เรียนจีนจากวรรณกรรมและบทเพลง • แยกงานต้นฉบับ ผู้ประพันธ์ และฉบับขับร้องให้ชัด
《水调歌头》 กับเพลง 《但愿人长久》 ต่างกันอย่างไร? 8 คำจีนคลาสสิกจาก 苏轼
《水调歌头·明月几时有》 (Shuǐdiàogētóu: Míngyuè jǐ shí yǒu; สุ่ยเตี้ยวเกอโถว: หมิงเยวี่ย จี่ สือ โหย่ว) เป็นงานประเภท 词 ของ 苏轼 (Sū Shì; ซู ซื่อ) ในสมัยซ่ง ต่อมาถูกนำไปขับร้องเป็นเพลง 《但愿人长久》 หลายฉบับ บทเรียนนี้ไม่คัดบทกวีหรือเนื้อเพลงเต็ม แต่ช่วยแยกที่มา อธิบายคำจีนคลาสสิก และสร้างประโยคใหม่เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจภาษากับภาพพจน์ด้วยตนเอง
คำศัพท์ที่ควรรู้ก่อนเรียน 预备词汇
(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)
คำเหล่านี้ช่วยให้อ่านบทเรียนได้ลื่นขึ้น ไม่ได้แทนคำอธิบายในแต่ละหัวข้อ
- 月亮 (yuèliang / เยวี่ยเลียง) ดวงจันทร์ (the moon)
- 月光 (yuèguāng / เยวี่ยกวาง) แสงจันทร์ (moonlight)
- 中秋 (Zhōngqiū / จรงชิว) เทศกาลไหว้พระจันทร์ (Mid-Autumn)
- 作品 (zuòpǐn / จั้วผิ่น) ผลงาน (a work (of art))
- 传说 (chuánshuō / ฉรวานซรัว) ตำนาน เรื่องเล่าขาน (legend)
- 人生 (rénshēng / เหรินเซริง) ชีวิตคนเรา (human life)
- 经历 (jīnglì / จิงลี่) ประสบ ผ่านพบ (to go through)
- 家庭 (jiātíng / เจียถิง) ครอบครัว (family)
- 想象 (xiǎngxiàng / เสี่ยงเซี่ยง) จินตนาการ (to imagine)
- 演唱 (yǎnchàng / เหยี่ยนชร่าง) ขับร้อง (to sing, to perform)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
汉字练习 (ฝึกเขียนอักษรจีน)
เลือกอักษรสำคัญ 5 ตัวจากบทนี้ ดูลำดับขีด แล้วกดลองเขียนบนจอได้
ฝึกเขียนอักษร 愿
愿
อ่านว่า เยวี่ยน
ความหมาย: ปรารถนา; ขอให้
ตัวอย่างการใช้
我愿意!
อ่านว่า หว่อ เยวี่ยนอี้
แปลไทย: ฉันยินดี (愿意 = ยินดี)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 久
久
อ่านว่า จิ่ว
ความหมาย: นาน; ระยะเวลายาว
ตัวอย่างการใช้
好久不见!
อ่านว่า ห๋าวจิ่ว ปู๋เจี้ยน
แปลไทย: ความหมายไทย: ไม่ได้เจอกันนานเลย (好久 = เป็นเวลานาน)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 头
头
อ่านว่า โถว
ความหมาย: ศีรษะ; หัว; ส่วนแรก
ตัวอย่างการใช้
回头见!
อ่านว่า ฮุ๋ยโถว เจี้ยน
แปลไทย: แล้วเจอกัน
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 明
明
อ่านว่า หมิง
ความหมาย: สว่าง; ชัดเจน; ถัดไปในคำบอกเวลา
ตัวอย่างการใช้
明天见!
อ่านว่า หมิงเทียน เจี้ยน
แปลไทย: พรุ่งนี้เจอกัน (明天 = พรุ่งนี้, 见 = พบ; เจอ)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 我
我
อ่านว่า หว่อ
ความหมาย: ฉัน; ผม; ดิฉัน
ตัวอย่างการใช้
我帮你。
อ่านว่า หว่อ ปาง หนี่
แปลไทย: ฉันช่วยคุณเอง
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
作品身份 (งานต้นฉบับกับบทเพลง)
水调歌头 เป็นชื่อ 词牌 (cípái; ฉือไผ) หรือแบบแผนทำนองและฉันทลักษณ์ ไม่ใช่ชื่อเพลงป๊อปที่เพิ่งแต่งขึ้น ส่วน 明月几时有 เป็นวรรคเปิดที่ใช้ช่วยระบุผลงานชิ้นนี้ของ 苏轼
เปิดดู: ที่มาของผลงานและคำว่า 词
1. 词
Pinyin: cí
อ่านว่า: ฉือ
แปลไทย: บทประพันธ์ประเภทฉือ; คำศัพท์ (ความหมายขึ้นกับบริบท)
English: ci poetry; word
这首作品原来是一阕宋词。
Pinyin: Zhè shǒu zuòpǐn yuánlái shì yí què Sòngcí.
อ่านว่า: เจร้อ โสร่ว จั้วผิ่น หยวนไหล ซรื่อ อี๋ เชวี่ย ซ่งฉือ
แปลไทย: เดิมทีผลงานชิ้นนี้เป็นบทฉือสมัยซ่งหนึ่งบท
English: This work was originally a Song-dynasty ci poem.
จำให้ง่าย: 苏轼 (Sū Shì; ซู ซื่อ) เป็นผู้ประพันธ์ข้อความดั้งเดิม ส่วนเพลง 《但愿人长久》 ที่คนยุคใหม่รู้จักเป็นการนำงานนั้นมาประพันธ์ทำนองและขับร้องภายหลัง จึงควรแยก “ผู้ประพันธ์บทฉือ” “ผู้แต่งทำนอง” และ “ผู้ขับร้อง” ออกจากกัน
月夜意象 (ภาพพจน์คืนเดือนเพ็ญ)
คำในงานชิ้นนี้จำนวนมากเป็นภาษาเขียนเชิงวรรณศิลป์ ไม่ได้ใช้แทนคำพูดธรรมดาทุกสถานการณ์ การเข้าใจภาพของพระราชวังสวรรค์ อาคารหยก และพระจันทร์จะช่วยให้เห็นอารมณ์ของงานโดยไม่ต้องท่องข้อความทั้งบท
เปิดดู: 4 คำเกี่ยวกับสวรรค์ พระจันทร์ และการเคลื่อนไปกับสายลม
2. 宫阙
Pinyin: gōngquè
อ่านว่า: กงเชวี่ย
แปลไทย: พระราชวังและตำหนัก; ในวรรณกรรมอาจหมายถึงวิมานบนสวรรค์
English: imperial palaces; celestial palace
远处的宫阙在月光下显得格外安静。
Pinyin: Yuǎnchù de gōngquè zài yuèguāng xià xiǎnde géwài ānjìng.
อ่านว่า: เหยวี่ยนชู่ เตอะ กงเชวี่ย ไจ้ เยวี่ยกวง เซี่ย เสี่ยนเตอะ เก๋อไว่ อานจิ้ง
แปลไทย: ตำหนักที่อยู่ไกลออกไปดูสงบเป็นพิเศษใต้แสงจันทร์
English: The distant palaces look especially tranquil under the moonlight.
3. 琼楼玉宇
Pinyin: qiónglóu yùyǔ
อ่านว่า: ฉยงโหลว ยวี่อวี่
แปลไทย: อาคารงดงามดุจหยก; วิมานอันวิจิตร
English: magnificent jade-like towers and halls
传说中的琼楼玉宇令人向往。
Pinyin: Chuánshuō zhōng de qiónglóu yùyǔ lìng rén xiàngwǎng.
อ่านว่า: ฉรวนซรัว จรง เต่อ ฉยงโหลว ยวี่อวี่ ลิ่ง เหริน เซี่ยงหว่าง
แปลไทย: วิมานอันวิจิตรในตำนานทำให้ผู้คนใฝ่ฝันอยากไปเห็น
English: The magnificent halls in the legend inspire longing.
4. 婵娟
Pinyin: chánjuān
อ่านว่า: ฉรานเจวียน
แปลไทย: ความงามอ่อนช้อย; ในบริบทนี้ใช้แทนพระจันทร์
English: graceful beauty; the moon in literary usage
中秋夜,我们抬头共赏婵娟。
Pinyin: Zhōngqiū yè, wǒmen táitóu gòng shǎng chánjuān.
อ่านว่า: จรงชิว เย่ หว่อเมิน ไถโถว ก้ง สร่าง ฉรานเจวียน
แปลไทย: ในคืนไหว้พระจันทร์ พวกเราเงยหน้าชมจันทร์งามร่วมกัน
English: On Mid-Autumn night, we look up and admire the moon together.
5. 乘风
Pinyin: chéngfēng
อ่านว่า: เฉริงเฟิง
แปลไทย: ไปกับสายลม; อาศัยแรงลม
English: ride the wind; travel with the wind
他想象自己乘风越过群山。
Pinyin: Tā xiǎngxiàng zìjǐ chéngfēng yuèguò qúnshān.
อ่านว่า: ทา เสี่ยงเซี่ยง จื้อจี่ เฉริงเฟิง เยวี่ยกั้ว ฉวินซราน
แปลไทย: เขาจินตนาการว่าตนเองเดินทางไปกับสายลมข้ามหมู่เขา
English: He imagines himself riding the wind across the mountains.
人生感受 (ความรู้สึกต่อชีวิต)
แก่นของงานไม่ได้มีเพียงการชมจันทร์ แต่ยังมองความไม่สมบูรณ์ของชีวิตอย่างเข้าใจ คำคู่ที่ขัดแย้งกัน เช่น สุข–เศร้า พบ–พราก และสว่าง–มืด ทำให้ภาพจันทร์เชื่อมกับประสบการณ์ของมนุษย์
เปิดดู: 3 คำที่เชื่อมพระจันทร์กับความเปลี่ยนแปลงของชีวิต
6. 人间
Pinyin: rénjiān
อ่านว่า: เหรินเจียน
แปลไทย: โลกมนุษย์; ชีวิตในโลกนี้
English: the human world; this mortal world
这部电影写尽了人间冷暖。
Pinyin: Zhè bù diànyǐng xiě jìn le rénjiān lěngnuǎn.
อ่านว่า: เจร้อ ปู้ เตี้ยนอิ่ง เสี่ย จิ้น เลอะ เหรินเจียน เหลิ่งหน่วน
แปลไทย: ภาพยนตร์เรื่องนี้ถ่ายทอดทั้งความอบอุ่นและความเย็นชาในโลกมนุษย์อย่างครบถ้วน
English: This film portrays the warmth and coldness of the human world in full.
7. 悲欢离合
Pinyin: bēihuān líhé
อ่านว่า: เปยฮวน หลีเหอ
แปลไทย: ความเศร้า ความสุข การพราก และการพบ
English: sorrows, joys, separations, and reunions
每个家庭都会经历悲欢离合。
Pinyin: Měi ge jiātíng dōu huì jīnglì bēihuān líhé.
อ่านว่า: เหม่ย เกอะ เจียถิง โตว ฮุ่ย จิงลี่ เปยฮวน หลีเหอ
แปลไทย: ทุกครอบครัวล้วนต้องผ่านทั้งความเศร้า ความสุข การพราก และการพบ
English: Every family experiences sorrow, joy, separation, and reunion.
8. 阴晴圆缺
Pinyin: yīnqíng yuánquē
อ่านว่า: อินฉิง เยวี๋ยนเชว
แปลไทย: มืด–สว่าง และเต็มดวง–เว้าแหว่ง; ความเปลี่ยนแปลงที่ไม่คงที่
English: waxing and waning; changing phases and conditions
人生像月亮一样,也有阴晴圆缺。
Pinyin: Rénshēng xiàng yuèliang yíyàng, yě yǒu yīnqíng yuánquē.
อ่านว่า: เหรินเซริง เซี่ยง เยวี่ยเลียง อี๋ย่าง เหย่ โหย่ว อินฉิง เยวี๋ยนเชว
แปลไทย: ชีวิตก็เหมือนพระจันทร์ ย่อมมีช่วงสว่างมืดและเต็มดวงเว้าแหว่ง
English: Life is like the moon, with changing light and phases.
诗词与歌曲 (บทประพันธ์กับเพลง)
ชื่อ 《但愿人长久》 มาจากวลีสำคัญในบทฉือ แต่ฉบับเพลงเป็นงานดัดแปลงทางดนตรีภายหลัง แหล่งข้อมูลของมหาวิทยาลัยชิงหัวระบุฉบับที่ 邓丽君 (Dèng Lìjūn; เติ้ง ลี่จวิน) ขับร้อง โดย 梁弘志 (Liáng Hóngzhì; เหลียง หงจื้อ) แต่งทำนอง และสถานี CCTV มีบันทึกการขับร้องของ 王菲 (Wáng Fēi; หวัง เฟย) ดังนั้นชื่อเดิมที่เขียนว่า “王非” จึงเป็นอักษรผิด
เปิดดู: วิธีบอกชื่อผลงานและผู้สร้างเป็นภาษาจีน
苏轼写了《水调歌头·明月几时有》。
Pinyin: Sū Shì xiě le “Shuǐdiàogētóu: Míngyuè jǐ shí yǒu”.
อ่านว่า: ซู ซรื่อ เสี่ย เลอะ “สรุ่ยเตี้ยวเกอโถว: หมิงเยวี่ย จี่ สรือ โหย่ว”
แปลไทย: ซูซื่อประพันธ์《水调歌头·明月几时有》
English: Su Shi wrote “Shuidiao Getou: When Did the Bright Moon Appear?”
王菲演唱过《但愿人长久》。
Pinyin: Wáng Fēi yǎnchàng guo “Dànyuàn rén chángjiǔ”.
อ่านว่า: หวัง เฟย เหยี่ยนชร่าง กัว “ต้านเยวี่ยน เหริน ฉรางจิ่ว”
แปลไทย: หวังเฟยเคยขับร้องเพลง《但愿人长久》
English: Faye Wong has performed “May We All Live Long.”
ไม่ควรพูดว่า: 王菲写了这首词 เพราะ 写词 (xiě cí; เสี่ย ฉือ) หมายถึงเขียนข้อความหรือเนื้อร้อง แต่ในกรณีนี้ข้อความเดิมเป็นผลงานของ 苏轼 ส่วน 王菲 เป็นผู้ขับร้องฉบับหนึ่ง
小练习 (แบบฝึกหัด)
ลองตอบโดยแยกข้อมูลวรรณกรรมออกจากข้อมูลเพลง และเลือกความหมายตามบริบท ไม่แปลอักษรจีนทีละตัว
เปิดดู: แบบฝึกหัดพร้อมแนวคำตอบ
- 《水调歌头·明月几时有》 เป็น 词 หรือเป็นเพลงป๊อปที่แต่งโดย 王菲?
- คำใดใช้แทนพระจันทร์ในเชิงวรรณศิลป์: 宫阙 / 婵娟?
- เติมคำ: 人生有____,月亮有____。
- แต่งประโยคใหม่หนึ่งประโยคด้วย 悲欢离合 หรือ 乘风
แนวคำตอบ: 1) เป็นบท 词 ของ 苏轼 2) 婵娟 (chánjuān; ฉานเจวียน) 3) 悲欢离合、阴晴圆缺 (bēihuān líhé, yīnqíng yuánquē; เปยฮวน หลีเหอ, อินฉิง เยวียนเชว) 4) ตัวอย่าง: 故事里的人物经历了许多悲欢离合。 (Gùshì lǐ de rénwù jīnglì le xǔduō bēihuān líhé; กู้ซื่อ หลี่ เตอะ เหรินอู้ จิงลี่ เลอะ สวี่ตัว เปยฮวน หลีเหอ) — ตัวละครในเรื่องผ่านทั้งความเศร้า สุข พราก และพบมามากมาย
小结 สรุปจำง่าย
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)
- 水调歌头 (Shuǐdiàogētóu / สรุ่ยเตี้ยวเกอโถว / สุ่ยเตี้ยวเกอโถว) เป็นชื่อทำนองของบทประพันธ์ ไม่ใช่ชื่อเพลง
- 词牌 (cípái / ฉือไผ / ชื่อทำนองของบทประพันธ์สมัยซ่ง) บทต่างเรื่องกันใช้ชื่อทำนองเดียวกันได้
- 宫阙 (gōngquè / กงเชวี่ย / พระราชวัง) คำโบราณ ใช้ในงานเขียน
- 琼楼玉宇 (qiónglóu yùyǔ / ฉยงโหลว อวี้อวี่ / ตำหนักหยกงดงาม) ใช้พูดถึงวังในตำนานหรือตึกที่งามมาก
- 婵娟 (chánjuān / ฉรานเจวียน / ดวงจันทร์งาม) คำกวี ใช้แทนดวงจันทร์
- 乘风 (chéngfēng / เฉริงเฟิง / ขี่ลมไป) ภาพการล่องลอยไปตามลม
- 人间 (rénjiān / เหรินเจียน / โลกมนุษย์) ใช้คู่กับสวรรค์หรือโลกในตำนาน
- 悲欢离合 (bēihuān líhé / เปยฮวาน หลีเหอ / ทุกข์ สุข พลัดพราก และพบกัน) ใช้พูดถึงเรื่องราวในชีวิตคน
- 阴晴圆缺 (yīnqíng yuánquē / อินฉิง เหยวียนเชวีย / มืด สว่าง เต็มดวง และแหว่ง) ใช้พูดถึงดวงจันทร์ และเปรียบกับชีวิต
แยกให้ออก: 水调歌头 เป็นชื่อทำนองของบทประพันธ์ต้นฉบับ · 但愿人长久 เป็นชื่อเพลงที่นำบทนั้นไปขับร้อง
继续学习 (เรียนต่อและแหล่งข้อมูล)
ถ้าต้องการฝึกใช้วลี 但愿人长久 ในคำอวยพรสมัยใหม่โดยตรง ให้อ่าน 但愿人长久 แปลว่าอะไร? คำอวยพรถึงคนไกลใต้พระจันทร์เดียวกัน ซึ่งเป็นบทเรียนคนละเจตนากับหน้านี้
แหล่งตรวจสอบ: ข้อมูลว่างานของ 苏轼 ประพันธ์ใน ค.ศ. 1076 และเชื่อมโยงกับความคิดถึงครอบครัว ตรวจจาก 山东宣传网 และ เว็บไซต์คณะกรรมการตรวจสอบวินัยส่วนกลางจีน ข้อมูลเพลงฉบับ 邓丽君 และผู้แต่งทำนอง 梁弘志 ตรวจจาก ห้องสมุดดนตรีมหาวิทยาลัยชิงหัว ส่วนการสะกดชื่อ 王菲 ตรวจจาก CCTV
ลิขสิทธิ์: บทเรียนนี้ไม่เผยแพร่เนื้อเพลงหรือบทประพันธ์ฉบับเต็ม ตัวอย่างภาษาจีนทั้งหมดเขียนขึ้นใหม่เพื่อการเรียน และใช้ข้อความจากผลงานเดิมเท่าที่จำเป็นต่อการระบุชื่อกับอธิบายคำศัพท์

