《天涯歌女》 (Tiānyá Gēnǚ) เป็นเพลงจีนคลาสสิกที่ช่วยให้ผู้เรียนเห็นทั้งภาษากวี คำเรียกแบบเก่า และอารมณ์ของเพลงเซี่ยงไฮ้ยุคก่อนสงคราม บทเรียนนี้ไม่ได้ให้ท่องเนื้อเพลง แต่สอนวิธีฟังอย่างเข้าใจ แยกคำที่ยังใช้ได้ในภาษาจีนปัจจุบัน และรู้ว่าคำใดควรใช้เฉพาะในงานวรรณศิลป์
เพลงนี้เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์ 《马路天使》 (Mǎlù Tiānshǐ) ปี 1937 ประพันธ์คำร้องโดย 田汉 (Tián Hàn) เรียบเรียง/ประพันธ์ดนตรีโดย 贺绿汀 (Hè Lǜtīng) และต้นฉบับขับร้องโดย 周璇 (Zhōu Xuán) ส่วนวิดีโอเดิมของบทความเป็นเวอร์ชันที่ 张燕 (Zhāng Yàn) ร้องใหม่ จึงควรเรียกว่า 翻唱 (fānchàng) ไม่ใช่ 原唱 (yuánchàng)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
歌曲背景 (ที่มาของเพลง)
การรู้ว่าใครเป็นผู้ร้องต้นฉบับ ใครเป็นผู้ร้องใหม่ และเพลงมาจากภาพยนตร์เรื่องใด ช่วยป้องกันการจำข้อมูลศิลปินผิด และทำให้เข้าใจว่าภาษาของเพลงสะท้อนยุคสมัย ไม่ใช่ภาษาสนทนาปัจจุบันทั้งหมด
เปิดดู: แยกต้นฉบับ 周璇 กับเวอร์ชัน 张燕 ให้ชัด
- เพลง
- 《天涯歌女》 (Tiānyá Gēnǚ) — อ่านว่า “เทียนหยา เกอหนี่ว์” หมายถึง “นักร้องหญิงพเนจร ณ สุดขอบฟ้า” และมักแปลอังกฤษว่า The Wandering Songstress
- ภาพยนตร์ต้นทาง
- 《马路天使》 (Mǎlù Tiānshǐ) — อ่านว่า “หม่าลู่ เทียนสื่อ” ภาพยนตร์จีนปี 1937
- ผู้ร้องต้นฉบับ
- 周璇 (Zhōu Xuán) — อ่านว่า “โจว เสวียน”
- ผู้ประพันธ์คำร้อง
- 田汉 (Tián Hàn) — อ่านว่า “เถียน ฮั่น”
- ผู้ประพันธ์ดนตรี
- 贺绿汀 (Hè Lǜtīng) — อ่านว่า “เฮ่อ ลวี่ทิง”
- เวอร์ชันเดิมในบทความ
- 张燕 (Zhāng Yàn) — อ่านว่า “จาง เยี่ยน” เป็นการนำเพลงคลาสสิกมาขับร้องใหม่
จุดสำคัญ: 原唱 (yuánchàng) ใช้กับผู้ขับร้องต้นฉบับ ส่วน 翻唱 (fānchàng) ใช้กับการร้องเพลงเดิมในเวอร์ชันใหม่ การเขียนว่า 张燕 เป็นผู้ร้องของวิดีโอทำได้ แต่ไม่ควรเรียกว่าเป็นผู้ร้องต้นฉบับของเพลง
先懂四词 (4 คำที่ควรรู้ก่อนเรียน)
สี่คำนี้ใช้พูดถึงเพลงและประวัติผลงาน จึงควรรู้ก่อนเข้าสู่คำศัพท์ที่ปรากฏในบรรยากาศของเพลง
เปิดดู: รู้ศัพท์พื้นฐานเรื่องต้นฉบับ เพลงประกอบ และเพลงคลาสสิก
- 原唱 (yuánchàng) อ่านว่า “หยวนชั่ง” หมายถึงผู้ร้องต้นฉบับ หรือการขับร้องต้นฉบับ — original singer/original recording
- 翻唱 (fānchàng) อ่านว่า “ฟานชั่ง” หมายถึงนำเพลงเดิมมาร้องใหม่ — cover version/to cover a song
- 插曲 (chāqǔ) อ่านว่า “ชาฉวี่” หมายถึงเพลงที่แทรกอยู่ในภาพยนตร์หรือละคร — insert song
- 经典 (jīngdiǎn) อ่านว่า “จิงเตี่ยน” หมายถึงผลงานคลาสสิกที่ได้รับการยอมรับยาวนาน — classic; canonical work
核心词语 (คำศัพท์หลัก)
คำหลัก 12 คำแบ่งเป็นคำจากโลกของเพลง 8 คำ และคำอธิบายผลงาน 4 คำ ทุกคำมีตัวอย่างประโยคใหม่ ไม่คัดลอกประโยคจากเนื้อเพลง
เปิดดู: เรียน 12 คำพร้อมพินอิน คำอ่าน และตัวอย่างใหม่
天涯
วิธีใช้: เป็นคำเชิงวรรณศิลป์ ใช้สื่อความไกลหรือการพเนจร มากกว่าการบอกตำแหน่งจริง
他走到天涯,也没有忘记家乡。
อ่านว่า: ทา โจ่ว ต้าว เทียนหยา เหย่ เหมยโหย่ว ว่างจี้ เจียเซียง
แปลไทย: แม้เขาเดินทางไปถึงแดนไกล ก็ยังไม่ลืมบ้านเกิด
English: Even at the ends of the earth, he has not forgotten his hometown.
海角
วิธีใช้: มักพบคู่กับ 天涯 ในสำนวน 天涯海角 (tiānyá hǎijiǎo) หมายถึงไกลสุดหล้าฟ้าเขียว
无论你在海角还是城市,我都会给你写信。
อ่านว่า: อู๋ลุ่น หนี่ ไจ้ ไห่เจี่ยว ไหซรึ เฉริงซรื่อ หว่อ โตว ฮุ่ย เก่ย หนี่ เสี่ย ซิ่น
แปลไทย: ไม่ว่าคุณจะอยู่แดนไกลหรือในเมือง ฉันก็จะเขียนจดหมายถึงคุณ
English: Whether you are in a remote place or in the city, I will write to you.
知音
วิธีใช้: มีน้ำหนักลึกกว่า 朋友 (péngyou) เพราะเน้นความเข้าใจจิตใจหรือศิลปะของอีกฝ่าย
能找到真正的知音并不容易。
อ่านว่า: เหนิง จร่าวต้าว เจรินเจริ้ง เตอะ จรืออิน ปิ้ง ปู้ หรงอี้
แปลไทย: การได้พบคนรู้ใจที่แท้จริงไม่ใช่เรื่องง่าย
English: It is not easy to find a true kindred spirit.
奏琴
วิธีใช้: 奏 (zòu) เน้นการบรรเลง ส่วน 琴 (qín) อาจหมายถึงเครื่องดนตรีสายหรือเครื่องดนตรีประเภทคีย์ตามบริบท
她在小舞台上奏琴,朋友在旁边唱歌。
อ่านว่า: ทา ไจ้ เสี่ยว อู่ไถ ซร่าง โจ้วฉิน เผิงโยว ไจ้ ผางเปียน ชร่างเกอ
แปลไทย: เธอบรรเลงดนตรีบนเวทีเล็ก ขณะที่เพื่อนร้องเพลงอยู่ข้าง ๆ
English: She plays an instrument on the small stage while her friend sings beside her.
家山
วิธีใช้: เป็นคำวรรณศิลป์ที่พบในเพลงหรือบทกวี ภาษาพูดปัจจุบันมักใช้ 家乡 (jiāxiāng)
老人读到这首诗,又想起了家山。
อ่านว่า: เหล่าเหริน ตู๋ต้าว เจร้อ โสร่ว ซรือ โย่ว เสี่ยงฉี่ เลอะ เจียซราน
แปลไทย: เมื่อชายชราอ่านบทกวีนี้ เขาก็คิดถึงบ้านเกิดอีกครั้ง
English: Reading this poem made the old man think of his homeland again.
北望
วิธีใช้: เป็นโครงสร้างทิศทางแบบย่อ 北 (ทิศเหนือ) + 望 (มองไปไกล ๆ) พบได้ในภาษาเขียน
他站在江边北望,心里想念故乡。
อ่านว่า: ทา จร้าน ไจ้ เจียงเปียน เป่ยว่าง ซินหลี่ เสี่ยงเนี่ยน กู้เซียง
แปลไทย: เขายืนริมแม่น้ำมองไปทางเหนือ ในใจก็คิดถึงบ้านเกิด
English: He stands by the river looking north, longing for his hometown.
沾襟
วิธีใช้: เป็นภาพพจน์ในภาษาเขียน มักใช้อธิบายน้ำตาที่ทำให้สาบเสื้อเปียก ภาษาพูดจะบอกตรงกว่าว่า 流泪 (liúlèi)
她想起往事,不觉泪水沾襟。
อ่านว่า: ทา เสี่ยงฉี่ หว่างซรื่อ ปู้เจวี๋ย เล่ยสรุ่ย จรานจิน
แปลไทย: เธอนึกถึงเรื่องในอดีต จนน้ำตาเปียกสาบเสื้อโดยไม่รู้ตัว
English: Thinking of the past, she did not notice her tears soaking her lapel.
青春
วิธีใช้: ใช้ได้ทั้งภาษาพูดและภาษาเขียน หมายถึงช่วงวัยหรือพลังของความเป็นหนุ่มสาว
我们应该珍惜青春,也要勇敢学习新事物。
อ่านว่า: หว่อเมิน อิงไก เจรินซี ชิงชรุน เหย่ ย่าว หย่งก่าน เสวียสี ซิน ซรื่ออู้
แปลไทย: เราควรเห็นคุณค่าของวัยเยาว์ และกล้าเรียนรู้สิ่งใหม่
English: We should cherish our youth and bravely learn new things.
原唱
วิธีใช้: ใช้ระบุต้นทางของเพลง ไม่ได้หมายถึงผู้ร้องเวอร์ชันที่เราชอบที่สุด
这首歌的原唱是周璇。
อ่านว่า: เจร้อ โสร่ว เกอ เต่อ เหยวียนชร่าง ซรื่อ โจรว เสวียน
แปลไทย: ผู้ร้องต้นฉบับของเพลงนี้คือโจวเสวียน
English: The original singer of this song is Zhou Xuan.
翻唱
วิธีใช้: เป็นได้ทั้งคำกริยาและคำนาม เช่น 翻唱老歌 (fānchàng lǎogē) ร้องเพลงเก่านำเสนอใหม่
张燕翻唱了这首经典歌曲。
อ่านว่า: จราง เยี่ยน ฟานชร่าง เลอะ เจร้อ โสร่ว จิงเตี่ยน เกอฉวี่
แปลไทย: จางเยี่ยนนำเพลงคลาสสิกเพลงนี้มาร้องใหม่
English: Zhang Yan recorded a cover of this classic song.
插曲
วิธีใช้: ต่างจาก 主题曲 (zhǔtíqǔ) ซึ่งหมายถึงเพลงหลักหรือเพลงธีมของผลงาน
这首插曲让电影里的情感更深。
อ่านว่า: เจร้อ โสร่ว ชราฉวี่ รั่ง เตี้ยนอิ่ง หลี่ เตอะ ฉิงก่าน เกิ้ง เซริน
แปลไทย: เพลงแทรกนี้ทำให้อารมณ์ในภาพยนตร์ลึกซึ้งขึ้น
English: This insert song deepens the emotion in the film.
经典
วิธีใช้: ใช้ได้กับเพลง ภาพยนตร์ หนังสือ หรือฉากที่ผู้คนจดจำและกลับมาพูดถึงเสมอ
这部老电影已经成为中国电影史上的经典。
อ่านว่า: เจร้อ ปู้ เหล่า เตี้ยนอิ่ง อี่จิง เฉริงเหวย จรงกั๋ว เตี้ยนอิ่งสรื่อ ซร่าง เตอะ จิงเตี่ยน
แปลไทย: ภาพยนตร์เก่าเรื่องนี้กลายเป็นผลงานคลาสสิกในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์จีนแล้ว
English: This old film has become a classic in Chinese film history.
旧词今用 (คำเก่ากับการใช้ปัจจุบัน)
เสน่ห์ของเพลงมาจากถ้อยคำแบบเพลงพื้นบ้านและภาษาเขียนยุคเก่า ผู้เรียนจึงควรแยกว่า “เข้าใจได้” ไม่ได้แปลว่า “พูดตามได้ทุกคำ”
เปิดดู: เปลี่ยนถ้อยคำเชิงกวีเป็นภาษาจีนปัจจุบัน
- 家山 (jiāshān)
- ภาษากวีว่า “บ้านเกิด” ในบทสนทนาปัจจุบันใช้ 家乡 (jiāxiāng) บ่อยกว่า
- 郎 (láng)
- คำเรียกชายหนุ่มหรือคนรักแบบเก่า พบในเพลง นิทาน และวรรณคดี ปัจจุบันไม่ควรนำไปเรียกผู้ชายทั่วไป
- 沾襟 (zhānjīn)
- ภาพพจน์ว่าน้ำตาเปียกสาบเสื้อ ภาษาพูดใช้ 流泪 (liúlèi) หรือ 哭了 (kū le) ตรงกว่า
- 呀 (ya)
- คำเสริมอารมณ์ที่ทำให้จังหวะเพลงนุ่มและยืดหยุ่น ในภาษาพูดใช้ตามน้ำเสียง ไม่ต้องใส่ทุกวลี
ภาษาปัจจุบัน:
我走得很远,可是一直想念家乡。
อ่านว่า: หว่อ โจ่ว เตอะ เหิ่น เหยวี่ยน เข่อซรื่อ อี้จรื๋อ เสี่ยงเนี่ยน เจียเซียง
แปลไทย: ฉันเดินทางมาไกลมาก แต่ยังคงคิดถึงบ้านเกิดเสมอ
English: I have traveled far, but I have always missed my hometown.
ภาษาปัจจุบัน:
真正的朋友会在困难的时候陪着你。
อ่านว่า: เจรินเจริ้ง เตอะ เผิงโยว ฮุ่ย ไจ้ คุ่นนัน เตอะ สรือโฮว เผยเจรอะ หนี่
แปลไทย: เพื่อนแท้จะอยู่เคียงข้างคุณในเวลายากลำบาก
English: A true friend stays with you during difficult times.
听歌方法 (วิธีฝึกฟังจากเพลง)
เพลงเก่ามีการลากเสียง คำเสริม และสำเนียงการร้องที่ต่างจากภาษาพูด ผู้เรียนจึงไม่ควรพยายามจับทุกพยางค์ในการฟังรอบแรก
เปิดดู: ฝึกฟัง 3 รอบโดยไม่ต้องอ่านเนื้อเพลงเต็ม
- รอบที่ 1 — จับอารมณ์: ฟังว่าผู้ร้องสื่อความคิดถึง ความผูกพัน หรือความเศร้า ไม่ต้องหยุดวิดีโอ
- รอบที่ 2 — จับคำหลัก: ทำเครื่องหมายเมื่อได้ยินคำอย่าง 天涯 (tiānyá), 知音 (zhīyīn), 家山 (jiāshān) และ 青春 (qīngchūn)
- รอบที่ 3 — เล่าใหม่: ปิดเพลงแล้วสรุปใจความด้วยภาษาปัจจุบัน 2–3 ประโยค โดยไม่ท่องตามเนื้อร้อง
สื่อฝึกฟังเดิม: [youtube=https://www.youtube.com/watch?v=dGs1-WfOSqI]
หากวิดีโอไม่พร้อมใช้งาน ให้ค้นหาชื่อเพลงพร้อมชื่อผู้ร้องจากช่องทางที่ได้รับอนุญาต บทเรียนนี้ไม่คัดลอกหรือแปลเนื้อเพลงเต็ม เพื่อเคารพลิขสิทธิ์และให้ผู้เรียนฝึกสรุปความด้วยภาษาของตนเอง
练习 (แบบฝึกหัด)
ลองตอบจากความเข้าใจเรื่องยุคสมัย ศัพท์ และระดับภาษา ก่อนเปิดดูแนวคำตอบ
- 周璇 กับ 张燕 มีบทบาทต่อเพลงนี้ต่างกันอย่างไร?
- คำใดเหมาะกับภาษาพูดปัจจุบันมากกว่าเมื่อหมายถึง “บ้านเกิด”: 家山 หรือ 家乡?
- แต่งประโยคใหม่ด้วย 知音 โดยไม่ใช้ประโยคจากเพลง
- 原唱 และ 翻唱 ต่างกันอย่างไร?
- เรียงขั้นตอนฝึกฟังให้ถูก: เล่าใหม่ / จับคำหลัก / จับอารมณ์
เปิดดู: เฉลยพร้อมเหตุผลทั้ง 5 ข้อ
- 周璇 (Zhōu Xuán) เป็นผู้ร้องต้นฉบับ ส่วน 张燕 (Zhāng Yàn) เป็นผู้ขับร้องเวอร์ชันใหม่
- 家乡 (jiāxiāng) เหมาะกับภาษาพูดปัจจุบัน ส่วน 家山 (jiāshān) มีลักษณะวรรณศิลป์
- ตัวอย่าง: 她不只是我的朋友,也是最懂我的知音。อ่านว่า: ทา ปู้ จรื่อ ซรื่อ หว่อ เตอะ เผิงโยว เหย่ ซรื่อ จุ้ย ต่ง หว่อ เตอะ จรืออิน หมายถึง “เธอไม่ใช่แค่เพื่อนของฉัน แต่ยังเป็นคนรู้ใจที่เข้าใจฉันที่สุด”
- 原唱 คือต้นฉบับของเพลง ส่วน 翻唱 คือการนำเพลงที่มีอยู่แล้วมาร้องใหม่
- จับอารมณ์ → จับคำหลัก → เล่าใหม่ เพราะการเริ่มจากภาพรวมช่วยลดภาระก่อนฟังรายละเอียด
参考资料 (แหล่งตรวจสอบ)
ข้อมูลภาพยนตร์ ปีที่ออกฉาย และบทบาทของ 周璇 ตรวจจากบทความของ Hong Kong Film Archive ส่วนผู้ประพันธ์คำร้องและดนตรีตรวจจากฐานข้อมูลของ Music Copyright Society of China
บทเรียนนี้ใช้ชื่อผลงาน ข้อมูลข้อเท็จจริง และคำศัพท์สั้น ๆ เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่เผยแพร่เนื้อเพลงฉบับเต็ม ไม่คัดลอกคำแปลเดิม และตัวอย่างประโยคทั้งหมดเขียนใหม่
小结 สรุปจำง่าย
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)
- 天涯 (tiānyá / เทียนหยา / สุดขอบฟ้า แดนไกล) คำวรรณศิลป์ สื่อความไกล
- 海角 (hǎijiǎo / ไห่เจี่ยว / ปลายทะเล ดินแดนห่างไกล) มักคู่กับคำว่าสุดขอบฟ้า
- 知音 (zhīyīn / จรืออิน / คนรู้ใจ) ลึกกว่าเพื่อนทั่วไป
- 家山 (jiāshān / เจียซราน / บ้านเกิด (ภาษากวี)) ภาษาพูดใช้อีกคำหนึ่ง
- 沾襟 (zhānjīn / จรานจิน / น้ำตาเปียกสาบเสื้อ) ภาพพจน์ในภาษาเขียน
- 青春 (qīngchūn / ชิงชรุน / วัยเยาว์) ใช้ได้ทั้งพูดและเขียน
- 原唱 (yuánchàng / เหยวียนชร่าง / ผู้ร้องต้นฉบับ) ระบุต้นทางของเพลง
- 翻唱 (fānchàng / ฟานชร่าง / นำเพลงเดิมมาร้องใหม่) ใช้กับเวอร์ชันใหม่
- 插曲 (chāqǔ / ชราฉวี่ / เพลงแทรกในหนังหรือละคร) ต่างจากเพลงธีมหลัก
- 经典 (jīngdiǎn / จิงเตี่ยน / คลาสสิก) ผลงานที่คนจดจำยาวนาน
แยกให้ออก: 原唱 ผู้ร้องต้นฉบับ ส่วน 翻唱 การนำมาร้องใหม่ · 家山 เป็นภาษากวี คุยทั่วไปใช้ 家乡
เปิดฝึกเขียนอักษรจีน
ฝึกเขียนอักษรจีน 汉字练习
涯
yá · อ่านว่า หยา · ขอบ ฝั่ง
คำจากบทนี้ 天涯
จำนวนขีด 11 ขีด
โครงสร้าง ซ้าย–ขวา · 氵 + 厓
天
tiān · อ่านว่า เทียน · ฝึกจากคำในบทเรียน
คำจากบทนี้ 天涯
จำนวนขีด: 4 ขีด
โครงสร้าง: แบบเดี่ยว — คล้าย 大(dà / ต้า / ใหญ่) ที่มีขีดนอนอีกขีดอยู่บนหัว
海
hǎi · อ่านว่า ไห่ · ฝึกจากคำในบทเรียน
คำจากบทนี้ 海角
จำนวนขีด: 10 ขีด
โครงสร้าง: แบบซ้าย-ขวา — ภาคน้ำ 氵(shuǐ / สรุ่ย / ภาคน้ำ เมื่ออยู่ด้านซ้าย) อยู่ซ้าย และ 每(měi / เหม่ย / ทุก / แต่ละ) อยู่ขวาช่วยบอกเสียง
ลองทำ คัดอักษรแต่ละตัวลงกระดาษ 3 ครั้ง แล้วปิดกล่อง เขียนคำจากบทเรียนให้ครบจากความจำ เปิดกล่องอีกครั้งเพื่อตรวจตัวอักษรและจำนวนขีด

