อ่านบทกวีจีนอย่างเป็นขั้นตอน • ตัวบท พินอิน คำแปล และอารมณ์ของภาพ “คน–จันทร์–เงา”
月下独酌 (其一) แปลว่าอะไร? บทกวีหลี่ไป๋พร้อมพินอิน คำแปล และวิเคราะห์
月下独酌 อ่านว่า Yuèxià dúzhuó หมายถึง “ดื่มตามลำพังใต้แสงจันทร์” บทที่เรียนนี้คือบทแรกจากชุดบทกวีสี่บทของ 李白 Lǐ Bái กวีสมัยถัง จุดเด่นไม่ได้อยู่ที่การดื่มเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่จินตนาการซึ่งเปลี่ยนความเดียวดายให้กลายเป็นวงสังสรรค์ของสามสหาย—ตัวกวี ดวงจันทร์ และเงาของตนเอง
คำศัพท์ที่ควรรู้ก่อนเรียน 预备词汇
(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)
คำเหล่านี้ช่วยให้อ่านบทเรียนได้ลื่นขึ้น ไม่ได้แทนคำอธิบายในแต่ละหัวข้อ
- 诗人 (shīrén / ซรือเหริน) กวี (poet)
- 月光 (yuèguāng / เยวี่ยกวาง) แสงจันทร์ (moonlight)
- 明月 (míngyuè / หมิงเยวี่ย) จันทร์สว่าง (bright moon)
- 赏月 (shǎngyuè / สร่างเยวี่ย) ชมจันทร์ (to admire the moon)
- 朋友 (péngyou / เผิงโยว) เพื่อน (friend)
- 花瓣 (huābàn / ฮวาป้าน) กลีบดอกไม้ (petal)
- 偶尔 (ǒu'ěr / โอ่วเอ่อร์) บางครั้ง นาน ๆ ครั้ง (occasionally)
- 等待 (děngdài / เติ่งไต้) รอคอย (to wait)
- 抬头 (táitóu / ไถโถว) เงยหน้า (to raise one's head)
- 遥远 (yáoyuǎn / หยาวเหยวี่ยน) ไกลโพ้น (distant)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
汉字练习 (ฝึกเขียนอักษรจีน)
เลือกอักษรสำคัญ 5 ตัวจากบทนี้ ดูลำดับขีด แล้วกดลองเขียนบนจอได้
ฝึกเขียนอักษร 酌
酌
อ่านว่า จรั๋ว
ความหมาย: ดื่ม
ตัวอย่างการใช้
这个方案还需要仔细斟酌。
อ่านว่า เจร้อเกอะ ฟางอ้าน ไห ซวีย่าว จื่อซี่ เจรินจรั๋ว
แปลไทย: แผนนี้ยังต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ (方案 = แผนงาน)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 我
我
อ่านว่า หว่อ
ความหมาย: ฉัน; ผม; ดิฉัน
ตัวอย่างการใช้
我帮你。
อ่านว่า หว่อ ปาง หนี่
แปลไทย: ฉันช่วยคุณเอง
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 明
明
อ่านว่า หมิง
ความหมาย: สว่าง; ชัดเจน; ถัดไปในคำบอกเวลา
ตัวอย่างการใช้
明天见!
อ่านว่า หมิงเทียน เจี้ยน
แปลไทย: พรุ่งนี้เจอกัน (明天 = พรุ่งนี้, 见 = พบ; เจอ)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 成
成
อ่านว่า เฉริง
ความหมาย: กลายเป็น; สำเร็จ; เป็นผล
ตัวอย่างการใช้
祝你成功!
อ่านว่า จรู้ หนี่ เฉริงกง
แปลไทย: ขอให้ประสบความสำเร็จ! (祝 = ขออวยพรให้, 成功 = สำเร็จ)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 三
三
อ่านว่า ซาน
ความหมาย: สาม เลข 3
ตัวอย่างการใช้
我们住三晚。
อ่านว่า หว่อเมิน จรู้ ซาน หว่าน
แปลไทย: พวกเราพักสามคืน
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
先看重点 (เข้าใจก่อนอ่าน)
ประเด็นหลัก: ผู้พูดเริ่มจากความโดดเดี่ยว แล้วใช้จินตนาการเชิญดวงจันทร์และเงามาเป็นเพื่อน ความรื่นเริงที่เกิดขึ้นจึงมีทั้งความงดงามและความเศร้าซ่อนอยู่ เพราะดวงจันทร์ดื่มไม่ได้ ส่วนเงาก็เพียงเคลื่อนไหวตามตัวเขา
เอกสารประกอบการเรียนของสำนักการศึกษาฮ่องกงระบุว่า 月下独酌 ชุดนี้มีสี่บท และมีข้อสันนิษฐานว่าแต่งในฤดูใบไม้ผลิ ค.ศ. 744 ช่วงที่หลี่ไป๋อยู่ฉางอานและเผชิญความผิดหวังทางการเมือง สำหรับผู้เรียนภาษา จุดที่ต้องระวังคือคำหลายคำมีความหมายแบบภาษาจีนคลาสสิก ไม่ควรแปลตรงตัวตามความหมายสมัยใหม่ทั้งหมด
ชื่อบท: 月下 = ใต้แสงจันทร์; 独酌 = ดื่มตามลำพัง
อ่านว่า: เยว่เซี่ย ตู๋จั๋ว
English: Drinking Alone Under the Moon
原诗拼音 (ตัวบทที่ตรวจแก้แล้ว)
月下独酌(其一)
李白
花间一壶酒,独酌无相亲。
举杯邀明月,对影成三人。
月既不解饮,影徒随我身。
暂伴月将影,行乐须及春。
我歌月徘徊,我舞影零乱。
醒时同交欢,醉后各分散。
永结无情游,相期邈云汉。
จุดที่มักเขียนผิดหรือเข้าใจผิด: คืนลำดับวรรค 月既不解饮,影徒随我身。暂伴月将影,行乐须及春。 ให้ถูกต้อง และใช้ตัวอักษร 须 ตามฉบับอ้างอิง ไม่ใช่ 需
逐句读懂 (อ่านและแปลทีละช่วง)
1. 花间一壶酒,独酌无相亲。
Pinyin: Huā jiān yì hú jiǔ, dú zhuó wú xiāngqīn.
อ่านว่า: ฮวา เจียน อี้ หู จิ่ว, ตู๋ จรั๋ว อู๋ เซียงชิน
แปลไทย: ท่ามกลางดอกไม้มีสุราหนึ่งกา ฉันดื่มเดียวดายไร้ผู้ใกล้ชิด
English: Amid the flowers is a jug of wine; I drink alone with no companion near.
2. 举杯邀明月,对影成三人。
Pinyin: Jǔ bēi yāo míngyuè, duì yǐng chéng sān rén.
อ่านว่า: จวี่ เปย เยา หมิงเยว่, ตุ้ย อิ่ง เฉริง ซาน เหริน
แปลไทย: ยกจอกเชิญจันทร์สว่าง เมื่อหันหาเงาก็กลายเป็นสามคน
English: I raise my cup and invite the bright moon; with my shadow, we become three.
3. 月既不解饮,影徒随我身。
Pinyin: Yuè jì bù jiě yǐn, yǐng tú suí wǒ shēn.
อ่านว่า: เยว่ จี้ ปู้ เจี่ย อิ่น, อิ่ง ถู สุย หว่อ เซริน
แปลไทย: ดวงจันทร์นั้นไม่เข้าใจการดื่ม ส่วนเงาก็เพียงติดตามกายฉัน
English: The moon does not understand drinking, and the shadow merely follows my body.
4. 暂伴月将影,行乐须及春。
Pinyin: Zàn bàn yuè jiāng yǐng, xínglè xū jí chūn.
อ่านว่า: จ้าน ปั้น เยว่ เจียง อิ่ง, สิงเล่อ ซวี จี๋ ชรุน
แปลไทย: ชั่วคราวขอมีจันทร์กับเงาเป็นเพื่อน จะหาความรื่นรมย์ก็ควรให้ทันฤดูใบไม้ผลิ
English: For now I keep the moon and shadow as companions; joy should be savored while spring remains.
5. 我歌月徘徊,我舞影零乱。
Pinyin: Wǒ gē yuè páihuái, wǒ wǔ yǐng língluàn.
อ่านว่า: หว่อ เกอ เยว่ ไผหวย, หว่อ อู่ อิ่ง หลิงล่วน
แปลไทย: เมื่อฉันร้องเพลง จันทร์ก็คล้ายวนเวียนฟัง เมื่อฉันร่ายรำ เงาก็ส่ายกระจัดกระจาย
English: As I sing, the moon seems to linger; as I dance, my shadow scatters in confusion.
6. 醒时同交欢,醉后各分散。
Pinyin: Xǐng shí tóng jiāohuān, zuì hòu gè fēnsàn.
อ่านว่า: สิ่ง สรือ ถง เจียวฮวาน, จุ้ย โฮ่ว เก้อ เฟินซ่าน
แปลไทย: ยามมีสติเราร่วมรื่นเริง ครั้นเมาแล้วต่างก็แยกย้าย
English: While sober we share our delight; after drunkenness, each goes a separate way.
7. 永结无情游,相期邈云汉。
Pinyin: Yǒng jié wúqíng yóu, xiāng qī miǎo Yúnhàn.
อ่านว่า: หย่ง เจี๋ย อู๋ฉิง โหยว, เซียง ชี เหมี่ยว อวิ๋นฮั่น
แปลไทย: ขอผูกมิตรที่พ้นจากความยึดติดทางโลกชั่วนิรันดร์ และนัดพบกันอีก ณ ทางช้างเผือกอันไกลโพ้น
English: May we form an everlasting friendship beyond worldly attachment and meet again in the distant Milky Way.
意象情感 (ทำไม “สามคน” ยิ่งทำให้เห็นความเดียวดาย)
月 — ดวงจันทร์
ดวงจันทร์ถูกทำให้เหมือนเพื่อนที่รับคำเชิญได้ แต่กวีก็ยอมรับทันทีว่า 月既不解饮—จันทร์ไม่เข้าใจการดื่ม ความเป็นเพื่อนจึงเกิดจากจินตนาการของผู้พูดฝ่ายเดียว
影 — เงา
เงาทำให้จำนวน “หนึ่ง” กลายเป็น “สาม” แต่คำว่า 徒随我身 บอกว่าเงาเพียงติดตาม ไม่สามารถโต้ตอบได้ ยิ่งมีจันทร์และเงาร่วมฉาก ความโดดเดี่ยวของมนุษย์กลับยิ่งชัด
歌、舞 — เพลงและการร่ายรำ
ช่วงกลางบทเคลื่อนไหวมากขึ้น จันทร์ดูเหมือนวนเวียน ส่วนเงากระจัดกระจายตามการรำ เป็นการใช้บุคลาธิษฐานและภาพเคลื่อนไหวพาอารมณ์จากสงัดไปสู่ความรื่นเริงชั่วคราว
อย่าแปล 无情游 ว่า “เที่ยวอย่างไร้หัวใจ”: ในบริบทนี้หมายถึงมิตรภาพหรือการคบหาที่พ้นจากผลประโยชน์และความผูกพันแบบโลก ๆ จันทร์กับเงาไม่มีอารมณ์อย่างมนุษย์ แต่กลับเป็นสหายที่กวีอยากรักษาไว้ตลอดไป
核心词汇 (10 คำที่ช่วยอ่านบทกวี)
1. 壶
Pinyin: hú
อ่านว่า: หู
แปลไทย: กา; เหยือก; ภาชนะทรงกา
English: pot; jug
桌上放着一壶茶。
Pinyin: Zhuō shàng fàngzhe yì hú chá.
อ่านว่า: จรัว ซร่าง ฟ่างเจรอะ อี้ หู ฉรา
แปลไทย: บนโต๊ะมีกาน้ำชาวางอยู่หนึ่งกา
English: A pot of tea is on the table.
2. 独酌
Pinyin: dúzhuó
อ่านว่า: ตู๋จรั๋ว
แปลไทย: ดื่มสุราตามลำพัง
English: drink alone
他偶尔在月下独酌。
Pinyin: Tā ǒu’ěr zài yuèxià dúzhuó.
อ่านว่า: ทา โอ่วเอ่อร์ ไจ้ เยว่เซี่ย ตู๋จรั๋ว
แปลไทย: บางครั้งเขาดื่มตามลำพังใต้แสงจันทร์
English: He occasionally drinks alone under the moon.
3. 邀
Pinyin: yāo
อ่านว่า: เยา
แปลไทย: เชิญ; ชวน
English: invite
我想邀朋友一起赏月。
Pinyin: Wǒ xiǎng yāo péngyou yìqǐ shǎngyuè.
อ่านว่า: หว่อ เสี่ยง เยา เผิงโยว อี้ฉี่ ส่างเยว่
แปลไทย: ฉันอยากชวนเพื่อนมาชมจันทร์ด้วยกัน
English: I want to invite my friends to admire the moon together.
4. 相亲
Pinyin: xiāngqīn
อ่านว่า: เซียงชิน
แปลไทย: ในบทกวีหมายถึงสนิทสนมหรือเป็นเพื่อนกัน; ภาษาปัจจุบันมักหมายถึงนัดดูตัว
English: be close to one another; modern: go on a blind date
明天他要去相亲。
Pinyin: Míngtiān tā yào qù xiāngqīn.
อ่านว่า: หมิงเทียน ทา เย่า ชวี่ เซียงชิน
แปลไทย: พรุ่งนี้เขาจะไปนัดดูตัว
English: He is going on a blind date tomorrow.
5. 徒
Pinyin: tú
อ่านว่า: ถู
แปลไทย: เพียงแต่; เปล่าประโยชน์ (ใช้เชิงวรรณกรรม)
English: merely; in vain
一直等待只会徒增焦虑。
Pinyin: Yìzhí děngdài zhǐ huì tú zēng jiāolǜ.
อ่านว่า: อี้จรื๋อ เติ่งไต้ จรื่อ ฮุ่ย ถู เจิง เจียวลวี่
แปลไทย: การเอาแต่รอมีแต่จะเพิ่มความกังวลโดยเปล่าประโยชน์
English: Simply waiting will only add to the anxiety.
6. 暂伴
Pinyin: zànbàn
อ่านว่า: จ้านปั้น
แปลไทย: อยู่เป็นเพื่อนชั่วคราว
English: keep company for a while
今晚就让月光暂伴我吧。
Pinyin: Jīnwǎn jiù ràng yuèguāng zàn bàn wǒ ba.
อ่านว่า: จินหว่าน จิ้ว ร่าง เยว่กวง จ้าน ปั้น หว่อ ปะ
แปลไทย: คืนนี้ขอให้แสงจันทร์อยู่เป็นเพื่อนฉันชั่วคราวเถอะ
English: Tonight, let the moonlight keep me company for a while.
7. 徘徊
Pinyin: páihuái
อ่านว่า: ไผหวย
แปลไทย: เดินหรือวนเวียนไปมา; ลังเล
English: linger; pace back and forth; hesitate
他在门口徘徊了很久。
Pinyin: Tā zài ménkǒu páihuái le hěn jiǔ.
อ่านว่า: ทา ไจ้ เหมินโข่ว ไผหวย เลอะ เหิ่น จิ่ว
แปลไทย: เขาเดินวนเวียนอยู่หน้าประตูนานมาก
English: He lingered by the doorway for a long time.
8. 零乱
Pinyin: língluàn
อ่านว่า: หลิงล่วน
แปลไทย: กระจัดกระจาย; ไม่เป็นระเบียบ (ปัจจุบันมักเขียน 凌乱)
English: scattered; disordered
风吹过后,花瓣散得零乱。
Pinyin: Fēng chuīguò hòu, huābàn sàn de língluàn.
อ่านว่า: เฟิง ชรุยกั้ว โฮ่ว ฮวาปั้น ซ่าน เตอะ หลิงล่วน
แปลไทย: หลังลมพัดผ่าน กลีบดอกไม้ก็กระจัดกระจาย
English: After the wind passed, the petals lay scattered.
9. 交欢
Pinyin: jiāohuān
อ่านว่า: เจียวฮวาน
แปลไทย: ร่วมยินดีหรือรื่นเริงด้วยกัน (เชิงวรรณกรรม)
English: share joy together
众人相聚交欢,共度佳节。
Pinyin: Zhòngrén xiāngjù jiāohuān, gòng dù jiājié.
อ่านว่า: จร้งเหริน เซียงจวี้ เจียวฮวาน ก้ง ตู้ เจียเจี๋ย
แปลไทย: ทุกคนมารวมตัวร่วมรื่นเริงและฉลองเทศกาลด้วยกัน
English: Everyone gathered in joy to celebrate the festival together.
10. 云汉
Pinyin: Yúnhàn
อ่านว่า: อวิ๋นฮั่น
แปลไทย: ทางช้างเผือก; ท้องฟ้า (คำวรรณกรรม)
English: the Milky Way; the heavens
诗人抬头望着遥远的云汉。
Pinyin: Shīrén táitóu wàngzhe yáoyuǎn de Yúnhàn.
อ่านว่า: ซรือเหริน ไถโถว ว่างเจรอะ เหยาเอวี่ยน เตอะ อวิ๋นฮั่น
แปลไทย: กวีเงยหน้ามองทางช้างเผือกอันไกลโพ้น
English: The poet looked up at the distant Milky Way.
小练习 (ทบทวนบทกวี)
- คำว่า 独酌 ในชื่อบทกวีหมายถึงอะไร
- “สามคน” ในวรรค 对影成三人 หมายถึงใครบ้าง
- เหตุใดดวงจันทร์และเงาจึงช่วยขับให้ความเดียวดายของกวีชัดขึ้น
- ในบทกวี 相亲 ต่างจากความหมายที่ใช้ทั่วไปในภาษาจีนปัจจุบันอย่างไร
- เติมคำ: 举杯______明月,对影成三人。
กดดูแนวคำตอบ
1) ดื่มสุราตามลำพัง 2) ตัวกวี ดวงจันทร์ และเงาของกวี 3) เพราะจันทร์ดื่มไม่ได้และเงาเพียงเคลื่อนไหวตาม จึงเป็นเพื่อนที่ตอบโต้ไม่ได้ 4) ในบทกวีหมายถึงเป็นเพื่อนหรือใกล้ชิดกัน ส่วนปัจจุบันมักหมายถึงนัดดูตัว 5) 邀
小结 สรุปจำง่าย
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)
- 独酌 (dúzhuó / ตู๋จรั๋ว / ดื่มตามลำพัง) คำในชื่อบทกวี
- 相亲 (xiāngqīn / เซียงชิน / ใกล้ชิดเป็นเพื่อนกัน) ภาษาปัจจุบันมักหมายถึงนัดดูตัว
- 暂伴 (zànbàn / จ้านป้าน / อยู่เป็นเพื่อนชั่วคราว) กวีมีจันทร์กับเงาเป็นเพื่อน
- 徘徊 (páihuái / ไผฮว๋าย / วนเวียนไปมา ลังเล) ยังใช้ในภาษาปัจจุบัน
- 零乱 (língluàn / หลิงลว่าน / กระจัดกระจาย) ปัจจุบันมักเขียน 凌乱
- 交欢 (jiāohuān / เจียวฮวาน / ร่วมรื่นเริงด้วยกัน) คำเชิงวรรณกรรม
- 云汉 (Yúnhàn / อวิ๋นฮ่าน / ทางช้างเผือก) คำวรรณกรรม ใช้ในวรรคสุดท้าย
- 举杯邀明月 (jǔ bēi yāo míngyuè / จวี่ เปย ยาว หมิงเยวี่ย / ยกจอกเชิญจันทร์สว่าง) วรรคที่คนจีนจำได้มากที่สุด
- 对影成三人 (duì yǐng chéng sān rén / ตุ้ย อิ่ง เฉริง ซาน เหริน / หันหาเงาก็กลายเป็นสามคน) กวี ดวงจันทร์ และเงา
ระวัง: 行乐须及春 ใช้ 须 ไม่ใช่ 需 · 无情游 = มิตรภาพที่พ้นจากผลประโยชน์ ไม่ใช่เที่ยวอย่างไร้หัวใจ

