คำพูดสองประโยคอาจฟังน่าเชื่อแยกกัน แต่เมื่อวางคู่กันกลับเป็นจริงพร้อมกันไม่ได้
自相矛盾 หมายถึงอะไร? จากเรื่องหอกกับโล่สู่คำว่า “ขัดแย้งกันเอง”
自相矛盾 zì xiāng máo dùn ใช้บอกว่าคำพูด เหตุผล หรือการกระทำของคนเดียวกันขัดกันจนไม่อาจสอดคล้องได้ บทนี้สรุปเรื่องต้นทางจาก《韩非子》 ฝึกมองหาจุดขัดแย้ง และแยกความขัดแย้งจริงออกจากคำพูดที่กล่าวในคนละเงื่อนไข
คำศัพท์ที่ควรรู้ก่อนเรียน 预备词汇
(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)
คำเหล่านี้ช่วยให้อ่านบทเรียนได้ลื่นขึ้น ไม่ได้แทนคำอธิบายในแต่ละหัวข้อ
- 成语 (chéngyǔ / เฉริงอวี่) สำนวนจีน (idiom)
- 解释 (jiěshì / เจี่ยซรื่อ) คำอธิบาย อธิบาย (explanation; to explain)
- 互相 (hùxiāng / ฮู่เซียง) ซึ่งกันและกัน (each other)
- 冲突 (chōngtū / ชรงทู) ขัดกัน ความขัดแย้ง (conflict)
- 报告 (bàogào / เป้าก้าว) รายงาน (report)
- 数据 (shùjù / ซรู่จวี้) ข้อมูล (data)
- 结论 (jiélùn / เจี๋ยลุ่น) ข้อสรุป (conclusion)
- 是否 (shìfǒu / ซรื่อโฝ่ว) … หรือไม่ (whether)
- 说法 (shuōfǎ / ซรัวฝ่า) คำกล่าว วิธีพูด (statement; wording)
- 武器 (wǔqì / อู่ชี่) อาวุธ (weapon)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
汉字练习 (ฝึกเขียนอักษรจีน)
เลือกอักษรสำคัญ 5 ตัวจากบทนี้ ดูลำดับขีด แล้วกดลองเขียนบนจอได้
ฝึกเขียนอักษร 自
自
อ่านว่า จื้อ
ความหมาย: จาก, ตั้งแต่ (=自己 zìjǐ) ตัวเอง
ตัวอย่างการใช้
我自己来。
อ่านว่า หว่อ จื้อจี่ ไหล
แปลไทย: ฉันทำเอง (我 = ฉัน)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 前
前
อ่านว่า เฉียน
ความหมาย: หน้า; ก่อน
ตัวอย่างการใช้
往前走。
อ่านว่า หว่าง เฉียน โจ่ว
แปลไทย: เดินไปข้างหน้า
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 我
我
อ่านว่า หว่อ
ความหมาย: ฉัน; ผม; ดิฉัน
ตัวอย่างการใช้
我帮你。
อ่านว่า หว่อ ปาง หนี่
แปลไทย: ฉันช่วยคุณเอง
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 出
出
อ่านว่า ชรู
ความหมาย: ออก; เกิดขึ้นในคำประสม
ตัวอย่างการใช้
出口。
อ่านว่า ชรูโข่ว
แปลไทย: ทางออก
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 意
意
อ่านว่า อี้
ความหมาย: อักษรจากคำสำคัญในบทนี้ — อยู่ในคำ 注意力 — ความสนใจหรือสมาธิ
ตัวอย่างการใช้
我同意。
อ่านว่า หว่อ ถงอี้
แปลไทย: ฉันเห็นด้วย
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
成语意思 — ความหมายของ 自相矛盾
自相矛盾
Pinyin: zì xiāng máo dùn
อ่านว่า: จื้อ เซียง เหมา ตุ้น
แปลไทย: ขัดแย้งกันเอง; คำพูดหรือการกระทำไม่สอดคล้องกัน
English: self-contradictory; to contradict oneself
自相 หมายถึง “กันเอง” ส่วน 矛盾 เดิมคือ “หอกและโล่” เมื่อรวมกันจึงสื่อถึงสิ่งที่คนคนเดียวกล่าวหรือทำไว้ แต่กลับหักล้างกันเอง
ใช้กับอะไรได้บ้าง
ใช้ได้กับคำอธิบาย นโยบาย เหตุผล โฆษณา ข้อมูลในรายงาน หรือพฤติกรรมที่สวนทางกับสิ่งที่เคยประกาศไว้
典故故事 — เรื่องหอกกับโล่
เรื่องนี้พบใน《韩非子·难一》 เล่าว่าชายชาว 楚 ขายทั้งหอกและโล่ เขาโฆษณาโล่ว่าแข็งแกร่งจนไม่มีสิ่งใดแทงทะลุ จากนั้นกลับโฆษณาหอกว่าคมจนไม่มีสิ่งใดต้านได้
คำถามที่ทำให้ตอบไม่ได้
ผู้ฟังถามว่า “ถ้าใช้หอกของท่านแทงโล่ของท่าน จะเป็นอย่างไร” คนขายจึงตอบไม่ได้ เพราะคำกล่าวว่า “ไม่มีอะไรแทงโล่นี้ทะลุ” กับ “หอกนี้แทงทุกอย่างทะลุ” ไม่อาจเป็นจริงพร้อมกัน
จุดสำคัญไม่ใช่การพิสูจน์ว่าอาวุธชิ้นใดดีกว่า แต่คือการเผยให้เห็นว่าคำกล่าวสองชุดตั้งอยู่ร่วมกันไม่ได้ เรื่องสั้นนี้จึงกลายเป็นภาพจำของคำว่า 矛盾 และสำนวน 自相矛盾
逻辑要点 — อะไรจึงเรียกว่าขัดแย้ง
เงื่อนไขเดียวกัน แต่ข้อสรุปอยู่ร่วมกันไม่ได้
ถ้าคำกล่าว A และ B พูดถึงสิ่งเดียวกัน เวลาเดียวกัน และความหมายเดียวกัน แต่ไม่สามารถเป็นจริงพร้อมกันได้ จึงถือว่าขัดแย้ง
ต่างบริบท ไม่จำเป็นต้องขัดแย้ง
“วันนี้ร้านปิด” กับ “พรุ่งนี้ร้านเปิด” ไม่ขัดแย้ง เพราะเวลาไม่เหมือนกัน เช่นเดียวกับการเปลี่ยนความเห็นหลังได้รับข้อมูลใหม่ หากอธิบายเหตุผลชัดก็ไม่จำเป็นต้องเป็น 自相矛盾
วิธีตรวจเร็ว: ถามว่าใครพูด เรื่องเดียวกันหรือไม่ เวลาและเงื่อนไขเดียวกันหรือไม่ และสองข้อความเป็นจริงพร้อมกันได้หรือไม่
现代用法 — ใช้ 自相矛盾 อย่างไร
ชี้ว่าคำอธิบายไม่สอดคล้องกัน
他的两个解释互相冲突,听起来有些自相矛盾。
Pinyin: Tā de liǎng ge jiěshì hùxiāng chōngtū, tīng qǐlái yǒuxiē zì xiāng máo dùn.
อ่านว่า: ทา เต่อ เหลี่ยง เกอะ เจี่ยซรื่อ ฮู่เซียง ชรงทู ทิง ฉี่ไหล โหย่วเซีย จื้อ เซียง เหมา ตุ้น
แปลไทย: คำอธิบายสองแบบของเขาขัดกัน ฟังดูขัดแย้งกันเองอยู่บ้าง
English: His two explanations conflict and sound somewhat self-contradictory.
ตรวจรายงานก่อนส่ง
提交报告前,请检查数据和结论是否自相矛盾。
Pinyin: Tíjiāo bàogào qián, qǐng jiǎnchá shùjù hé jiélùn shìfǒu zì xiāng máo dùn.
อ่านว่า: ถีเจียว เป้าก้าว เฉียน ฉิ่ง เจี่ยนฉรา ซรู่จวี้ เหอ เจี๋ยลุ่น ซรื่อโฝ่ว จื้อ เซียง เหมา ตุ้น
แปลไทย: ก่อนส่งรายงาน โปรดตรวจว่าข้อมูลกับข้อสรุปขัดแย้งกันเองหรือไม่
English: Before submitting the report, check whether the data and conclusion contradict each other.
น้ำเสียง: เป็นคำวิจารณ์เหตุผลที่ค่อนข้างตรง ควรชี้ให้เห็นข้อความที่ขัดกันอย่างเฉพาะเจาะจง แทนการกล่าวลอย ๆ ว่าอีกฝ่าย “ไม่มีเหตุผล”
核心词语 — คำหลักที่เกี่ยวข้อง
自相矛盾
Pinyin: zì xiāng máo dùn
อ่านว่า: จื้อ เซียง เหมา ตุ้น
แปลไทย: ขัดแย้งกันเอง
English: self-contradictory
这个说法前后自相矛盾。
Pinyin: Zhège shuōfǎ qiánhòu zì xiāng máo dùn.
อ่านว่า: เจ้อเกอะ ซรัวฝ่า เฉียนโฮ่ว จื้อ เซียง เหมา ตุ้น
แปลไทย: คำกล่าวนี้ขัดแย้งกันเองระหว่างตอนต้นกับตอนท้าย
English: This statement contradicts itself from beginning to end.
矛
Pinyin: máo
อ่านว่า: เหมา
แปลไทย: หอก
English: spear
古代的矛是一种进攻武器。
Pinyin: Gǔdài de máo shì yì zhǒng jìngōng wǔqì.
อ่านว่า: กู่ไต้ เตอะ เหมา ซรื่อ อี้ จร่ง จิ้นกง อู่ชี่
แปลไทย: หอกในสมัยโบราณเป็นอาวุธสำหรับโจมตีชนิดหนึ่ง
English: In ancient times, the spear was a type of offensive weapon.
盾
Pinyin: dùn
อ่านว่า: ตุ้น
แปลไทย: โล่
English: shield
士兵用盾保护身体。
Pinyin: Shìbīng yòng dùn bǎohù shēntǐ.
อ่านว่า: ซรื่อปิง ย่ง ตุ้น เป่าฮู่ เซรินถี่
แปลไทย: ทหารใช้โล่ป้องกันร่างกาย
English: Soldiers use shields to protect their bodies.
前后不一
Pinyin: qiánhòu bù yī
อ่านว่า: เฉียนโฮ่ว ปู้ อี
แปลไทย: ก่อนหลังไม่ตรงกัน
English: inconsistent from one point to another
他的回答前后不一,需要再确认。
Pinyin: Tā de huídá qiánhòu bù yī, xūyào zài quèrèn.
อ่านว่า: ทา เต่อ หุยต๋า เฉียนโฮ่ว ปู้ อี ซวีเย่า จ้าย เชวี่ยเริ่น
แปลไทย: คำตอบของเขาก่อนหลังไม่ตรงกัน จึงต้องตรวจสอบอีกครั้ง
English: His answers are inconsistent and need to be checked again.
逻辑
Pinyin: luójí
อ่านว่า: หลัวจี๋
แปลไทย: ตรรกะ; ลำดับเหตุผล
English: logic
这篇文章的逻辑很清楚。
Pinyin: Zhè piān wénzhāng de luójí hěn qīngchu.
อ่านว่า: เจร้อ เพียน เหวินจราง เต่อ หลัวจี๋ เหิ่น ชิงฉู่
แปลไทย: ลำดับเหตุผลของบทความนี้ชัดเจนมาก
English: The logic of this article is very clear.
一致
Pinyin: yízhì
อ่านว่า: อี๋จรื้อ
แปลไทย: สอดคล้องกัน; ตรงกัน
English: consistent; in agreement
行动应该和承诺保持一致。
Pinyin: Xíngdòng yīnggāi hé chéngnuò bǎochí yízhì.
อ่านว่า: สิงต้ง อิงกาย เหอ เฉริงนั่ว เป่าฉือ อี๋จรื้อ
แปลไทย: การกระทำควรสอดคล้องกับคำมั่น
English: Actions should remain consistent with promises.
近义辨析 — แยกคำที่ใกล้เคียง
自相矛盾
เน้นคำพูดหรือการกระทำของฝ่ายเดียวกันหักล้างกันเอง
前后不一
qiánhòu bù yī — เฉียนโฮ่ว ปู้ อี เน้นสิ่งที่พูดหรือทำต่างกันในช่วงก่อนกับหลัง อาจเกิดจากการเปลี่ยนใจและไม่จำเป็นต้องเป็นข้อขัดแย้งทางตรรกะเสมอไป
出尔反尔
chū ěr fǎn ěr — ชู เอ่อร์ ฝ่าน เอ่อร์ เน้นกลับคำหรือไม่รักษาคำพูด เป็นการวิจารณ์ความน่าเชื่อถือมากกว่าความสัมพันธ์ทางตรรกะ
จำง่าย: เหตุผลหักล้างกันเอง = 自相矛盾; ก่อนหลังไม่เหมือนกัน = 前后不一; กลับคำหรือผิดคำพูด = 出尔反尔
自我检查 — แบบฝึกท้ายบท
- 自相矛盾 อ่านว่าอย่างไรและหมายถึงอะไร
- เหตุใดคำโฆษณาหอกกับโล่จึงเป็นจริงพร้อมกันไม่ได้
- ข้อความที่พูดต่างเวลากันถือว่าขัดแย้งเสมอหรือไม่
- แต่งประโยคเกี่ยวกับข้อมูลกับข้อสรุปที่ไม่ตรงกันหนึ่งประโยค
กดดูแนวคำตอบ
- zì xiāng máo dùn — จื้อ เซียง เหมา ตุ้น; ขัดแย้งกันเอง
- เพราะโล่ที่ไม่มีสิ่งใดแทงทะลุกับหอกที่แทงทุกสิ่งทะลุไม่อาจอยู่ร่วมกันภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน
- ไม่ ต้องดูว่าเวลาและเงื่อนไขเดียวกันหรือไม่
- เช่น 数据和结论自相矛盾,需要重新检查。
小结 สรุปจำง่าย
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)
- 自相矛盾 (zì xiāng máo dùn / จื้อ เซียง หมาว ตุ้น / ขัดแย้งกันเอง) คำพูดหรือการกระทำของคนเดียวกันหักล้างกัน
- 矛盾 (máodùn / หมาวตุ้น / ความขัดแย้ง (เดิมคือหอกกับโล่)) คำนี้ใช้เดี่ยว ๆ ได้บ่อยมาก
- 前后不一 (qiánhòu bù yī / เฉียนโฮ่ว ปู้ อี / ก่อนหลังไม่ตรงกัน) อาจแค่เปลี่ยนใจ ไม่ใช่ขัดตรรกะเสมอไป
- 出尔反尔 (chū ěr fǎn ěr / ชรู เอ่อร์ ฝ่าน เอ่อร์ / กลับคำ ไม่รักษาคำพูด) วิจารณ์ความน่าเชื่อถือ
- 逻辑 (luójí / หลัวจี๋ / ตรรกะ ลำดับเหตุผล) ใช้ชมหรือติงานเขียน
- 一致 (yízhì / อี๋จรื้อ / สอดคล้องกัน ตรงกัน) ตรงข้ามกับความขัดแย้ง
- 互相冲突 (hùxiāng chōngtū / ฮู่เซียง ชรงทู / ขัดกันเอง) ใช้กับคำอธิบายสองแบบ
- 是否自相矛盾 (shìfǒu zì xiāng máo dùn / ซรื่อโฝ่ว จื้อ เซียง หมาว ตุ้น / ขัดแย้งกันเองหรือไม่) 是否 ใช้ถามแบบภาษาเขียน
แยกให้ออก: เหตุผลหักล้างกันเอง = 自相矛盾 · ก่อนหลังไม่เหมือนกัน = 前后不一 · กลับคำ = 出尔反尔

