สัตว์มงคลจีน 四灵: มังกร หงส์ กิเลน เต่า และผีซิวที่ไม่อยู่ในชุด

สัตว์มงคลจีนสี่ตัวในชุด 四灵 คือ มังกร หงส์ กิเลน และเต่า โดยมีผีซิวอยู่แยกออกมาต่างหาก เพราะไม่อยู่ในชุดนี้ พร้อมลายน้ำ PASAJEEN.COM

สัตว์มงคลจีนอยู่รอบตัวเรามากกว่าที่คิด — บนหลังคาวัด บนซองอั่งเปา บนการ์ดแต่งงาน และบนเครื่องรางที่วางไว้หน้าร้าน แต่คำอธิบายที่เราได้ยินกันมา บางเรื่องไม่ได้มาจากจีน และบางเรื่องเป็นความเชื่อที่เพิ่งเกิดเมื่อร้อยปีก่อน

เรียนจบแล้วคุณจะ: รู้ว่าสัตว์มงคลชุดดั้งเดิม 四灵 มี 4 ตัว ไม่ใช่ 5 แยกออกได้ว่าคำอธิบายเรื่องสัตว์มงคลอันไหนเก่าจริงและอันไหนเพิ่งเกิด และใช้คำอวยพรที่มีสัตว์มงคลอยู่ในนั้นได้ตรงโอกาส

预备词汇 (คำศัพท์จำเป็นก่อนเรียน)

吉祥 jíxiáng (จี๋เสียง | เป็นมงคล)神话 shénhuà (เซรินฮว่า | ตำนาน เรื่องเล่าโบราณ)象征 xiàngzhēng (เสี่ยงเจริง | เป็นสัญลักษณ์ของ)图案 tú’àn (ถูอ้าน | ลาย ลวดลาย)

ระดับการเข้าถึงบทเรียน

ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
  • Publicอ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ ระดับปัจจุบันของบทเรียนนี้
  • Free Memberต้องเข้าสู่ระบบ แต่ไม่ต้องชำระเงิน
  • VIPต้องมีสมาชิก VIP ที่ยังใช้งานอยู่

สมาชิกแต่ละแบบได้สิทธิ์อะไรบ้าง

Public ระดับของบทเรียนนี้

อ่านบทเรียนสาธารณะและเนื้อหาพื้นฐานที่เปิดให้ทุกคน โดยไม่ต้องสร้างบัญชี

  • บทเรียนสาธารณะอ่านบทเรียนและเนื้อหาพื้นฐานที่กำหนดเป็น Public ได้โดยไม่ต้องเข้าสู่ระบบ
Free Member

อ่านบทเรียน Public และบทเรียนที่กำหนดเป็น Free Member หลังเข้าสู่ระบบ โดยไม่ต้องชำระเงิน

  • บทเรียนสำหรับสมาชิกฟรีเมื่อเข้าสู่ระบบแล้ว สามารถอ่านบทเรียน Public และบทเรียนที่กำหนดเป็น Free Member ได้โดยไม่ต้องชำระเงิน
VIP

อ่านบทเรียน Public, Free Member และ VIP ตามสิทธิ์ที่ยังใช้งานอยู่ พร้อมใช้เครื่องมือเสริมที่บทเรียนนั้นรองรับ

  • บทเรียน VIPอ่านบทความและบทเรียนที่กำหนดสำหรับสมาชิก VIP โดยระบบตรวจสิทธิ์จากเซิร์ฟเวอร์
  • Dictionary Popupแตะคำหรือโครงสร้างภาษาจีนที่บทเรียนเตรียมไว้ เพื่อดูคำอธิบายโดยไม่ต้องออกจากบทเรียน
  • คลังคำศัพท์และประโยคของฉันบันทึกคำจาก Popup หรือเลือกข้อความภาษาจีนจากบทเรียนที่รองรับ เพื่อกลับมาทบทวนภายหลัง
  • เสียงและตัวช่วยอักษรจีนใช้เสียงภาษาจีนและเครื่องมือ Hanzi บนบทเรียนที่รองรับ เพื่อช่วยฝึกอ่านและออกเสียง
  • ความคืบหน้าและเรียนต่อบันทึกความคืบหน้าและกลับไปยังบทเรียนล่าสุดบนส่วนของระบบที่รองรับ
  • ส่วนลดสินค้าดิจิทัล 10%สมาชิก VIP ที่มีสิทธิ์ใช้งานได้รับส่วนลดตามเงื่อนไขของสินค้าดิจิทัลที่ร่วมรายการ

สิทธิ์ของเครื่องมือเสริมขึ้นอยู่กับฟังก์ชันที่บทเรียนนั้นรองรับ และไม่เปลี่ยนระดับการเข้าถึงของบทเรียน

ดูรายละเอียดสิทธิ์ VIP และแผนสมาชิกทั้งหมด

四灵 (ชุดดั้งเดิม 4 ตัว)

ชุดสัตว์มงคลดั้งเดิมของจีนคือ 麟 凤 龟 龙 และถูกจัดไว้ด้วยกันในตำราเก่า ไม่ใช่ชุดที่คนยุคใหม่ตั้งขึ้นเพื่อขายของ

四灵

Pinyin: sìlíng
อ่านว่า: ซื่อหลิง
แปลไทย: สี่สัตว์ศักดิ์สิทธิ์
English: the four spiritual creatures

瑞兽

Pinyin: ruìshòu
อ่านว่า: รุ่ยโซร่ว
แปลไทย: สัตว์มงคล
English: auspicious beast

龙、凤、麒麟和龟是中国最有名的四种瑞兽。

Lóng, fèng, qílín hé guī shì Zhōngguó zuì yǒumíng de sì zhǒng ruìshòu.

อ่านว่า: หลง เฟิ่ง ฉีหลิน เหอ กุย ซรื่อ จรงกั๋ว จุ้ย โหย่วหมิง เตอะ ซื่อ จร่ง รุ่ยโซร่ว

แปลไทย: มังกร หงส์ กิเลน และเต่า เป็นสัตว์มงคลสี่ชนิดที่คนจีนรู้จักมากที่สุด

English: The dragon, phoenix, qilin and tortoise are China’s four best-known auspicious beasts.

ประโยชน์ของการรู้จำนวน: สัตว์มงคลที่คนไทยมีไว้ในบ้านมากที่สุดคือ ผีซิว — และผีซิวไม่อยู่ในสี่ตัวนี้ ดูเหตุผลในหัวข้อสุดท้าย

เปิดดู: ระวังสับสน — คำว่า 四灵 ใช้เรียกอีกชุดหนึ่งด้วย

คำว่า 四灵 ยังใช้เรียกสัตว์ประจำสี่ทิศได้ด้วย คือ มังกรเขียว เสือขาว หงส์แดง และเต่าดำ

ถ้าคุณไปค้นแล้วเจอชุดนั้น ไม่ได้แปลว่าบทนี้ผิด — มันเป็นอีกชุดที่ใช้ชื่อเดียวกัน บทนี้พูดถึงชุด 麟 凤 龟 龙

กลับไปที่หัวข้อ

龙 (มังกร: สัตว์ของน้ำ ไม่ใช่ไฟ)

มังกรจีนเป็นสัตว์ของน้ำ คือฝนและห้วงน้ำลึก ไม่ใช่สัตว์พ่นไฟแบบมังกรฝรั่ง ตำราเก่าบันทึกว่ามันขึ้นฟ้าในวันวสันตวิษุวัต และลงสู่ห้วงน้ำลึกในวันศารทวิษุวัต ต่อมาจึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของฮ่องเต้ และทุกวันนี้ยังใช้พูดถึงความเก่งและความหวังสูง

龙

Pinyin: lóng
อ่านว่า: หลง
แปลไทย: มังกร
English: dragon

望子成龙

Pinyin: wàng zǐ chéng lóng
อ่านว่า: ว่าง จื่อ เฉริง หลง
แปลไทย: หวังให้ลูกเป็นคนเก่งคนใหญ่คนโต (ตรงตัว: หวังให้ลูกเป็นมังกร)
English: to hope one’s child will become outstanding

中国父母常常望子成龙,对孩子的期望很高。

Zhōngguó fùmǔ chángcháng wàng zǐ chéng lóng, duì háizi de qīwàng hěn gāo.

อ่านว่า: จรงกั๋ว ฟู่หมู่ ฉรางฉราง ว่าง จื่อ เฉริง หลง ตุ้ย ไหจึ เตอะ ชีว่าง เหิ่น เกา

แปลไทย: พ่อแม่ชาวจีนมักหวังให้ลูกเป็นคนเก่ง และมีความคาดหวังกับลูกสูงมาก

English: Chinese parents often hope their children will excel, and their expectations are very high.

⚠️ ใช้จริงอย่างระวัง: คำนี้มีทั้งความหวังและความกดดันอยู่ในคำเดียว เหมาะกับบทสนทนาเรื่องการเลี้ยงลูก ไม่ใช่คำชมลูกใครต่อหน้า เพราะฟังได้อีกทางว่าพ่อแม่คาดหวังกับเด็กมากเกินไป

กลับไปที่หัวข้อ

凤凰 (หงส์จีน และเรื่องที่สอนผิดกันทั่ว)

หงส์จีนเป็น 百鸟之王 เจ้าแห่งนกทั้งปวง และเป็นคู่กับมังกร จึงพบบนของงานแต่งงาน

凤凰

Pinyin: fènghuáng
อ่านว่า: เฟิ่งฮว๋าง
แปลไทย: หงส์จีน
English: Chinese phoenix

ในชื่อของมัน 凤 คือตัวผู้ 凰 คือตัวเมีย — เวลาเจอคำนี้ ให้รู้ว่ามันเป็นคู่ ไม่ใช่นกตัวเดียว และภายหลังหงส์มักใช้กับฝ่ายหญิงในราชสำนัก แต่ไม่ได้แยกเพศเด็ดขาดอย่างที่เล่ากัน ของใช้ของจักรพรรดินีประดับทั้งมังกรและหงส์

เปิดดู: 🔴 หงส์จีนไม่ได้เกิดใหม่จากกองไฟ

คำอธิบายที่เราได้ยินบ่อย — «นกฟีนิกซ์เผาตัวเองแล้วเกิดใหม่จากเถ้าถ่าน» — ไม่ใช่ของจีน ภาพนั้นเข้ามาในภาษาจีนจากบทกวียุคใหม่ และตัวกวีเขียนไว้เองว่าเขานำมาจากตำนานนกฟีนิกซ์ของตะวันตก

แต่ต้องแยกให้ชัดสองเรื่อง: ตำราจีนเก่าผูกหงส์ไว้กับ «ธาตุไฟ» จริง เช่นข้อความ 鳳,火精 (หงส์คือแก่นของไฟ) สิ่งที่ไม่มีในตำราจีนคือเรื่องเผาตัวเองแล้วเกิดใหม่จากเถ้าถ่าน ไม่ใช่ธาตุไฟ

เหตุผลที่ต้องรู้: ถ้าคุณเล่าเรื่องเกิดใหม่จากไฟให้เพื่อนจีนฟัง คุณไม่ได้เล่าเพี้ยนเล็กน้อย — คุณกำลังเล่าถึงนกคนละตัว

龙凤呈祥

Pinyin: lóng fèng chéng xiáng
อ่านว่า: หลง เฟิ่ง เฉริง เสียง
แปลไทย: มังกรและหงส์นำความเป็นสิริมงคล (คำอวยพรงานแต่งงาน)
English: dragon and phoenix bring auspiciousness

他们的婚礼上挂着“龙凤呈祥”四个字。

Tāmen de hūnlǐ shàng guàzhe “lóng fèng chéng xiáng” sì ge zì.

อ่านว่า: ทาเมิ่น เต่อ ฮุนหลี่ ซร่าง กว้าเจรอะ หลง เฟิ่ง เฉริง เสียง ซื่อ เกอะ จื้อ

แปลไทย: ในงานแต่งงานของพวกเขา มีคำว่า 龙凤呈祥 สี่ตัวแขวนอยู่

English: At their wedding, the four characters “lóng fèng chéng xiáng” were hung up.

กลับไปที่หัวข้อ

麒麟 (กิเลน: มีเขาแต่ไม่ขวิด)

กิเลนมีเขา แต่ไม่ใช้เขาต่อสู้ คนจีนจึงเทียบมันกับคนดีที่มีกำลังแต่ไม่ใช้ข่มใคร และให้มันแทน 仁 ความมีเมตตา

麒麟

Pinyin: qílín
อ่านว่า: ฉีหลิน
แปลไทย: กิเลน
English: qilin

麒麟送子

Pinyin: qílín sòngzǐ
อ่านว่า: ฉีหลิน ซ่งจื่อ
แปลไทย: ตำนานว่ากิเลนนำบุตรมาให้ครอบครัว
English: the qilin brings a child

เปิดดู: เรื่องนี้มี 2 ชั้น และเป็นจุดที่น่ารู้

ชั้นเก่า: ตำนานที่กิเลนคายหนังสือหยกก่อนขงจื๊อเกิด มีบันทึกเก่าถึงยุคจิ้น

ชั้นใหม่กว่า: ลาย «กิเลนนำบุตร» ที่เห็นบนของมงคล หลักฐานเก่าสุดที่พบเป็นสมัยชิง

เหตุผลที่แยกสองชั้นนี้: ชื่อเดียวกันแต่อายุไม่เท่ากัน ถ้าใครบอกว่าลายนี้เก่าเท่าขงจื๊อ นั่นคือการเอาอายุของตำนานมาให้ลาย

กลับไปที่หัวข้อ

龟 (เต่า: ตัวจริงตัวเดียวในชุด)

เต่าเป็นสัตว์จริงตัวเดียวใน 4 ตัว แทนอายุยืนและความหนักแน่น และเต่ายังอยู่ที่จุดเริ่มต้นของตัวอักษรจีนด้วย เพราะอักษรจีนยุคแรกถูกจารบนกระดองเต่าและกระดูกสัตว์

龟

Pinyin: guī
อ่านว่า: กุย
แปลไทย: เต่า
English: tortoise

长寿

Pinyin: chángshòu
อ่านว่า: ฉรางโซร่ว
แปลไทย: อายุยืน
English: long life; longevity

在中国文化里,龟代表长寿和稳重。

Zài Zhōngguó wénhuà lǐ, guī dàibiǎo chángshòu hé wěnzhòng.

อ่านว่า: ไจ้ จรงกั๋ว เหวินฮว่า หลี่ กุย ไต้เปี่ยว ฉรางโซร่ว เหอ เหวิ่นจร้ง

แปลไทย: ในวัฒนธรรมจีน เต่าเป็นสัญลักษณ์ของอายุยืนและความหนักแน่น

English: In Chinese culture, the tortoise stands for longevity and steadiness.

龟鹤齐寿

Pinyin: guī hè qí shòu
อ่านว่า: กุย เฮ่อ ฉี โซร่ว
แปลไทย: เต่าและนกกระเรียนอายุยืนเท่ากัน (คำอวยพรให้อายุยืน)
English: may you live as long as the tortoise and the crane

จำแบบนี้: ตำรายุคจิ้นเขียนว่าคนโบราณ เลียนแบบท่าเคลื่อนไหวของเต่าและนกกระเรียนเพื่อยืดอายุ เต่าจึงไม่ใช่สัญลักษณ์ที่ใครตั้งขึ้นลอย ๆ แต่เป็นแบบที่คนเอาไปทำตามจริง

กลับไปที่หัวข้อ

貔貅 (ผีซิว: ตัวที่คนมีมากที่สุด และไม่อยู่ในชุด)

ผีซิวไม่ได้อยู่ใน 四灵 และความหมายของมันเปลี่ยนมาเป็นชั้น ๆ ซึ่งเป็นตัวอย่างที่ดีที่สุดของบทนี้

貔貅

Pinyin: píxiū
อ่านว่า: ผีซิว
แปลไทย: ผีซิว สัตว์มงคลในตำนานจีน
English: pixiu

ชั้น ความหมาย
เก่าที่สุด สัตว์ดุร้ายในศึกสงคราม ตำราเก่าจัดมันไว้กับเสือ เคยติดบนธงรบ และคำว่า «สิบหมื่นผีซิว» หมายถึงกองทัพ
อย่างน้อยตั้งแต่ปลายชิง พบการใช้กันสิ่งไม่ดีตามฮวงจุ้ย
ยุคปัจจุบัน เรียกทรัพย์

守护

Pinyin: shǒuhù
อ่านว่า: โสร่วฮู่
แปลไทย: คุ้มครอง เฝ้ารักษา
English: to guard; to watch over

很多人把貔貅放在家里,希望它守护家人平安。

Hěn duō rén bǎ píxiū fàng zài jiā lǐ, xīwàng tā shǒuhù jiārén píng’ān.

อ่านว่า: เหิ่น ตัว เหริน ป่า ผีซิว ฟ่าง ไจ้ เจีย หลี่ ซีว่าง ทา โสร่วฮู่ เจียเหริน ผิงอาน

แปลไทย: หลายคนวางผีซิวไว้ในบ้าน เพราะหวังให้มันคุ้มครองคนในบ้านให้ปลอดภัย

English: Many people keep a pixiu at home, hoping it will keep the family safe.

ถ้าคุณมีผีซิวไว้เรียกทรัพย์ คุณเข้าใจถูกแล้วเรื่องความหมายในวันนี้ บทนี้แค่เพิ่มอีกสองชั้นที่อยู่ก่อนหน้านั้นให้ (ชั้น «เรียกทรัพย์» หาหลักฐานก่อนยุคใหม่ไม่พบ — เป็นการสรุปจากการไม่พบ ไม่ใช่จากงานวิจัยที่ระบุปี)

กลับไปที่หัวข้อ

练习 (แบบฝึกทบทวน)

ข้อ 2 และข้อ 5 คือคำแก้ความเข้าใจผิดทั้งสองข้อของบทนี้ อยู่ในแบบฝึกเพราะต้องใช้จริง ไม่ใช่แค่อ่านผ่าน

ข้อ 1: สัตว์ใน 四灵 มีกี่ตัว และมีตัวใดบ้าง?

กดดูแนวคำตอบข้อ 1

มี 4 ตัว คือ 麟 (กิเลน) 凤 (หงส์) 龟 (เต่า) 龙 (มังกร)

ข้อ 2: ผีซิวอยู่ใน 四灵 หรือไม่ และเพราะอะไร?

กดดูแนวคำตอบข้อ 2

ไม่อยู่ ชุด 四灵 เป็นชุดที่ตำราเก่าจัดไว้ด้วยกัน ส่วนผีซิวเดิมเป็นสัตว์ของการศึก และความหมาย «เรียกทรัพย์» ที่คนรู้จักกันทุกวันนี้เป็นชั้นที่เกิดขึ้นภายหลัง

ข้อ 3: 望子成龙 เหมาะใช้ในสถานการณ์ไหน และไม่เหมาะในสถานการณ์ไหน?

กดดูแนวคำตอบข้อ 3

เหมาะกับการคุยเรื่องการเลี้ยงลูกโดยทั่วไป ไม่เหมาะเอาไปชมลูกใครต่อหน้า เพราะฟังได้อีกทางว่าพ่อแม่คาดหวังกับเด็กมากเกินไป

ข้อ 4: 龙凤呈祥 เห็นได้บนของในงานแบบไหน?

กดดูแนวคำตอบข้อ 4

งานแต่งงาน เพราะมังกรกับหงส์เป็นคู่กัน จึงใช้อวยพรบ่าวสาว

ข้อ 5: ภาพ «หงส์เกิดใหม่จากกองไฟ» มาจากไหน และตำราจีนเก่าพูดถึงหงส์กับไฟไว้อย่างไร?

กดดูแนวคำตอบข้อ 5

ภาพการเผาตัวเองแล้วเกิดใหม่ มาจากตำนานนกฟีนิกซ์ของตะวันตก เข้ามาในภาษาจีนผ่านบทกวียุคใหม่

แต่ตำราจีนเก่า ผูกหงส์ไว้กับธาตุไฟจริง เช่นข้อความ 鳳,火精 สิ่งที่ไม่มีในตำราจีนคือการเกิดใหม่จากเถ้าถ่าน ไม่ใช่ธาตุไฟ

กลับไปที่หัวข้อ

小结 สรุปจำง่าย

(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)

  • 四灵 (sìlíng / ซื่อหลิง / สี่สัตว์ศักดิ์สิทธิ์) ชุดดั้งเดิมคือ 麟 凤 龟 龙
  • 瑞兽 (ruìshòu / รุ่ยโซร่ว / สัตว์มงคล) คำเรียกรวมของสัตว์มงคล
  • 望子成龙 (wàng zǐ chéng lóng / ว่าง จื่อ เฉริง หลง / หวังให้ลูกเป็นคนเก่ง) พูดเรื่องการเลี้ยงลูก ไม่ใช่คำชมต่อหน้า
  • 凤凰 (fènghuáng / เฟิ่งฮว๋าง / หงส์จีน) 凤 ตัวผู้ 凰 ตัวเมีย ไม่ได้เกิดใหม่จากไฟ
  • 龙凤呈祥 (lóng fèng chéng xiáng / หลง เฟิ่ง เฉริง เสียง / มังกรหงส์นำสิริมงคล) คำอวยพรงานแต่งงาน
  • 麒麟 (qílín / ฉีหลิน / กิเลน) มีเขาแต่ไม่ขวิด แทนความเมตตา
  • 长寿 (chángshòu / ฉรางโซร่ว / อายุยืน) ความหมายของเต่า
  • 龟鹤齐寿 (guī hè qí shòu / กุย เฮ่อ ฉี โซร่ว / อายุยืนดั่งเต่าและกระเรียน) คำอวยพรให้อายุยืน
  • 貔貅 (píxiū / ผีซิว / ผีซิว) ไม่อยู่ใน 四灵 ความหมายเรียกทรัพย์มาทีหลัง

จำให้แม่น: 四灵 มีสี่ตัว ไม่มี 貔貅 · หงส์จีนเป็นของคู่กับมังกร ไม่ใช่นกที่เกิดใหม่จากกองไฟ

เปิดฝึกเขียนอักษรจีน

ฝึกเขียนอักษรจีน 汉字练习

  1. 锦

    jǐn · อ่านว่า จิ่น · ผ้าแพรลายงาม

    คำจากบทนี้ 锦鲤

    จำนวนขีด: 13 ขีด

    โครงสร้าง: 钅(jīn / จิน / หมวดโลหะ) ด้านซ้าย + 帛(bó / ปั๋ว / ผ้าไหม) ด้านขวา (白(bái / ไป๋ / ขาว) อยู่บน 巾(jīn / จิน / ผ้า) อยู่ล่าง)

  2. 鲤

    lǐ · อ่านว่า หลี่ · ปลาไน; ปลาคาร์ป

    คำจากบทนี้ 锦鲤

    จำนวนขีด: 15 ขีด

    โครงสร้าง: 鱼(yú / อวี๋ / ปลา) ด้านซ้าย + 里(lǐ / หลี่ / ใน; หมู่บ้าน) ด้านขวา

ลองทำ คัดอักษรแต่ละตัวลงกระดาษ 3 ครั้ง แล้วปิดกล่อง เขียนคำจากบทเรียนให้ครบจากความจำ เปิดกล่องอีกครั้งเพื่อตรวจตัวอักษรและจำนวนขีด