才 และ 就 มักแปลไทยได้หลายแบบ แต่แกนสำคัญคือมุมมองของผู้พูด 就 มักสื่อว่าเร็ว ง่าย หรือมากกว่าที่คาด ส่วน 才 มักสื่อว่าช้า น้อย ยาก หรือเพิ่งเกิดเมื่อเงื่อนไขครบ บทนี้ใช้ตารางเวลาทำงานและการฝึกภาษาเพื่อให้เห็นความรู้สึกที่ซ่อนอยู่ในประโยค
เรียนจบแล้วคุณจะ:
- แยก 就 ว่าเร็วหรือง่ายกว่าที่คาด
- แยก 才 ว่าช้าหรือต้องผ่านเงื่อนไข
- ใช้ตัวเลข เวลา และจำนวนครั้งโดยคงน้ำเสียงถูกต้อง
预备词汇 (คำศัพท์จำเป็นก่อนเรียน)
- 才 (ไฉ) — เพิ่ง; จึงจะ; only then
- 就 (จิ้ว) — ก็; ตั้งแต่; ทันที; then; as early as
- 预期 (อวี้ชี) — ความคาดหมาย; expectation
- 条件 (เถียวเจี้ยน) — เงื่อนไข; condition
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
时间早晚 (เร็วกว่าหรือช้ากว่าที่คาด)
เมื่อเวลาเดียวกันใช้ 就 ผู้พูดมองว่าเร็ว แต่ใช้ 才 ผู้พูดมองว่าช้า จึงต้องฟังน้ำเสียงและบริบท ไม่แปลเพียงตัวเลข
เปิดดู: ตัวอย่างพร้อมคำอ่านและบริบท
他六点就到了。
อ่านว่า: ทา ลิ่ว เตี่ยน จิ้ว ต้าว เลอะ
เขามาถึงตั้งแต่หกโมง
He arrived as early as six.
他六点才到。
อ่านว่า: ทา ลิ่ว เตี่ยน ไฉ ต้าว
เขาเพิ่งมาถึงตอนหกโมง
He did not arrive until six.
数量多少 (จำนวนมากหรือน้อยในสายตาผู้พูด)
就 กับจำนวนอาจสื่อว่าเพียงเท่านี้ก็สำเร็จหรือจำนวนมากเกินคาด ส่วน 才 มักเน้นว่าน้อยหรือยังไม่ถึงเป้า
เปิดดู: ตัวอย่างพร้อมคำอ่านและบริบท
他一个月就读了十本书。
อ่านว่า: ทา อี๋ เกอะ เยวี่ย จิ้ว ตู๋ เลอะ สรือ เปิ่น ซรู
เขาอ่านหนังสือถึงสิบเล่มในเดือนเดียว
He read ten books in just one month.
我练了三个月才会说。
อ่านว่า: หว่อ เลี่ยน เลอะ ซาน เก่อ เยวี่ย ไฉ ฮุ่ย ซรัว
ฉันฝึกสามเดือนจึงพูดเป็น
I practiced for three months before I could speak.
条件和顺序 (เมื่อเงื่อนไขครบจึงเกิดผล)
รูป 只有…才… เน้นว่าเงื่อนไขนั้นจำเป็น ส่วน 一…就… บอกว่าเหตุการณ์ที่สองเกิดทันทีหลังเหตุการณ์แรก
เปิดดู: ตัวอย่างพร้อมคำอ่านและบริบท
只有多练习,才会进步。
อ่านว่า: จรื่อโหย่ว ตัว เลี่ยนสี ไฉ ฮุ่ย จิ้นปู้
ต้องฝึกมากจึงจะก้าวหน้า
Only with more practice will you improve.
我一到家就给你打电话。
อ่านว่า: หว่อ อี๋ ต้าว เจีย จิ้ว เก่ย หนี่ ต่า เตี้ยนฮว่า
พอฉันถึงบ้านก็จะโทรหาคุณทันที
I will call you as soon as I get home.
对比总结 (สรุปเปรียบเทียบ)
อ่านคู่ประโยคนี้ติดกันเพื่อฟังหน้าที่และน้ำเสียงที่ต่างกัน
八点就开始了。
อ่านว่า: ปา เตี่ยน จิ้ว ไคสรื่อ เลอะ
เริ่มตั้งแต่แปดโมงแล้ว
It started as early as eight.
八点才开始。
อ่านว่า: ปา เตี่ยน ไฉ ไคสรื่อ
แปดโมงถึงจะเริ่ม
It does not start until eight.
易错点 (จุดที่มักใช้ผิด)
- 才 กับ 就 ไม่ได้แปลตายตัว ต้องดูว่าผู้พูดมองเร็ว ช้า มาก หรือน้อย
- 只有 มักจับคู่ 才 ส่วน 一… มักจับคู่ 就
- ประโยค 才到 มักไม่ใส่ 了 แบบเดียวกับ 就到了 เมื่อเน้นว่ายังช้าในเวลานั้น
练习 (แบบฝึกหัด)
ลองตอบก่อนเปิดแนวคำตอบ เพื่อฝึกเลือกคำจากหน้าที่จริงในประโยค
ข้อ 1: เขามาถึงตั้งแต่เจ็ดโมง ใช้คำใด?
กดดูแนวคำตอบ
ใช้ 就: 他七点就到了。
ข้อ 2: เขาเพิ่งมาถึงตอนเจ็ดโมง ใช้คำใด?
กดดูแนวคำตอบ
ใช้ 才: 他七点才到。
ข้อ 3: พอเลิกงานก็กลับบ้าน พูดอย่างไร?
กดดูแนวคำตอบ
我一下班就回家。
背一背 (ท่องแล้วพูด)
bèi yí bèi / เป้ย อี๋ เป้ย / ท่องสั้น ๆ แล้วนำไปพูดจริง
ตัวละครหลักคือ จางอวี่ 张雨 (Zhāng Yǔ) อ่านเรื่องสั้นทีละประโยค แล้วปิดกล่องลองเล่าด้วยคำของตัวเอง
เปิดอ่าน: เรื่องสั้น 6 ประโยค
张雨每天六点就起床。
อ่านว่า: จราง อวี่ เหม่ยเทียน ลิ่ว เตี่ยน จิ้ว ฉี่ฉรวาง
จางอวี่ตื่นตั้งแต่หกโมงทุกวัน
Zhang Yu gets up as early as six every day.
她一吃完早饭就开始学习。
อ่านว่า: ทา อี้ ชรือ หวาน เจ่าฟ่าน จิ้ว ไคสรื่อ เสวียสี
พอกินอาหารเช้าเสร็จเธอก็เริ่มเรียน
She starts studying as soon as breakfast is over.
以前她九点才开始复习。
อ่านว่า: อี่เฉียน ทา จิ่ว เตี่ยน ไฉ ไคสรื่อ ฟู่สี
เมื่อก่อนเธอเพิ่งเริ่มทบทวนตอนเก้าโมง
She used to start reviewing only at nine.
现在她练十分钟就能进入状态。
อ่านว่า: เซี่ยนไจ้ ทา เลี่ยน สรือ เฟินจรง จิ้ว เหนิง จิ้นรู่ จรว้างไท่
ตอนนี้เธอฝึกสิบกว่านาทีก็เข้าสู่สภาวะพร้อมเรียนได้
Now ten minutes of practice gets her into study mode.
她明白只有坚持,才会进步。
อ่านว่า: ทา หมิงไป จรื่อโหย่ว เจียนฉรือ ไฉ ฮุ่ย จิ้นปู้
เธอเข้าใจว่าต้อง坚持จึงจะก้าวหน้า
She understands that only persistence brings progress.
一个月以后,她就敢开口说中文了。
อ่านว่า: อี๋ เกอะ เยวี่ย อี่โฮ่ว ทา จิ้ว ก่าน ไคโข่ว ซรัว จรงเหวิน เลอะ
หนึ่งเดือนต่อมาเธอก็กล้าพูดภาษาจีนแล้ว
A month later, she dares to speak Chinese.
เปลี่ยนหนึ่งจุด แล้วพูดใหม่
- 六点 → 七点: 六点就起床。→ 七点就起床。
- 学习 → 工作: 一吃完就学习。→ 一吃完就工作。
- 坚持 → 练习: 只有坚持才进步。→ 只有练习才进步。
เล่าใหม่ด้วยคำของตัวเอง
- บอกกิจกรรมที่ทำเร็วด้วย 就
- บอกกิจกรรมที่เริ่มช้าด้วย 才
- สร้างประโยค 只有…才… หนึ่งประโยค
小结 สรุปจำง่าย
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)
- 六点就到了 (liù diǎn jiù dào le / ลิ่ว เตี่ยน จิ้ว ต้าว เลอะ / มาถึงตั้งแต่หกโมง) ผู้พูดมองว่าเร็วกว่าที่คาด
- 六点才到 (liù diǎn cái dào / ลิ่ว เตี่ยน ไฉ ต้าว / เพิ่งมาถึงตอนหกโมง) ผู้พูดมองว่าช้ากว่าที่คาด ท้ายประโยคมักไม่ใส่คำบอกว่าเสร็จแล้ว
- 一个月就读了十本书 (yí ge yuè jiù dú le shí běn shū / อี๋ เกอะ เยวี่ย จิ้ว ตู๋ เลอะ สรือ เปิ่น ซรู / เดือนเดียวก็อ่านไปสิบเล่ม) เวลาสั้นแต่ได้มาก
- 练了三个月才会说 (liàn le sān ge yuè cái huì shuō / เลี่ยน เลอะ ซาน เก่อ เยวี่ย ไฉ ฮุ่ย ซรัว / ฝึกสามเดือนจึงพูดเป็น) ใช้เวลานานกว่าจะได้ผล
- 只有多练习,才会进步 (zhǐyǒu duō liànxí, cái huì jìnbù / จรื่อโหย่ว ตัว เลี่ยนสี ไฉ ฮุ่ย จิ้นปู้ / ต้องฝึกมากจึงจะก้าวหน้า) เงื่อนไขต้องครบก่อน ผลจึงเกิด
- 一到家就给你打电话 (yí dào jiā jiù gěi nǐ dǎ diànhuà / อี๋ ต้าว เจีย จิ้ว เก่ย หนี่ ต่า เตี้ยนฮว่า / พอถึงบ้านก็จะโทรหาคุณทันที) เรื่องแรกเกิดแล้ว เรื่องที่สองตามมาทันที
- 六点就起床 (liù diǎn jiù qǐchuáng / ลิ่ว เตี่ยน จิ้ว ฉี่ฉรวาง / ตื่นตั้งแต่หกโมง) บอกว่าเช้ามาก
- 九点才开始复习 (jiǔ diǎn cái kāishǐ fùxí / จิ่ว เตี่ยน ไฉ ไคสรื่อ ฟู่สี / เก้าโมงเพิ่งเริ่มทบทวน) บอกว่าเริ่มช้า
就 = ผู้พูดมองว่าเร็ว ง่าย หรือมาก · 才 = ช้า ยาก น้อย หรือเกิดเมื่อเงื่อนไขครบ · 只有 มักจับคู่กับ 才 เช่น 八点就开始了 เทียบกับ 八点才开始
เปิดฝึกเขียนอักษรจีน
ฝึกเขียนอักษรจีน 汉字练习
只
zhǐ · อ่านว่า: จรื่อ · ขอเพียง
คำจากบทนี้ 只要
จำนวนขีด: 5 ขีด
โครงสร้าง: โครงบนล่าง ด้านบนเป็น 口 (kǒu / โข่ว / ปาก) ด้านล่างเป็นขีดเฉียงซ้ายกับจุดขวา
准
zhǔn · อ่านว่า: จรุ่น · ตรง แม่นยำ
คำจากบทนี้ 准时
จำนวนขีด: 10 ขีด
โครงสร้าง: โครงซ้ายขวา ซ้ายเป็นหมวดน้ำแข็ง 冫 (bīng / ปิง / น้ำแข็ง) ขวาเป็น 隹 (zhuī / จรุย / นกหางสั้น)
及
jí · อ่านว่า: จี๋ · ยังมีเวลาพอ
คำจากบทนี้ 来得及
จำนวนขีด: 3 ขีด
โครงสร้าง: อักษรเดี่ยวสามขีด
ลองทำ คัดอักษรแต่ละตัวลงกระดาษ 3 ครั้ง แล้วปิดกล่อง เขียนคำจากบทเรียนให้ครบจากความจำ เปิดกล่องอีกครั้งเพื่อตรวจตัวอักษรและจำนวนขีด

