ภาษาไทยใช้คำว่า “วัน” ได้ทั้งการบอกระยะเวลาและวันที่ แต่ภาษาจีนต้องเลือกระหว่าง 天 ( — เทียน) กับ 日 ( — รื่อ) ตามบริบท บทนี้พาแยกสองคำนี้จากประโยคจริง เพื่อไม่เผลอใช้ 日 แทน 天 ทุกครั้งที่เห็นคำว่า “วัน”
เรียนจบแล้วคุณจะ: บอกวันนี้ พรุ่งนี้ จำนวนวัน และวันที่ได้ถูก แยกภาษาพูดออกจากภาษาทางการ และเข้าใจคำประสมอย่าง 天空、天气、白天、日期、生日 และ 日记
预备词汇 (คำศัพท์จำเป็นก่อนเรียน)
จำเพียงห้าคำนี้ก่อน แล้วการอ่านสูตรในบทจะง่ายขึ้น
- 日期 (รื่อชี) — วันที่; date
- 天数 (เทียนซู่) — จำนวนวัน; number of days
- 口语 (โข่วอวี่) — ภาษาพูด; spoken language
- 书面语 (ซูเมี่ยนอวี่) — ภาษาเขียน; written language
- 预报 (อวี้เป้า) — พยากรณ์; forecast
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
核心区别 (ความต่างหลัก)
天 ใช้กว้างในภาษาพูด: ท้องฟ้า สภาพของวัน หนึ่งวัน หรือจำนวนวัน ส่วน 日 เดิมมีความหมายว่า “ดวงอาทิตย์/วัน” และมักปรากฏในวันที่ ปฏิทิน ภาษาเขียน และคำประสมที่เป็นหน่วยศัพท์ตายตัว
เปิดดู: เลือก 天 หรือ 日 ด้วยคำถามสามข้อ
- กำลังนับว่ากี่วันหรือไม่? ใช้ 天 เช่น 三天 (สามวัน)
- กำลังเขียนวันที่หรือคำทางการหรือไม่? มักใช้ 日 เช่น 十月三日 (วันที่ 3 ตุลาคม)
- เป็นคำประสมตายตัวหรือไม่? ต้องจำตามคำ เช่น 天气 (อากาศ), 生日 (วันเกิด), 日记 (บันทึกประจำวัน)
今天是十月三日。
Pinyin: Jīntiān shì shíyuè sān rì.
อ่านว่า: จินเทียน ซรื่อ สือเยว่ ซาน รื่อ
แปลไทย: วันนี้คือวันที่ 3 ตุลาคม
English: Today is October 3.
วิเคราะห์: 今天 ใช้ 天 เพราะหมายถึง “วันนี้” ในภาษาทั่วไป ส่วน 三日 ใช้ 日 เพราะเป็นส่วนของรูปแบบวันที่
说时间 (การบอกวันและระยะเวลา)
ถ้าความหมายคือ “กี่วัน” ให้คิดถึง 天 ก่อน แต่ถ้าเป็นวันที่ในเอกสาร ป้ายประกาศ หรือรูปแบบเดือน–วัน มักใช้ 日
เปิดดู: ใช้ 天 กับจำนวนวัน วันนี้ พรุ่งนี้ และทุกวัน
- 今天 jīntiān (จินเทียน) — วันนี้; today
- 明天 míngtiān (หมิงเทียน) — พรุ่งนี้; tomorrow
- 昨天 zuótiān (จั๋วเทียน) — เมื่อวาน; yesterday
- 每天 měitiān (เหม่ยเทียน) — ทุกวัน; every day
- 三天 sān tiān (ซาน เทียน) — สามวัน; three days
我学了三天中文。
Pinyin: Wǒ xué le sān tiān Zhōngwén.
อ่านว่า: หว่อ เสวีย เลอะ ซาน เทียน จรงเหวิน
แปลไทย: ฉันเรียนภาษาจีนมาสามวันแล้ว
English: I have studied Chinese for three days.
เปิดดู: ใช้ 日 ในวันที่และภาษาเขียน
รูปวันที่มาตรฐานคือ 年 + 月 + 日 เช่น 2026年10月3日 ส่วน 号 ( — ฮ่าว) ใช้แทน 日 ได้บ่อยในภาษาพูดเมื่อบอกวันที่
会议日期是十月三日,口语也可以说十月三号。
Pinyin: Huìyì rìqī shì shíyuè sān rì, kǒuyǔ yě kěyǐ shuō shíyuè sān hào.
อ่านว่า: ฮุ่ยอี้ รื่อชี ซรื่อ สือเยว่ ซาน รื่อ โข่วอวี่ เหย่ เข่ออี่ ซรัว สือเยว่ ซาน ฮ่าว
แปลไทย: วันที่ประชุมคือวันที่ 3 ตุลาคม ในภาษาพูดจะกล่าวว่า “วันที่ 3 ตุลาคม” โดยใช้ 号 ก็ได้
English: The meeting date is October 3; in speech, you can also say October 3 using 号.
อย่าสลับแบบอัตโนมัติ: 明日 ( — หมิงรื่อ) แปลว่า “วันพรุ่งนี้” เช่นกัน แต่มีน้ำเสียงเป็นภาษาเขียนหรือทางการกว่า 明天
天空意义 (ความหมายเรื่องท้องฟ้า)
เมื่อ 天 เกี่ยวกับสิ่งที่อยู่เหนือศีรษะ คำแปลอาจเป็น “ฟ้า” หรือบอกสภาพฟ้า ไม่ได้หมายถึงหนึ่งวันเสมอไป
เปิดดู: แยก 天、天空 และ 天气
天
Pinyin: tiān
อ่านว่า: เทียน
แปลไทย: ฟ้า; วัน; สภาพของฟ้าในบางโครงสร้าง
English: sky; day
天黑了,我们回家吧。
Pinyin: Tiān hēi le, wǒmen huíjiā ba.
อ่านว่า: เทียน เฮย เลอะ หว่อเมิน หุยเจีย ป่ะ
แปลไทย: ฟ้ามืดแล้ว พวกเรากลับบ้านกันเถอะ
English: It is getting dark; let us go home.
天空
Pinyin: tiānkōng
อ่านว่า: เทียนคง
แปลไทย: ท้องฟ้าในฐานะพื้นที่ที่มองเห็นเหนือเรา
English: sky
雨后的天空很清澈。
Pinyin: Yǔ hòu de tiānkōng hěn qīngchè.
อ่านว่า: อวี่ โฮ่ว เตอะ เทียนคง เหิ่น ชิงเชร่อ
แปลไทย: ท้องฟ้าหลังฝนตกใสมาก
English: The sky is very clear after the rain.
天气
Pinyin: tiānqì
อ่านว่า: เทียนชี่
แปลไทย: สภาพอากาศ
English: weather
今天天气很好。
Pinyin: Jīntiān tiānqì hěn hǎo.
อ่านว่า: จินเทียน เทียนชี่ เหิ่น ห่าว
แปลไทย: วันนี้อากาศดีมาก
English: The weather is very good today.
常用词 (คำประสมที่ใช้บ่อย)
อย่าเดาความหมายจากอักษรตัวเดียว ให้จำทั้งคำ เพราะ 天 และ 日 ทำงานเป็นหน่วยสร้างคำต่างกัน
เปิดดู: กลุ่มคำที่ใช้ 天 และกลุ่มคำที่ใช้ 日
- 白天 báitiān (ไป๋เทียน) — กลางวัน; daytime
- 天天 tiāntiān (เทียนเทียน) — ทุกวัน; every day
- 天然 tiānrán (เทียนหราน) — ตามธรรมชาติ; natural
- 生日 shēngrì (เซิงรื่อ) — วันเกิด; birthday
- 日记 rìjì (รื่อจี้) — บันทึกประจำวัน; diary
- 日常 rìcháng (รื่อฉาง) — ในชีวิตประจำวัน; daily
- 假日 jiàrì (เจี้ยรื่อ) — วันหยุด; holiday
她每天晚上写日记。
Pinyin: Tā měitiān wǎnshang xiě rìjì.
อ่านว่า: ทา เหม่ยเทียน หว่านซ่าง เสี่ย รื่อจี้
แปลไทย: เธอเขียนบันทึกทุกเย็น
English: She writes in her diary every evening.
วิเคราะห์: 每天 เป็นคำบอกความถี่ “ทุกวัน” จึงใช้ 天 ส่วน 日记 เป็นคำศัพท์ตายตัว “บันทึกประจำวัน” จึงใช้ 日
情境对话 (บทสนทนา)
บทสนทนาสั้นนี้รวม 哪一天、日期、天气 และ 白天 เพื่อให้เห็นว่าคำที่มี 天 หรือ 日 อาจอยู่ในประโยคเดียวกันได้
เปิดดู: นัดวันประชุมและถามพยากรณ์อากาศ
安:会议是哪一天?
Pinyin: Ān: Huìyì shì nǎ yì tiān?
อ่านว่า: อัน ฮุ่ยอี้ ซรื่อ หน่า อี้ เทียน
แปลไทย: อัน: การประชุมเป็นวันไหน
English: An: Which day is the meeting?
林:十月三日,星期六。
Pinyin: Lín: Shíyuè sān rì, xīngqīliù.
อ่านว่า: หลิน สือเยว่ ซาน รื่อ ซิงชีลิ่ว
แปลไทย: หลิน: วันที่ 3 ตุลาคม วันเสาร์
English: Lin: October 3, Saturday.
安:那天天气怎么样?
Pinyin: Ān: Nà tiān tiānqì zěnmeyàng?
อ่านว่า: อัน น่า เทียน เทียนชี่ เจิ่นเมอะย่าง
แปลไทย: อัน: วันนั้นอากาศเป็นอย่างไร
English: An: What will the weather be like that day?
林:天气预报说白天晴,晚上可能下雨。
Pinyin: Lín: Tiānqì yùbào shuō báitiān qíng, wǎnshang kěnéng xiàyǔ.
อ่านว่า: หลิน เทียนชี่ อวี้เป้า ซรัว ไป๋เทียน ฉิง หว่านซ่าง เข่อเหนิง เซี่ยอวี่
แปลไทย: หลิน: พยากรณ์อากาศบอกว่ากลางวันท้องฟ้าแจ่มใส ตอนกลางคืนอาจมีฝน
English: Lin: The forecast says it will be clear during the day and may rain at night.
练习 (แบบฝึกหัด)
ลองเลือก 天、日 หรือ 号 ก่อน แล้วเปิดคำตอบที่อยู่ติดกับโจทย์
ข้อ 1: นับจำนวนวัน
เติมคำ: 我们在北京住了五___。
เปิดคำตอบ: ข้อ 1
我们在北京住了五天。
Pinyin: Wǒmen zài Běijīng zhù le wǔ tiān.
อ่านว่า: หว่อเมิน ไจ้ เป่ยจิง จรู้ เลอะ อู่ เทียน
แปลไทย: พวกเราพักอยู่ปักกิ่งห้าวัน ใช้ 天 เพราะเป็นจำนวนวัน
English: We stayed in Beijing for five days.
ข้อ 2: เขียนวันที่
เติมคำในเอกสาร: 截止日期是十月十___。
เปิดคำตอบ: ข้อ 2
截止日期是十月十日。
Pinyin: Jiézhǐ rìqī shì shíyuè shí rì.
อ่านว่า: เจี๋ยจรื่อ รื่อชี ซรื่อ สือเยว่ สรือ รื่อ
แปลไทย: วันครบกำหนดคือวันที่ 10 ตุลาคม ใช้ 日 เพราะเป็นวันที่แบบภาษาเขียน
English: The deadline is October 10.
ข้อ 3: แยกคำประสม
คำใดหมายถึง “บันทึกประจำวัน”: 天记 หรือ 日记
เปิดคำตอบ: ข้อ 3
日记
Pinyin: rìjì
อ่านว่า: รื่อจี้
แปลไทย: บันทึกประจำวัน เป็นคำประสมตายตัว
English: diary
เปิดฝึกเขียนอักษรจีน
ฝึกเขียนอักษรจีน 汉字练习
天
tiān · อ่านว่า เทียน · ฟ้า / วัน
คำจากบทนี้ 天气
จำนวนขีด: 4 ขีด
โครงสร้าง: แบบเดี่ยว — คล้าย 大(dà / ต้า / ใหญ่) ที่มีขีดนอนอีกขีดอยู่บนหัว
记
jì · อ่านว่า: จี้ · จดบันทึก; จำ
คำจากบทนี้ 日记
จำนวนขีด: 5 ขีด
โครงสร้าง: โครงซ้ายขวา ด้านซ้ายเป็น 讠 (yán / เหยียน / ส่วนประกอบคำพูด) ด้านขวาเป็น 己 (jǐ / จี่ / ตนเอง)
期
qī · อ่านว่า ชี · ช่วงเวลา
คำจากบทนี้ 日期
จำนวนขีด: 12 ขีด
โครงสร้าง: แบบซ้าย-ขวา — ส่วนซ้ายเป็นรูปเครื่องฝัด และส่วนขวาคือ 月(yuè / เยวี่ย / ดวงจันทร์; เดือน)
ลองทำ คัดอักษรแต่ละตัวลงกระดาษ 3 ครั้ง แล้วปิดกล่อง เขียนคำจากบทเรียนให้ครบจากความจำ เปิดกล่องอีกครั้งเพื่อตรวจตัวอักษรและจำนวนขีด

