yǔ zhì shuǐ hěn yǒumíng.

อ่านว่า ต้า อวี่ จรื้อ สรุ่ย เหิ่น โหย่วหมิง

เรื่องต้าอวี่ปราบน้ำท่วมมีชื่อเสียงมาก (很有名 = มีชื่อเสียงมาก)

The story of Yu taming the floods is very famous.

王位开始父传子。

Wángwèi kāishǐ fù chuán zǐ.

อ่านว่า หวางเว่ย ไคสรื่อ ฟู่ ฉรวาน จื่อ

ตำแหน่งกษัตริย์เริ่มส่งจากพ่อสู่ลูก (王位 = ตำแหน่งกษัตริย์, 父传子 = พ่อส่งต่อลูก)

The throne began to pass from father to son.

家天下从夏朝开始。

Jiā tiānxià cóng Xiàcháo kāishǐ.

อ่านว่า เจีย เทียนเซี่ย ฉง เซี่ยฉราว ไคสรื่อ

การปกครองแบบตระกูลเริ่มที่ราชวงศ์เซี่ย (从 = ตั้งแต่, 开始 = เริ่ม)

Family rule began with the Xia.

这还需要更多证据。

Zhè hái xūyào gèng duō zhèngjù.

อ่านว่า เจร้อ ไห ซวีย่าว เกิ้ง ตัว เจริ้งจวี้

เรื่องนี้ยังต้องการหลักฐานเพิ่ม (还需要 = ยังต้องการ, 更多 = มากขึ้น)

This still needs more evidence.

บันทึกสั้น ๆ ของมิ้นท์

今天我们坐高铁去了洛阳的二里头。

Jīntiān wǒmen zuò gāotiě qù le Luòyáng de Èrlǐtou.

อ่านว่า จินเทียน หว่อเมิน จั้ว เกาเถี่ย ชวี่ เลอะ ลั่วหยาง เตอะ เอ้อร์หลี่โทว

วันนี้เรานั่งรถไฟความเร็วสูงไปเอ้อร์หลี่โถวที่ลั่วหยาง (坐高铁 = นั่งรถไฟความเร็วสูง, 去了 = ไปแล้ว, 洛阳 = ลั่วหยาง, 二里头 = เอ้อร์หลี่โถว)

Today we took the high-speed train to Erlitou in Luoyang.

我知道了禅让和世袭的区别。

Wǒ zhīdào le shànràng hé shìxí de qūbié.

อ่านว่า หว่อ จรือต้าว เลอะ ซร่านรั่ง เหอ ซรื่อสี เตอะ ชวีเปี๋ย

ฉันรู้แล้วว่าการสละตำแหน่งกับการสืบทอดต่างกันอย่างไร (知道了 = รู้แล้ว, 区别 = ความแตกต่าง)

Now I know the difference between abdication and hereditary succession.

夏朝是不是第一个王朝,还要看新的证据。

Xiàcháo shì bu shì dì yī ge wángcháo, hái yào kàn xīn de zhèngjù.

อ่านว่า เซี่ยฉราว ซรื่อ ปุ ซรื่อ ตี้ อี เก่อ หวางฉราว ไห ย่าว ค่าน ซิน เต่อ เจริ้งจวี้

ราชวงศ์เซี่ยเป็นราชวงศ์แรกหรือไม่ ยังต้องดูหลักฐานใหม่ ๆ (是不是 = ใช่หรือไม่, 还要看 = ยังต้องดู, 新的证据 = หลักฐานใหม่)

Whether the Xia was the first dynasty still depends on new evidence.

กลับไปที่หัวข้อ

小结 สรุปจำง่าย

(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น ๆ)

  • ยุคตำนานของ 尧(Yáo / หยาว / เหยา) 舜(Shùn / ซรุ่น / ซุ่น) และ 禹(Yǔ / อวี่ / อวี่) ใช้ 禅让(shànràng / ซร่านรั่ง / สละตำแหน่งให้ผู้เหมาะสม) คือยกตำแหน่งให้คนที่เหมาะสม และ 禅(shàn / ซร่าน / สละให้) ในคำนี้อ่านว่า shàn
  • เมื่อ 启(Qǐ / ฉี่ / ฉี่) รับตำแหน่งต่อจาก 禹(Yǔ / อวี่ / อวี่) การปกครองเปลี่ยนเป็น 世袭(shìxí / ซรื่อสี / สืบทอดในตระกูล) และ 家天下(jiā tiānxià / เจีย เทียนเซี่ย / แผ่นดินของตระกูล) ตำราจึงนับ 夏(Xià / เซี่ย / ราชวงศ์เซี่ย) เป็นราชวงศ์แรก
  • แหล่ง 二里头(Èrlǐtou / เอ้อร์หลี่โทว / เอ้อร์หลี่โถว) ให้หลักฐานโบราณคดีสำคัญ แต่ยังไม่พบตัวอักษรจากยุคนั้น จึงควรเล่าอย่างระมัดระวัง

จำ 12 ราชวงศ์จีนอย่างไร? 夏商周 秦汉晋 隋唐宋 元明清 และยุคคั่นกลาง: ประวัติศาสตร์จีนผ่านราชวงศ์ ตอนนำ

ภาพพาโนรามาโบราณสถานและเส้นทางประวัติศาสตร์จีนหลายยุค

朝代顺序 กำแพงเส้นเวลาในพิพิธภัณฑ์ซีอาน: จำ 12 ราชวงศ์ให้ได้ในบ่ายเดียว

(cháodài shùnxù / ฉราวไต้ ซรุ่นซวี่ / ลำดับราชวงศ์)

มิ้นท์เป็นนักศึกษาแลกเปลี่ยนชาวไทยในซีอาน เทอมนี้เธอลงวิชาประวัติศาสตร์จีน และงานแรกที่อาจารย์สั่งคือจำลำดับราชวงศ์ให้ได้ วันเสาร์ เสี่ยวหยาง รูมเมตที่เรียนเอกประวัติศาสตร์ จึงพาเธอไปยืนหน้ากำแพงเส้นเวลาในพิพิธภัณฑ์

บทนี้เป็นตอนนำของชุด ประวัติศาสตร์จีนผ่านราชวงศ์ เริ่มจากคำคล้องจองสิบสองชื่อที่เด็กจีนท่อง ต่อด้วยยุคคั่นกลางที่คำคล้องจองไม่ได้บอก แล้วจบด้วยกริยาและวิธีอ่านปีที่ใช้เล่าประวัติศาสตร์เป็นภาษาจีน

เรียนจบแล้วคุณจะ:

  • ท่องลำดับ 夏商周(Xià Shāng Zhōu / เซี่ย ซราง โจรว / เซี่ย ซาง โจว) 秦汉晋(Qín Hàn Jìn / ฉิน ฮ่าน จิ้น / ฉิน ฮั่น จิ้น) 隋唐宋(Suí Táng Sòng / สุย ถาง ซ่ง / สุย ถัง ซ่ง) 元明清(Yuán Míng Qīng / เหยวียน หมิง ชิง / หยวน หมิง ชิง) และบอกได้ว่าแต่ละชุดอยู่ช่วงไหน
  • รู้ว่ามียุคคั่นกลางอย่าง 三国(Sānguó / ซานกั๋ว / ยุคสามก๊ก) 南北朝(Nánběicháo / หนานเป่ยฉราว / ยุคราชวงศ์เหนือใต้) และ 五代十国(Wǔdài Shíguó / อู่ไต้ สรือกั๋ว / ยุคห้าราชวงศ์สิบแคว้น) ที่คำคล้องจองไม่ได้รวมไว้
  • ใช้กริยา 建立(jiànlì / เจี้ยนลี่ / ก่อตั้ง) 统一(tǒngyī / ถ่งอี / รวมเป็นหนึ่ง) 灭亡(mièwáng / เมี่ยหวาง / ล่มสลาย) และ 分裂(fēnliè / เฟินเลี่ย / แตกแยก) พร้อมอ่านปีด้วย 公元前(gōngyuánqián / กงเหยวียนเฉียน / ก่อนคริสต์ศักราช) และ 公元(gōngyuán / กงเหยวียน / คริสต์ศักราช)

ระดับ: ★★ ปานกลาง

เปิดดู: กดดูคำอธิบายภาษาจีน

中国历史上有很多朝代,可以先记住最主要的几个。

Zhōngguó lìshǐ shang yǒu hěn duō cháodài, kěyǐ xiān jìzhù zuì zhǔyào de jǐ ge.

อ่านว่า จรงกั๋ว ลี่สรื่อ ซรัง โหย่ว เหิ่น ตัว ฉราวไต้ เข่ออี่ เซียน จี้จรู้ จุ้ย จรู่ย่าว เตอะ จี่ เกอะ

ประวัติศาสตร์จีนมีราชวงศ์มากมาย เริ่มจากจำราชวงศ์หลักไม่กี่ราชวงศ์ก่อนได้ (历史上 = ในประวัติศาสตร์, 很多 = มากมาย, 朝代 = ราชวงศ์, 先 = ก่อน, 记住 = จำให้ได้, 最主要的 = ที่สำคัญที่สุด)

Chinese history has many dynasties; you can start by remembering the main ones.

口诀能帮我们记顺序,但是不能代替真正的历史。

Kǒujué néng bāng wǒmen jì shùnxù, dànshì bù néng dàitì zhēnzhèng de lìshǐ.

อ่านว่า โข่วเจวี๋ย เหนิง ปาง หว่อเมิน จี้ ซรุ่นซวี่ ต้านซรื่อ ปู้ เหนิง ไต้ที่ เจรินเจริ้ง เตอะ ลี่สรื่อ

คำคล้องจองช่วยให้จำลำดับได้ แต่แทนประวัติศาสตร์จริงไม่ได้ (口诀 = คำคล้องจองช่วยจำ, 帮我们 = ช่วยเรา, 记顺序 = จำลำดับ, 代替 = แทนที่, 真正的 = ที่แท้จริง)

A rhyme helps us remember the order, but it can't replace real history.

预备词汇 คำศัพท์จำเป็นก่อนเรียน

(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)

  • 历史 (lìshǐ / ลี่สรื่อ) ประวัติศาสตร์ (history)
  • 顺序 (shùnxù / ซรุ่นซวี่) ลำดับ (order; sequence)
  • 口诀 (kǒujué / โข่วเจวี๋ย) คำคล้องจองช่วยจำ (mnemonic rhyme)
  • 时期 (shíqī / สรือชี) ยุค; ช่วงเวลา (period)
  • 世纪 (shìjì / ซรื่อจี้) ศตวรรษ (century)

ระดับการเข้าถึงบทเรียน

Public: อ่านบทเรียนนี้ได้โดยไม่ต้องสมัครสมาชิกหรือเข้าสู่ระบบ

朝代顺序 สิบสองชื่อ แบ่งท่องเป็นสี่ชุด

(cháodài shùnxù / ฉราวไต้ ซรุ่นซวี่ / ลำดับราชวงศ์)

เด็กจีนท่องลำดับราชวงศ์หลักเป็นจังหวะสามคำสี่ชุด ท่องไปข้างหน้าหนึ่งรอบ แล้วท่องย้อนกลับอีกหนึ่งรอบ จะจำได้แม่นขึ้น

เปิดดู: เปิดดูสี่ชุดคำ ช่วงเวลาโดยประมาณ และรูปประโยคบอกลำดับ

คำคล้องจองสี่ชุด

夏商周 Xià Shāng Zhōu
อ่านว่า เซี่ยซรางโจรว · ชุดที่ 1 เซี่ย ซาง โจว ยุคโบราณก่อนรวมแผ่นดิน (Xia, Shang, Zhou)
秦汉晋 Qín Hàn Jìn
อ่านว่า ฉินฮ่านจิ้น · ชุดที่ 2 ฉิน ฮั่น จิ้น เริ่มยุคจักรพรรดิ (Qin, Han, Jin)
隋唐宋 Suí Táng Sòng
อ่านว่า สุยถางซ่ง · ชุดที่ 3 สุย ถัง ซ่ง ยุครุ่งเรืองของเมืองและศิลปะ (Sui, Tang, Song)
元明清 Yuán Míng Qīng
อ่านว่า เหยวียนหมิงชิง · ชุดที่ 4 หยวน หมิง ชิง สามราชวงศ์สุดท้าย (Yuan, Ming, Qing)

บอกลำดับด้วย 之后是

ราชวงศ์ A + 之后是(zhīhòu shì / จรือโฮ่ว ซรื่อ / ต่อมาคือ) + ราชวงศ์ B

ใช้บอกว่าต่อจากราชวงศ์หนึ่งคือราชวงศ์ไหน ถ้าจะบอกว่ามีอะไรคั่นอยู่ ให้ใช้คำว่าระหว่างสองราชวงศ์นั้น

周朝之后是秦朝。

Zhōucháo zhīhòu shì Qíncháo.

อ่านว่า โจรวฉราว จรือโฮ่ว ซรื่อ ฉินฉราว

ต่อจากราชวงศ์โจวคือราชวงศ์ฉิน (周朝 = ราชวงศ์โจว, 之后是 = ต่อมาคือ, 秦朝 = ราชวงศ์ฉิน)

After the Zhou came the Qin.

唐朝和宋朝之间还有一个分裂的时期。

Tángcháo hé Sòngcháo zhījiān hái yǒu yí ge fēnliè de shíqī.

อ่านว่า ถางฉราว เหอ ซ่งฉราว จรือเจียน ไห โหย่ว อี๋ เกอะ เฟินเลี่ย เตอะ สรือชี

ระหว่างราชวงศ์ถังกับซ่งยังมีช่วงที่แผ่นดินแตกแยกอีกช่วงหนึ่ง (之间 = ระหว่าง, 还有 = ยังมี, 分裂的 = ที่แตกแยก, 时期 = ช่วงเวลา)

Between the Tang and the Song there was also a period of division.

กลับไปที่หัวข้อ

分裂时期 ช่วงที่คำคล้องจองไม่ได้บอก

(fēnliè shíqī / เฟินเลี่ย สรือชี / ยุคแตกแยก)

สิบสองชื่อเป็นแกนช่วยจำเท่านั้น บางช่วงแผ่นดินแตกออกเป็นหลายรัฐ คำคล้องจองจึงข้ามไป เวลาอ่านประวัติศาสตร์จริงต้องเติมยุคเหล่านี้กลับเข้าไป

เปิดดู: เปิดดูยุคคั่นกลาง 3 ยุค และการแบ่ง 周 กับ 晋 เป็นสองช่วง

三国

Sānguó

อ่านว่า ซานกั๋ว

ยุคสามก๊ก

the Three Kingdoms period

อยู่ต่อจากปลายราชวงศ์ฮั่น ราว ค.ศ. 220 ถึง 280 และเป็นฉากของวรรณกรรมสามก๊ก

很多泰国人是从小说里认识三国的。

Hěn duō Tàiguórén shì cóng xiǎoshuō li rènshi Sānguó de.

อ่านว่า เหิ่น ตัว ไท่กั๋วเหริน ซรื่อ ฉง เสี่ยวซรัว ลิ่ เริ่นซรึ ซานกั๋ว เตอะ

คนไทยหลายคนรู้จักยุคสามก๊กจากนิยาย (很多 = หลายคน, 泰国人 = คนไทย, 从 = จาก, 小说里 = ในนิยาย, 认识 = รู้จัก)

Many Thai people got to know the Three Kingdoms through the novel.

南北朝

Nánběicháo

อ่านว่า หนานเป่ยฉราว

ยุคราชวงศ์เหนือใต้

the Northern and Southern Dynasties

อยู่หลัง 晋(Jìn / จิ้น / ราชวงศ์จิ้น) และก่อน 隋(Suí / สุย / ราชวงศ์สุย) ช่วงนี้แผ่นดินแยกเป็นเหนือกับใต้นานราว 170 ปี

南北朝的时候,北方和南方各有自己的王朝。

Nánběicháo de shíhou, běifāng hé nánfāng gè yǒu zìjǐ de wángcháo.

อ่านว่า หนานเป่ยฉราว เตอะ สรือโฮว เป่ยฟาง เหอ หนานฟาง เก้อ โหย่ว จื้อจี่ เตอะ หวางฉราว

ในยุคราชวงศ์เหนือใต้ ทางเหนือและทางใต้ต่างมีราชวงศ์ของตัวเอง (的时候 = ในช่วงที่, 北方 = ทางเหนือ, 南方 = ทางใต้, 各有 = ต่างก็มี, 自己的 = ของตัวเอง)

During the Northern and Southern Dynasties, the north and the south each had their own dynasties.

五代十国

Wǔdài Shíguó

อ่านว่า อู่ไต้สรือกั๋ว

ยุคห้าราชวงศ์สิบแคว้น

the Five Dynasties and Ten Kingdoms

อยู่ระหว่าง 唐(Táng / ถาง / ราชวงศ์ถัง) กับ 宋(Sòng / ซ่ง / ราชวงศ์ซ่ง) ราว ค.ศ. 907 ถึง 979

唐朝灭亡以后,中国进入了五代十国。

Tángcháo mièwáng yǐhòu, Zhōngguó jìnrù le Wǔdài Shíguó.

อ่านว่า ถางฉราว เมี่ยหวาง อี่โฮ่ว จรงกั๋ว จิ้นรู่ เลอะ อู่ไต้ สรือกั๋ว

หลังราชวงศ์ถังล่มสลาย จีนก็เข้าสู่ยุคห้าราชวงศ์สิบแคว้น (唐朝 = ราชวงศ์ถัง, 灭亡 = ล่มสลาย, 以后 = หลังจาก, 进入了 = เข้าสู่)

After the Tang dynasty fell, China entered the Five Dynasties and Ten Kingdoms.

กลับไปที่หัวข้อ

历史动词 เล่าว่าใครก่อตั้ง รวมแผ่นดิน หรือล่มสลายเมื่อไร

(lìshǐ dòngcí / ลี่สรื่อ ต้งฉือ / กริยาเล่าประวัติศาสตร์)

ถ้ารู้แค่ชื่อราชวงศ์ จะยังเล่าเรื่องไม่ได้ กริยาสี่คำนี้ใช้บ่อยที่สุดในตำราและสารคดี ส่วนปีภาษาจีนอ่านทีละตัวเลข

เปิดดู: เปิดดูกริยา 4 คำ และวิธีอ่านปีด้วย 公元前 กับ 公元

建立

jiànlì

อ่านว่า เจี้ยนลี่

ก่อตั้ง; สถาปนา

to found; to establish

刘邦建立了汉朝。

Liú Bāng jiànlì le Hàncháo.

อ่านว่า หลิว ปาง เจี้ยนลี่ เลอะ ฮ่านฉราว

หลิวปังสถาปนาราชวงศ์ฮั่น (刘邦 = หลิวปัง, 汉朝 = ราชวงศ์ฮั่น)

Liu Bang founded the Han dynasty.

统一

tǒngyī

อ่านว่า ถ่งอี

รวมเป็นหนึ่ง

to unify

隋朝结束了长期的分裂,重新统一了中国。

Suícháo jiéshù le chángqī de fēnliè, chóngxīn tǒngyī le Zhōngguó.

อ่านว่า สุยฉราว เจี๋ยซรู่ เลอะ ฉรางชี เต่อ เฟินเลี่ย ฉรงซิน ถ่งอี เล่อ จรงกั๋ว

ราชวงศ์สุยยุติการแตกแยกที่ยาวนาน และรวมจีนเป็นหนึ่งอีกครั้ง (隋朝 = ราชวงศ์สุย, 结束了 = ยุติ, 长期的 = ที่ยาวนาน, 分裂 = การแตกแยก, 重新 = อีกครั้ง)

The Sui ended a long period of division and reunified China.

灭亡

mièwáng

อ่านว่า เมี่ยหวาง

ล่มสลาย

to fall; to perish

明朝在十七世纪灭亡。

Míngcháo zài shíqī shìjì mièwáng.

อ่านว่า หมิงฉราว ไจ้ สรือชี ซรื่อจี้ เมี่ยหวาง

ราชวงศ์หมิงล่มสลายในคริสต์ศตวรรษที่ 17 (明朝 = ราชวงศ์หมิง, 十七世纪 = ศตวรรษที่สิบเจ็ด)

The Ming dynasty fell in the seventeenth century.

分裂

fēnliè

อ่านว่า เฟินเลี่ย

แตกแยก; แบ่งแยก

to split; division

汉朝以后,中国分裂成三个国家。

Hàncháo yǐhòu, Zhōngguó fēnliè chéng sān ge guójiā.

อ่านว่า ฮ่านฉราว อี่โฮ่ว จรงกั๋ว เฟินเลี่ย เฉริง ซาน เก่อ กั๋วเจีย

หลังราชวงศ์ฮั่น จีนแตกออกเป็นสามรัฐ (以后 = หลังจาก, 分裂成 = แตกออกเป็น, 三个国家 = สามรัฐ)

After the Han dynasty, China split into three states.

อ่านปีด้วย 公元前 และ 公元

公元前(gōngyuánqián / กงเหยวียนเฉียน / ก่อนคริสต์ศักราช) + ตัวเลขทีละตัว + 年(nián / เหนียน / ปี) | 公元(gōngyuán / กงเหยวียน / คริสต์ศักราช) + ตัวเลขทีละตัว + 年

ปีก่อนคริสต์ศักราชใช้ 公元前(gōngyuánqián / กงเหยวียนเฉียน / ก่อนคริสต์ศักราช) ส่วนปีหลังคริสต์ศักราชใช้ 公元(gōngyuán / กงเหยวียน / คริสต์ศักราช) หรือละไว้ก็ได้ ตัวเลขปีอ่านทีละหลัก เช่น 一九一二年(yī jiǔ yī èr nián / อี จิ่ว อี เอ้อร์ เหนียน / ปี 1912)

秦朝建立于公元前二二一年。

Qíncháo jiànlì yú gōngyuánqián èr èr yī nián.

อ่านว่า ฉินฉราว เจี้ยนลี่ อวี๋ กงเหยวียนเฉียน เอ้อร์ เอ้อร์ อี เหนียน

ราชวงศ์ฉินสถาปนาในปี 221 ก่อนคริสตกาล (建立于 = สถาปนาเมื่อ, 公元前 = ก่อนคริสตกาล, 二二一年 = ปี 221)

The Qin dynasty was founded in 221 BC.

清朝在一九一二年结束。

Qīngcháo zài yī jiǔ yī èr nián jiéshù.

อ่านว่า ชิงฉราว ไจ้ อี จิ่ว อี เอ้อร์ เหนียน เจี๋ยซรู่

ราชวงศ์ชิงสิ้นสุดในปี 1912 (清朝 = ราชวงศ์ชิง, 一九一二年 = ปี 1912, 结束 = สิ้นสุด)

The Qing dynasty ended in 1912.

กลับไปที่หัวข้อ

对话 มิ้นท์กับเสี่ยวหยางในพิพิธภัณฑ์

(duìhuà / ตุ้ยฮว่า / บทสนทนา)

ทั้งสองยืนหน้ากำแพงเส้นเวลายาวหลายเมตร มิ้นท์เริ่มกังวลว่าจะจำไม่ไหว เสี่ยวหยางจึงสอนวิธีที่ตัวเองใช้ตอนเด็ก

เปิดดู: อ่านบทสนทนา 8 ประโยคพร้อมพินอิน คำอ่าน และคำแปล

เสี่ยวหยาง

这面墙上是中国朝代的时间线。

Zhè miàn qiáng shang shì Zhōngguó cháodài de shíjiānxiàn.

อ่านว่า เจร้อ เมี่ยน เฉียง ซรัง ซรื่อ จรงกั๋ว ฉราวไต้ เตอะ สรือเจียนเซี่ยน

กำแพงนี้คือเส้นเวลาของราชวงศ์จีน (这面墙上 = บนกำแพงนี้, 中国朝代 = ราชวงศ์จีน, 时间线 = เส้นเวลา)

This wall shows the timeline of China's dynasties.

มิ้นท์

朝代太多了,我怎么记得住?

Cháodài tài duō le, wǒ zěnme jì de zhù?

อ่านว่า ฉราวไต้ ไท่ ตัว เล่อ หว่อ เจิ่นเมอะ จี้ เตอะ จรู้

ราชวงศ์เยอะเกินไป ฉันจะจำได้ยังไง (太多了 = เยอะเกินไป, 怎么 = ยังไง, 记得住 = จำได้)

There are too many dynasties—how will I ever remember them?

เสี่ยวหยาง

我们小时候都背过一句口诀:夏商周,秦汉晋,隋唐宋,元明清。

Wǒmen xiǎoshíhou dōu bèiguo yí jù kǒujué: Xià Shāng Zhōu, Qín Hàn Jìn, Suí Táng Sòng, Yuán Míng Qīng.

อ่านว่า หว่อเมิน เสี่ยวสรือโฮว โตว เป้ยกัว อี๋ จวี้ โข่วเจวี๋ย เซี่ย ซราง โจรว ฉิน ฮ่าน จิ้น สุย ถาง ซ่ง เหยวียน หมิง ชิง

ตอนเด็กพวกเราท่องคำคล้องจองนี้กันทุกคน: เซี่ยซางโจว ฉินฮั่นจิ้น สุยถังซ่ง หยวนหมิงชิง (小时候 = ตอนเด็ก, 背过 = เคยท่อง, 一句 = หนึ่งประโยค, 口诀 = คำคล้องจองช่วยจำ)

As kids we all memorised a rhyme: Xia Shang Zhou, Qin Han Jin, Sui Tang Song, Yuan Ming Qing.

มิ้นท์

三个字一组,读起来很顺口。

Sān ge zì yì zǔ, dú qǐlái hěn shùnkǒu.

อ่านว่า ซาน เก่อ จื้อ อี้ จู่ ตู๋ ฉี่ไหล เหิ่น ซรุ่นโข่ว

สามคำเป็นหนึ่งชุด อ่านแล้วลื่นปากดี (三个字 = สามตัวอักษร, 一组 = หนึ่งชุด, 读起来 = เวลาอ่าน, 顺口 = ลื่นปาก)

Three characters to a group—it rolls off the tongue.

เสี่ยวหยาง

不过口诀里没有三国,也没有五代十国。

Búguò kǒujué li méiyǒu Sānguó, yě méiyǒu Wǔdài Shíguó.

อ่านว่า ปู๋กั้ว โข่วเจวี๋ย ลิ เหมยโหย่ว ซานกั๋ว เหย่ เหมยโหย่ว อู่ไต้ สรือกั๋ว

แต่ในคำคล้องจองไม่มีสามก๊ก และไม่มียุคห้าราชวงศ์สิบแคว้น (不过 = แต่, 口诀里 = ในคำคล้องจอง, 没有 = ไม่มี, 三国 = ยุคสามก๊ก, 五代十国 = ยุคห้าราชวงศ์สิบแคว้น)

But the rhyme leaves out the Three Kingdoms and the Five Dynasties and Ten Kingdoms.

มิ้นท์

所以口诀只是一个框架,对吗?

Suǒyǐ kǒujué zhǐ shì yí ge kuàngjià, duì ma?

อ่านว่า สั่วอี่ โข่วเจวี๋ย จรื่อ ซรื่อ อี๋ เกอะ คว่างเจี้ย ตุ้ย มะ

แสดงว่าคำคล้องจองเป็นแค่โครง ใช่ไหม (所以 = ดังนั้น, 只是 = เป็นแค่, 一个 = หนึ่ง, 框架 = โครง, 对吗 = ใช่ไหม)

So the rhyme is just a framework, right?

เสี่ยวหยาง

对。先记住框架,再一个一个朝代慢慢学。

Duì. Xiān jìzhù kuàngjià, zài yí ge yí ge cháodài mànmàn xué.

อ่านว่า ตุ้ย เซียน จี้จรู้ คว่างเจี้ย ไจ้ อี๋ เกอะ อี๋ เกอะ ฉราวไต้ ม่านม่าน เสวีย

ใช่ จำโครงให้ได้ก่อน แล้วค่อยเรียนทีละราชวงศ์ (先 = ก่อน, 记住 = จำให้ได้, 再 = แล้วค่อย, 一个一个 = ทีละอัน, 慢慢学 = ค่อย ๆ เรียน)

Right. Get the framework down first, then learn the dynasties one by one.

มิ้นท์

那下周我们从夏朝开始吧!

Nà xià zhōu wǒmen cóng Xiàcháo kāishǐ ba!

อ่านว่า น่า เซี่ย โจรว หว่อเมิน ฉง เซี่ยฉราว ไคสรื่อ ปะ

งั้นสัปดาห์หน้าเราเริ่มจากราชวงศ์เซี่ยกันนะ (那 = งั้น, 下周 = สัปดาห์หน้า, 从 = จาก, 夏朝 = ราชวงศ์เซี่ย, 开始吧 = เริ่มกันเถอะ)

Then next week let's start with the Xia!

กลับไปที่หัวข้อ

易错词 คำที่ระวังใช้ผิด

(yìcuòcí / อี้ชั่วฉือ / คำที่มักใช้ผิด)

รูปที่ควรระวัง ✗

清朝是中国最早的朝代。

Qīngcháo shì Zhōngguó zuì zǎo de cháodài.

อ่านว่า ชิงฉราว ซรื่อ จรงกั๋ว จุ้ย เจ่า เตอะ ฉราวไต้

(สลับต้นกับท้าย) ราชวงศ์ชิงเป็นราชวงศ์แรกสุดของจีน

รูปที่ควรใช้ ✓

清朝是中国最后一个王朝。

Qīngcháo shì Zhōngguó zuìhòu yí ge wángcháo.

อ่านว่า ชิงฉราว ซรื่อ จรงกั๋ว จุ้ยโฮ่ว อี๋ เกอะ หวางฉราว

ราชวงศ์ชิงเป็นราชวงศ์สุดท้ายของจีน (清朝 = ราชวงศ์ชิง, 最后 = สุดท้าย, 一个 = หนึ่ง, 王朝 = ราชวงศ์ผู้ปกครอง)

The Qing was China's last dynasty.

เหตุผล: ชุดสุดท้ายของคำคล้องจองคือ 元明清(Yuán Míng Qīng / เหยวียน หมิง ชิง / หยวน หมิง ชิง) และ 清(Qīng / ชิง / ราชวงศ์ชิง) อยู่ท้ายสุด สิ้นสุดในปี 1912

รูปที่ควรระวัง ✗

这本书是唐朝年代写的。

Zhè běn shū shì Tángcháo niándài xiě de.

อ่านว่า เจร้อ เปิ่น ซรู ซรื่อ ถางฉราว เหนียนไต้ เสี่ย เตอะ

(ใช้ 年代 ต่อชื่อราชวงศ์) หนังสือเล่มนี้เขียนในยุคราชวงศ์ถัง

รูปที่ควรใช้ ✓

这本书是唐朝时写的。

Zhè běn shū shì Tángcháo shí xiě de.

อ่านว่า เจร้อ เปิ่น ซรู ซรื่อ ถางฉราว สรือ เสี่ย เตอะ

หนังสือเล่มนี้เขียนในสมัยราชวงศ์ถัง (本 = ลักษณนามของหนังสือ, 唐朝 = ราชวงศ์ถัง, 时 = ตอนที่, 写的 = เขียน)

This book was written in the Tang dynasty.

เหตุผล: 年代(niándài / เหนียนไต้ / ทศวรรษ; ช่วงปี) ใช้กับทศวรรษหรือช่วงปี เช่น 九十年代(jiǔshí niándài / จิ่วสรือ เหนียนไต้ / ยุค 90) ถ้าจะบอกว่าอยู่ในสมัยราชวงศ์ ให้ใช้ 时(shí / สรือ / ตอนที่) 的时候(de shíhou / เตอะ สรือโฮว / ตอนที่) หรือ 时期(shíqī / สรือชี / ยุค; ช่วงเวลา)

รูปที่ควรระวัง ✗

宋朝在唐朝以前。

Sòngcháo zài Tángcháo yǐqián.

อ่านว่า ซ่งฉราว ไจ้ ถางฉราว อี่เฉียน

(เรียงลำดับผิด) ราชวงศ์ซ่งอยู่ก่อนราชวงศ์ถัง

รูปที่ควรใช้ ✓

宋朝在唐朝以后。

Sòngcháo zài Tángcháo yǐhòu.

อ่านว่า ซ่งฉราว ไจ้ ถางฉราว อี่โฮ่ว

ราชวงศ์ซ่งอยู่หลังราชวงศ์ถัง (宋朝 = ราชวงศ์ซ่ง, 唐朝 = ราชวงศ์ถัง, 以后 = หลังจาก)

The Song came after the Tang.

เหตุผล: ในชุด 隋唐宋(Suí Táng Sòng / สุย ถาง ซ่ง / สุย ถัง ซ่ง) ถังมาก่อนซ่ง และระหว่างสองราชวงศ์ยังมี 五代十国(Wǔdài Shíguó / อู่ไต้ สรือกั๋ว / ยุคห้าราชวงศ์สิบแคว้น) คั่นอยู่

กลับไปที่หัวข้อ

背一背 ท่องแล้วพูด: เล่าวิธีจำ 12 ราชวงศ์เป็นภาษาจีน

(bèi yi bèi / เป้ย อิ เป้ย / ท่องจำ)

อ่านออกเสียงทีละบรรทัด แล้วลองปิดข้อความพูดให้ได้ทั้งหมด ท่องได้ครบแล้วค่อยเปลี่ยนรายละเอียดเป็นเรื่องของคุณเอง ทุกบรรทัดใช้คำจากบทนี้

บรรทัดที่ 1

这学期我选了一门中国历史课。

Zhè xuéqī wǒ xuǎn le yì mén Zhōngguó lìshǐ kè.

อ่านว่า เจร้อ เสวียชี หว่อ เสวี่ยน เลอะ อี้ เหมิน จรงกั๋ว ลี่สรื่อ เค่อ

เทอมนี้ฉันลงเรียนวิชาประวัติศาสตร์จีนหนึ่งวิชา (这学期 = เทอมนี้, 选了 = ลงเรียน, 一门 = หนึ่งวิชา, 历史课 = วิชาประวัติศาสตร์)

This term I signed up for a Chinese history course.

บรรทัดที่ 2

小杨教我一句口诀:夏商周,秦汉晋。

Xiǎo Yáng jiāo wǒ yí jù kǒujué: Xià Shāng Zhōu, Qín Hàn Jìn.

อ่านว่า เสี่ยว หยาง เจียว หว่อ อี๋ จวี้ โข่วเจวี๋ย เซี่ย ซราง โจรว ฉิน ฮ่าน จิ้น

เสี่ยวหยางสอนคำคล้องจองให้ฉัน: เซี่ยซางโจว ฉินฮั่นจิ้น (小杨 = เสี่ยวหยาง, 教我 = สอนฉัน, 一句 = หนึ่งประโยค, 口诀 = คำคล้องจองช่วยจำ)

Xiao Yang taught me a rhyme: Xia Shang Zhou, Qin Han Jin.

บรรทัดที่ 3

后面是隋唐宋,最后是元明清。

Hòumiàn shì Suí Táng Sòng, zuìhòu shì Yuán Míng Qīng.

อ่านว่า โฮ่วเมี่ยน ซรื่อ สุย ถาง ซ่ง จุ้ยโฮ่ว ซรื่อ เหยวียน หมิง ชิง

ต่อด้วยสุยถังซ่ง และปิดท้ายด้วยหยวนหมิงชิง (后面是 = ต่อมาคือ, 隋唐宋 = สุย ถัง ซ่ง, 最后是 = สุดท้ายคือ, 元明清 = หยวน หมิง ชิง)

Next come Sui Tang Song, and last Yuan Ming Qing.

บรรทัดที่ 4

不过口诀里没有三国和五代十国。

Búguò kǒujué li méiyǒu Sānguó hé Wǔdài Shíguó.

อ่านว่า ปู๋กั้ว โข่วเจวี๋ย ลิ เหมยโหย่ว ซานกั๋ว เหอ อู่ไต้ สรือกั๋ว

แต่ในคำคล้องจองไม่มียุคสามก๊ก และยุคห้าราชวงศ์สิบแคว้น (不过 = แต่, 口诀里 = ในคำคล้องจอง, 没有 = ไม่มี, 三国 = ยุคสามก๊ก, 五代十国 = ยุคห้าราชวงศ์สิบแคว้น)

But the rhyme leaves out the Three Kingdoms and the Five Dynasties and Ten Kingdoms.

บรรทัดที่ 5

后来隋朝又重新统一了中国。

Hòulái Suícháo yòu chóngxīn tǒngyī le Zhōngguó.

อ่านว่า โฮ่วไหล สุยฉราว โย่ว ฉรงซิน ถ่งอี เล่อ จรงกั๋ว

ต่อมาราชวงศ์สุยก็รวมจีนเป็นหนึ่งอีกครั้ง (后来 = ต่อมา, 隋朝 = ราชวงศ์สุย, 又 = อีก, 重新 = ใหม่อีกครั้ง, 统一了 = รวมเป็นหนึ่ง)

Later the Sui reunified China once again.

บรรทัดที่ 6

先记住框架,再一个一个朝代慢慢学。

Xiān jìzhù kuàngjià, zài yí ge yí ge cháodài mànmàn xué.

อ่านว่า เซียน จี้จรู้ คว่างเจี้ย ไจ้ อี๋ เกอะ อี๋ เกอะ ฉราวไต้ ม่านม่าน เสวีย

จำโครงให้ได้ก่อน แล้วค่อยเรียนทีละราชวงศ์ (先 = ก่อน, 记住 = จำให้ได้, 框架 = โครง, 再 = แล้วค่อย, 一个一个 = ทีละอัน, 慢慢学 = ค่อย ๆ เรียน)

First remember the framework, then learn the dynasties one by one.

เปลี่ยนเป็นเรื่องของคุณ

ใช้ประโยคเดิมเป็นแม่แบบ เปลี่ยนเฉพาะส่วนที่เป็นเรื่องของคุณ แล้วพูดออกเสียง

แบบที่ 1: เปลี่ยนเป็นวิชาที่คุณลงเรียน

这学期我选了一门中国历史课。

Zhè xuéqī wǒ xuǎn le yì mén Zhōngguó lìshǐ kè.

อ่านว่า เจร้อ เสวียชี หว่อ เสวี่ยน เลอะ อี้ เหมิน จรงกั๋ว ลี่สรื่อ เค่อ

เทอมนี้ฉันลงเรียนวิชาประวัติศาสตร์จีนหนึ่งวิชา (这学期 = เทอมนี้, 选了 = ลงเรียน, 一门 = หนึ่งวิชา, 历史课 = วิชาประวัติศาสตร์)

This term I signed up for a Chinese history course.

กดดูตัวอย่างที่เปลี่ยนแล้ว: แบบที่ 1

这学期我选了一门中文写作课。

Zhè xuéqī wǒ xuǎn le yì mén Zhōngwén xiězuò kè.

อ่านว่า เจร้อ เสวียชี หว่อ เสวี่ยน เลอะ อี้ เหมิน จรงเหวิน เสี่ยจั้ว เค่อ

เทอมนี้ฉันลงเรียนวิชาการเขียนภาษาจีนหนึ่งวิชา (这学期 = เทอมนี้, 选了 = ลงเรียน, 一门 = หนึ่งวิชา, 写作课 = วิชาการเขียน)

This term I signed up for a Chinese writing course.

แบบที่ 2: เปลี่ยนคนสอน และสิ่งที่คำคล้องจองช่วยจำ

小杨教我一句口诀:夏商周,秦汉晋。

Xiǎo Yáng jiāo wǒ yí jù kǒujué: Xià Shāng Zhōu, Qín Hàn Jìn.

อ่านว่า เสี่ยว หยาง เจียว หว่อ อี๋ จวี้ โข่วเจวี๋ย เซี่ย ซราง โจรว ฉิน ฮ่าน จิ้น

เสี่ยวหยางสอนคำคล้องจองให้ฉัน: เซี่ยซางโจว ฉินฮั่นจิ้น (小杨 = เสี่ยวหยาง, 教我 = สอนฉัน, 一句 = หนึ่งประโยค, 口诀 = คำคล้องจองช่วยจำ)

Xiao Yang taught me a rhyme: Xia Shang Zhou, Qin Han Jin.

กดดูตัวอย่างที่เปลี่ยนแล้ว: แบบที่ 2

老师教我一句口诀,帮我记笔画顺序。

Lǎoshī jiāo wǒ yí jù kǒujué, bāng wǒ jì bǐhuà shùnxù.

อ่านว่า เหล่าซรือ เจียว หว่อ อี๋ จวี้ โข่วเจวี๋ย ปาง หว่อ จี้ ปี่ฮว่า ซรุ่นซวี่

ครูสอนคำคล้องจองให้ฉัน ช่วยให้จำลำดับขีดได้ (老师 = ครู, 口诀 = คำคล้องจองช่วยจำ, 帮我记 = ช่วยฉันจำ, 笔画顺序 = ลำดับขีด)

My teacher taught me a rhyme to help me remember stroke order.

แบบที่ 3: เปลี่ยนเป็นเรื่องที่คุณค่อย ๆ เรียนทีละขั้น

先记住框架,再一个一个朝代慢慢学。

Xiān jìzhù kuàngjià, zài yí ge yí ge cháodài mànmàn xué.

อ่านว่า เซียน จี้จรู้ คว่างเจี้ย ไจ้ อี๋ เกอะ อี๋ เกอะ ฉราวไต้ ม่านม่าน เสวีย

จำโครงให้ได้ก่อน แล้วค่อยเรียนทีละราชวงศ์ (先 = ก่อน, 记住 = จำให้ได้, 框架 = โครง, 再 = แล้วค่อย, 一个一个 = ทีละอัน, 慢慢学 = ค่อย ๆ เรียน)

First remember the framework, then learn the dynasties one by one.

กดดูตัวอย่างที่เปลี่ยนแล้ว: แบบที่ 3

先记住常用字,再一个一个慢慢学。

Xiān jìzhù chángyòng zì, zài yí ge yí ge mànmàn xué.

อ่านว่า เซียน จี้จรู้ ฉรางย่ง จื้อ ไจ้ อี๋ เกอะ อี๋ เกอะ ม่านม่าน เสวีย

จำตัวอักษรที่ใช้บ่อยให้ได้ก่อน แล้วค่อยเรียนทีละตัว (先 = ก่อน, 记住 = จำให้ได้, 常用字 = ตัวอักษรที่ใช้บ่อย, 一个一个 = ทีละอัน)

First remember the common characters, then learn the rest one by one.

เล่าใหม่ด้วยคำของตัวเอง

ไม่ต้องดูข้อความ เล่าเรื่องของคุณตามลำดับนี้เป็นภาษาจีนสั้น ๆ

  1. คุณลงเรียนวิชาอะไร และใครช่วยสอน
  2. คำคล้องจองช่วยจำอะไร และขาดอะไรไป
  3. หลังจากนี้คุณจะเรียนต่ออย่างไร

กลับไปที่หัวข้อ

练习 แบบฝึกหัด

(liànxí / เลี่ยนสี / แบบฝึกหัด)

ลองตอบเองก่อน แล้วค่อยกดดูแนวคำตอบใต้แต่ละข้อ

ข้อ 1: เรียงลำดับ

เรียงสี่ชุด 元明清(Yuán Míng Qīng / เหยวียน หมิง ชิง / หยวน หมิง ชิง) 隋唐宋(Suí Táng Sòng / สุย ถาง ซ่ง / สุย ถัง ซ่ง) 秦汉晋(Qín Hàn Jìn / ฉิน ฮ่าน จิ้น / ฉิน ฮั่น จิ้น) และ 夏商周(Xià Shāng Zhōu / เซี่ย ซราง โจรว / เซี่ย ซาง โจว) ให้ถูก แล้วพูดเป็นประโยคเดียว

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 1

先是夏商周,然后是秦汉晋、隋唐宋,最后是元明清。

Xiān shì Xià Shāng Zhōu, ránhòu shì Qín Hàn Jìn, Suí Táng Sòng, zuìhòu shì Yuán Míng Qīng.

อ่านว่า เซียน ซรื่อ เซี่ย ซราง โจรว หรานโฮ่ว ซรื่อ ฉิน ฮ่าน จิ้น สุย ถาง ซ่ง จุ้ยโฮ่ว ซรื่อ เหยวียน หมิง ชิง

เริ่มจากเซี่ยซางโจว ต่อด้วยฉินฮั่นจิ้น สุยถังซ่ง และปิดท้ายด้วยหยวนหมิงชิง (先是 = เริ่มจาก, 然后是 = ต่อด้วย, 最后是 = สุดท้ายคือ)

First Xia Shang Zhou, then Qin Han Jin and Sui Tang Song, and finally Yuan Ming Qing.

เหตุผล: ใช้ 先(xiān / เซียน / ก่อน) 然后(ránhòu / หรานโฮ่ว / ต่อมา) และ 最后(zuìhòu / จุ้ยโฮ่ว / สุดท้าย) เรียงลำดับ ชุดแรกคือ 夏商周(Xià Shāng Zhōu / เซี่ย ซราง โจรว / เซี่ย ซาง โจว) และชุดสุดท้ายคือ 元明清(Yuán Míng Qīng / เหยวียน หมิง ชิง / หยวน หมิง ชิง)

ข้อ 2: เติมคำ

เติมกริยาที่แปลว่า “ล่มสลาย”

公元九零七年,唐朝___了。

Gōngyuán jiǔ líng qī nián, Tángcháo ___ le.

อ่านว่า กงเหยวียน จิ่ว หลิง ชี เหนียน ถางฉราว เลอะ

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 2

公元九零七年,唐朝灭亡了。

Gōngyuán jiǔ líng qī nián, Tángcháo mièwáng le.

อ่านว่า กงเหยวียน จิ่ว หลิง ชี เหนียน ถางฉราว เมี่ยหวาง เลอะ

ปี ค.ศ. 907 ราชวงศ์ถังล่มสลาย (公元 = คริสต์ศักราช, 九零七年 = ปี 907, 灭亡了 = ล่มสลายแล้ว)

In 907 the Tang dynasty fell.

เหตุผล: ราชวงศ์ที่สิ้นสุดลงใช้ 灭亡(mièwáng / เมี่ยหวาง / ล่มสลาย) และปีอ่านทีละหลัก

ข้อ 3: แปล

แปลเป็นภาษาจีน: “ราชวงศ์ฮั่นก่อตั้งโดยหลิวปัง”

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 3

汉朝是刘邦建立的。

Hàncháo shì Liú Bāng jiànlì de.

อ่านว่า ฮ่านฉราว ซรื่อ หลิว ปาง เจี้ยนลี่ เตอะ

ราชวงศ์ฮั่นก่อตั้งโดยหลิวปัง (汉朝 = ราชวงศ์ฮั่น, 刘邦 = หลิวปัง, 建立的 = เป็นผู้ก่อตั้ง)

The Han dynasty was founded by Liu Bang.

เหตุผล: ใช้รูป 是(shì / ซรื่อ / เป็น) กับ 的(de / เตอะ / ของ; ที่) ครอบกริยา 建立(jiànlì / เจี้ยนลี่ / ก่อตั้ง) เพื่อเน้นว่าใครเป็นผู้ก่อตั้ง

ข้อ 4: แยกคำ

อยากพูดว่า “ฉันชอบเพลงยุค 90” ใช้ 朝代(cháodài / ฉราวไต้ / ราชวงศ์; ยุคราชวงศ์) หรือ 年代(niándài / เหนียนไต้ / ทศวรรษ; ช่วงปี)

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 4

九十年代的音乐我很喜欢。

Jiǔshí niándài de yīnyuè wǒ hěn xǐhuan.

อ่านว่า จิ่วสรือ เหนียนไต้ เตอะ อินเยวี่ย หว่อ เหิ่น สี่ฮวัน

ฉันชอบเพลงยุค 90 มาก (九十年代 = ยุค 90, 音乐 = ดนตรี, 很喜欢 = ชอบมาก)

I really like music from the nineties.

เหตุผล: ทศวรรษใช้ 年代(niándài / เหนียนไต้ / ทศวรรษ; ช่วงปี) ส่วน 朝代(cháodài / ฉราวไต้ / ราชวงศ์; ยุคราชวงศ์) ใช้กับราชวงศ์เท่านั้น

ข้อ 5: พูดตามสถานการณ์

เพื่อนถามว่าหลังราชวงศ์ฮั่นเป็นยุคอะไร ควรตอบว่าอะไร

กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 5

汉朝以后是三国时期。

Hàncháo yǐhòu shì Sānguó shíqī.

อ่านว่า ฮ่านฉราว อี่โฮ่ว ซรื่อ ซานกั๋ว สรือชี

หลังราชวงศ์ฮั่นคือยุคสามก๊ก (汉朝 = ราชวงศ์ฮั่น, 以后是 = ต่อมาคือ, 三国时期 = ยุคสามก๊ก)

After the Han came the Three Kingdoms period.

เหตุผล: คำคล้องจองข้ามจาก 汉(Hàn / ฮ่าน / ราชวงศ์ฮั่น) ไป 晋(Jìn / จิ้น / ราชวงศ์จิ้น) แต่ประวัติศาสตร์จริงมี 三国(Sānguó / ซานกั๋ว / ยุคสามก๊ก) คั่นอยู่

กลับไปที่หัวข้อ

记住这几句 ประโยคจำง่ายของวันนี้

(jìzhù zhè jǐ jù / จี้จรู้ เจร้อ จี่ จวี้ / จำประโยคเหล่านี้)

ห้าประโยคนี้สรุปคำหลักของบท คำตัวหนาคือคำที่ควรจำ

朝代顺序要背熟。

Cháodài shùnxù yào bèishú.

อ่านว่า ฉราวไต้ ซรุ่นซวี่ ย่าว เป้ยสรู

ต้องท่องลำดับราชวงศ์ให้คล่อง (顺序 = ลำดับ, 背熟 = ท่องจนคล่อง)

You need to know the order of the dynasties by heart.

隋朝重新统一了全国。

Suícháo chóngxīn tǒngyī le quánguó.

อ่านว่า สุยฉราว ฉรงซิน ถ่งอี เล่อ เฉวียนกั๋ว

ราชวงศ์สุยรวมทั้งแผ่นดินเป็นหนึ่งอีกครั้ง (重新 = อีกครั้ง, 全国 = ทั้งประเทศ)

The Sui reunified the whole country.

唐朝以后是五代十国。

Tángcháo yǐhòu shì Wǔdài Shíguó.

อ่านว่า ถางฉราว อี่โฮ่ว ซรื่อ อู่ไต้ สรือกั๋ว

หลังราชวงศ์ถังคือยุคห้าราชวงศ์สิบแคว้น (以后是 = ต่อมาคือ)

After the Tang came the Five Dynasties and Ten Kingdoms.

清朝在一九一二年结束。

Qīngcháo zài yī jiǔ yī èr nián jiéshù.

อ่านว่า ชิงฉราว ไจ้ อี จิ่ว อี เอ้อร์ เหนียน เจี๋ยซรู่

ราชวงศ์ชิงสิ้นสุดในปี 1912 (一九一二年 = ปี 1912, 结束 = สิ้นสุด)

The Qing ended in 1912.

口诀只是一个框架。

Kǒujué zhǐ shì yí ge kuàngjià.

อ่านว่า โข่วเจวี๋ย จรื่อ ซรื่อ อี๋ เกอะ คว่างเจี้ย

คำคล้องจองเป็นแค่โครง (只是 = เป็นแค่, 框架 = โครง)

The rhyme is just a framework.

บันทึกสั้น ๆ ของมิ้นท์

今天在博物馆,我终于看懂了朝代时间线。

Jīntiān zài bówùguǎn, wǒ zhōngyú kàndǒng le cháodài shíjiānxiàn.

อ่านว่า จินเทียน ไจ้ ปั๋วอู้กว่าน หว่อ จรงอวี๋ ค่านต่ง เลอะ ฉราวไต้ สรือเจียนเซี่ยน

วันนี้ที่พิพิธภัณฑ์ ในที่สุดฉันก็อ่านเส้นเวลาราชวงศ์รู้เรื่อง (博物馆 = พิพิธภัณฑ์, 终于 = ในที่สุด, 看懂了 = ดูรู้เรื่อง, 时间线 = เส้นเวลา)

Today at the museum I finally understood the dynasty timeline.

小杨教我的口诀很好记。

Xiǎo Yáng jiāo wǒ de kǒujué hěn hǎo jì.

อ่านว่า เสี่ยว หยาง เจียว หว่อ เตอะ โข่วเจวี๋ย เหิ่น ห่าว จี้

คำคล้องจองที่เสี่ยวหยางสอนจำง่ายมาก (小杨 = เสี่ยวหยาง, 教我的 = ที่สอนฉัน, 很好记 = จำง่ายมาก)

The rhyme Xiao Yang taught me is really easy to remember.

下周我们一起学夏朝的故事。

Xià zhōu wǒmen yìqǐ xué Xiàcháo de gùshi.

อ่านว่า เซี่ย โจรว หว่อเมิน อี้ฉี่ เสวีย เซี่ยฉราว เตอะ กู้ซรึ

สัปดาห์หน้าเราจะเรียนเรื่องราวของราชวงศ์เซี่ยด้วยกัน (下周 = สัปดาห์หน้า, 一起 = ด้วยกัน, 故事 = เรื่องราว)

Next week we'll learn the story of the Xia together.

กลับไปที่หัวข้อ

小结 สรุปจำง่าย

(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น ๆ)

  • ราชวงศ์หลักสิบสองชื่อท่องเป็นสี่ชุด คือ 夏商周(Xià Shāng Zhōu / เซี่ย ซราง โจรว / เซี่ย ซาง โจว) 秦汉晋(Qín Hàn Jìn / ฉิน ฮ่าน จิ้น / ฉิน ฮั่น จิ้น) 隋唐宋(Suí Táng Sòng / สุย ถาง ซ่ง / สุย ถัง ซ่ง) และ 元明清(Yuán Míng Qīng / เหยวียน หมิง ชิง / หยวน หมิง ชิง)
  • คำคล้องจองเป็นแค่โครง ยังมี 三国(Sānguó / ซานกั๋ว / ยุคสามก๊ก) 南北朝(Nánběicháo / หนานเป่ยฉราว / ยุคราชวงศ์เหนือใต้) และ 五代十国(Wǔdài Shíguó / อู่ไต้ สรือกั๋ว / ยุคห้าราชวงศ์สิบแคว้น) คั่นอยู่ และ 周(Zhōu / โจรว / ราชวงศ์โจว) กับ 晋(Jìn / จิ้น / ราชวงศ์จิ้น) ยังแบ่งเป็นตะวันตกกับตะวันออก
  • เล่าประวัติศาสตร์ด้วย 建立(jiànlì / เจี้ยนลี่ / ก่อตั้ง) 统一(tǒngyī / ถ่งอี / รวมเป็นหนึ่ง) 灭亡(mièwáng / เมี่ยหวาง / ล่มสลาย) และ 分裂(fēnliè / เฟินเลี่ย / แตกแยก) อ่านปีด้วย 公元前(gōngyuánqián / กงเหยวียนเฉียน / ก่อนคริสต์ศักราช) หรือ 公元(gōngyuán / กงเหยวียน / คริสต์ศักราช) และใช้ 时(shí / สรือ / ตอนที่) ไม่ใช่ 年代(niándài / เหนียนไต้ / ทศวรรษ; ช่วงปี) กับชื่อราชวงศ์