京剧 งิ้วปักกิ่ง: ศิลปะการแสดงที่คนจีนเรียกว่าสุดยอดวัฒนธรรมของชาติ
(Jīngjù / จิงจวี้ / งิ้วปักกิ่ง)
คนไทยหลายคนเคยดูงิ้วหน้าศาลเจ้า แต่งิ้วแต้จิ๋วที่มีการแสดงในไทย เป็นคนละสายกับ 京剧(Jīngjù / จิงจวี้ / งิ้วปักกิ่ง) ปี 2025 คณะงิ้วแต้จิ๋วจาก 汕头(Shàntóu / ซร่านโถว / เมืองซัวเถา) ก็เคยมาแสดงที่ไอคอนสยาม ส่วน 京剧 เป็นงิ้วอีกสายหนึ่งที่เกิดในปักกิ่ง
บทนี้พารู้จักว่างิ้วปักกิ่งเกิดขึ้นอย่างไร บทบาทหลักสี่แบบ ความหมายของสีบนหน้า และคำที่ใช้คุยเวลาไปดูงิ้ว
เรียนจบแล้วคุณจะ:
- อธิบายได้ว่า 京剧(Jīngjù / จิงจวี้ / งิ้วปักกิ่ง) ต่างจากงิ้วแต้จิ๋ว 潮剧(Cháojù / ฉราวจวี้ / งิ้วแต้จิ๋ว) และเกิดขึ้นเมื่อไร
- เรียกบทบาทหลักสี่แบบ 生旦净丑(shēng dàn jìng chǒu / เซริง ต้าน จิ้ง โฉร่ว / บทชาย บทหญิง บทหน้าลาย บทตลก) ได้ และรู้ว่าบทไหนเขียนหน้า
- ใช้คำศัพท์เวลาชวนเพื่อนไปดูงิ้วและชมการแสดงได้
ระดับ: ★★ กลาง
เปิดดู: กดดูคำอธิบายภาษาจีน
京剧是中国最有代表性的戏曲之一。
อ่านว่า จิงจวี้ ซรื่อ จรงกั๋ว จุ้ย โหย่ว ไต้เปี่ยวซิ่ง เตอะ ซี่ฉวี่ จรือ อี
งิ้วปักกิ่งเป็นงิ้วจีนที่เป็นตัวแทนของจีนมากที่สุดประเภทหนึ่ง (京剧 = งิ้วปักกิ่ง, 最 = ที่สุด, 有代表性 = เป็นตัวแทน, 戏曲 = งิ้ว; ละครร้องจีน, 之一 = หนึ่งใน)
Peking opera is one of China's most representative forms of traditional opera.
2010年,京剧被列入联合国非物质文化遗产名录。
อ่านว่า เอ้อร์ หลิง อี หลิง เหนียน จิงจวี้ เป้ย เลี่ยรู่ เหลียนเหอกั๋ว เฟยอู้จรื้อ เหวินฮว่า อี๋ฉร่าน หมิงลู่
ปี 2010 งิ้วปักกิ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของยูเนสโก ซึ่งเป็นองค์การของสหประชาชาติ (被 = ถูก, 列入 = ขึ้นทะเบียนใน, 联合国 = สหประชาชาติ, 非物质文化遗产 = มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้, 名录 = บัญชีรายชื่อ)
In 2010, Peking opera was inscribed on UNESCO's intangible cultural heritage list (UNESCO is a United Nations agency).
预备词汇 คำศัพท์จำเป็นก่อนเรียน
(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)
- 演员 ( / เหยี่ยนเหยวียน) นักแสดง (actor)
- 唱 ( / ชร่าง) ร้อง (to sing)
- 脸 ( / เหลี่ยน) ใบหน้า (face)
- 颜色 ( / เหยียนเซ่อ) สี (colour)
- 表演 ( / เปี่ยวเหยี่ยน) การแสดง (performance)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
京剧的来历 ปี 1790: คณะงิ้วอันฮุยเข้าเมืองหลวง
(Jīngjù de láilì / จิงจวี้ เตอะ ไหลลี่ / ที่มาของงิ้วปักกิ่ง)
ต้นข้าวบอก 晓雨(Xiǎoyǔ / เสี่ยวอวี่ / เสี่ยวอวี่ (เพื่อนชาวจีน)) ว่าเคยดูงิ้วที่ศาลเจ้าในกรุงเทพฯ 晓雨 จึงอธิบายว่าเป็นคนละสายกับงิ้วปักกิ่ง
เปิดดู: เปิดดูบทสนทนา 4 ประโยค และเรื่องย่อของการเกิดงิ้วปักกิ่ง
ต้นข้าว
我在曼谷看过中国戏,那是京剧吗?
อ่านว่า หว่อ ไจ้ ม่านกู่ ค่านกัว จรงกั๋ว ซี่ น่า ซรื่อ จิงจวี้ มะ
ฉันเคยดูงิ้วจีนที่กรุงเทพฯ นั่นคืองิ้วปักกิ่งหรือเปล่า (曼谷 = กรุงเทพฯ, 看过 = เคยดู, 中国戏 = งิ้วจีน, 那 = นั่น, 京剧 = งิ้วปักกิ่ง)
I've watched Chinese opera in Bangkok. Was that Peking opera?
เสี่ยวอวี่
可能是潮剧,那是潮汕地区的戏。
อ่านว่า เข่อเหนิง ซรื่อ ฉราวจวี้ น่า ซรื่อ ฉราวซร่าน ตี้ชวี เต่อ ซี่
อาจเป็นงิ้วแต้จิ๋ว ซึ่งเป็นงิ้วของแถบแต้จิ๋ว (可能 = อาจจะ, 潮剧 = งิ้วแต้จิ๋ว, 潮汕 = แถบแต้จิ๋ว, 地区 = พื้นที่, 戏 = งิ้ว)
It may have been Teochew opera, the opera of the Chaoshan region.
ต้นข้าว
京剧和潮剧不一样吗?
อ่านว่า จิงจวี้ เหอ ฉราวจวี้ ปู้ อี๋ย่าง มะ
งิ้วปักกิ่งกับงิ้วแต้จิ๋วไม่เหมือนกันเหรอ (和 = กับ, 不一样 = ไม่เหมือนกัน)
Are Peking opera and Teochew opera different?
เสี่ยวอวี่
不一样,语言、音乐和唱法都不同。
อ่านว่า ปู้ อี๋ย่าง อวี่เหยียน อินเยวี่ย เหอ ชร่างฝ่า โตว ปู้ ถง
ไม่เหมือน ทั้งภาษา ดนตรี และวิธีร้องต่างกันหมด (语言 = ภาษา, 音乐 = ดนตรี, 唱法 = วิธีร้อง, 都 = ล้วน, 不同 = ต่างกัน)
No, the language, music and singing style are all different.
生旦净丑 สี่บทบาทหลักบนเวทีงิ้วปักกิ่ง
(shēng dàn jìng chǒu / เซริง ต้าน จิ้ง โฉร่ว / บทบาทสี่แบบ)
ทุกตัวละครในงิ้วปักกิ่งอยู่ในบทบาทหลักสี่แบบ จำสี่คำนี้ได้ก็ดูงิ้วเข้าใจขึ้นมาก
เปิดดู: เปิดดูบทบาท 4 แบบ พร้อมตัวอย่างประโยค
生
อ่านว่า เซริง
บทชาย (พระเอก ขุนนาง นักรบ)
male role
แบ่งย่อยได้อีก เช่น บทชายสูงวัยที่ไว้หนวดยาว และบทชายหนุ่ม แต่งหน้าแบบเรียบ ๆ
这出戏的生唱得特别好。
อ่านว่า เจร้อ ชรู ซี่ เตอะ เซริง ชร่าง เตอะ เท่อเปี๋ย ห่าว
นักแสดงบทชายของเรื่องนี้ร้องดีเป็นพิเศษ (出 = เรื่อง (ลักษณนามของงิ้ว), 戏 = งิ้ว; ละคร, 生 = บทชาย, 唱得 = ร้องได้, 特别 = เป็นพิเศษ)
The male lead in this opera sings especially well.
旦
อ่านว่า ต้าน
บทหญิง
female role
梅兰芳(Méi Lánfāng / เหมย หลานฟาง / เหมยหลานฟาง) นักแสดงงิ้วปักกิ่งที่มีชื่อเสียงที่สุดคนหนึ่ง เป็นนักแสดงชายที่เล่นบทหญิง
以前旦角也常常由男演员来演。
อ่านว่า อี่เฉียน ต้านเจวี๋ย เหย่ ฉรางฉราง โหยว หนาน เหยี่ยนเหยวียน ไหล เหยี่ยน
สมัยก่อนบทหญิงก็มักให้นักแสดงชายเล่น (以前 = สมัยก่อน, 旦角 = บทหญิง, 常常 = บ่อย ๆ, 由 = โดย, 男演员 = นักแสดงชาย, 演 = แสดง)
In the past, female roles were also often played by male actors.
净
อ่านว่า จิ้ง
บทหน้าลาย (ชายนิสัยแรง)
painted-face role
ตัวละครนิสัยแรง เช่นนักรบหรือขุนนางใจร้อน ใบหน้าเขียนลายเต็มหน้า
净的脸谱颜色最多,一看就记住了。
อ่านว่า จิ้ง เตอะ เหลี่ยนผู่ เหยียนเซ่อ จุ้ย ตัว อี๋ ค่าน จิ้ว จี้จรู้ เลอะ
บทหน้าลายมีสีบนหน้ามากที่สุด เห็นทีเดียวก็จำได้ (净 = บทหน้าลาย, 脸谱 = การเขียนหน้า, 颜色 = สี, 最多 = มากที่สุด, 一看就 = เห็นทีเดียวก็, 记住 = จำได้)
The painted-face role has the most colours; you remember it at a glance.
丑
อ่านว่า โฉร่ว
บทตลก
clown role
丑(chǒu / โฉร่ว / บทตลก) ตรงนี้ไม่ได้แปลว่าหน้าตาไม่ดี แต่เป็นบทตลก มีจุดขาวกลางจมูกเป็นเครื่องหมาย
丑角一出场,大家就笑了。
อ่านว่า โฉร่วเจวี๋ย อี้ ชรูฉร่าง ต้าเจีย จิ้ว เซี่ยว เลอะ
พอบทตลกออกโรง ทุกคนก็หัวเราะ (丑角 = บทตลก, 一 = พอ, 出场 = ออกโรง, 就 = ก็, 大家 = ทุกคน, 笑 = หัวเราะ)
As soon as the clown comes on stage, everyone laughs.
脸谱的颜色 สีบนหน้าบอกนิสัยตัวละคร
(liǎnpǔ de yánsè / เหลี่ยนผู่ เตอะ เหยียนเซ่อ / สีของการเขียนหน้า)
งิ้วปักกิ่งไม่ได้ใส่หน้ากาก แต่วาดสีลงบนหน้าโดยตรง ลายหน้าแบบนี้ใช้มากกับบท 净(jìng / จิ้ง / บทหน้าลาย) และ 丑(chǒu / โฉร่ว / บทตลก) สีเป็นธรรมเนียมการแสดงที่บอกนิสัยตัวละคร
เปิดดู: เปิดดูสีที่ควรรู้ และตัวอย่างตัวละคร
一起看京剧 คำศัพท์และประโยคเวลาไปดูงิ้ว
(yìqǐ kàn Jīngjù / อี้ฉี่ ค่าน จิงจวี้ / ไปดูงิ้วปักกิ่งด้วยกัน)
ถ้าไปเที่ยวปักกิ่งแล้วมีคนชวนไปดูงิ้ว ประโยคเหล่านี้ใช้ได้ทันที
เปิดดู: เปิดดู 4 ประโยคใช้จริง
易错词 คำที่ระวังใช้ผิด
(yìcuòcí / อี้ชั่วฉือ / คำที่มักใช้ผิด)
รูปที่ควรระวัง ✗
曼谷神庙前演的潮剧就是京剧。
อ่านว่า ม่านกู่ เสรินเมี่ยว เฉียน เหยี่ยน เตอะ ฉราวจวี้ จิ้ว ซรื่อ จิงจวี้
(ข้อมูลผิด) งิ้วแต้จิ๋วที่แสดงหน้าศาลเจ้าในกรุงเทพฯ ก็คืองิ้วปักกิ่ง
รูปที่ควรใช้ ✓
潮剧和京剧是两种不同的戏。
อ่านว่า ฉราวจวี้ เหอ จิงจวี้ ซรื่อ เหลี่ยง จร่ง ปู้ ถง เตอะ ซี่
งิ้วแต้จิ๋วกับงิ้วปักกิ่งเป็นงิ้วคนละประเภท (潮剧 = งิ้วแต้จิ๋ว, 京剧 = งิ้วปักกิ่ง, 两种 = สองประเภท, 不同 = ต่างกัน, 戏 = งิ้ว)
Teochew opera and Peking opera are two different kinds of opera.
เหตุผล: งิ้วแต้จิ๋วใช้ภาษาและดนตรีของแถบแต้จิ๋ว ส่วนงิ้วปักกิ่งเป็นอีกสายหนึ่ง
รูปที่ควรระวัง ✗
丑角就是长得丑的演员。
อ่านว่า โฉร่วเจวี๋ย จิ้ว ซรื่อ จร่าง เตอะ โฉร่ว เตอะ เหยี่ยนเหยวียน
(เข้าใจความหมายผิด) บทตลกคือนักแสดงที่หน้าตาไม่ดี
รูปที่ควรใช้ ✓
丑角常常演幽默的人物。
อ่านว่า โฉร่วเจวี๋ย ฉรางฉราง เหยี่ยน โยวมั่ว เตอะ เหรินอู้
บทตลกมักเล่นเป็นตัวละครที่มีอารมณ์ขัน (丑角 = บทตลก, 常常 = มักจะ, 演 = แสดงเป็น, 幽默 = มีอารมณ์ขัน, 人物 = ตัวละคร)
Clown roles usually play humorous characters.
เหตุผล: 丑(chǒu / โฉร่ว / บทตลก) ในงิ้วเป็นชื่อบทบาทตลก ไม่ได้บอกหน้าตาของนักแสดง
รูปที่ควรระวัง ✗
京剧演员都戴面具上台。
อ่านว่า จิงจวี้ เหยี่ยนเหยวียน โตว ไต้ เมี่ยนจวี้ ซร่างไถ
(ข้อมูลผิด) นักแสดงงิ้วปักกิ่งใส่หน้ากากขึ้นเวทีทุกคน
รูปที่ควรใช้ ✓
京剧演员在脸上画脸谱。
อ่านว่า จิงจวี้ เหยี่ยนเหยวียน ไจ้ เหลี่ยน ซรัง ฮว่า เหลี่ยนผู่
นักแสดงงิ้วปักกิ่งวาดลายลงบนใบหน้า (演员 = นักแสดง, 在 = ที่, 脸上 = บนใบหน้า, 画 = วาด, 脸谱 = ลายหน้า)
Peking opera actors paint their faces.
เหตุผล: งิ้วปักกิ่งวาดสีบนหน้าโดยตรง ไม่ได้ใส่หน้ากาก
练习 แบบฝึกหัด
(liànxí / เลี่ยนสี / แบบฝึกหัด)
ลองตอบเองก่อน แล้วค่อยกดดูแนวคำตอบใต้แต่ละข้อ
ข้อ 1: ความรู้
งิ้วปักกิ่งเริ่มต้นจากเหตุการณ์อะไร ในปีไหน
กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 1
1790年,四大徽班进京。
อ่านว่า อี ชี จิ่ว หลิง เหนียน ซื่อ ต้า ฮุยปาน จิ้น จิง
ปี 1790 คณะงิ้วอันฮุยสี่คณะเข้าเมืองหลวง (四大 = สี่คณะใหญ่, 徽班 = คณะงิ้วอันฮุย, 进京 = เข้าเมืองหลวง)
In 1790, the four great Anhui troupes came to the capital.
เหตุผล: คณะทั้งสี่เข้าปักกิ่งในโอกาสวันพระราชสมภพของจักรพรรดิเฉียนหลง แล้วค่อย ๆ หลอมรวมเป็นงิ้วปักกิ่ง
ข้อ 2: บทบาท
บทบาทใดในงิ้วปักกิ่งที่มักเขียนลายหน้าเต็มหน้า
กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 2
净和丑的脸谱最明显。
อ่านว่า จิ้ง เหอ โฉร่ว เตอะ เหลี่ยนผู่ จุ้ย หมิงเสี่ยน
บทหน้าลายและบทตลกมีลายหน้าเด่นที่สุด (净 = บทหน้าลาย, 丑 = บทตลก, 脸谱 = ลายหน้า, 最 = ที่สุด, 明显 = เด่นชัด)
The painted-face and clown roles have the most striking face paint.
เหตุผล: บทชายและบทหญิงแต่งหน้าแบบเรียบกว่า ลายหน้าเต็มหน้าเป็นเครื่องหมายของบท 净(jìng / จิ้ง / บทหน้าลาย) และ 丑(chǒu / โฉร่ว / บทตลก)
ข้อ 3: สี
ถ้าตัวละครหน้าแดง คนดูมักเข้าใจว่าตัวละครนั้นเป็นคนอย่างไร
กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 3
红脸一般代表忠诚。
อ่านว่า หง เหลี่ยน อี้ปาน ไต้เปี่ยว จรงเฉริง
หน้าแดงโดยทั่วไปหมายถึงความซื่อสัตย์ (红脸 = หน้าแดง, 一般 = โดยทั่วไป, 代表 = หมายถึง, 忠诚 = ความซื่อสัตย์)
A red face generally stands for loyalty.
เหตุผล: ตัวอย่างที่รู้จักกันดีที่สุดคือกวนอู
ข้อ 4: แปล
แปลเป็นภาษาจีน: “คืนนี้มีการแสดงงิ้วปักกิ่ง อยากดูไหม”
กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 4
今晚有京剧演出,你想看吗?
อ่านว่า จินหว่าน โหย่ว จิงจวี้ เหยี่ยนชรู หนี่ เสี่ยง ค่าน มะ
คืนนี้มีการแสดงงิ้วปักกิ่ง อยากดูไหม (今晚 = คืนนี้, 京剧 = งิ้วปักกิ่ง, 演出 = การแสดง, 想看 = อยากดู)
There's a Peking opera performance tonight. Would you like to see it?
เหตุผล: 演出(yǎnchū / เหยี่ยนชรู / การแสดง) ใช้กับการแสดงบนเวทีทุกประเภท
汉字练习 ฝึกเขียนอักษรจีน
ฝึกเขียนอักษร 剧
剧
อ่านว่า จวี้
ละครหรืองิ้ว เช่น งิ้วปักกิ่งในคำว่า 京剧
ตัวอย่างการใช้
京剧是中国最有代表性的戏曲之一。
อ่านว่า จิงจวี้ ซรื่อ จรงกั๋ว จุ้ย โหย่ว ไต้เปี่ยวซิ่ง เตอะ ซี่ฉวี่ จรือ อี
งิ้วปักกิ่งเป็นหนึ่งในศิลปะการแสดงประเภทอุปรากรที่เป็นตัวแทนของจีนได้ชัดเจนที่สุด
ฝึกเขียนอักษร 生
生
อ่านว่า เซริง
บทตัวละครชายประเภทเซิงในงิ้ว
ตัวอย่างการใช้
这出戏的生唱得特别好。
อ่านว่า เจร้อ ชรู ซี่ เตอะ เซริง ชร่าง เตอะ เท่อเปี๋ย ห่าว
นักแสดงบทเซิงในงิ้วเรื่องนี้ร้องได้ดีเป็นพิเศษ
ฝึกเขียนอักษร 旦
旦
อ่านว่า ต้าน
บทตัวละครหญิงประเภทตั้นในงิ้ว
ตัวอย่างการใช้
以前旦角也常常由男演员来演。
อ่านว่า อี่เฉียน ต้านเจวี๋ย เหย่ ฉรางฉราง โหยว หนาน เหยี่ยนเหยวียน ไหล เหยี่ยน
สมัยก่อนบทตัวละครหญิงก็มักให้ผู้ชายแสดง
ฝึกเขียนอักษร 净
净
อ่านว่า จิ้ง
บทตัวละครประเภทจิ้งที่ใช้การแต่งหน้าเป็นลวดลาย
ตัวอย่างการใช้
净的脸谱颜色最多,一看就记住了。
อ่านว่า จิ้ง เตอะ เหลี่ยนผู่ เหยียนเซ่อ จุ้ย ตัว อี๋ ค่าน จิ้ว จี้จรู้ เลอะ
ลายแต่งหน้าของตัวละครจิ้งมีสีสันมากที่สุด เห็นครั้งเดียวก็จำได้
ฝึกเขียนอักษร 丑
丑
อ่านว่า โฉร่ว
บทตัวตลกในงิ้ว เช่น 丑角
ตัวอย่างการใช้
丑角一出场,大家就笑了。
อ่านว่า โฉร่วเจวี๋ย อี้ ชรูฉร่าง ต้าเจีย จิ้ว เซี่ยว เลอะ
พอตัวตลกออกมาบนเวที ทุกคนก็หัวเราะ
小结 สรุปจำง่าย
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น ๆ)
- 京剧(Jīngjù / จิงจวี้ / งิ้วปักกิ่ง) เกิดจากคณะงิ้วอันฮุยที่เริ่มเข้าปักกิ่งในปี 1790 (คณะซานชิ่งเข้าก่อน อีกสามคณะตามมาภายหลัง) และ UNESCO ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมในปี 2010
- งิ้วแต้จิ๋ว 潮剧(Cháojù / ฉราวจวี้ / งิ้วแต้จิ๋ว) ที่มีการแสดงในไทย เป็นคนละสายกับงิ้วปักกิ่ง
- บทบาทหลักสี่แบบคือ 生旦净丑(shēng dàn jìng chǒu / เซริง ต้าน จิ้ง โฉร่ว / บทชาย บทหญิง บทหน้าลาย บทตลก) ลายหน้า 脸谱(liǎnpǔ / เหลี่ยนผู่ / การเขียนหน้า) ใช้มากกับบท 净(jìng / จิ้ง / บทหน้าลาย) และ 丑(chǒu / โฉร่ว / บทตลก)
- หน้าแดงหมายถึงความซื่อสัตย์ เช่น 关羽(Guān Yǔ / กวาน อวี่ / กวนอู) หน้าขาวมักเป็นตัวเจ้าเล่ห์ เช่น 曹操(Cáo Cāo / ฉาว ชาว / โจโฉ)

