เรียนจีนจากข่าว • ดาราศาสตร์ • ตรวจข่าวให้เป็น
超级月亮 หรือ “ซูเปอร์มูน” เป็นคำยอดนิยมในข่าวเมื่อดวงจันทร์เต็มดวงอยู่ใกล้จุดใกล้โลก จึงมองเห็นใหญ่และสว่างกว่าช่วงที่อยู่ไกลที่สุด บทเรียนนี้ปรับข่าวเก่าปี 2011 ให้เป็นความรู้ที่ใช้ได้เสมอ พร้อมแยกข้อเท็จจริงทางดาราศาสตร์ออกจากข้อความชวนกลัวเรื่องภัยพิบัติ
คำศัพท์ที่ควรรู้ก่อนเรียน 预备词汇
(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)
คำเหล่านี้ช่วยให้อ่านบทเรียนได้ลื่นขึ้น ไม่ได้แทนคำอธิบายในแต่ละหัวข้อ
- 月球 (yuèqiú / เยวี่ยฉิว) ดวงจันทร์ (คำทางวิทยาศาสตร์) (the Moon (scientific))
- 地球 (dìqiú / ตี้ฉิว) โลก (the Earth)
- 天文台 (tiānwéntái / เทียนเหวินไถ) หอดูดาว (observatory)
- 肉眼 (ròuyǎn / โร่วเหยี่ยน) ตาเปล่า (the naked eye)
- 引力 (yǐnlì / อิ่นลี่) แรงดึงดูด (gravity)
- 新闻 (xīnwén / ซินเหวิน) ข่าว (news)
- 标题 (biāotí / เปียวถี) พาดหัว หัวข้อ (headline, title)
- 程度 (chéngdù / เฉริงตู้) ระดับ (degree, extent)
- 变化 (biànhuà / เปี้ยนฮว่า) เปลี่ยนแปลง (to change; change)
- 正式 (zhèngshì / เจริ้งซรื่อ) เป็นทางการ (official, formal)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
超级月亮、超级、月亮 (ซูเปอร์มูน ซูเปอร์ และดวงจันทร์)
ภาษาจีนตัวย่อเขียนว่า 超级月亮 ส่วนรูปเดิม 超級月亮 เป็นอักษรตัวเต็ม ทั้งสองอ่านเหมือนกัน คำนี้เป็นชื่อเรียกทั่วไป ไม่ใช่ศัพท์ดาราศาสตร์ทางการ
เปิดดู: แยกคำและอ่านรูปตัวย่อ–ตัวเต็มให้ถูก
NASA Science อธิบายว่าซูเปอร์มูนเกิดเมื่อจันทร์เต็มดวงอยู่ใกล้จุดใกล้โลกของวงโคจร และคำว่า “supermoon” ไม่ใช่ศัพท์ดาราศาสตร์อย่างเป็นทางการ
1. 超级月亮
Pinyin: chāojí yuèliang
อ่านว่า: ชราวจี๋ เยวี่ยเลียง
แปลไทย: ซูเปอร์มูน
English: supermoon
今晚可以看到超级月亮。
Pinyin: Jīnwǎn kěyǐ kàndào chāojí yuèliang.
อ่านว่า: จินหว่าน เข่ออี่ ค่านต้าว ชราวจี๋ เยวี่ยเลียง
แปลไทย: คืนนี้สามารถมองเห็นซูเปอร์มูนได้
English: A supermoon can be seen tonight.
2. 超级
Pinyin: chāojí
อ่านว่า: ชราวจี๋
แปลไทย: ระดับพิเศษ; ซูเปอร์
English: super; extraordinary
“超级”常用来强调程度很高。
Pinyin: “Chāojí” cháng yòng lái qiángdiào chéngdù hěn gāo.
อ่านว่า: “เชาจี๋” ฉราง ย่ง ไหล เฉียงเตี้ยว เฉริงตู้ เหิ่น เกา
แปลไทย: “เชาจี๋” มักใช้เน้นว่ามีระดับสูงมาก
English: “Chaoji” is often used to emphasize a very high degree.
3. 月亮
Pinyin: yuèliang
อ่านว่า: เยวี่ยเลียง
แปลไทย: ดวงจันทร์
English: the Moon
月亮从东方升起来了。
Pinyin: Yuèliang cóng dōngfāng shēng qǐlái le.
อ่านว่า: เยวี่ยเลียง ฉง ตงฟาง เซริง ฉี่ไหล เลอะ
แปลไทย: ดวงจันทร์ขึ้นจากทิศตะวันออกแล้ว
English: The Moon has risen in the east.
满月、近地点、远地点 (จันทร์เต็มดวง จุดใกล้โลก และจุดไกลโลก)
วงโคจรของดวงจันทร์ไม่เป็นวงกลมสมบูรณ์ จึงมีจุดที่ใกล้โลกที่สุดเรียกว่า 近地点 และจุดที่ไกลที่สุดเรียกว่า 远地点 เมื่อ 满月 อยู่ใกล้จุดใกล้โลก เราจึงเรียกกันทั่วไปว่าซูเปอร์มูน
เปิดดู: เข้าใจวงโคจรด้วย 3 คำหลัก
NASA JPL ระบุว่าจุดใกล้โลกเฉลี่ยอยู่ราว 363,300 กิโลเมตร และจุดไกลโลกเฉลี่ยราว 405,500 กิโลเมตร แต่ระยะจริงแตกต่างกันได้ในแต่ละรอบ
4. 满月
Pinyin: mǎnyuè
อ่านว่า: หม่านเยวี่ย
แปลไทย: จันทร์เต็มดวง
English: full moon
满月时,月面看起来又圆又亮。
Pinyin: Mǎnyuè shí, yuèmiàn kàn qǐlái yòu yuán yòu liàng.
อ่านว่า: หม่านเยวี่ย สรือ เยวี่ยเมี่ยน ค่าน ฉี่ไหล โย่ว เหยวียน โย่ว เลี่ยง
แปลไทย: ตอนจันทร์เต็มดวง ดวงจันทร์ที่มองเห็นดูทั้งกลมและสว่าง
English: During a full moon, the lunar disk looks round and bright.
5. 近地点
Pinyin: jìndìdiǎn
อ่านว่า: จิ้นตี้เตี่ยน
แปลไทย: จุดใกล้โลกที่สุดในวงโคจร
English: perigee
月球经过近地点时离地球较近。
Pinyin: Yuèqiú jīngguò jìndìdiǎn shí lí Dìqiú jiào jìn.
อ่านว่า: เยวี่ยฉิว จิงกั้ว จิ้นตี้เตี่ยน สรือ หลี ตี้ฉิว เจี้ยว จิ้น
แปลไทย: เมื่อดวงจันทร์ผ่านจุดใกล้โลก จะอยู่ใกล้โลกมากกว่า
English: The Moon is closer to Earth when it passes perigee.
6. 远地点
Pinyin: yuǎndìdiǎn
อ่านว่า: เหยวี่ยนตี้เตี่ยน
แปลไทย: จุดไกลโลกที่สุดในวงโคจร
English: apogee
远地点与近地点的距离不同。
Pinyin: Yuǎndìdiǎn yǔ jìndìdiǎn de jùlí bùtóng.
อ่านว่า: เหยวี่ยนตี้เตี่ยน อวี่ จิ้นตี้เตี่ยน เตอะ จวี้หลี ปู้ถง
แปลไทย: ระยะของจุดไกลโลกกับจุดใกล้โลกแตกต่างกัน
English: The distances at apogee and perigee are different.
距离、凌晨、观测 (ระยะห่าง เช้ามืด และสังเกตการณ์)
ข่าวดาราศาสตร์มักบอก 距离 และเวลาที่ปรากฏการณ์ชัด เช่น 凌晨 แต่การอ่านเวลาอย่างเดียวไม่พอ ควรดูสถานที่ ทิศทาง อากาศ และคำแนะนำในการ 观测 ด้วย
เปิดดู: อ่านข้อมูลระยะ เวลา และการสังเกตจากข่าว
7. 距离
Pinyin: jùlí
อ่านว่า: จวี้หลี
แปลไทย: ระยะห่าง; ห่างจาก
English: distance; to be away from
月球与地球的距离不断变化。
Pinyin: Yuèqiú yǔ Dìqiú de jùlí búduàn biànhuà.
อ่านว่า: เยวี่ยฉิว อวี่ ตี้ฉิว เตอะ จวี้หลี ปู๋ตว้าน เปี้ยนฮว่า
แปลไทย: ระยะห่างระหว่างดวงจันทร์กับโลกเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอด
English: The distance between the Moon and Earth changes continuously.
8. 凌晨
Pinyin: língchén
อ่านว่า: หลิงเฉริน
แปลไทย: ช่วงหลังเที่ยงคืนถึงก่อนฟ้าสาง
English: before dawn; the small hours
天文台说凌晨两点最适合观测。
Pinyin: Tiānwéntái shuō língchén liǎng diǎn zuì shìhé guāncè.
อ่านว่า: เทียนเหวินไถ ซรัว หลิงเฉริน เหลี่ยง เตี่ยน จุ้ย ซรื่อเหอ กวานเช่อ
แปลไทย: หอดูดาวบอกว่าตีสองเหมาะกับการสังเกตการณ์ที่สุด
English: The observatory says 2 a.m. is the best time to observe.
9. 观测
Pinyin: guāncè
อ่านว่า: กวานเช่อ
แปลไทย: สังเกตและวัดผล
English: to observe; to monitor
我们可以用肉眼观测满月。
Pinyin: Wǒmen kěyǐ yòng ròuyǎn guāncè mǎnyuè.
อ่านว่า: หว่อเมิน เข่ออี่ ย่ง โร่วเหยี่ยน กวานเช่อ หม่านเยวี่ย
แปลไทย: เราสามารถสังเกตจันทร์เต็มดวงด้วยตาเปล่า
English: We can observe the full moon with the naked eye.
潮汐、水患 (น้ำขึ้นน้ำลงและภัยน้ำท่วม)
潮汐 หมายถึงน้ำขึ้นน้ำลง ส่วน 水患 คือภัยจากน้ำ เช่น น้ำท่วม คำสองคำนี้ไม่ใช่คำพ้องกัน และไม่ควรสรุปว่าซูเปอร์มูนจะก่อภัยพิบัติเพียงเพราะปรากฏใกล้กันในพาดหัวข่าว
เปิดดู: แยกปรากฏการณ์ธรรมชาติออกจากพาดหัวชวนกลัว
NASA ระบุว่าซูเปอร์มูนทำให้น้ำขึ้นสูงกว่าปกติได้บ้าง ขณะที่ หอดูดาวจื่อจินซาน สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน จัดกิจกรรมเพื่อคลายการเชื่อมโยงที่ไม่จำเป็นระหว่างซูเปอร์มูนกับภัยธรรมชาติ ดังนั้นเวลาอ่านข่าวควรแยก “ผลต่อระดับน้ำขึ้นน้ำลง” ออกจาก “ข้อกล่าวอ้างว่าจะเกิดภัยพิบัติ”
10. 潮汐
Pinyin: cháoxī
อ่านว่า: ฉราวซี
แปลไทย: น้ำขึ้นน้ำลง
English: tides
月球的引力会影响海洋潮汐。
Pinyin: Yuèqiú de yǐnlì huì yǐngxiǎng hǎiyáng cháoxī.
อ่านว่า: เยวี่ยฉิว เตอะ อิ่นลี่ ฮุ่ย อิ่งเสี่ยง ไห่หยาง ฉราวซี
แปลไทย: แรงโน้มถ่วงของดวงจันทร์ส่งผลต่อน้ำขึ้นน้ำลงในมหาสมุทร
English: The Moon’s gravity affects ocean tides.
11. 水患
Pinyin: shuǐhuàn
อ่านว่า: สรุ่ยฮว่าน
แปลไทย: ภัยจากน้ำ; อุทกภัย
English: flood disaster; water-related calamity
看到新闻标题时,不要马上把潮汐等同于水患。
Pinyin: Kàndào xīnwén biāotí shí, bú yào mǎshàng bǎ cháoxī děngtóng yú shuǐhuàn.
อ่านว่า: ค่านต้าว ซินเหวิน เปียวถี สรือ ปู๋ ย่าว หม่าซร่าง ป่า ฉราวซี เติ่งถง อวี๋ สรุ่ยฮว่าน
แปลไทย: เมื่อเห็นพาดหัวข่าว อย่ารีบถือว่าน้ำขึ้นน้ำลงเท่ากับภัยน้ำท่วม
English: When you see a headline, do not immediately equate tides with a flood disaster.
ประโยคสรุปสำหรับใช้จริง:
超级月亮是接近近地点的满月,看起来更大、更亮,但“超级月亮”不是正式的天文学术语。
Pinyin: Chāojí yuèliang shì jiējìn jìndìdiǎn de mǎnyuè, kàn qǐlái gèng dà, gèng liàng, dàn “chāojí yuèliang” bú shì zhèngshì de tiānwénxué shùyǔ.
อ่านว่า: ชราวจี๋ เยวี่ยเลียง ซรื่อ เจียจิ้น จิ้นตี้เตี่ยน เตอะ หม่านเยวี่ย ค่าน ฉี่ไหล เกิ้ง ต้า เกิ้ง เลี่ยง ต้าน “ชราวจี๋ เยวี่ยเลียง” ปู๋ ซรื่อ เจริ้งซรื่อ เตอะ เทียนเหวินเสวีย ซรู่อวี่
แปลไทย: ซูเปอร์มูนคือจันทร์เต็มดวงที่อยู่ใกล้จุดใกล้โลก จึงดูใหญ่และสว่างกว่า แต่ “ซูเปอร์มูน” ไม่ใช่ศัพท์ดาราศาสตร์ทางการ
English: A supermoon is a full moon near perigee, so it looks larger and brighter, but “supermoon” is not an official astronomical term.
เปิดฝึกเขียนอักษรจีน
ฝึกเขียนอักษรจีน 汉字练习
离
lí · อ่านว่า: หลี · ห่างจาก
คำจากบทนี้ 距离
จำนวนขีด: 10 ขีด
โครงสร้าง: โครงบนล่าง ด้านบนเป็นฝาครอบ 亠 (tóu / โถว / ฝาครอบ) ตรงกลางเป็นกากบาทในกรอบเปิดด้านบน ด้านล่างเป็นกรอบคล้ายประตูที่มีรูปสามเหลี่ยมเล็กอยู่ข้างใน
闻
wén · อ่านว่า เหวิน · ได้กลิ่น; ได้ยิน
คำจากบทนี้ 新闻
จำนวนขีด: 9 ขีด
โครงสร้าง: แบบล้อมสามด้าน — ภาค 门(mén / เหมิน / ประตู) ล้อมด้านบนและสองข้าง ข้างในเป็นรูปหู
度
dù · อ่านว่า ตู้ · องศา; ระดับ
คำจากบทนี้ 程度
จำนวนขีด: 9 ขีด
โครงสร้าง: แบบล้อมบน-ซ้าย — ภาค 广(guǎng / กว่าง / ภาคเพิงหรือกว้าง) ครอบด้านบนและซ้าย ส่วนในมีขีดนอนกับขีดตั้งสองขีดอยู่บน 又(yòu / โย่ว / อีก)
ลองทำ คัดอักษรแต่ละตัวลงกระดาษ 3 ครั้ง แล้วปิดกล่อง เขียนคำจากบทเรียนให้ครบจากความจำ เปิดกล่องอีกครั้งเพื่อตรวจตัวอักษรและจำนวนขีด

