เมื่อสิ่งที่ทำเสร็จดีอยู่แล้ว การเติมเพิ่มโดยไม่จำเป็นอาจทำให้ผลลัพธ์แย่ลง
画蛇添足 หมายถึงอะไร? เข้าใจสำนวน “วาดงูเติมขา” และใช้ให้ถูก
画蛇添足 huà shé tiān zú แปลตรงตัวว่า “วาดงูแล้วเติมขา” ใช้ตำหนิการทำเกินความจำเป็นจนเรื่องที่ควรสำเร็จกลับเสียหาย บทนี้สรุปนิทานจาก《战国策》แบบกระชับ แยกคำสำคัญ และฝึกใช้สำนวนกับสถานการณ์จริง
คำศัพท์ที่ควรรู้ก่อนเรียน 预备词汇
(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)
คำเหล่านี้ช่วยให้อ่านบทเรียนได้ลื่นขึ้น ไม่ได้แทนคำอธิบายในแต่ละหัวข้อ
- 成语 (chéngyǔ / เฉริงอวี่) สำนวนจีน (idiom)
- 报告 (bàogào / เป้าก้าว) รายงาน (report)
- 说明 (shuōmíng / ซรัวหมิง) คำอธิบาย อธิบาย (explanation; to explain)
- 详细 (xiángxì / เสียงซี่) ละเอียด (detailed)
- 其实 (qíshí / ฉีสรือ) ที่จริงแล้ว (actually)
- 设计 (shèjì / เซ่อรจี้) การออกแบบ (design)
- 完成 (wánchéng / หวานเฉริง) ทำเสร็จ (to complete)
- 反而 (fǎn'ér / ฝ่านเอ๋อร์) กลับ … เสียอีก (on the contrary)
- 修改 (xiūgǎi / ซิวไก่) แก้ไข (to revise)
- 内容 (nèiróng / เน่ยหรง) เนื้อหา (content)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
汉字练习 (ฝึกเขียนอักษรจีน)
เลือกอักษรสำคัญ 5 ตัวจากบทนี้ ดูลำดับขีด แล้วกดลองเขียนบนจอได้
ฝึกเขียนอักษร 足
足
อ่านว่า จู๋
ความหมาย: เท้า; เพียงพอ
ตัวอย่างการใช้
知足常乐。
อ่านว่า จรือ จู๋ ฉราง เล่อ
แปลไทย: รู้จักพอก็เป็นสุขเสมอ (知足 = รู้จักพอ)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 成
成
อ่านว่า เฉริง
ความหมาย: กลายเป็น; สำเร็จ; เป็นผล
ตัวอย่างการใช้
祝你成功!
อ่านว่า จรู้ หนี่ เฉริงกง
แปลไทย: ขอให้ประสบความสำเร็จ! (祝 = ขออวยพรให้, 成功 = สำเร็จ)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 我
我
อ่านว่า หว่อ
ความหมาย: ฉัน; ผม; ดิฉัน
ตัวอย่างการใช้
我帮你。
อ่านว่า หว่อ ปาง หนี่
แปลไทย: ฉันช่วยคุณเอง
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 意
意
อ่านว่า อี้
ความหมาย: อักษรจากคำสำคัญในบทนี้ — อยู่ในคำ 注意力 — ความสนใจหรือสมาธิ
ตัวอย่างการใช้
我同意。
อ่านว่า หว่อ ถงอี้
แปลไทย: ฉันเห็นด้วย
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 文
文
อ่านว่า เหวิน
ความหมาย: แซ่เหวิน
ตัวอย่างการใช้
请说中文。
อ่านว่า ฉิ่ง ซรัว จรงเหวิน
แปลไทย: กรุณาพูดภาษาจีน (请 = กรุณา)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
成语意思 — ความหมายของ 画蛇添足
画蛇添足
Pinyin: huà shé tiān zú
อ่านว่า: ฮว่า เสอร เทียน จู๋
แปลไทย: ทำสิ่งเกินจำเป็นจนกลับเสียเรื่อง
English: to spoil something by adding something unnecessary
สำนวนนี้เป็นคำเชิงลบ ไม่ได้หมายถึงเพียง “ทำเพิ่ม” แต่เน้นว่าการเติมสิ่งที่ไม่จำเป็นทำให้ผลงานเสียความพอดี เสียเวลา หรือถึงขั้นทำให้ผลลัพธ์ที่ได้มาแล้วหลุดมือ
จำภาพเดียวก็เข้าใจ
งูไม่มีขา ภาพงูที่เสร็จแล้วจึงไม่ต้องเติมอะไรอีก การเติมขาไม่ได้ทำให้ภาพดีขึ้น แต่กลับทำให้ไม่ใช่งูและทำให้ผู้วาดแพ้การแข่งขัน
故事梗概 — นิทานฉบับกระชับ
เรื่องนี้มาจาก《战国策·齐策二》 ผู้ทำพิธีในรัฐฉู่มอบสุราหนึ่งจอกให้เหล่าผู้ติดตาม แต่สุราไม่พอแบ่งทุกคน พวกเขาจึงตกลงแข่งวาดงูบนพื้น ผู้ที่วาดเสร็จก่อนจะได้ดื่ม
ชนะแล้ว แต่ยังไม่ยอมหยุด
ชายคนหนึ่งวาดเสร็จก่อน เขาถือจอกสุราไว้และเห็นว่าคนอื่นยังวาดไม่เสร็จ จึงโอ้อวดว่าตนยังมีเวลาเติมขาให้งู ระหว่างที่เขากำลังวาด อีกคนก็วาดงูเสร็จและแย่งสุราไป พร้อมบอกว่า “เดิมทีงูไม่มีขา ท่านจะเติมขาให้มันได้อย่างไร”
ผู้ที่เติมขาจึงสูญเสียสุราซึ่งควรเป็นของตน เรื่องนี้เดิมถูกใช้เป็นอุปมาเตือนแม่ทัพ 楚 ชื่อ 昭阳 ว่า เมื่อได้รับชัยชนะและชื่อเสียงเพียงพอแล้ว การเดินหน้ารบต่ออาจเพิ่มความเสี่ยงโดยไม่เพิ่มประโยชน์ เขาจึงยกทัพกลับ
แก่นของเรื่อง: ความสามารถไม่ได้อยู่ที่ทำได้มากที่สุดเสมอ แต่อยู่ที่รู้ว่าอะไรจำเป็นและควรหยุดเมื่อใด
核心启示 — บทเรียนที่นำไปใช้ได้
1. งานที่ดีต้องรู้จักพอดี
ก่อนเติมรายละเอียด ให้ถามว่าสิ่งนั้นช่วยเป้าหมายจริงหรือเพียงทำให้งานยาวและซับซ้อนขึ้น
2. อย่าให้อีโก้แย่งผลสำเร็จ
ตัวละครไม่ได้แพ้เพราะวาดช้า แต่แพ้เพราะต้องการอวดว่าตนเหนือกว่า จนละเลยกติกาและเป้าหมายเดิม
3. หยุดเมื่อคุณค่าที่เพิ่มต่ำกว่าความเสี่ยง
งานเขียน งานออกแบบ และการตัดสินใจล้วนมีจุดที่การแก้เพิ่มอาจสร้างข้อผิดพลาดมากกว่าคุณค่า
现代用法 — ใช้ 画蛇添足 อย่างไร
เตือนว่าไม่ต้องเติมแล้ว
报告已经很清楚,不必再画蛇添足。
Pinyin: Bàogào yǐjīng hěn qīngchu, búbì zài huà shé tiān zú.
อ่านว่า: เป้าก้าว อี่จิง เหิ่น ชิงฉู่ ปู๋ปี้ จ้าย ฮว่า เสอร เทียน จู๋
แปลไทย: รายงานชัดเจนอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องเติมสิ่งเกินความจำเป็นอีก
English: The report is already clear; there is no need to add anything superfluous.
ชี้ว่าคำอธิบายส่วนเกินทำให้งานเสีย
这个说明看似详细,其实有点画蛇添足。
Pinyin: Zhège shuōmíng kànsì xiángxì, qíshí yǒudiǎn huà shé tiān zú.
อ่านว่า: เจ้อเกอะ ซรัวหมิง คั่นซื่อ เสียงซี่ ฉีสรือ โหย่วเตี่ยน ฮว่า เสอร เทียน จู๋
แปลไทย: คำอธิบายนี้ดูเหมือนละเอียด แต่จริง ๆ แล้วมีส่วนที่เกินจำเป็นอยู่บ้าง
English: This explanation looks detailed, but some of it is actually unnecessary.
น้ำเสียง: คำนี้เป็นการวิจารณ์ ควรใช้กับงานหรือการกระทำให้ชัด แทนการตัดสินตัวบุคคลโดยตรง
核心词语 — คำหลักที่เกี่ยวข้อง
画蛇添足
Pinyin: huà shé tiān zú
อ่านว่า: ฮว่า เสอร เทียน จู๋
แปลไทย: ทำเกินจำเป็นจนเสียเรื่อง
English: to ruin something by adding the unnecessary
设计已经完成,再加图案反而画蛇添足。
Pinyin: Shèjì yǐjīng wánchéng, zài jiā tú’àn fǎn’ér huà shé tiān zú.
อ่านว่า: เซ่อรจี้ อี่จิง หวานเฉริง จ้าย เจีย ถูอั้น ฝ่านเอ๋อร์ ฮว่า เสอร เทียน จู๋
แปลไทย: แบบเสร็จสมบูรณ์แล้ว หากเพิ่มลวดลายอีกกลับจะเกินจำเป็น
English: The design is complete; adding another pattern would only spoil it.
多余
Pinyin: duōyú
อ่านว่า: ตัวอวี๋
แปลไทย: เกินความจำเป็น; ส่วนเกิน
English: unnecessary; superfluous
这句话有点多余,可以删掉。
Pinyin: Zhè jù huà yǒudiǎn duōyú, kěyǐ shāndiào.
อ่านว่า: เจร้อ จวี้ ฮว่า โหย่วเตี่ยน ตัวอวี๋ เข่ออี่ ซรานเตี้ยว
แปลไทย: ประโยคนี้ค่อนข้างเกินจำเป็น ลบออกได้
English: This sentence is somewhat unnecessary and can be deleted.
适可而止
Pinyin: shì kě ér zhǐ
อ่านว่า: ซรื่อ เข่อ เอ๋อร์ จรื่อ
แปลไทย: รู้จักหยุดเมื่อพอเหมาะ
English: to know when to stop
修改文章也要适可而止。
Pinyin: Xiūgǎi wénzhāng yě yào shì kě ér zhǐ.
อ่านว่า: ซิวก่าย เหวินจราง เหย่ เย่า ซรื่อ เข่อ เอ๋อร์ จรื่อ
แปลไทย: การแก้บทความก็ต้องรู้จักหยุดเมื่อพอเหมาะ
English: Even when revising an article, you need to know when to stop.
弄巧成拙
Pinyin: nòng qiǎo chéng zhuō
อ่านว่า: น่ง เฉี่ยว เฉริง จรัว
แปลไทย: ตั้งใจอวดฝีมือแต่กลับทำให้เสียเรื่อง
English: to outsmart oneself and make matters worse
他想让内容更精彩,结果弄巧成拙。
Pinyin: Tā xiǎng ràng nèiróng gèng jīngcǎi, jiéguǒ nòng qiǎo chéng zhuō.
อ่านว่า: ทา เสี่ยง รั่ง เน่ยหรง เกิ้ง จิงไฉ่ เจี๋ยกั่ว น่ง เฉี่ยว เฉริง จรัว
แปลไทย: เขาอยากทำให้เนื้อหาน่าสนใจขึ้น แต่ผลกลับทำให้แย่กว่าเดิม
English: He tried to make the content more engaging but ended up making it worse.
简洁
Pinyin: jiǎnjié
อ่านว่า: เจี่ยนเจี๋ย
แปลไทย: กระชับและชัดเจน
English: concise and clear
好的表达应该简洁有力。
Pinyin: Hǎo de biǎodá yīnggāi jiǎnjié yǒulì.
อ่านว่า: ห่าว เตอะ เปี่ยวต๋า อิงกาย เจี่ยนเจี๋ย โหย่วลี่
แปลไทย: การสื่อสารที่ดีควรกระชับและมีพลัง
English: Good communication should be concise and forceful.
必要
Pinyin: bìyào
อ่านว่า: ปี้เย่า
แปลไทย: จำเป็น
English: necessary; essential
先判断这一步是否必要。
Pinyin: Xiān pànduàn zhè yí bù shìfǒu bìyào.
อ่านว่า: เซียน พั่นต้วน เจร้อ อี๋ ปู้ ซรื่อโฝ่ว ปี้เย่า
แปลไทย: ก่อนอื่นให้ตัดสินว่าขั้นตอนนี้จำเป็นหรือไม่
English: First decide whether this step is necessary.
近义辨析 — แยกคำที่ความหมายใกล้กัน
画蛇添足
เน้นเติมสิ่งไม่จำเป็น จนผลงานที่เดิมดีหรือเสร็จแล้วกลับเสียหาย
多此一举
duō cǐ yì jǔ — ตัว ฉื่อ อี้ จวี่ เน้นทำสิ่งที่ไม่จำเป็นหรือซ้ำซ้อน อาจเสียแรงเปล่า แต่ไม่จำเป็นต้องทำให้ผลลัพธ์พังเสมอไป
弄巧成拙
nòng qiǎo chéng zhuō — น่ง เฉี่ยว เฉิง จัว เน้นพยายามแสดงความเก่งหรือทำให้ดีขึ้น แต่กลับผิดพลาดและได้ผลตรงข้าม
จำง่าย: เติมเกินจนเสีย = 画蛇添足; ทำสิ่งไม่จำเป็น = 多此一举; อยากทำให้เก่งแต่กลับพลาด = 弄巧成拙
自我检查 — แบบฝึกท้ายบท
- 画蛇添足 อ่านว่าอย่างไรและหมายถึงอะไร
- เหตุใดผู้วาดงูคนแรกจึงเสียสุรา
- 画蛇添足 ต่างจาก 多此一举 ตรงไหน
- แต่งประโยคเตือนเรื่องการแก้งานเกินจำเป็นหนึ่งประโยค
กดดูแนวคำตอบ
- huà shé tiān zú — ฮว่า เสอ เทียน จู๋; ทำเกินจำเป็นจนเสียเรื่อง
- เพราะเขาเติมขาให้งูเพื่อโอ้อวด จนอีกคนวาดเสร็จและได้สุราไป
- 画蛇添足 เน้นว่าส่วนเกินทำให้ผลลัพธ์เสีย ส่วน 多此一举 เน้นการกระทำที่ไม่จำเป็น
- เช่น 文章已经够清楚了,别再画蛇添足。
小结 สรุปจำง่าย
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)
- 画蛇添足 (huà shé tiān zú / ฮว่า เสอร เทียน จู๋ / ทำเกินจำเป็นจนเสียเรื่อง) ส่วนเกินทำให้ผลงานเสีย
- 多余 (duōyú / ตัวอวี๋ / เกินความจำเป็น) ใช้กับคำพูดหรือขั้นตอนที่ตัดได้
- 适可而止 (shì kě ér zhǐ / ซรื่อ เข่อ เอ๋อร์ จรื่อ / รู้จักหยุดเมื่อพอเหมาะ) ใช้เตือนให้หยุด
- 弄巧成拙 (nòng qiǎo chéng zhuō / น่ง เฉี่ยว เฉริง จรัว / อวดฝีมือแต่กลับเสียเรื่อง) ตั้งใจให้ดีขึ้นแต่ผลตรงข้าม
- 简洁 (jiǎnjié / เจี่ยนเจี๋ย / กระชับ ชัดเจน) คำชมงานเขียนและการพูด
- 必要 (bìyào / ปี้ย่าว / จำเป็น) ถามก่อนว่าขั้นตอนนี้จำเป็นไหม
- 多此一举 (duō cǐ yì jǔ / ตัว ฉื่อ อี้ จวี่ / ทำสิ่งที่ไม่จำเป็น) เสียแรงเปล่า แต่ไม่ถึงกับพัง
- 不必再画蛇添足 (búbì zài huà shé tiān zú / ปู๋ปี้ ไจ้ ฮว่า เสอร เทียน จู๋ / ไม่ต้องเติมอะไรเกินอีก) 不必再 ใช้บอกว่าพอแล้ว
แยกให้ออก: เติมเกินจนเสีย = 画蛇添足 · ทำสิ่งไม่จำเป็น = 多此一举 · อยากเก่งแต่พลาด = 弄巧成拙

