เครื่องดนตรีจีน • การฟังดนตรี • คำศัพท์สำคัญ
二胡 เป็นเครื่องสายจีนที่ใช้คันชัก แม้มีเพียงสองสายแต่ถ่ายทอดเสียงได้ตั้งแต่อ่อนหวาน ละมุน ไปจนถึงเศร้าลึก บทเรียนนี้พาอ่านชื่อเครื่องดนตรี รู้จักส่วนประกอบและวิธีบรรยายเสียง พร้อมชื่อบทเพลงและนักดนตรีที่ควรรู้ โดยไม่คัดลอกเนื้อเพลงหรือพึ่งวิดีโอเก่า
คำศัพท์ที่ควรรู้ก่อนเรียน 预备词汇
(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)
คำเหล่านี้ช่วยให้อ่านบทเรียนได้ลื่นขึ้น ไม่ได้แทนคำอธิบายในแต่ละหัวข้อ
- 乐器 (yuèqì / เยวี่ยชี่) เครื่องดนตรี (musical instrument)
- 代表性 (dàibiǎoxìng / ไต้เปี่ยวซิ่ง) ความเป็นตัวแทน เอกลักษณ์ (representativeness)
- 右手 (yòushǒu / โย่วโสร่ว) มือขวา (right hand)
- 左手 (zuǒshǒu / จั่วโสร่ว) มือซ้าย (left hand)
- 开始 (kāishǐ / ไคสรื่อ) เริ่ม (to begin)
- 温暖 (wēnnuǎn / เวินหนว่าน) อบอุ่น (warm)
- 柔和 (róuhé / โหรวเหอ) นุ่มนวล (soft; gentle)
- 水乡 (shuǐxiāng / สรุ่ยเซียง) เมืองริมน้ำ (water town)
- 画面 (huàmiàn / ฮว่าเมี่ยน) ภาพที่เห็น (picture; scene)
- 比较 (bǐjiào / ปี่เจี้ยว) ค่อนข้าง (relatively)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
汉字练习 (ฝึกเขียนอักษรจีน)
เลือกอักษรสำคัญ 5 ตัวจากบทนี้ ดูลำดับขีด แล้วกดลองเขียนบนจอได้
ฝึกเขียนอักษร 胡
胡
อ่านว่า หู
ความหมาย: หนวดเครา; ทำส่งเดชในคำประสม; แซ่หู
ตัวอย่างการใช้
爷爷会拉二胡。
อ่านว่า เหยี๋ยเยอ ฮุ่ย ลา เอ้อร์หู๋
แปลไทย: คุณปู่เล่นเอ้อหูเป็น (爷爷 = คุณปู่ | 会 = ทำเป็น)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 奏
奏
อ่านว่า โจ้ว
ความหมาย: บรรเลง
ตัวอย่างการใช้
这首歌的节奏很快。
อ่านว่า เจร้อ โสร่ว เกอ เต่อ เจี๋ยโจ้ว เหิ่น คว่าย
แปลไทย: เพลงนี้มีจังหวะเร็วมาก (节奏 = จังหวะ, 快 = เร็ว)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 方
方
อ่านว่า ฟาง
ความหมาย: ฟาง
ตัวอย่างการใช้
预算方面呢?
อ่านว่า อวี้ซว่าน ฟางเมี่ยน เนอะ
แปลไทย: ด้านงบประมาณล่ะ (预算 = งบประมาณ)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 我
我
อ่านว่า หว่อ
ความหมาย: ฉัน; ผม; ดิฉัน
ตัวอย่างการใช้
我帮你。
อ่านว่า หว่อ ปาง หนี่
แปลไทย: ฉันช่วยคุณเอง
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 色
色
อ่านว่า เซ่อ
ความหมาย: สี; สีหน้า
ตัวอย่างการใช้
是红色的。
อ่านว่า ซรื่อ หงเซ่อ เตอะ
แปลไทย: เป็นสีแดง (红色 = สีแดง)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
二胡、两根弦 (เอ้อร์หูและสองสาย)
二胡 คือเครื่องดนตรีจีนประเภทเครื่องสายที่ใช้คันชัก ชื่อของมันสัมพันธ์กับลักษณะเด่นคือมีสองสาย จึงควรจำ 二 ว่า “สอง” ควบคู่กับคำว่า 弦 ที่แปลว่า “สายเครื่องดนตรี”
เปิดดู: รู้จักชื่อเครื่องดนตรีและโครงสร้างสองสาย
ข้อมูลจาก Zhejiang University ระบุว่าเอ้อร์หูมีสองสายและตั้งเสียงห่างกันเป็นคู่ห้า ส่วนหลักสูตรเครื่องดนตรีจีนของ กระทรวงศึกษาธิการจีน จัดเอ้อร์หูไว้ในกลุ่มเครื่องดนตรีจีนที่เรียนด้านท่าจับ การกดสาย และการใช้คันชัก
1. 二胡
Pinyin: èrhú
อ่านว่า: เอ้อร์หู
แปลไทย: เอ้อร์หู; ซอสองสายของจีน
English: erhu; Chinese two-string bowed instrument
二胡是很有代表性的中国乐器。
Pinyin: Èrhú shì hěn yǒu dàibiǎoxìng de Zhōngguó yuèqì.
อ่านว่า: เอ้อร์หู ซรื่อ เหิ่น โหย่ว ไต้เปี่ยวซิ่ง เตอะ จรงกั๋ว เยว่ชี่
แปลไทย: เอ้อร์หูเป็นเครื่องดนตรีจีนที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นมาก
English: The erhu is a highly representative Chinese instrument.
2. 两根弦
Pinyin: liǎng gēn xián
อ่านว่า: เหลี่ยง เกิน เสียน
แปลไทย: สองสาย (ของเครื่องดนตรี)
English: two strings
这把二胡有两根弦。
Pinyin: Zhè bǎ èrhú yǒu liǎng gēn xián.
อ่านว่า: เจร้อ ป่า เอ้อร์หู โหย่ว เหลี่ยง เกิน เสียน
แปลไทย: เอ้อร์หูคันนี้มีสองสาย
English: This erhu has two strings.
琴弓、琴筒、琴弦 (คันชัก กระบอกเสียง และสาย)
ส่วนที่เห็นชัดที่สุดคือคันชัก 琴弓 กระบอกเสียง 琴筒 และสาย 琴弦 การรู้สามคำนี้ช่วยให้ผู้เรียนอ่านคำอธิบายเครื่องดนตรีและเข้าใจครูดนตรีจีนได้ง่ายขึ้น
เปิดดู: 3 ส่วนสำคัญของเอ้อร์หู
3. 琴弓
Pinyin: qíngōng
อ่านว่า: ฉินกง
แปลไทย: คันชักของเครื่องดนตรี
English: instrument bow
右手要稳稳地拿着琴弓。
Pinyin: Yòushǒu yào wěnwěn de názhe qíngōng.
อ่านว่า: โย่วโสร่ว เย่า เหวิ่นเหวิ่น เตอะ หนาเจรอะ ฉินกง
แปลไทย: มือขวาต้องจับคันชักอย่างมั่นคง
English: The right hand should hold the bow steadily.
4. 琴筒
Pinyin: qíntǒng
อ่านว่า: ฉินถ่ง
แปลไทย: กระบอกเสียงของเครื่องดนตรี
English: resonator; sound box
演奏时,琴筒放在左腿上。
Pinyin: Yǎnzòu shí, qíntǒng fàng zài zuǒtuǐ shàng.
อ่านว่า: เหยี่ยนโจ้ว สรือ ฉินถ่ง ฟ่าง ไจ้ จั่วถุ่ย ซร่าง
แปลไทย: ขณะบรรเลง ให้วางกระบอกเสียงบนต้นขาซ้าย
English: When performing, place the resonator on the left thigh.
5. 琴弦
Pinyin: qínxián
อ่านว่า: ฉินเสียน
แปลไทย: สายเครื่องดนตรี
English: musical-instrument string
左手按琴弦,右手运弓。
Pinyin: Zuǒshǒu àn qínxián, yòushǒu yùngōng.
อ่านว่า: จั่วโสร่ว อั้น ฉินเสียน โย่วโสร่ว ยวิ่นกง
แปลไทย: มือซ้ายกดสาย มือขวาเดินคันชัก
English: The left hand presses the strings while the right hand moves the bow.
拉二胡、演奏 (สีเอ้อร์หูและบรรเลง)
ภาษาจีนใช้กริยา 拉 กับเครื่องสายที่ใช้คันชัก จึงพูดว่า 拉二胡 ไม่ใช้ 弹 แบบเครื่องดีด ส่วน 演奏 เป็นคำกว้างและเป็นทางการกว่า หมายถึงการบรรเลงเครื่องดนตรี
เปิดดู: เลือกคำกริยาให้ถูกเมื่อพูดถึงการเล่นเอ้อร์หู
6. 拉二胡
Pinyin: lā èrhú
อ่านว่า: ลา เอ้อร์หู
แปลไทย: สีเอ้อร์หู; เล่นเอ้อร์หู
English: to play the erhu
她从十岁开始学拉二胡。
Pinyin: Tā cóng shí suì kāishǐ xué lā èrhú.
อ่านว่า: ทา ฉง สรือ ซุ่ย ไคสรื่อ เสวีย ลา เอ้อร์หู
แปลไทย: เธอเริ่มเรียนสีเอ้อร์หูตั้งแต่อายุสิบขวบ
English: She began learning to play the erhu at age ten.
7. 演奏
Pinyin: yǎnzòu
อ่านว่า: เหยี่ยนโจ้ว
แปลไทย: บรรเลง; แสดงดนตรี
English: to perform music; to play an instrument
今晚她要演奏一首二胡曲。
Pinyin: Jīnwǎn tā yào yǎnzòu yì shǒu èrhúqǔ.
อ่านว่า: จินหว่าน ทา เย่า เหยี่ยนโจ้ว อี้ โสร่ว เอ้อร์หูฉวี่
แปลไทย: คืนนี้เธอจะบรรเลงเพลงเอ้อร์หูหนึ่งเพลง
English: Tonight she will perform an erhu piece.
音色、旋律、节奏 (โทนเสียง ทำนอง และจังหวะ)
เวลาเล่าว่าเพลงเอ้อร์หูฟังเป็นอย่างไร ให้แยกสามมิติ: 音色 คือคุณลักษณะของเสียง 旋律 คือแนวทำนอง และ 节奏 คือจังหวะ
เปิดดู: คำศัพท์สำหรับบรรยายสิ่งที่ได้ยิน
8. 音色
Pinyin: yīnsè
อ่านว่า: อินเซ่อ
แปลไทย: สีสันของเสียง; โทนเสียง
English: timbre; tone color
这把二胡的音色温暖而柔和。
Pinyin: Zhè bǎ èrhú de yīnsè wēnnuǎn ér róuhé.
อ่านว่า: เจร้อ ป่า เอ้อร์หู เตอะ อินเซ่อ เวินหน่วน เอ๋อร์ โหรวเหอ
แปลไทย: โทนเสียงของเอ้อร์หูคันนี้อบอุ่นและนุ่มนวล
English: This erhu has a warm and gentle tone.
9. 旋律
Pinyin: xuánlǜ
อ่านว่า: เสวียนลวี่
แปลไทย: ทำนอง
English: melody
这段旋律让人想起江南水乡。
Pinyin: Zhè duàn xuánlǜ ràng rén xiǎngqǐ Jiāngnán shuǐxiāng.
อ่านว่า: เจร้อ ต้วน เสวียนลวี่ ร่าง เหริน เสี่ยงฉี่ เจียงหนาน สรุ่ยเซียง
แปลไทย: ทำนองช่วงนี้ทำให้นึกถึงเมืองริมน้ำในเจียงหนาน
English: This melody evokes the water towns of Jiangnan.
10. 节奏
Pinyin: jiézòu
อ่านว่า: เจี๋ยโจ้ว
แปลไทย: จังหวะ
English: rhythm
前半段的节奏比较慢。
Pinyin: Qián bànduàn de jiézòu bǐjiào màn.
อ่านว่า: เฉียน ปั้นต้วน เตอะ เจี๋ยโจ้ว ปี่เจี้ยว ม่าน
แปลไทย: จังหวะในครึ่งแรกค่อนข้างช้า
English: The rhythm in the first half is relatively slow.
江南、在水一方、月舞 (ชื่อผลงานเอ้อร์หูที่ควรรู้)
ผลงานที่มักพบในวิดีโอเอ้อร์หูมีชื่อ 江南 在水一方 และ 月舞 เราจึงเก็บคำเหล่านี้ไว้เพื่อฝึกอ่านชื่อผลงาน แต่ไม่เหมารวมว่าทุกชิ้นเป็นเพลงเดี่ยวเอ้อร์หู พร้อมปรับอักษรชื่อบุคคลเป็นตัวย่อมาตรฐาน ได้แก่ 贺云、于红梅 และ 赵聪
เปิดดู: อ่านชื่อผลงานและชื่อผู้บรรเลง
11. 江南
Pinyin: Jiāngnán
อ่านว่า: เจียงหนาน
แปลไทย: ดินแดนทางใต้ของแม่น้ำแยงซี; ชื่อผลงานดนตรี
English: Jiangnan; the region south of the lower Yangtze
《江南》这个曲名让人想到水乡。
Pinyin: “Jiāngnán” zhège qǔmíng ràng rén xiǎngdào shuǐxiāng.
อ่านว่า: “เจียงหนาน” เจร้อเกอะ ฉวี่หมิง ร่าง เหริน เสี่ยงเต้า สรุ่ยเซียง
แปลไทย: ชื่อเพลง “เจียงหนาน” ทำให้นึกถึงเมืองริมน้ำ
English: The title “Jiangnan” evokes water towns.
12. 在水一方
Pinyin: zài shuǐ yì fāng
อ่านว่า: ไจ้ สรุ่ย อี้ ฟาง
แปลไทย: อยู่ ณ อีกฟากหนึ่งของสายน้ำ; ชื่อผลงานดนตรี
English: on the far side of the water
“在水一方”描写了隔水相望的画面。
Pinyin: “Zài shuǐ yì fāng” miáoxiě le gé shuǐ xiāngwàng de huàmiàn.
อ่านว่า: “ไจ้ สรุ่ย อี้ ฟาง” เหมียวเสี่ย เลอะ เก๋อ สรุ่ย เซียงว่าง เตอะ ฮว่าเมี่ยน
แปลไทย: “อยู่ ณ อีกฟากหนึ่งของสายน้ำ” บรรยายภาพการมองหากันโดยมีสายน้ำคั่นกลาง
English: “On the Far Side of the Water” depicts two people looking across the water.
13. 月舞
Pinyin: yuèwǔ
อ่านว่า: เยว่ อู่
แปลไทย: ระบำจันทร์; ชื่อผลงานดนตรี
English: Moon Dance
《月舞》的名字富有画面感。
Pinyin: “Yuèwǔ” de míngzi fùyǒu huàmiàngǎn.
อ่านว่า: “เยว่ อู่” เตอะ หมิงจึ ฟู่โหย่ว ฮว่าเมี่ยนกั่น
แปลไทย: ชื่อ “ระบำจันทร์” ชวนให้เห็นภาพอย่างชัดเจน
English: The title “Moon Dance” is highly evocative.
อ่านชื่อบุคคล:
贺云 Hè Yún (เฮ่อ หยุน)
于红梅 Yú Hóngméi (อวี๋ หงเหมย)
赵聪 Zhào Cōng (จร้าว ชง)
ชื่อเหล่านี้ใช้ฝึกอ่าน ไม่ได้หมายความว่าบุคคลทุกคนบรรเลงเอ้อร์หูในทุกผลงาน Central Conservatory of Music ระบุว่า 于红梅 เป็นนักเอ้อร์หู ขณะที่ Hong Kong Chinese Orchestra ระบุว่า 赵聪 เป็นนักผีผา จึงมักพบคำว่า 琵琶 pípa (ผีผา) คู่กับชื่อของเธอ
ลองพูด: 我喜欢这段二胡旋律,因为音色很柔和。
Pinyin: Wǒ xǐhuan zhè duàn èrhú xuánlǜ, yīnwèi yīnsè hěn róuhé.
อ่านว่า: หว่อ สี่ฮวน เจร้อ ต้วน เอ้อร์หู เสวียนลวี่ อินเว่ย อินเซ่อ เหิ่น โหรวเหอ
แปลไทย: ฉันชอบทำนองเอ้อร์หูช่วงนี้ เพราะโทนเสียงนุ่มนวลมาก
English: I like this erhu passage because its tone is very gentle.
小结 สรุปจำง่าย
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)
- 二胡 (èrhú / เอ้อร์หู / เอ้อร์หู ซอสองสายของจีน) ชื่อเครื่องดนตรีหลักของบท
- 两根弦 (liǎng gēn xián / เหลี่ยง เกิน เสียน / สองสาย) สายเครื่องดนตรีนับด้วย 根
- 琴弓 (qíngōng / ฉินกง / คันชัก) มือขวาเป็นมือจับ
- 琴筒 (qíntǒng / ฉินถ่ง / กระบอกเสียง) วางบนต้นขาซ้ายตอนบรรเลง
- 琴弦 (qínxián / ฉินเสียน / สายเครื่องดนตรี) มือซ้ายเป็นมือกด
- 拉二胡 (lā èrhú / ลา เอ้อร์หู / สีเอ้อร์หู) เครื่องสายที่ใช้คันชักใช้กริยา 拉
- 演奏 (yǎnzòu / เหยี่ยนโจ้ว / บรรเลง) คำกว้างและทางการกว่า
- 音色 (yīnsè / อินเซ่อ / โทนเสียง) บรรยายว่าเสียงอบอุ่นหรือนุ่มนวล
- 旋律 (xuánlǜ / เสวียนลวี่ / ทำนอง) แนวทำนองของเพลง
- 节奏 (jiézòu / เจี๋ยโจ้ว / จังหวะ) บอกว่าเร็วหรือช้า
แยกให้ออก: เครื่องสายที่ใช้คันชักพูดว่า 拉二胡 · ไม่ใช้ 弹 ซึ่งใช้กับเครื่องดีด

