东施效颦 หมายถึงอะไร? บทเรียนเรื่องการเลียนแบบโดยไม่เข้าใจ

ภาพประกอบสำนวนจีน 东施效颦 ผู้หญิงเลียนแบบท่าทางโดยไม่เข้าใจเหตุผล

การเรียนจากคนเก่งมีประโยชน์ แต่การลอกเพียงเปลือกนอกโดยไม่เข้าใจเหตุผลอาจให้ผลตรงข้าม

东施效颦 หมายถึงอะไร? บทเรียนเรื่องการเลียนแบบโดยไม่เข้าใจ

东施效颦 Dōngshī xiào pín ใช้เปรียบการเลียนแบบผู้อื่นอย่างผิวเผินจนไม่เหมาะกับตนเองและให้ผลแย่กว่าเดิม บทนี้สรุปที่มาจาก《庄子·天运》อย่างกระชับ อธิบายความหมายโดยไม่ตอกย้ำการล้อเลียนรูปลักษณ์ และชวนแยก “การเรียนแบบ” ออกจาก “การลอกแบบ”

คำศัพท์ที่ควรรู้ก่อนเรียน 预备词汇

(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)

คำเหล่านี้ช่วยให้อ่านบทเรียนได้ลื่นขึ้น ไม่ได้แทนคำอธิบายในแต่ละหัวข้อ

  • 成语 (chéngyǔ / เฉริงอวี่) สำนวนจีน (idiom)
  • 别人 (biérén / เปี๋ยเหริน) คนอื่น (other people)
  • 适合 (shìhé / ซรื่อเหอ) เหมาะกับ (to suit)
  • 方案 (fāng'àn / ฟางอ้าน) แผนงาน (plan; proposal)
  • 经验 (jīngyàn / จิงเยี่ยน) ประสบการณ์ (experience)
  • 原理 (yuánlǐ / เหยวียนหลี่) หลักการ (principle)
  • 表面 (biǎomiàn / เปี่ยวเมี่ยน) เปลือกนอก ผิวเผิน (surface)
  • 风格 (fēnggé / เฟิงเก๋อ) สไตล์ รูปแบบเฉพาะตัว (style)
  • 潮流 (cháoliú / ฉราวหลิว) กระแสนิยม (trend)
  • 原因 (yuányīn / เหยวียนอิน) สาเหตุ (reason)

ระดับการเข้าถึงบทเรียน

ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
  • Publicอ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ ระดับปัจจุบันของบทเรียนนี้
  • Free Memberต้องเข้าสู่ระบบ แต่ไม่ต้องชำระเงิน
  • VIPต้องมีสมาชิก VIP ที่ยังใช้งานอยู่

สมาชิกแต่ละแบบได้สิทธิ์อะไรบ้าง

Public ระดับของบทเรียนนี้

อ่านบทเรียนสาธารณะและเนื้อหาพื้นฐานที่เปิดให้ทุกคน โดยไม่ต้องสร้างบัญชี

  • บทเรียนสาธารณะอ่านบทเรียนและเนื้อหาพื้นฐานที่กำหนดเป็น Public ได้โดยไม่ต้องเข้าสู่ระบบ
Free Member

อ่านบทเรียน Public และบทเรียนที่กำหนดเป็น Free Member หลังเข้าสู่ระบบ โดยไม่ต้องชำระเงิน

  • บทเรียนสำหรับสมาชิกฟรีเมื่อเข้าสู่ระบบแล้ว สามารถอ่านบทเรียน Public และบทเรียนที่กำหนดเป็น Free Member ได้โดยไม่ต้องชำระเงิน
VIP

อ่านบทเรียน Public, Free Member และ VIP ตามสิทธิ์ที่ยังใช้งานอยู่ พร้อมใช้เครื่องมือเสริมที่บทเรียนนั้นรองรับ

  • บทเรียน VIPอ่านบทความและบทเรียนที่กำหนดสำหรับสมาชิก VIP โดยระบบตรวจสิทธิ์จากเซิร์ฟเวอร์
  • Dictionary Popupแตะคำหรือโครงสร้างภาษาจีนที่บทเรียนเตรียมไว้ เพื่อดูคำอธิบายโดยไม่ต้องออกจากบทเรียน
  • คลังคำศัพท์และประโยคของฉันบันทึกคำจาก Popup หรือเลือกข้อความภาษาจีนจากบทเรียนที่รองรับ เพื่อกลับมาทบทวนภายหลัง
  • เสียงและตัวช่วยอักษรจีนใช้เสียงภาษาจีนและเครื่องมือ Hanzi บนบทเรียนที่รองรับ เพื่อช่วยฝึกอ่านและออกเสียง
  • ความคืบหน้าและเรียนต่อบันทึกความคืบหน้าและกลับไปยังบทเรียนล่าสุดบนส่วนของระบบที่รองรับ
  • ส่วนลดสินค้าดิจิทัล 10%สมาชิก VIP ที่มีสิทธิ์ใช้งานได้รับส่วนลดตามเงื่อนไขของสินค้าดิจิทัลที่ร่วมรายการ

สิทธิ์ของเครื่องมือเสริมขึ้นอยู่กับฟังก์ชันที่บทเรียนนั้นรองรับ และไม่เปลี่ยนระดับการเข้าถึงของบทเรียน

ดูรายละเอียดสิทธิ์ VIP และแผนสมาชิกทั้งหมด

汉字练习 (ฝึกเขียนอักษรจีน)

เลือกอักษรสำคัญ 5 ตัวจากบทนี้ ดูลำดับขีด แล้วกดลองเขียนบนจอได้

ฝึกเขียนอักษร 东

东

Pinyin: dōng

อ่านว่า ตง

ความหมาย: ตะวันออก เมื่อต่อ

ตัวอย่างการใช้

从东门进。

Cóng dōngmén jìn.

อ่านว่า ฉง ตงเหมิน จิ้น

แปลไทย: เข้าทางประตูตะวันออก (东门 = ประตูทิศตะวันออก, 进 = เข้า)

กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้

ฝึกเขียนอักษร 施

施

Pinyin: shī

อ่านว่า ซรือ

ความหมาย: แซ่ซือ

ตัวอย่างการใช้

因材施教。

Yīn cái shī jiào.

อ่านว่า อิน ไฉ ซรือ เจี้ยว

แปลไทย: สอนตามความถนัดของแต่ละคน (因材 = ตามความถนัด, 施教 = ให้การสอน)

กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้

ฝึกเขียนอักษร 效

效

Pinyin: xiào

อ่านว่า เซี่ยว

ความหมาย: ผล; ประสิทธิผล; เลียนแบบในบางคำ

ตัวอย่างการใช้

该方案效果显著。

Gāi fāng'àn xiàoguǒ xiǎnzhù.

อ่านว่า ไก ฟางอ้าน เซี่ยวกั่ว เสี่ยนจรู้

แปลไทย: แผนดังกล่าวได้ผลเด่นชัด (该 = ดังกล่าว, 效果显著 = ได้ผลเด่นชัด)

กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้

ฝึกเขียนอักษร 颦

颦

Pinyin: pín

อ่านว่า ผิน

ความหมาย: ผิน หมายถึงขมวดคิ้วหรือหน้านิ่ว ส่วน 效 xiào

ตัวอย่างการใช้

别人穿着好看,不一定适合你,别东施效颦。

Biérén chuānzhe hǎokàn, bù yídìng shìhé nǐ, bié Dōngshī xiàopín.

อ่านว่า เปี๋ยเหริน ชรวานเจร่อ ห่าวค่าน ปู้ อี๋ติ้ง ซรื่อเหอ หนี่ เปี๋ย ตงซรือ เซี่ยวผิน

แปลไทย: คนอื่นใส่แล้วดูดี ไม่ได้แปลว่าจะเหมาะกับเธอ อย่าเลียนแบบไปทุกอย่าง (别人 = คนอื่น, 穿着 = ใส่ (เสื้อผ้า), 不一定 = ไม่แน่ว่า, 适合 = เหมาะกับ)

กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้

ฝึกเขียนอักษร 我

我

Pinyin: wǒ

อ่านว่า หว่อ

ความหมาย: ฉัน; ผม; ดิฉัน

ตัวอย่างการใช้

我帮你。

Wǒ bāng nǐ.

อ่านว่า หว่อ ปาง หนี่

แปลไทย: ฉันช่วยคุณเอง

กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้

成语意思 — ความหมายของ 东施效颦

东施效颦

Pinyin: Dōngshī xiào pín

อ่านว่า: ตงซรือ เซี่ยว ผิน

แปลไทย: เลียนแบบผู้อื่นโดยไม่เข้าใจ จนกลับให้ผลเสีย

English: to imitate someone blindly and achieve the opposite effect

สำนวนนี้ไม่ได้ห้ามการเรียนรู้จากผู้อื่น แต่เตือนว่าอย่าคัดลอกเพียงท่าทาง รูปแบบ หรือผลลัพธ์ภายนอกโดยไม่เข้าใจสาเหตุ เงื่อนไข และความเหมาะสมกับบริบทของตนเอง

颦 หมายถึงอะไร

颦 pín — ผิน หมายถึงขมวดคิ้วหรือหน้านิ่ว ส่วน 效 xiào — เซี่ยว ในคำนี้หมายถึงเลียนแบบหรือเอาอย่าง

กลับไปที่หัวข้อ

典故来源 — ที่มาของเรื่อง

ข้อความต้นทางอยู่ใน《庄子·天运》 เล่าว่า 西施 Xīshī มีอาการเจ็บบริเวณหัวใจ เมื่อเดินในหมู่บ้านจึงกุมอกและขมวดคิ้ว หญิงอีกคนในหมู่บ้านเห็นว่าท่าทางนั้นดูงาม จึงกลับไปทำตาม แต่ผู้คนกลับหลีกหนี

ชื่อ“东施”มาจากไหน

ข้อความดั้งเดิมเรียกผู้เลียนแบบเพียงว่า “หญิงที่คนในหมู่บ้านมองว่าไม่งาม” ไม่ได้ระบุชื่อ 东施 ต่อมาผู้คนใช้ชื่อ 东施 ให้ตรงข้ามกับ 西施 และย่อเรื่องเป็นสำนวน 东施效颦

เรื่องนี้ปรากฏในบริบทที่กว้างกว่าความงาม กล่าวคือ สิ่งที่เหมาะในยุคหรือสถานการณ์หนึ่งอาจใช้ไม่ได้กับอีกสถานการณ์ การหยิบแบบแผนมาใช้โดยไม่เข้าใจเหตุผลจึงอาจกลายเป็นการฝืนบริบท

แก่นที่ควรจำ: คนเลียนแบบเห็นเพียง “สิ่งที่อีกคนทำ” แต่ไม่เห็น “เหตุใดสิ่งนั้นจึงได้ผล”

กลับไปที่หัวข้อ

现代视角 — อ่านเรื่องนี้อย่างร่วมสมัย

ต้นฉบับโบราณใช้การเปรียบเทียบรูปลักษณ์อย่างตรงไปตรงมา แต่เมื่อใช้สำนวนในปัจจุบัน ควรเน้นวิจารณ์วิธีเลียนแบบ ไม่ใช้คำนี้เพื่อล้อรูปร่าง หน้าตา ความเจ็บป่วย หรือคุณค่าของบุคคล

เรียนแบบที่ดี

วิเคราะห์หลักการ เลือกเฉพาะส่วนที่เข้ากับเป้าหมาย ทดลองในขนาดเล็ก และปรับให้เหมาะกับตนเอง

ลอกแบบที่เสี่ยง

ทำตามภาพภายนอกทั้งหมด เพราะเห็นว่าคนอื่นได้รับคำชม โดยไม่ตรวจว่าเงื่อนไข ทักษะ และผู้รับสารเหมือนกันหรือไม่

กลับไปที่หัวข้อ

使用方法 — ใช้ 东施效颦 อย่างไร

เตือนเรื่องการลอกแผนงาน

别人的方案未必适合我们,照搬只会东施效颦。

Pinyin: Biérén de fāng’àn wèibì shìhé wǒmen, zhàobān zhǐ huì Dōngshī xiào pín.

อ่านว่า: เปี๋ยเหริน เตอะ ฟางอั้น เว่ยปี้ ซื่อเหอ หว่อเมิน เจ้า ปาน จื่อ ฮุ่ย ตงซือ เซี่ยว ผิน

แปลไทย: แผนของคนอื่นอาจไม่เหมาะกับเรา การยกมาทั้งชุดมีแต่จะกลายเป็นการเลียนแบบที่ไม่ได้ผล

English: Someone else’s plan may not suit us; copying it wholesale would only backfire.

ชวนให้เข้าใจหลักการก่อน

学习成功经验要懂原理,不能东施效颦。

Pinyin: Xuéxí chénggōng jīngyàn yào dǒng yuánlǐ, bùnéng Dōngshī xiào pín.

อ่านว่า: เสวียสี เฉริงกง จิงเยี่ยน เย่า ต่ง เหยวียนหลี่ ปู้เหนิง ตงซรือ เซี่ยว ผิน

แปลไทย: การเรียนรู้จากประสบการณ์ที่สำเร็จต้องเข้าใจหลักการ ไม่ใช่เลียนแบบอย่างไม่ลืมหูลืมตา

English: To learn from successful experience, understand the principles instead of imitating blindly.

ใช้ด้วยความระมัดระวัง: เพราะสำนวนมีที่มาจากการเปรียบเทียบรูปลักษณ์ ควรใช้กับวิธีทำงาน ผลงาน หรือการตัดสินใจ มากกว่านำไปติดป้ายดูหมิ่นตัวบุคคล

กลับไปที่หัวข้อ

核心词语 — คำหลักที่เกี่ยวข้อง

东施效颦

Pinyin: Dōngshī xiào pín

อ่านว่า: ตงซรือ เซี่ยว ผิน

แปลไทย: เลียนแบบโดยไม่เข้าใจจนให้ผลตรงข้าม

English: to imitate blindly and make oneself worse off

只学表面,很容易东施效颦。

Pinyin: Zhǐ xué biǎomiàn, hěn róngyì Dōngshī xiào pín.

อ่านว่า: จรื่อ เสวีย เปี่ยวเมี่ยน เหิ่น หรงอี้ ตงซรือ เซี่ยว ผิน

แปลไทย: หากเรียนเพียงเปลือกนอก ก็ง่ายที่จะเลียนแบบแล้วไม่ได้ผล

English: Learning only the surface makes blind imitation very likely.

模仿

Pinyin: mófǎng

อ่านว่า: โหมฝ่าง

แปลไทย: เลียนแบบ

English: to imitate

初学者可以模仿,但要慢慢形成自己的风格。

Pinyin: Chūxuézhě kěyǐ mófǎng, dàn yào mànmàn xíngchéng zìjǐ de fēnggé.

อ่านว่า: ชรูเสวียจรื่อ เข่ออี่ โหมฝ่าง ตั้น เย่า มั่นมั่น สิงเฉริง จื้อจี่ เตอะ เฟิงเก๋อ

แปลไทย: ผู้เริ่มต้นเลียนแบบได้ แต่ควรค่อย ๆ สร้างรูปแบบของตนเอง

English: Beginners may imitate, but should gradually develop their own style.

盲目

Pinyin: mángmù

อ่านว่า: หมางมู่

แปลไทย: ทำโดยไม่พิจารณา; อย่างมืดบอด

English: blindly; without judgment

不要盲目跟随网络上的潮流。

Pinyin: Búyào mángmù gēnsuí wǎngluò shàng de cháoliú.

อ่านว่า: ปู๋เย่า หมางมู่ เกินสุย หว่างลั่ว ซร่าง เตอะ เฉาหลิว

แปลไทย: อย่าตามกระแสบนอินเทอร์เน็ตโดยไม่พิจารณา

English: Do not blindly follow online trends.

适得其反

Pinyin: shì dé qí fǎn

อ่านว่า: ซรื่อ เต๋อ ฉี ฝ่าน

แปลไทย: กลับได้ผลตรงข้ามกับที่ต้องการ

English: to produce the opposite result

催得太急,可能会适得其反。

Pinyin: Cuī de tài jí, kěnéng huì shì dé qí fǎn.

อ่านว่า: ชุย เต่อ ไท่ จี๋ เขอเหนิง ฮุ่ย ซรื่อ เต๋อ ฉี ฝ่าน

แปลไทย: หากเร่งมากเกินไป อาจกลับได้ผลตรงข้าม

English: Pushing too hard may produce the opposite result.

理解

Pinyin: lǐjiě

อ่านว่า: หลี่เจี่ย

แปลไทย: เข้าใจ

English: to understand

理解原因以后,再决定要不要学习这种做法。

Pinyin: Lǐjiě yuányīn yǐhòu, zài juédìng yào búyào xuéxí zhè zhǒng zuòfǎ.

อ่านว่า: หลี่เจี่ย เหยวียนอิน อี่โฮ่ว จ้าย เจวี๋ยติ้ง เย่า ปู๋เย่า เสวียสี เจร้อ จร่ง จั้วฝ่า

แปลไทย: หลังเข้าใจเหตุผลแล้ว ค่อยตัดสินใจว่าจะเรียนวิธีนี้หรือไม่

English: Understand the reason first, then decide whether to adopt the method.

取长补短

Pinyin: qǔ cháng bǔ duǎn

อ่านว่า: ฉวี่ ฉราง ปู่ ต่วน

แปลไทย: เรียนข้อดีของผู้อื่นมาชดเชยข้อด้อยของตน

English: to learn from others’ strengths and offset one’s weaknesses

互相学习才能取长补短。

Pinyin: Hùxiāng xuéxí cáinéng qǔ cháng bǔ duǎn.

อ่านว่า: ฮู่เซียง เสวียสี ไฉเหนิง ฉวี่ ฉราง ปู่ ต่วน

แปลไทย: การเรียนรู้ซึ่งกันและกันจึงจะช่วยนำข้อดีมาชดเชยข้อด้อยได้

English: By learning from one another, we can complement each other’s strengths and weaknesses.

กลับไปที่หัวข้อ

近义辨析 — แยกคำที่เกี่ยวข้อง

东施效颦

เน้นเลียนแบบสิ่งภายนอกโดยไม่เข้าใจ จนผลออกมาไม่เหมาะหรือแย่กว่าเดิม

邯郸学步

Hándān xué bù — หานตาน เสวีย ปู้ เน้นพยายามเลียนแบบวิธีของผู้อื่นจนลืมความสามารถหรือวิธีเดิมของตน

取长补短

qǔ cháng bǔ duǎn — ฉวี่ ฉาง ปู่ ต่วน เป็นความหมายเชิงบวก คือเลือกเรียนข้อดีของผู้อื่นอย่างเข้าใจเพื่อพัฒนาตน

จำง่าย: ลอกเปลือกนอกจนไม่ได้ผล = 东施效颦; ลอกจนสูญเสียวิธีเดิม = 邯郸学步; เรียนข้อดีอย่างมีวิจารณญาณ = 取长补短

กลับไปที่หัวข้อ

自我检查 — แบบฝึกท้ายบท

  1. 东施效颦 อ่านว่าอย่างไรและหมายถึงอะไร
  2. ข้อความดั้งเดิมใน《庄子》เรียกหญิงผู้เลียนแบบว่า 东施 หรือไม่
  3. การเรียนแบบที่ดีต่างจากการลอกแบบอย่างไร
  4. แต่งประโยคเกี่ยวกับการลอกแผนของผู้อื่นโดยใช้ 东施效颦 หนึ่งประโยค
กดดูแนวคำตอบ
  1. Dōngshī xiào pín — ตงซือ เซี่ยว ผิน; เลียนแบบโดยไม่เข้าใจจนให้ผลเสีย
  2. ไม่ ข้อความเดิมเรียกเพียงหญิงอีกคนในหมู่บ้าน ชื่อ 东施 เป็นชื่อที่ใช้ในภายหลัง
  3. การเรียนแบบวิเคราะห์หลักการและปรับตามบริบท ส่วนการลอกแบบทำตามเพียงรูปลักษณ์ภายนอก
  4. เช่น 不懂原因就照搬,只会东施效颦。

กลับไปที่หัวข้อ

小结 สรุปจำง่าย

(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)

  • 东施效颦 (Dōngshī xiào pín / ตงซรือ เซี่ยว ผิน / เลียนแบบโดยไม่เข้าใจจนให้ผลเสีย) ใช้วิจารณ์วิธีเลียนแบบ ไม่ใช้ล้อรูปลักษณ์
  • 模仿 (mófǎng / หมัวฝ่าง / เลียนแบบ) คำกลาง ๆ ผู้เริ่มต้นทำได้
  • 盲目 (mángmù / หมางมู่ / ทำโดยไม่พิจารณา) ใช้ขยายกริยา เช่นตามกระแส
  • 照搬 (zhàobān / จร้าวปาน / ยกมาใช้ทั้งชุด) ลอกโดยไม่ปรับให้เข้ากับตัวเอง
  • 适得其反 (shì dé qí fǎn / ซรื่อ เต๋อ ฉี ฝ่าน / ได้ผลตรงข้ามกับที่ต้องการ) ผลของการทำเกินหรือทำผิดวิธี
  • 理解 (lǐjiě / หลี่เจี่ย / เข้าใจ) เข้าใจเหตุผลก่อนแล้วค่อยทำตาม
  • 取长补短 (qǔ cháng bǔ duǎn / ฉวี่ ฉราง ปู่ ตว่าน / เรียนข้อดีมาเติมข้อด้อย) คำเชิงบวก การเรียนแบบที่ดี
  • 邯郸学步 (Hándān xué bù / หานตาน เสวีย ปู้ / เลียนแบบจนลืมวิธีเดิมของตน) เน้นว่าของเดิมก็เสียไปด้วย

แยกให้ออก: ลอกเปลือกนอกจนไม่ได้ผล = 东施效颦 · ลอกจนเสียของเดิม = 邯郸学步 · เรียนข้อดีอย่างเข้าใจ = 取长补短