เพลงจีน • สามก๊ก • ภาษาจีนเชิงประวัติศาสตร์
เพลง 《赤壁~大江东去~》 ซึ่งมักเรียกสั้น ๆ ว่า 《大江东去》 ขับร้องโดย 阿兰·达瓦卓玛 และใช้ประกอบภาพยนตร์ 《赤壁(下)》 บทเรียนนี้เก็บคำสำคัญจากบริบทเดิมมาจัดเป็นหมวด เพื่ออ่านภาพมหานที ผาแดง วีรบุรุษ และกาลเวลาที่ไม่ย้อนกลับ พร้อมตัวอย่างใหม่ทั้งหมดโดยไม่คัดเนื้อเพลง
คำศัพท์ที่ควรรู้ก่อนเรียน 预备词汇
(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)
คำเหล่านี้ช่วยให้อ่านบทเรียนได้ลื่นขึ้น ไม่ได้แทนคำอธิบายในแต่ละหัวข้อ
- 演唱 (yǎnchàng / เหยี่ยนชร่าง) ขับร้อง (to sing, to perform)
- 三国 (Sānguó / ซานกั๋ว) ยุคสามก๊ก (the Three Kingdoms)
- 故事 (gùshi / กู้ซรึ) เรื่องเล่า (story)
- 画面 (huàmiàn / ฮว่าเมี่ยน) ภาพ ฉาก (scene, image)
- 古城 (gǔchéng / กู่เฉริง) เมืองโบราณ (ancient city)
- 流传 (liúchuán / หลิวฉรวาน) สืบทอดต่อกันมา (to be passed down)
- 评价 (píngjià / ผิงเจี้ย) ประเมิน ตัดสิน (to judge, to evaluate)
- 充满 (chōngmǎn / ชรงหม่าน) เต็มไปด้วย (to be full of)
- 难得 (nándé / หนานเต๋อ) หาได้ยาก (rare, hard to come by)
- 实力 (shílì / สรือลี่) ฝีมือ ความสามารถจริง (real strength, ability)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
阿兰、赤壁、大江东去 (ศิลปิน ผาแดง และชื่อเพลง)
大江东去 แปลตรงตัวว่า “มหานทีไหลไปทางตะวันออก” และยังชวนให้นึกถึงวรรคเปิดของ 苏轼 ใน 《念奴娇·赤壁怀古》 ซึ่งเชื่อมภาพสายน้ำกับวีรบุรุษในอดีต
เปิดดู: ชื่อศิลปิน บริบทผาแดง และความหมายชื่อเพลง
赤壁 Chìbì (ชรื่อปี้) แปลว่า “ผาแดง” และเป็นชื่อที่เชื่อมโยงทั้งประวัติศาสตร์สามก๊กกับงานวรรณกรรมจีน ส่วน 阿兰 เป็นชื่อในวงการของ 阿兰·达瓦卓玛 ผู้ขับร้องเพลง 《赤壁~大江东去~》 คำว่า 大江东去 ยังปรากฏเป็นถ้อยคำคลาสสิกในบทเรียนกวีนิพนธ์ของจีนตามแหล่งอ้างอิงจาก กระทรวงศึกษาธิการจีน และ Tsinghua University Press
1. 阿兰
Pinyin: Ālán
อ่านว่า: อาหลาน
แปลไทย: อาหลาน (ชื่อศิลปิน)
English: Alan (artist’s stage name)
阿兰用中文演唱这首歌。
Pinyin: Ālán yòng Zhōngwén yǎnchàng zhè shǒu gē.
อ่านว่า: อาหลาน ย่ง จรงเหวิน เหยี่ยนชร่าง เจร้อ โสร่ว เกอ
แปลไทย: อาหลานขับร้องเพลงนี้เป็นภาษาจีน
English: Alan performs this song in Chinese.
2. 赤壁
Pinyin: Chìbì
อ่านว่า: ชรื่อปี้
แปลไทย: ผาแดง; ชื่อสถานที่และเหตุการณ์สำคัญในเรื่องสามก๊ก
English: Red Cliffs; a place and historic Three Kingdoms reference
赤壁常让人想起三国故事。
Pinyin: Chìbì cháng ràng rén xiǎngqǐ Sānguó gùshi.
อ่านว่า: ชรื่อปี้ ฉราง รั่ง เหริน เสี่ยงฉี่ ซานกั๋ว กู้ซรึ
แปลไทย: ผาแดงมักทำให้ผู้คนนึกถึงเรื่องราวสามก๊ก
English: Red Cliffs often reminds people of Three Kingdoms stories.
3. 大江东去
Pinyin: dàjiāng dōng qù
อ่านว่า: ต้าเจียง ตง ชวี่
แปลไทย: มหานทีไหลไปทางตะวันออก
English: the great river flows eastward
站在江边,我想到“大江东去”的画面。
Pinyin: Zhàn zài jiāngbiān, wǒ xiǎngdào “dàjiāng dōng qù” de huàmiàn.
อ่านว่า: จร้าน ไจ้ เจียงเปียน หว่อ เสี่ยงต้าว “ต้าเจียง ตง ชวี่” เตอะ ฮว่าเมี่ยน
แปลไทย: เมื่อยืนริมแม่น้ำ ฉันนึกถึงภาพ “มหานทีไหลไปทางตะวันออก”
English: Standing by the river, I picture “the great river flowing eastward.”
大江、浪花、千古、流年 (แม่น้ำ คลื่น และกาลเวลา)
กลุ่มคำนี้สร้างภาพ “ธรรมชาติเคลื่อนไป แต่เวลาของมนุษย์ผ่านไปแล้วไม่ย้อนกลับ” จึงพบได้บ่อยในเพลง บทกวี และงานเขียนเชิงประวัติศาสตร์
เปิดดู: 4 คำบรรยายสายน้ำและช่วงเวลา
4. 大江
Pinyin: dàjiāng
อ่านว่า: ต้าเจียง
แปลไทย: แม่น้ำสายใหญ่; มหานที
English: a great river; a mighty river
大江穿过这座古城。
Pinyin: Dàjiāng chuānguò zhè zuò gǔchéng.
อ่านว่า: ต้าเจียง ชรวานกั้ว เจร้อ จั้ว กู่เฉริง
แปลไทย: แม่น้ำสายใหญ่ไหลผ่านเมืองโบราณแห่งนี้
English: A great river passes through this ancient city.
5. 浪花
Pinyin: lànghuā
อ่านว่า: ล่างฮวา
แปลไทย: ฟองคลื่น; ละอองน้ำจากคลื่น
English: spray; foaming waves
船尾卷起白色的浪花。
Pinyin: Chuánwěi juǎnqǐ báisè de lànghuā.
อ่านว่า: ฉรวานเหว่ย เจวี่ยนฉี่ ไป๋เซ่อ เตอะ ล่างฮวา
แปลไทย: ท้ายเรือม้วนฟองคลื่นสีขาวขึ้นมา
English: White spray curls up behind the boat.
6. 千古
Pinyin: qiāngǔ
อ่านว่า: เชียนกู่
แปลไทย: ชั่วกาลนาน; ตลอดประวัติศาสตร์
English: through the ages; for eternity
这个故事流传千古。
Pinyin: Zhège gùshi liúchuán qiāngǔ.
อ่านว่า: เจร้อเกอะ กู้ซรึ หลิวฉรวาน เชียนกู่
แปลไทย: เรื่องนี้เล่าสืบต่อกันมาชั่วกาลนาน
English: This story has been passed down through the ages.
7. 流年
Pinyin: liúnián
อ่านว่า: หลิวเหนียน
แปลไทย: กาลเวลาที่ไหลผ่าน; ปีเดือนที่ผ่านไป
English: passing years; the flow of time
照片记录着逝去的流年。
Pinyin: Zhàopiàn jìlùzhe shìqù de liúnián.
อ่านว่า: จร้าวเพี่ยน จี้ลู่เจรอะ ซรื่อชวี่ เตอะ หลิวเหนียน
แปลไทย: ภาพถ่ายบันทึกกาลเวลาที่ล่วงผ่านไป
English: The photographs preserve the passing years.
英雄、江山、成败、豪情 (วีรบุรุษ แผ่นดิน และความสำเร็จ)
คำกลุ่มนี้ใช้เล่าเรื่องบุคคลกับบ้านเมือง โดยเฉพาะเมื่อมองย้อนประวัติศาสตร์ว่าใครคือวีรบุรุษ ใครสำเร็จหรือล้มเหลว และสิ่งใดหลงเหลืออยู่
เปิดดู: 4 คำเล่าผู้คน อำนาจ และความรู้สึกองอาจ
8. 英雄
Pinyin: yīngxióng
อ่านว่า: อิงสยง
แปลไทย: วีรบุรุษ; ผู้กล้า
English: hero; heroic figure
真正的英雄也会害怕。
Pinyin: Zhēnzhèng de yīngxióng yě huì hàipà.
อ่านว่า: เจรินเจริ้ง เตอะ อิงสยง เหย่ ฮุ่ย ไฮ่พ่า
แปลไทย: วีรบุรุษที่แท้จริงก็รู้สึกกลัวได้เช่นกัน
English: A true hero can feel afraid too.
9. 江山
Pinyin: jiāngshān
อ่านว่า: เจียงซราน
แปลไทย: แม่น้ำและภูเขา; แผ่นดินหรือบ้านเมือง
English: rivers and mountains; the realm or country
他们守护着这片江山。
Pinyin: Tāmen shǒuhùzhe zhè piàn jiāngshān.
อ่านว่า: ทาเมิ่น โสร่วฮู่เจรอะ เจร้อ เพี่ยน เจียงซราน
แปลไทย: พวกเขาปกป้องผืนแผ่นดินแห่งนี้
English: They guard this realm.
10. 成败
Pinyin: chéngbài
อ่านว่า: เฉริงไป้
แปลไทย: ความสำเร็จและความล้มเหลว
English: success and failure
不要只用成败评价一个人。
Pinyin: Búyào zhǐ yòng chéngbài píngjià yí ge rén.
อ่านว่า: ปู๋ย่าว จรื่อ ย่ง เฉริงไป้ ผิงเจี้ย อี๋ เกอะ เหริน
แปลไทย: อย่าตัดสินคนคนหนึ่งด้วยความสำเร็จหรือล้มเหลวเท่านั้น
English: Do not judge a person only by success or failure.
11. 豪情
Pinyin: háoqíng
อ่านว่า: หาวฉิง
แปลไทย: ความรู้สึกฮึกเหิมและองอาจ
English: heroic spirit; bold passion
这首曲子充满豪情。
Pinyin: Zhè shǒu qǔzi chōngmǎn háoqíng.
อ่านว่า: เจร้อ โสร่ว ฉวี่จึ ชรงหม่าน หาวฉิง
แปลไทย: บทเพลงนี้เต็มไปด้วยอารมณ์ฮึกเหิม
English: This musical piece is full of heroic spirit.
东风、机遇、故人、风流云散 (จังหวะและความเปลี่ยนแปลง)
จาก “ลมตะวันออก” ไปถึง “โอกาส” ภาษาจีนใช้ภาพธรรมชาติสื่อจังหวะที่เปลี่ยนสถานการณ์ได้ ส่วน 故人 และ 风流云散 พาไปสู่ความทรงจำถึงผู้คนที่เคยอยู่ร่วมกัน
เปิดดู: 4 คำเกี่ยวกับจังหวะ โอกาส และผู้คนที่แยกย้าย
12. 东风
Pinyin: dōngfēng
อ่านว่า: ตงเฟิง
แปลไทย: ลมตะวันออก
English: east wind
春天的东风吹过江面。
Pinyin: Chūntiān de dōngfēng chuīguò jiāngmiàn.
อ่านว่า: ชรุนเทียน เต่อ ตงเฟิง ชรุยกั้ว เจียงเมี่ยน
แปลไทย: ลมตะวันออกในฤดูใบไม้ผลิพัดผ่านผิวน้ำ
English: The spring east wind blows across the river.
13. 机遇
Pinyin: jīyù
อ่านว่า: จีอวี้
แปลไทย: โอกาส; จังหวะที่เหมาะสม
English: opportunity; favorable chance
他抓住了难得的机遇。
Pinyin: Tā zhuāzhù le nándé de jīyù.
อ่านว่า: ทา จรวาจรู้ เลอะ หนานเต๋อ เตอะ จีอวี้
แปลไทย: เขาคว้าโอกาสที่หาได้ยากไว้
English: He seized a rare opportunity.
14. 故人
Pinyin: gùrén
อ่านว่า: กู้เหริน
แปลไทย: เพื่อนเก่า; คนรู้จักในอดีต
English: an old friend; an acquaintance from the past
我在旧城遇见一位故人。
Pinyin: Wǒ zài jiùchéng yùjiàn yí wèi gùrén.
อ่านว่า: หว่อ ไจ้ จิ้วเฉริง อวี้เจี้ยน อี๋ เว่ย กู้เหริน
แปลไทย: ฉันพบเพื่อนเก่าคนหนึ่งในเมืองเก่า
English: I met an old friend in the old city.
15. 风流云散
Pinyin: fēngliú yúnsàn
อ่านว่า: เฟิงหลิว อวิ๋นซ่าน
แปลไทย: แยกย้ายกระจัดกระจายไปราวกับลมและเมฆ
English: to scatter like wind and clouds
昔日的伙伴早已风流云散。
Pinyin: Xīrì de huǒbàn zǎoyǐ fēngliú yúnsàn.
อ่านว่า: ซียรื่อ เตอะ หั่วป้าน เจ่าอี่ เฟิงหลิว อวิ๋นซ่าน
แปลไทย: สหายในวันวานแยกย้ายกันไปนานแล้ว
English: The companions of former days scattered long ago.
人道、多情、一时瑜亮、海阔天空、天涯 (คำเชิงวรรณกรรม)
คำชุดสุดท้ายต้องอ่านตามบริบท โดยเฉพาะ 人道 ในภาษาคลาสสิกอาจหมายถึง “ผู้คนกล่าวว่า” ไม่ใช่ 人道 ที่หมายถึงมนุษยธรรมหรือวิถีของมนุษย์เสมอไป
เปิดดู: 5 คำที่ควรแยกความหมายตามบริบท
16. 人道
Pinyin: rén dào / réndào
อ่านว่า: เหริน เต้า / เหรินเต้า
แปลไทย: ผู้คนกล่าวว่า (ภาษาเก่า); มนุษยธรรม/วิถีมนุษย์ (คำสมัยใหม่ตามบริบท)
English: people say (classical); humanity or humaneness (modern, context-dependent)
人道江南风景美。
Pinyin: Rén dào Jiāngnán fēngjǐng měi.
อ่านว่า: เหริน ต้าว เจียงหนาน เฟิงจิ่ง เหม่ย
แปลไทย: ผู้คนกล่าวว่าทิวทัศน์เจียงหนานงดงาม
English: People say the scenery of Jiangnan is beautiful.
17. 多情
Pinyin: duōqíng
อ่านว่า: ตัวฉิง
แปลไทย: เปี่ยมด้วยความรู้สึก; อ่อนไหวในความรัก
English: sentimental; deeply affectionate
她是个多情而细腻的人。
Pinyin: Tā shì ge duōqíng ér xìnì de rén.
อ่านว่า: ทา ซรื่อ เกอะ ตัวฉิง เอ๋อร์ ซี่นี่ เตอะ เหริน
แปลไทย: เธอเป็นคนเปี่ยมความรู้สึกและละเอียดอ่อน
English: She is sentimental and sensitive.
18. 一时瑜亮
Pinyin: yì shí Yú Liàng
อ่านว่า: อี้สรือ อวี๋ เลี่ยง
แปลไทย: ยอดคนร่วมยุคที่มีความสามารถสูสีกัน (อ้างถึงจิวยี่และจูกัดเหลียง)
English: two equally brilliant contemporaries or rivals
两位选手实力相当,堪称一时瑜亮。
Pinyin: Liǎng wèi xuǎnshǒu shílì xiāngdāng, kānchēng yì shí Yú Liàng.
อ่านว่า: เหลี่ยง เว่ย เสวี่ยนโสร่ว สรือลี่ เซียงตาง คานเชริง อี้สรือ อวี๋ เลี่ยง
แปลไทย: ผู้เข้าแข่งขันสองคนมีฝีมือสูสีกัน เรียกได้ว่าเป็นยอดคนร่วมยุค
English: The two contestants are evenly matched and can be called brilliant contemporaries.
19. 海阔天空
Pinyin: hǎikuò tiānkōng
อ่านว่า: ไห่คั่ว เทียนคง
แปลไทย: ทะเลกว้างฟ้าไกล; กว้างขวางเป็นอิสระ
English: boundless as the sea and sky; broad and unrestricted
走出小路,眼前顿时海阔天空。
Pinyin: Zǒuchū xiǎolù, yǎnqián dùnshí hǎikuò tiānkōng.
อ่านว่า: โจ่วชรู เสี่ยวลู่ เหยี่ยนเฉียน ตุ้นสรือ ไห่คั่ว เทียนคง
แปลไทย: เมื่อเดินพ้นทางเล็กออกมา เบื้องหน้าก็เปิดกว้างราวทะเลและท้องฟ้า
English: After leaving the narrow path, a boundless view suddenly opens ahead.
20. 天涯
Pinyin: tiānyá
อ่านว่า: เทียนหยา
แปลไทย: สุดขอบฟ้า; สถานที่ห่างไกล
English: the ends of the earth; a faraway place
即使远在天涯,我们也能联系。
Pinyin: Jíshǐ yuǎn zài tiānyá, wǒmen yě néng liánxì.
อ่านว่า: จี๋สรื่อ เหยวี่ยน ไจ้ เทียนหยา หว่อเมิน เหย่ เหนิง เหลียนซี่
แปลไทย: แม้อยู่ไกลสุดขอบฟ้า พวกเราก็ยังติดต่อกันได้
English: Even at the ends of the earth, we can stay in touch.
สรุป: อ่านชื่อเพลงจากภาพใหญ่ก่อน—สายน้ำ เวลา และวีรบุรุษ—แล้วค่อยแยกคำศัพท์ จะเข้าใจอารมณ์ได้โดยไม่ต้องคัดหรือท่องเนื้อเพลงทั้งหมด
小结 สรุปจำง่าย
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)
- 大江 (dàjiāng / ต้าเจียง / แม่น้ำสายใหญ่ มหานที) ภาพสายน้ำที่เปิดเรื่อง
- 浪花 (lànghuā / ล่างฮวา / ฟองคลื่น) ใช้บรรยายคลื่นและสายน้ำ
- 千古 (qiāngǔ / เชียนกู่ / ชั่วกาลนาน) ใช้กับเรื่องที่เล่าสืบต่อกันมา
- 流年 (liúnián / หลิวเหนียน / กาลเวลาที่ไหลผ่าน) คำเชิงวรรณกรรมเรื่องเวลา
- 英雄 (yīngxióng / อิงสยง / วีรบุรุษ ผู้กล้า) คำหลักเมื่อเล่าเรื่องประวัติศาสตร์
- 江山 (jiāngshān / เจียงซราน / แม่น้ำและภูเขา แผ่นดิน) ใช้หมายถึงบ้านเมือง
- 成败 (chéngbài / เฉริงไป้ / ความสำเร็จและความล้มเหลว) ใช้เมื่อมองย้อนผลของเรื่อง
- 东风 (dōngfēng / ตงเฟิง / ลมตะวันออก) ในเรื่องนี้สื่อถึงจังหวะที่เหมาะ
- 故人 (gùrén / กู้เหริน / เพื่อนเก่า คนรู้จักในอดีต) คำเชิงวรรณกรรม
- 天涯 (tiānyá / เทียนหยา / สุดขอบฟ้า ที่ห่างไกล) ใช้บอกระยะทางที่ไกลมาก
อ่านจากภาพใหญ่ก่อน: สายน้ำ 大江 → กาลเวลา 千古 → ผู้คน 英雄
เปิดฝึกเขียนอักษรจีน
ฝึกเขียนอักษรจีน 汉字练习
故
gù · อ่านว่า: กู้ · เหตุ; เรื่องเก่า
คำจากบทนี้ 故事
จำนวนขีด: 9 ขีด
โครงสร้าง: โครงซ้ายขวา ด้านซ้ายเป็น 古 (gǔ / กู่ / โบราณ) ด้านขวาเป็น 攵 (pū / พู / ส่วนประกอบตี)
历
lì · อ่านว่า ลี่ · ผ่าน; ประวัติ
คำจากบทนี้ 历史
จำนวนขีด: 4 ขีด
โครงสร้าง: แบบล้อมบน-ซ้าย — ภาคเพิงผา 厂(chǎng / ฉร่าง / ภาคเพิงผา) ล้อมด้านบนและด้านซ้าย ข้างในเป็น 力(lì / ลี่ / แรง)
古
gǔ · อ่านว่า กู่ · โบราณ / เก่าแก่
คำจากบทนี้ 古代
จำนวนขีด: 5 ขีด
โครงสร้าง: แบบบน-ล่าง — 十(shí / สรือ / สิบ) อยู่บน และ 口(kǒu / โข่ว / ปาก) อยู่ล่าง
ลองทำ คัดอักษรแต่ละตัวลงกระดาษ 3 ครั้ง แล้วปิดกล่อง เขียนคำจากบทเรียนให้ครบจากความจำ เปิดกล่องอีกครั้งเพื่อตรวจตัวอักษรและจำนวนขีด

