孟子 เม่งจื๊อคือใคร และทำไมคนจีนยังพูดถึงเขา
(Mèngzǐ / เมิ่งจื่อ / เม่งจื๊อ)
เวลาอ่านเรื่องปรัชญาจีน ดูซีรีส์ย้อนยุค หรือเรียนสำนวน เรามักเจอชื่อ 孟子(Mèngzǐ / เมิ่งจื่อ / เม่งจื๊อ) คู่กับ 孔子(Kǒngzǐ / ข่งจื่อ / ขงจื๊อ) คนไทยรู้จักเขาในชื่อ “เม่งจื๊อ”
บทนี้พารู้จักว่าเม่งจื๊อเป็นใคร คิดอะไร เรื่องเล่าที่ทำให้แม่ของเขามีชื่อเสียง และสำนวนจากหนังสือของเขาที่คนจีนยังพูดกันทุกวันนี้
เรียนจบแล้วคุณจะ:
- อ่านชื่อ 孟子(Mèngzǐ / เมิ่งจื่อ / เม่งจื๊อ) ด้วยสำเนียงจีนกลางได้ และรู้ว่าทำไมเขาได้ชื่อว่า 亚圣(yàshèng / ย่าเซริ่ง / ปราชญ์อันดับสอง)
- อธิบายแนวคิด 性善(xìngshàn / ซิ่งซร่าน / ธรรมชาติของคนนั้นดี) 仁政(rénzhèng / เหรินเจริ้ง / การปกครองด้วยเมตตา) และ 民贵君轻(mínguìjūnqīng / หมินกุ้ยจวินชิง / ราษฎรสำคัญกว่าผู้ปกครอง) ด้วยภาษาง่าย ๆ ได้
- ใช้สำนวนจากหนังสือของเม่งจื๊อในประโยคปัจจุบันได้ถูกสถานการณ์
ระดับ: ★★ กลาง
เปิดดู: กดดูคำอธิบายภาษาจีน
孟子是孔子以后最重要的儒家思想家。
อ่านว่า เมิ่งจื่อ ซรื่อ ข่งจื่อ อี่โฮ่ว จุ้ย จร้งย่าว เตอะ หรูเจีย ซือเสี่ยงเจีย
เม่งจื๊อเป็นนักคิดสำนักขงจื๊อที่สำคัญที่สุดหลังจากขงจื๊อ (孔子 = ขงจื๊อ, 以后 = หลังจาก, 最 = ที่สุด, 重要 = สำคัญ, 儒家 = สำนักขงจื๊อ, 思想家 = นักคิด)
Mencius is the most important Confucian thinker after Confucius.
他相信人天生有善心。
อ่านว่า ทา เซียงซิ่น เหริน เทียนเซริง โหย่ว ซร่านซิน
เขาเชื่อว่าคนเกิดมาพร้อมจิตใจที่ดี (相信 = เชื่อ, 天生 = โดยกำเนิด, 善心 = จิตใจที่ดี)
He believed that people are born with a good heart.
预备词汇 คำศัพท์จำเป็นก่อนเรียน
(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)
- 思想 ( / ซือเสี่ยง) แนวคิด (thought)
- 古代 ( / กู่ไต้) สมัยโบราณ (ancient times)
- 书 ( / ซรู) หนังสือ (book)
- 妈妈 ( / มาม่ะ) แม่ (mother)
- 成语 ( / เฉริงอวี่) สำนวนจีน (idiom)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
孟子是谁 เม่งจื๊อ: ปราชญ์อันดับสองของสำนักขงจื๊อ
(Mèngzǐ shì shéi / เมิ่งจื่อ ซรื่อ เสรย / เม่งจื๊อเป็นใคร)
ต้นข้าวเห็นชื่อ 孟子(Mèngzǐ / เมิ่งจื่อ / เม่งจื๊อ) ในหนังสือเรียนของ 晓雨(Xiǎoyǔ / เสี่ยวอวี่ / เสี่ยวอวี่ (เพื่อนชาวจีน)) จึงถามว่าเป็นใคร อ่านบทสนทนาก่อน แล้วดูคำสำคัญสามคำ
เปิดดู: เปิดดูบทสนทนา 6 ประโยค ข้อมูลสั้น ๆ และคำสำคัญ 3 คำ
ต้นข้าว
晓雨,孟子是孔子的学生吗?
อ่านว่า เสี่ยวอวี่ เมิ่งจื่อ ซรื่อ ข่งจื่อ เตอะ เสวียเซริง มะ
เสี่ยวอวี่ เม่งจื๊อเป็นลูกศิษย์ของขงจื๊อเหรอ (晓雨 = เสี่ยวอวี่, 孟子 = เม่งจื๊อ, 孔子 = ขงจื๊อ, 学生 = ลูกศิษย์)
Xiaoyu, was Mencius a student of Confucius?
เสี่ยวอวี่
不是,他比孔子晚了一百多年。
อ่านว่า ปู๋ ซรื่อ ทา ปี่ ข่งจื่อ หว่าน เลอะ อี้ไป่ ตัว เหนียน
ไม่ใช่ เขาเกิดหลังขงจื๊อร้อยกว่าปี (不是 = ไม่ใช่, 比 = เมื่อเทียบกับ, 晚 = ช้ากว่า, 一百多年 = ร้อยกว่าปี)
No, he lived more than a hundred years after Confucius.
ต้นข้าว
那为什么大家总说“孔孟”?
อ่านว่า น่า เว่ยเสรินเมอะ ต้าเจีย จ่ง ซรัว ข่ง เมิ่ง
แล้วทำไมทุกคนชอบพูดชื่อขงจื๊อกับเม่งจื๊อคู่กัน (那 = แล้ว, 为什么 = ทำไม, 大家 = ทุกคน, 总 = มักจะ, 孔孟 = ขงจื๊อกับเม่งจื๊อ)
Then why does everyone always name Confucius and Mencius together?
เสี่ยวอวี่
因为他继承并发展了孔子的思想。
อ่านว่า อินเว่ย ทา จี้เฉริง ปิ้ง ฟาจร่าน เลอะ ข่งจื่อ เตอะ ซือเสี่ยง
เพราะเขาสืบทอดและต่อยอดแนวคิดของขงจื๊อ (因为 = เพราะ, 继承 = สืบทอด, 并 = และ, 发展 = พัฒนา; ต่อยอด, 思想 = แนวคิด)
Because he inherited and developed Confucius's ideas.
ต้นข้าว
他是哪里人?
อ่านว่า ทา ซรื่อ หน่าหลี่ เหริน
เขาเป็นคนที่ไหน (哪里人 = คนที่ไหน)
Where was he from?
เสี่ยวอวี่
他是邹国人,离孔子的家乡不远。
อ่านว่า ทา ซรื่อ โจวกั๋ว เหริน หลี ข่งจื่อ เตอะ เจียเซียง ปู้ เหยวี่ยน
เขาเป็นคนแคว้นโจว อยู่ไม่ไกลจากบ้านเกิดของขงจื๊อ (邹国 = แคว้นโจว, 离 = ห่างจาก, 家乡 = บ้านเกิด, 不远 = ไม่ไกล)
He was from the state of Zou, not far from Confucius's hometown.
孟子
อ่านว่า เมิ่งจื่อ
เม่งจื๊อ ปราชญ์สำนักขงจื๊อ
Mencius
孟子(Mèngzǐ / เมิ่งจื่อ / เม่งจื๊อ) เป็นทั้งชื่อคนและชื่อหนังสือ ชื่อตัวจริงคือ 孟轲(Mèng Kē / เมิ่ง เคอ / เมิ่งเคอ (ชื่อตัวของเม่งจื๊อ)) ส่วน 子(zǐ / จื่อ / ท่านอาจารย์ (คำยกย่อง)) เป็นคำยกย่องแปลว่าท่านอาจารย์ คนไทยคุ้นกับชื่อ “เม่งจื๊อ” ซึ่งมาจากสำเนียงแต้จิ๋ว เวลาพูดจีนกลางให้อ่านตามพินอินด้านบน
孟子是战国时期的思想家。
อ่านว่า เมิ่งจื่อ ซรื่อ จร้านกั๋ว สรือชี เต่อ ซือเสี่ยงเจีย
เม่งจื๊อเป็นนักคิดสมัยจั้นกั๋ว (ยุครณรัฐ) (孟子 = เม่งจื๊อ, 战国 = ยุคจั้นกั๋ว, 时期 = สมัย, 思想家 = นักคิด)
Mencius was a thinker of the Warring States period.
亚圣
อ่านว่า ย่าเซริ่ง
ปราชญ์อันดับสองรองจากขงจื๊อ
the Second Sage
亚(yà / ย่า / รองลงมา) แปลว่ารองลงมา คำนี้จึงบอกว่าเม่งจื๊อมีฐานะรองจาก 孔子(Kǒngzǐ / ข่งจื่อ / ขงจื๊อ) ในสำนักขงจื๊อ ตำแหน่งนี้ได้รับการยกย่องทีละขั้นในราชวงศ์ต่อ ๆ มา
人们把孟子称为“亚圣”。
อ่านว่า เหรินเมิน ป่า เมิ่งจื่อ เชริงเหวย ย่าเซริ่ง
ผู้คนยกย่องเม่งจื๊อว่าเป็น “ปราชญ์อันดับสอง” (人们 = ผู้คน, 把 = นำ…มา, 称为 = เรียกว่า, 亚圣 = ปราชญ์อันดับสอง)
People call Mencius the “Second Sage”.
孔孟
อ่านว่า ข่งเมิ่ง
ขงจื๊อกับเม่งจื๊อ (เรียกคู่กัน)
Confucius and Mencius
เวลาคนจีนพูดถึงแนวคิดสำนักขงจื๊อโดยรวม มักใช้คำว่า 孔孟之道(Kǒng Mèng zhī dào / ข่ง เมิ่ง จรือ ต้าว / แนวทางของขงจื๊อและเม่งจื๊อ) คือแนวทางของขงจื๊อและเม่งจื๊อ
很多中国人从小就读孔孟的书。
อ่านว่า เหิ่น ตัว จรงกั๋วเหริน ฉงเสี่ยว จิ้ว ตู๋ ข่ง เมิ่ง เตอะ ซรู
คนจีนจำนวนมากอ่านหนังสือของขงจื๊อและเม่งจื๊อมาตั้งแต่เด็ก (很多 = จำนวนมาก, 中国人 = คนจีน, 从小 = ตั้งแต่เด็ก, 就 = ก็, 读 = อ่าน, 孔孟 = ขงจื๊อกับเม่งจื๊อ, 书 = หนังสือ)
Many Chinese people read Confucius and Mencius from childhood.
核心思想 สี่คำที่สรุปแนวคิดของเม่งจื๊อ
(héxīn sīxiǎng / เหอซิน ซือเสี่ยง / แนวคิดหลัก)
แนวคิดของเม่งจื๊อเริ่มจากความเชื่อว่าคนมีด้านดีอยู่แล้ว แล้วต่อไปถึงการปกครองที่ดี ดูคำสำคัญก่อน แล้วอ่านประโยคต้นฉบับในกล่องหลักฐาน
เปิดดู: เปิดดูคำสำคัญ 4 คำ และประโยคต้นฉบับ 4 ประโยคพร้อมชื่อบท
性善
อ่านว่า ซิ่งซร่าน
ธรรมชาติของคนนั้นดี
human nature is good
เม่งจื๊ออธิบายว่าทุกคนมี “จุดเริ่มต้นของความดี” อยู่ในใจ เช่นความรู้สึกสงสารเมื่อเห็นคนอื่นเดือดร้อน ถ้าบ่มเพาะก็เติบโตเป็นคุณธรรม เหมือนต้นกล้าที่ต้องดูแล
孟子认为人性本善。
อ่านว่า เมิ่งจื่อ เริ่นเหวย เหรินซิ่ง เปิ่น ซร่าน
เม่งจื๊อเห็นว่าโดยพื้นฐานแล้วธรรมชาติของคนนั้นดี (认为 = เห็นว่า, 人性 = ธรรมชาติของคน, 本 = โดยพื้นฐาน, 善 = ดี)
Mencius held that human nature is fundamentally good.
仁政
อ่านว่า เหรินเจริ้ง
การปกครองด้วยเมตตาธรรม
benevolent government
สำหรับเม่งจื๊อ ผู้ปกครองที่ดีต้องให้ราษฎรมีที่ทำกินและอิ่มท้องก่อน แล้วจึงสอนเรื่องคุณธรรม
他主张君主要实行仁政。
อ่านว่า ทา จรู่จราง จวินจรู่ ย่าว สรือสิง เหรินเจริ้ง
เขาเสนอว่าผู้ปกครองต้องปกครองด้วยเมตตาธรรม (主张 = เสนอ; ยืนยันความคิด, 君主 = ผู้ปกครอง, 要 = ต้อง, 实行 = ลงมือทำ, 仁政 = การปกครองด้วยเมตตา)
He argued that rulers should practise benevolent government.
民贵君轻
อ่านว่า หมินกุ้ยจวินชิง
ราษฎรสำคัญกว่าผู้ปกครอง
the people matter more than the ruler
คำนี้สรุปมาจากประโยคต้นฉบับในบท 尽心下(Jìnxīn xià / จิ้นซิน เซี่ย / บทจิ้นซินภาคหลัง) ซึ่งอยู่ในกล่องหลักฐานด้านล่าง
“民贵君轻”是孟子很有名的思想。
อ่านว่า หมินกุ้ยจวินชิง ซรื่อ เมิ่งจื่อ เหิ่น โหย่วหมิง เตอะ ซือเสี่ยง
“ราษฎรสำคัญกว่าผู้ปกครอง” เป็นแนวคิดที่มีชื่อเสียงมากของเม่งจื๊อ (民贵君轻 = ราษฎรสำคัญกว่าผู้ปกครอง, 有名 = มีชื่อเสียง, 思想 = แนวคิด)
“The people matter more than the ruler” is one of Mencius's best-known ideas.
浩然之气
อ่านว่า ฮ่าวหรานจรือชี่
ความกล้าหาญที่มาจากใจซื่อตรง
a vast, upright spirit
ปัจจุบันใช้ชมคนที่กล้ายืนหยัดในสิ่งถูกต้อง ฟังเป็นภาษาเขียนและหนักแน่น
面对困难,他心中有一股浩然之气。
อ่านว่า เมี่ยนตุ้ย คุ่นนัน ทา ซินจรง โหย่ว อี้ กู่ ฮ่าวหรานจรือชี่
เมื่อเจออุปสรรค ในใจเขามีพลังความกล้าที่ซื่อตรง (面对 = เผชิญ, 困难 = อุปสรรค, 心中 = ในใจ, 股 = สาย (ลักษณนามของพลัง), 浩然之气 = ความกล้าที่ซื่อตรง)
Facing hardship, he had an upright, fearless spirit within him.
孟母的故事 แม่ที่ย้ายบ้านสามครั้งเพื่อลูก
(Mèngmǔ de gùshi / เมิ่งหมู่ เตอะ กู้ซรึ / เรื่องเล่าของแม่เม่งจื๊อ)
เรื่องเล่าที่คนจีนรู้จักมากที่สุดเกี่ยวกับเม่งจื๊อ ไม่ใช่เรื่องของเขาเอง แต่เป็นเรื่องของแม่ เรื่องนี้บันทึกไว้ใน 列女传(Liènǚzhuàn / เลี่ยหนวี่จรว้าน / ประวัติสตรีดีเด่น) ของ 刘向(Liú Xiàng / หลิว เซี่ยง / หลิวเซี่ยง) สมัยราชวงศ์ฮั่น
เปิดดู: เปิดดูสองเรื่องเล่า และคำที่ยังใช้จนถึงทุกวันนี้
เรื่องแรกคือ 孟母三迁(Mèngmǔsānqiān / เมิ่งหมู่ซานเชียน / แม่ของเม่งจื๊อย้ายบ้านสามครั้ง) ตอนเด็กบ้านของเม่งจื๊ออยู่ใกล้สุสาน เขาจึงเล่นเลียนแบบพิธีศพ แม่ย้ายบ้านไปใกล้ตลาด เขาก็เล่นเป็นพ่อค้า สุดท้ายแม่ย้ายไปใกล้สำนักศึกษา เขาจึงเริ่มเลียนแบบการเรียนและมารยาท แม่จึงอยู่ที่นั่นต่อ
เรื่องที่สองคือการตัดผ้าทอ วันหนึ่งเม่งจื๊อหนีเรียนกลับบ้าน แม่หยิบมีดตัดผ้าที่กำลังทออยู่ แล้วบอกว่าการเรียนครึ่ง ๆ กลาง ๆ ก็เหมือนผ้าที่ถูกตัดกลางผืน ใช้อะไรไม่ได้ เม่งจื๊อจึงตั้งใจเรียนจากนั้นเป็นต้นมา
孟母三迁
อ่านว่า เมิ่งหมู่ซานเชียน
แม่ของเม่งจื๊อย้ายบ้านสามครั้ง
Mencius's mother moved house three times
ปัจจุบันใช้พูดถึงพ่อแม่ที่ยอมย้ายบ้านหรือซื้อ 学区房(xuéqūfáng / เสวียชวีฝาง / บ้านในเขตโรงเรียนดี) เพื่อให้ลูกได้อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดี หนังสือ 三字经(Sānzìjīng / ซานจื้อจิง / คัมภีร์สามอักษร) ก็เล่าเรื่องนี้ไว้ในประโยคต้น ๆ
为了孩子上好学校,很多父母都学孟母三迁。
อ่านว่า เว่ยเลอะ ไหจึ ซร่าง ห่าว เสวียเซี่ยว เหิ่น ตัว ฟู่หมู่ โตว เสวีย เมิ่งหมู่ซานเชียน
เพื่อให้ลูกได้เข้าโรงเรียนดี พ่อแม่จำนวนมากย้ายบ้านตามแบบแม่ของเม่งจื๊อ (为了 = เพื่อ, 孩子 = ลูก, 上 = เข้าเรียน, 好学校 = โรงเรียนดี, 父母 = พ่อแม่, 学 = เอาอย่าง, 孟母三迁 = ย้ายบ้านเพื่อลูก)
To get their children into good schools, many parents follow the example of Mencius's mother.
来自《孟子》的成语 5 สำนวนจากหนังสือเม่งจื๊อที่ยังพูดกันทุกวัน
(láizì “Mèngzǐ” de chéngyǔ / ไหลจื้อ เมิ่งจื่อ เตอะ เฉริงอวี่ / สำนวนจากหนังสือเม่งจื๊อ)
สำนวนจีนหลายคำมาจากเรื่องเปรียบเทียบที่เม่งจื๊อใช้โน้มน้าวกษัตริย์ ใต้แต่ละคำบอกชื่อบทต้นฉบับไว้ ผู้อ่านตรวจสอบเองได้
เปิดดู: เปิดดู 5 สำนวน พร้อมตัวอย่างประโยคปัจจุบัน
揠苗助长
อ่านว่า ย่าเหมียวจรู้จร่าง
ดึงต้นกล้าให้โตเร็ว (เร่งจนเสียผล)
to pull up seedlings to help them grow
มาจากบท 公孙丑上(Gōngsūn Chǒu shàng / กงซุน โฉร่ว ซร่าง / บทกงซุนโฉ่วภาคแรก) เรื่องชาวซ่งที่ดึงต้นกล้าให้สูงขึ้นจนต้นกล้าเหี่ยวตาย ในภาษาพูดมักใช้ 拔苗助长(bámiáozhùzhǎng / ป๋าเหมียวจรู้จร่าง / ดึงต้นกล้าให้โตเร็ว) ความหมายเดียวกัน
学外语不能揠苗助长,要一步一步来。
อ่านว่า เสวีย ไว่อวี่ ปู้ เหนิง ย่าเหมียวจรู้จร่าง ย่าว อี๋ ปู้ อี๋ ปู้ ไหล
เรียนภาษาต่างประเทศจะเร่งเกินไปไม่ได้ ต้องค่อย ๆ ไปทีละขั้น (外语 = ภาษาต่างประเทศ, 不能 = ไม่ได้, 揠苗助长 = เร่งจนเสียผล, 一步一步 = ทีละขั้น)
You can't rush learning a foreign language; take it step by step.
五十步笑百步
อ่านว่า อู่สรือปู้เซี่ยวไป่ปู้
หนีห้าสิบก้าวหัวเราะคนหนีร้อยก้าว
the pot calling the kettle black
มาจากบท 梁惠王上(Liáng Huìwáng shàng / เหลียง ฮุ่ยหวาง ซร่าง / บทเหลียงฮุ่ยหวังภาคแรก) ทหารที่หนีห้าสิบก้าวหัวเราะคนที่หนีร้อยก้าว ทั้งที่ต่างก็หนีเหมือนกัน
你也迟到了,别五十步笑百步。
อ่านว่า หนี่ เหย่ ฉรือต้าว เลอะ เปี๋ย อู่สรือ ปู้ เซี่ยว ไป่ ปู้
เธอก็มาสายเหมือนกัน อย่าไปหัวเราะเยาะเขาเลย (也 = ก็, 迟到 = มาสาย, 别 = อย่า, 五十步笑百步 = ผิดพอกันแต่ไปเยาะคนอื่น)
You were late too; don't mock him for the same thing.
缘木求鱼
อ่านว่า เหยวียนมู่ฉิวอวี๋
ปีนต้นไม้หาปลา (ใช้วิธีผิดทาง)
to climb a tree to catch fish
มาจากบท 梁惠王上(Liáng Huìwáng shàng / เหลียง ฮุ่ยหวาง ซร่าง / บทเหลียงฮุ่ยหวังภาคแรก) เม่งจื๊อเปรียบว่าการอยากได้ผลแต่ทำอีกอย่าง ก็เหมือนปีนต้นไม้ไปหาปลา
想省钱却天天网购,这是缘木求鱼。
อ่านว่า เสี่ยง เสริ่ง เฉียน เชวี่ย เทียนเทียน หว่างโก้ว เจร้อ ซรื่อ เหยวียนมู่ฉิวอวี๋
อยากประหยัดเงินแต่ช้อปออนไลน์ทุกวัน แบบนี้คือใช้วิธีผิดทาง (省钱 = ประหยัดเงิน, 却 = แต่กลับ, 天天 = ทุกวัน, 网购 = ช้อปออนไลน์, 缘木求鱼 = ใช้วิธีผิดทาง)
Wanting to save money but shopping online every day is going about it the wrong way.
与人为善
อ่านว่า อวี่เหรินเหวยซร่าน
ช่วยผู้อื่นทำความดี; มีไมตรีต่อคน
to help others do good; to be kind to others
มาจากบท 公孙丑上(Gōngsūn Chǒu shàng / กงซุน โฉร่ว ซร่าง / บทกงซุนโฉ่วภาคแรก) ต้นฉบับหมายถึงร่วมทำความดีกับผู้อื่น ภาษาปัจจุบันใช้ชมคนที่จิตใจดี เป็นมิตรกับทุกคน
她一向与人为善,同事都很喜欢她。
อ่านว่า ทา อี๋เซี่ยง อวี่เหรินเหวยซร่าน ถงซรื่อ โตว เหิ่น สี่ฮวัน ทา
เธอมีไมตรีกับทุกคนมาตลอด เพื่อนร่วมงานจึงชอบเธอมาก (一向 = มาตลอด, 与人为善 = มีไมตรีต่อคน, 同事 = เพื่อนร่วมงาน, 都 = ล้วน, 喜欢 = ชอบ)
She has always been kind to others, so her colleagues all like her.
舍生取义
อ่านว่า เส่อรเซริงฉวี่อี้
ยอมสละชีวิตเพื่อความถูกต้อง
to give one's life for what is right
มาจากบท 告子上(Gàozǐ shàng / ก้าวจื่อ ซร่าง / บทเก้าจื่อภาคแรก) เป็นคำหนักและเป็นทางการ ใช้กับเรื่องจริงจัง ไม่ใช้ในเรื่องเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน
历史上有很多舍生取义的英雄。
อ่านว่า ลี่สรื่อ ซรัง โหย่ว เหิ่น ตัว เส่อรเซริงฉวี่อี้ เตอะ อิงสยง
ในประวัติศาสตร์มีวีรบุรุษจำนวนมากที่ยอมสละชีวิตเพื่อความถูกต้อง (历史上 = ในประวัติศาสตร์, 舍生取义 = สละชีวิตเพื่อความถูกต้อง, 英雄 = วีรบุรุษ)
History has many heroes who gave their lives for what was right.
易错词 คำที่ระวังใช้ผิด
(yìcuòcí / อี้ชั่วฉือ / คำที่มักใช้ผิด)
รูปที่ควรระวัง ✗
他每天认真复习,真是拔苗助长。
อ่านว่า ทา เหม่ยเทียน เริ่นเจริน ฟู่สี เจริน ซรื่อ ป๋าเหมียวจรู้จร่าง
(ใช้สำนวนเชิงลบเป็นคำชม) เขาทบทวนบทเรียนอย่างตั้งใจทุกวัน ช่างเร่งจนเสียผลจริง ๆ
รูปที่ควรใช้ ✓
孩子才三岁就天天上补习班,这是拔苗助长。
อ่านว่า ไหจึ ไฉ ซาน ซุ่ย จิ้ว เทียนเทียน ซร่าง ปู่สีปาน เจร้อ ซรื่อ ป๋าเหมียวจรู้จร่าง
ลูกเพิ่งสามขวบก็เรียนพิเศษทุกวัน แบบนี้คือเร่งจนเสียผล (才 = เพิ่ง, 三岁 = สามขวบ, 天天 = ทุกวัน, 补习班 = ชั้นเรียนพิเศษ, 拔苗助长 = เร่งจนเสียผล)
The child is only three and goes to cram classes every day; that's rushing things to their harm.
เหตุผล: 拔苗助长(bámiáozhùzhǎng / ป๋าเหมียวจรู้จร่าง / ดึงต้นกล้าให้โตเร็ว) เป็นคำติ หมายถึงเร่งเกินธรรมชาติจนเสียหาย ใช้ชมความขยันไม่ได้
รูปที่ควรระวัง ✗
我只迟到十分钟,你迟到半小时,五十步笑百步,我比你好。
อ่านว่า หว่อ จรื่อ ฉรือต้าว สรือ เฟินจรง หนี่ ฉรือต้าว ป้าน เสี่ยวสรือ อู่สรือ ปู้ เซี่ยว ไป่ ปู้ หว่อ ปี่ หนี่ ห่าว
(ใช้สำนวนเพื่ออวดว่าตัวเองดีกว่า) ฉันสายแค่สิบนาที เธอสายครึ่งชั่วโมง ฉันดีกว่าเธอ
รูปที่ควรใช้ ✓
你也迟到了十分钟,还笑他迟到半小时,这不是五十步笑百步吗?
อ่านว่า หนี่ เหย่ ฉรือต้าว เลอะ สรือ เฟินจรง ไห เซี่ยว ทา ฉรือต้าว ป้าน เสี่ยวสรือ เจร้อ ปู๋ ซรื่อ อู่สรือ ปู้ เซี่ยว ไป่ ปู้ มะ
เธอก็สายสิบนาที ยังไปหัวเราะเขาที่สายครึ่งชั่วโมง แบบนี้ไม่ใช่ผิดพอกันแต่ไปเยาะคนอื่นหรือ (也 = ก็, 迟到 = มาสาย, 还 = ยัง, 笑 = หัวเราะเยาะ, 这不是 = นี่ไม่ใช่, 吗 = หรือ)
You were ten minutes late yourself and you laugh at him for being half an hour late. Isn't that the pot calling the kettle black?
เหตุผล: 五十步笑百步(wǔshí bù xiào bǎi bù / อู่สรือ ปู้ เซี่ยว ไป่ ปู้ / ผิดพอกันแต่ไปเยาะคนอื่น) ใช้ติคนที่ผิดเหมือนกันแต่ไปเยาะคนอื่น ไม่ได้แปลว่าคนที่ผิดน้อยกว่าเป็นฝ่ายถูก
รูปที่ควรระวัง ✗
想减肥却天天吃炸鸡,真是与人为善。
อ่านว่า เสี่ยง เจี่ยนเฝย เชวี่ย เทียนเทียน ชรือ จร๋าจี เจริน ซรื่อ อวี่เหรินเหวยซร่าน
(เลือกสำนวนผิด) อยากลดน้ำหนักแต่กินไก่ทอดทุกวัน ช่างมีไมตรีต่อคนจริง ๆ
รูปที่ควรใช้ ✓
想减肥却天天吃炸鸡,这是缘木求鱼。
อ่านว่า เสี่ยง เจี่ยนเฝย เชวี่ย เทียนเทียน ชรือ จร๋าจี เจร้อ ซรื่อ เหยวียนมู่ฉิวอวี๋
อยากลดน้ำหนักแต่กินไก่ทอดทุกวัน แบบนี้คือใช้วิธีผิดทาง (减肥 = ลดน้ำหนัก, 却 = แต่กลับ, 炸鸡 = ไก่ทอด, 缘木求鱼 = ใช้วิธีผิดทาง)
Wanting to lose weight but eating fried chicken every day is going about it the wrong way.
เหตุผล: การทำสิ่งที่สวนทางกับเป้าหมายใช้ 缘木求鱼(yuánmùqiúyú / เหยวียนมู่ฉิวอวี๋ / ใช้วิธีผิดทาง) ส่วน 与人为善(yǔrénwéishàn / อวี่เหรินเหวยซร่าน / มีไมตรีต่อคน) ใช้ชมคนที่มีไมตรีต่อผู้อื่น
练习 แบบฝึกหัด
(liànxí / เลี่ยนสี / แบบฝึกหัด)
ลองตอบเองก่อน แล้วค่อยกดดูแนวคำตอบใต้แต่ละข้อ
ข้อ 1: ความรู้
ทำไมเม่งจื๊อจึงได้ชื่อว่า 亚圣(yàshèng / ย่าเซริ่ง / ปราชญ์อันดับสอง)
กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 1
因为孟子的地位仅次于孔子。
อ่านว่า อินเว่ย เมิ่งจื่อ เตอะ ตี้เว่ย จิ่น ชื่อ อวี๋ ข่งจื่อ
เพราะฐานะของเม่งจื๊อเป็นรองเพียงขงจื๊อ (因为 = เพราะ, 地位 = ฐานะ, 仅次于 = รองเพียง)
Because Mencius's standing is second only to Confucius.
เหตุผล: 亚(yà / ย่า / รองลงมา) แปลว่ารองลงมา 亚圣(yàshèng / ย่าเซริ่ง / ปราชญ์อันดับสอง) จึงหมายถึงปราชญ์อันดับสองรองจากขงจื๊อ
ข้อ 2: แนวคิด
ประโยค 民为贵,社稷次之,君为轻(Mín wéi guì, shèjì cì zhī, jūn wéi qīng / หมิน เหวย กุ้ย เซ่อรจี้ ชื่อ จรือ จวิน เหวย ชิง / ราษฎรสำคัญที่สุด แผ่นดินรองลงมา ผู้ปกครองสำคัญน้อยที่สุด) เรียงความสำคัญจากมากไปน้อยอย่างไร
กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 2
百姓最重要,国家第二,君主最不重要。
อ่านว่า ไป่ซิ่ง จุ้ย จร้งย่าว กั๋วเจีย ตี้เอ้อร์ จวินจรู่ จุ้ย ปู๋ จร้งย่าว
ราษฎรสำคัญที่สุด รองลงมาคือแผ่นดิน ผู้ปกครองสำคัญน้อยที่สุด (百姓 = ราษฎร, 最 = ที่สุด, 重要 = สำคัญ, 国家 = แผ่นดิน, 第二 = อันดับสอง, 君主 = ผู้ปกครอง)
The people come first, the state second, and the ruler last.
เหตุผล: ประโยคนี้มาจากบท 尽心下(Jìnxīn xià / จิ้นซิน เซี่ย / บทจิ้นซินภาคหลัง) คือที่มาของคำสรุป 民贵君轻(mínguìjūnqīng / หมินกุ้ยจวินชิง / ราษฎรสำคัญกว่าผู้ปกครอง)
ข้อ 3: เลือกสำนวน
เพื่อนอยากเก่งภาษาจีนเร็ว ๆ จึงท่องศัพท์วันละห้าร้อยคำจนจำอะไรไม่ได้เลย ควรใช้สำนวนไหน
กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 3
一天背五百个生词,这是揠苗助长。
อ่านว่า อี้ เทียน เป้ย อู่ไป่ เกอะ เซริงฉือ เจร้อ ซรื่อ ย่าเหมียวจรู้จร่าง
ท่องศัพท์ใหม่วันละห้าร้อยคำ แบบนี้คือเร่งจนเสียผล (一天 = หนึ่งวัน, 背 = ท่อง, 生词 = ศัพท์ใหม่, 揠苗助长 = เร่งจนเสียผล)
Memorising five hundred new words a day is rushing things to their harm.
เหตุผล: เร่งเกินกว่าที่ร่างกายและสมองรับได้จนผลกลับแย่ลง ตรงกับเรื่องดึงต้นกล้า
ข้อ 4: แปล
แปลเป็นภาษาจีน: “แม่ย้ายบ้านไปใกล้โรงเรียนเพื่อลูก”
กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 4
为了孩子,妈妈把家搬到了学校附近。
อ่านว่า เว่ยเลอะ ไหจึ มาม่ะ ป่า เจีย ปาน ต้าว เลอะ เสวียเซี่ยว ฟู่จิ้น
เพื่อลูก แม่ย้ายบ้านไปอยู่ใกล้โรงเรียน (为了 = เพื่อ, 孩子 = ลูก, 把 = นำ…มา, 搬到 = ย้ายไปที่, 附近 = ใกล้ ๆ)
For her child's sake, the mother moved home close to the school.
เหตุผล: นี่คือแก่นของเรื่อง 孟母三迁(Mèngmǔsānqiān / เมิ่งหมู่ซานเชียน / แม่ของเม่งจื๊อย้ายบ้านสามครั้ง) ซึ่งคนจีนยังยกมาพูดเวลาพ่อแม่เลือกที่อยู่เพื่อการเรียนของลูก
ข้อ 5: ความหมาย
ตามแนวคิดของเม่งจื๊อ ความรู้สึกสงสารเมื่อเห็นเด็กกำลังจะตกบ่อน้ำบอกอะไรเกี่ยวกับคน
กดดูแนวคำตอบ: ข้อ 5
这说明人天生就有善心。
อ่านว่า เจร้อ ซรัวหมิง เหริน เทียนเซริง จิ้ว โหย่ว ซร่านซิน
สิ่งนี้แสดงว่าคนมีจิตใจที่ดีมาตั้งแต่กำเนิด (说明 = แสดงว่า, 天生 = โดยกำเนิด, 善心 = จิตใจที่ดี)
This shows that people are born with a good heart.
เหตุผล: นี่คือแนวคิด 性善(xìngshàn / ซิ่งซร่าน / ธรรมชาติของคนนั้นดี) ใจที่สงสารเป็นจุดเริ่มต้นของความดีที่ทุกคนมี
小结 สรุปจำง่าย
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น ๆ)
- 孟子(Mèngzǐ / เมิ่งจื่อ / เม่งจื๊อ) หรือเม่งจื๊อ มีชีวิตราว 372–289 ปีก่อนคริสตกาล (แหล่งข้อมูลให้ปีต่างกันเล็กน้อย) เป็นคนแคว้น 邹(Zōu / โจว / แคว้นโจว) และได้ชื่อว่า 亚圣(yàshèng / ย่าเซริ่ง / ปราชญ์อันดับสอง)
- แนวคิดหลักคือ 性善(xìngshàn / ซิ่งซร่าน / ธรรมชาติของคนนั้นดี) 仁政(rénzhèng / เหรินเจริ้ง / การปกครองด้วยเมตตา) และ 民贵君轻(mínguìjūnqīng / หมินกุ้ยจวินชิง / ราษฎรสำคัญกว่าผู้ปกครอง) ซึ่งมาจากประโยคในบท 尽心下(Jìnxīn xià / จิ้นซิน เซี่ย / บทจิ้นซินภาคหลัง)
- เรื่อง 孟母三迁(Mèngmǔsānqiān / เมิ่งหมู่ซานเชียน / แม่ของเม่งจื๊อย้ายบ้านสามครั้ง) ยังใช้พูดถึงพ่อแม่ที่เลือกสภาพแวดล้อมเพื่อการเรียนของลูก
- สำนวน 揠苗助长(yàmiáozhùzhǎng / ย่าเหมียวจรู้จร่าง / ดึงต้นกล้าให้โตเร็ว) 五十步笑百步(wǔshí bù xiào bǎi bù / อู่สรือ ปู้ เซี่ยว ไป่ ปู้ / ผิดพอกันแต่ไปเยาะคนอื่น) 缘木求鱼(yuánmùqiúyú / เหยวียนมู่ฉิวอวี๋ / ใช้วิธีผิดทาง) 与人为善(yǔrénwéishàn / อวี่เหรินเหวยซร่าน / มีไมตรีต่อคน) และ 舍生取义(shěshēngqǔyì / เส่อรเซริงฉวี่อี้ / สละชีวิตเพื่อความถูกต้อง) ล้วนมาจากหนังสือของเม่งจื๊อ
เปิดฝึกเขียนอักษรจีน
ฝึกเขียนอักษรจีน 汉字练习
想
xiǎng · อ่านว่า เสี่ยง · คิด / อยาก
คำจากบทนี้ 思想
จำนวนขีด: 13 ขีด
โครงสร้าง: แบบบน-ล่าง — 相(xiāng / เซียง / ซึ่งกันและกัน) อยู่บน และ 心(xīn / ซิน / ใจ) (ใจ) อยู่ล่าง
古
gǔ · อ่านว่า กู่ · โบราณ / เก่าแก่
คำจากบทนี้ 古代
จำนวนขีด: 5 ขีด
โครงสร้าง: แบบบน-ล่าง — 十(shí / สรือ / สิบ) อยู่บน และ 口(kǒu / โข่ว / ปาก) อยู่ล่าง
妈
mā · อ่านว่า มา · แม่
คำจากบทนี้ 妈妈
จำนวนขีด: 6 ขีด
โครงสร้าง: แบบซ้าย-ขวา — 女(nǚ / หนวี่ / ผู้หญิง) อยู่ซ้าย และ 马(mǎ / หม่า / ม้า) อยู่ขวาช่วยบอกเสียง
ลองทำ คัดอักษรแต่ละตัวลงกระดาษ 3 ครั้ง แล้วปิดกล่อง เขียนคำจากบทเรียนให้ครบจากความจำ เปิดกล่องอีกครั้งเพื่อตรวจตัวอักษรและจำนวนขีด

