เมื่อความกลัวมาก่อนข้อเท็จจริง ทุกเงาก็ดูเหมือนศัตรู
草木皆兵 cǎo mù jiē bīng แปลตรงตัวว่า “เห็นต้นหญ้าต้นไม้ล้วนเป็นทหาร” ใช้เปรียบคนที่หวาดกลัวหรือระแวงมากจนตีความสิ่งรอบตัวว่าเป็นภัย บทนี้สรุปเหตุการณ์ศึก 淝水 อย่างกระชับ อธิบายวิธีใช้ปัจจุบัน และแยกคำนี้จาก 风声鹤唳 ที่มักปรากฏคู่กัน
คำศัพท์ที่ควรรู้ก่อนเรียน 预备词汇
(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)
คำเหล่านี้ช่วยให้อ่านบทเรียนได้ลื่นขึ้น ไม่ได้แทนคำอธิบายในแต่ละหัวข้อ
- 成语 (chéngyǔ / เฉริงอวี่) สำนวนจีน (idiom)
- 消息 (xiāoxi / เซียวซิ่) ข่าว ข่าวคราว (news; message)
- 影响 (yǐngxiǎng / อิ่งเสี่ยง) ส่งผลต่อ (to affect)
- 判断 (pànduàn / พ่านตว้าน) การตัดสิน วินิจฉัย (judgment)
- 经历 (jīnglì / จิงลี่) ผ่านประสบการณ์ (to go through)
- 事故 (shìgù / ซรื่อกู้) อุบัติเหตุ (accident)
- 市场 (shìchǎng / ซรื่อฉร่าง) ตลาด (market)
- 变化 (biànhuà / เปี้ยนฮว่า) การเปลี่ยนแปลง (change)
- 影子 (yǐngzi / อิ่งจึ) เงา (shadow)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
汉字练习 (ฝึกเขียนอักษรจีน)
เลือกอักษรสำคัญ 5 ตัวจากบทนี้ ดูลำดับขีด แล้วกดลองเขียนบนจอได้
ฝึกเขียนอักษร 兵
兵
อ่านว่า ปิง
ความหมาย: ทหาร; กำลังทหาร; อาวุธในคำบางคำ
ตัวอย่างการใช้
别因为一个消息就草木皆兵。
อ่านว่า เปี๋ย อินเว่ย อี๋ เกอะ เซียวซิ่ จิ้ว ฉ่าว มู่ เจีย ปิง
แปลไทย: อย่าหวาดระแวงไปหมดเพราะข่าวเพียงเรื่องเดียว (草木皆兵 = หวาดระแวงจนเห็นทุกสิ่งเป็นภัยหรือศัตรู)
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 响
响
อ่านว่า เสี่ยง
ความหมาย: ดัง; ส่งเสียง
ตัวอย่างการใช้
恐惧会影响人的判断。
อ่านว่า ข่งจวี้ ฮว้ย อิ่งเสี่ยง เหริน เตอะ พ่านตว้าน
แปลไทย: ความหวาดกลัวส่งผลต่อการตัดสินของคน
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 听
听
อ่านว่า ทิง
ความหมาย: ฟัง
ตัวอย่างการใช้
经历那次事故以后,他一听到巨响就草木皆兵。
อ่านว่า จิงลี่ น่า ชื่อ ซรื่อกู้ อี่โฮ่ว ทา อี้ ทิงต้าว จวี้เสี่ยง จิ้ว ฉ่าว มู่ เจีย ปิง
แปลไทย: หลังผ่านอุบัติเหตุครั้งนั้น พอได้ยินเสียงดังเขาก็ตื่นระแวงไปหมด
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 我
我
อ่านว่า หว่อ
ความหมาย: ฉัน; ผม; ดิฉัน
ตัวอย่างการใช้
我误以为会议已经结束了。
อ่านว่า หว่อ อู้อี่เหวย ฮว้ยอี้ อี่จิง เจี๋ยซรู่ เลอะ
แปลไทย: ฉันเข้าใจผิดคิดว่าการประชุมจบแล้ว
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 出
出
อ่านว่า ชรู
ความหมาย: ออก; เกิดขึ้นในคำประสม
ตัวอย่างการใช้
市场只是出现一点变化,大家不必草木皆兵。
อ่านว่า ซรื่อฉร่าง จรื่อซรื่อ ชรูเซี่ยน อี้เตี่ยน เปี้ยนฮว้า ต้าเจีย ปู๋ ปี้ ฉ่าว มู่ เจีย ปิง
แปลไทย: ตลาดเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อย ทุกคนไม่จำเป็นต้องหวาดระแวงเกินเหตุ
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
成语意思 (หัวข้อบทเรียน)
(chéngyǔ yìsi / เฉริงอวี่ อี้ซึ / หัวข้อบทเรียน)
草木皆兵
อ่านว่า ฉ่าว มู่ เจีย ปิง
แปลไทย: หวาดระแวงจนเห็นทุกสิ่งเป็นภัยหรือศัตรู
English: to be so frightened that everything looks like an enemy
สำนวนนี้ไม่ได้หมายถึงการเห็นภาพหลอนตามตัวอักษรเสมอไป ในภาษาปัจจุบันมักใช้กับคนที่อยู่ในภาวะกดดันมาก จนข่าวเล็กน้อย เสียงธรรมดา หรือการเคลื่อนไหวที่ไม่เกี่ยวข้องถูกตีความว่าเป็นสัญญาณอันตราย
สูตรจำง่าย
恐惧太深 → 判断失真 → 草木皆兵
กลัวมากเกินไป → ตัดสินสิ่งต่าง ๆ คลาดเคลื่อน → เห็นทุกอย่างเป็นภัย
字面拆解 (แยกอักษรทีละคำ)
(zìmiàn chāijiě / จื้อเมี่ยน ชรายเจี่ย / แยกอักษรทีละคำ)
草
อ่านว่า ฉ่าว
ความหมาย: หญ้า
木
อ่านว่า มู่
ความหมาย: ต้นไม้; ไม้
皆
อ่านว่า เจีย
ความหมาย: ล้วน; ทั้งหมด
兵
อ่านว่า ปิง
ความหมายในสำนวน: ทหาร
รวมภาพเป็น “แม้แต่ต้นหญ้าและต้นไม้ก็ดูเหมือนทหารฝ่ายตรงข้าม” สะท้อนว่าความกลัวทำให้การประเมินสิ่งที่เห็นเกินจริง
淝水之战 (เรื่องย่อที่จำเป็นต่อสำนวน)
(féi shuǐzhīzhàn / เฝย สรุ่ยจรือจร้าน / เรื่องย่อที่จำเป็นต่อสำนวน)
ปี ค.ศ. 383 前秦 ภายใต้ 苻坚 Fú Jiān ยกทัพลงใต้โจมตี 东晋 เหตุการณ์นี้รู้จักกันในชื่อ 淝水之战 Féi shuǐ zhī zhàn หรือศึกแม่น้ำเฝย
จากมั่นใจสู่หวาดหวั่น
หลังฝ่ายจิ้นชนะการปะทะที่ 洛涧 ขวัญกำลังใจของ 前秦 เริ่มสั่นคลอน เมื่อ 苻坚 มองกองทัพจิ้นซึ่งตั้งขบวนเป็นระเบียบ แล้วมองไปยัง 八公山 เขาเห็นต้นไม้และพุ่มหญ้าบนภูเขาคล้ายเป็นทหารจำนวนมาก จึงเริ่มรู้สึกว่าศัตรูแข็งแกร่งกว่าที่ประเมินไว้
ต่อมาเมื่อ 前秦 ถอยเพื่อเปิดทางให้ทัพจิ้นข้ามแม่น้ำ แนวทัพกลับเสียระเบียบ ประกอบกับเสียงร้องว่ากองทัพฉินแพ้แล้ว ทำให้ความตื่นกลัวลุกลามและจบลงด้วยความพ่ายแพ้ครั้งใหญ่
ข้อควรรู้: บันทึกและงานเล่าภายหลังให้จำนวนทหารต่างกัน บทนี้จึงไม่ยึดตัวเลขกองทัพเป็นหัวใจ สิ่งสำคัญต่อสำนวนคือการที่ 苻坚 มอง 草木 บน 八公山 เป็นกองทหาร เพราะขวัญกำลังใจกำลังสั่นคลอน
现代用法 (หัวข้อบทเรียน)
(xiàndài yòngfǎ / เซี่ยนไต้ ย่งฝ่า / หัวข้อบทเรียน)
กังวลหลังเกิดเหตุ
经历那次事故以后,他一听到巨响就草木皆兵。
อ่านว่า จิงลี่ น่า ชื่อ ซรื่อกู้ อี่โฮ่ว ทา อี้ ทิงต้าว จวี้เสี่ยง จิ้ว ฉ่าว มู่ เจีย ปิง
แปลไทย: หลังผ่านอุบัติเหตุครั้งนั้น พอได้ยินเสียงดังเขาก็ตื่นระแวงไปหมด
English: After that accident, every loud noise made him fear danger.
องค์กรที่หวาดระแวงข่าวลือ
市场只是出现一点变化,大家不必草木皆兵。
อ่านว่า ซรื่อฉร่าง จรื่อซรื่อ ชรูเซี่ยน อี้เตี่ยน เปี้ยนฮว้า ต้าเจีย ปู๋ ปี้ ฉ่าว มู่ เจีย ปิง
แปลไทย: ตลาดเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อย ทุกคนไม่จำเป็นต้องหวาดระแวงเกินเหตุ
English: The market has changed only slightly; there is no need for everyone to panic.
ใช้อย่างเห็นอกเห็นใจ: หากพูดถึงคนที่มีความเครียดหรือประสบเหตุรุนแรง ควรหลีกเลี่ยงน้ำเสียงเยาะเย้ย ใช้สำนวนเพื่ออธิบายภาวะ ไม่ใช่ลดทอนความรู้สึกของผู้อื่น
核心词语 (คำหลักที่เกี่ยวข้อง)
(héxīn cíyǔ / เหอซิน ฉืออวี่ / คำหลักที่เกี่ยวข้อง)
草木皆兵
อ่านว่า ฉ่าว มู่ เจีย ปิง
แปลไทย: หวาดระแวงจนเห็นทุกสิ่งเป็นภัย
English: to see danger everywhere
别因为一个消息就草木皆兵。
อ่านว่า เปี๋ย อินเว่ย อี๋ เกอะ เซียวซิ่ จิ้ว ฉ่าว มู่ เจีย ปิง
แปลไทย: อย่าหวาดระแวงไปหมดเพราะข่าวเพียงเรื่องเดียว
English: Do not see danger everywhere because of a single piece of news.
草木
อ่านว่า ฉ่าวมู่
แปลไทย: พืชพรรณ; ต้นหญ้าและต้นไม้
English: vegetation; plants and trees
春天来了,草木开始生长。
อ่านว่า ชรุนเทียน ไหล เลอะ ฉ่าวมู่ ไคสรื่อ เซริงจร่าง
แปลไทย: ฤดูใบไม้ผลิมาถึงแล้ว พืชพรรณเริ่มเติบโต
English: Spring has arrived, and the plants have begun to grow.
敌军
อ่านว่า ตี๋จวิน
แปลไทย: กองทัพศัตรู
English: enemy forces
他们把远处的影子误认为敌军。
อ่านว่า ทาเมิ่น ป่า เหยวี่ยนชรู่ เตอะ อิ่งจึ อู้เริ่นเหวย ตี๋จวิน
แปลไทย: พวกเขาเข้าใจเงาที่อยู่ไกลว่าเป็นกองทัพศัตรู
English: They mistook the distant shadows for enemy forces.
恐惧
อ่านว่า ข่งจวี้
แปลไทย: ความหวาดกลัว
English: fear
恐惧会影响人的判断。
อ่านว่า ข่งจวี้ ฮว้ย อิ่งเสี่ยง เหริน เตอะ พ่านตว้าน
แปลไทย: ความหวาดกลัวส่งผลต่อการตัดสินของคน
English: Fear can affect a person’s judgment.
紧张
อ่านว่า จิ่นจราง
แปลไทย: ตึงเครียด; ประหม่า
English: nervous; tense
先深呼吸,不要太紧张。
อ่านว่า เซียน เซริน ฮูซี ปู๋ ย่าว ไท่ จิ่นจราง
แปลไทย: หายใจลึก ๆ ก่อน อย่าตึงเครียดเกินไป
English: Take a deep breath first; do not be too nervous.
误以为
อ่านว่า อู้อี่เหวย
แปลไทย: เข้าใจผิดคิดว่า
English: to mistakenly think
我误以为会议已经结束了。
อ่านว่า หว่อ อู้อี่เหวย ฮว้ยอี้ อี่จิง เจี๋ยซรู่ เลอะ
แปลไทย: ฉันเข้าใจผิดคิดว่าการประชุมจบแล้ว
English: I mistakenly thought the meeting had ended.
近义辨析 (หัวข้อบทเรียน)
(jìnyì biànxī / จิ้นอี้ เปี้ยนซี / หัวข้อบทเรียน)
草木皆兵
เน้นว่า มองสิ่งที่ไม่ใช่ศัตรูว่าเป็นศัตรู เพราะกลัวหรือระแวงมาก
风声鹤唳
fēng shēng hè lì — เฟิง เซิง เฮ่อ ลี่ แปลตามภาพว่า “เสียงลมและเสียงร้องของนกกระเรียน” ใช้บรรยายคนที่ตกใจกลัวจนได้ยินเสียงธรรมดาก็คิดว่าผู้ไล่ตามมาถึง
疑神疑鬼
yí shén yí guǐ — อี๋ เสิน อี๋ กุ่ย ใช้ทั่วไปกับการระแวงสงสัยโดยไม่มีเหตุผลชัดเจน ไม่จำเป็นต้องเกี่ยวกับสงครามหรือศัตรู
จำง่าย: เห็นพืชเป็นทหาร = 草木皆兵; ได้ยินเสียงธรรมดาเป็นผู้ตามล่า = 风声鹤唳; ระแวงโน่นนี่ทั่วไป = 疑神疑鬼
自我检查 (แบบฝึกท้ายบท)
(zìwǒ jiǎnchá / จื้อหว่อ เจี่ยนฉรา / แบบฝึกท้ายบท)
- 草木皆兵 มีภาพตรงตัวและความหมายเปรียบเทียบอย่างไร
- ใครเป็นผู้มอง 草木 บน 八公山 คล้ายกองทหาร
- 草木皆兵 ต่างจาก 风声鹤唳 ตรงประสาทสัมผัสใด
- แต่งสถานการณ์ปัจจุบันที่ใช้สำนวนนี้ได้หนึ่งกรณี
กดดูแนวคำตอบ
- เห็นต้นหญ้าต้นไม้เป็นทหาร เปรียบกับการกลัวจนมองทุกสิ่งเป็นภัย
- 苻坚 ผู้นำ 前秦
- 草木皆兵 เน้นสิ่งที่มองเห็น ส่วน 风声鹤唳 เน้นเสียงที่ได้ยิน
- เช่น หลังข้อมูลรั่วครั้งหนึ่ง ทีมเห็นอีเมลผิดปกติเล็กน้อยก็ 草木皆兵
易错词 (คำที่ระวังใช้ผิด)
(yìcuòcí / อี้ชั่วฉือ / คำที่มักใช้ผิด)
ความเข้าใจที่ควรระวัง: อย่าจำ 草木皆兵 กับ 草木 เป็นคำเดียวกันหรือใช้แทนกันโดยไม่ดูบริบท
รูปที่ควรใช้: 草木皆兵 ใช้เมื่อสื่อว่า “หวาดระแวงจนเห็นทุกสิ่งเป็นภัยหรือศัตรู” ส่วน 草木 ใช้เมื่อสื่อว่า “พืชพรรณ; ต้นหญ้าและต้นไม้”
เหตุผล: คำทั้งสองอยู่ในหัวข้อเดียวกัน แต่ความหมายและหน้าที่ในประโยคต่างกัน จึงควรเลือกตามสิ่งที่ต้องการสื่อจริง
经历那次事故以后,他一听到巨响就草木皆兵。
อ่านว่า จิงลี่ น่า ชื่อ ซรื่อกู้ อี่โฮ่ว ทา อี้ ทิงต้าว จวี้เสี่ยง จิ้ว ฉ่าว มู่ เจีย ปิง
หลังผ่านอุบัติเหตุครั้งนั้น พอได้ยินเสียงดังเขาก็ตื่นระแวงไปหมด (草木皆兵 = หวาดระแวงจนเห็นทุกสิ่งเป็นภัยหรือศัตรู)
English: After that accident, every loud noise made him fear danger.
练习 (แบบฝึกหัด)
(liànxí / เลี่ยนสี / แบบฝึกหัด)
ลองตอบด้วยตัวเองก่อน แล้วเปิดดูแนวคำตอบทีละข้อเพื่อตรวจทั้งอักษรจีน พินอิน คำอ่านไทย ความหมายไทย และภาษาอังกฤษ
ข้อ 1: เขียนภาษาจีนให้ตรงกับความหมาย “หลังผ่านอุบัติเหตุครั้งนั้น พอได้ยินเสียงดังเขาก็ตื่นระแวงไปหมด” แล้วอ่านออกเสียงตามพินอิน
กดดูแนวคำตอบ
经历那次事故以后,他一听到巨响就草木皆兵。
อ่านว่า จิงลี่ น่า ชื่อ ซรื่อกู้ อี่โฮ่ว ทา อี้ ทิงต้าว จวี้เสี่ยง จิ้ว ฉ่าว มู่ เจีย ปิง
หลังผ่านอุบัติเหตุครั้งนั้น พอได้ยินเสียงดังเขาก็ตื่นระแวงไปหมด (草木皆兵 = หวาดระแวงจนเห็นทุกสิ่งเป็นภัยหรือศัตรู)
English: After that accident, every loud noise made him fear danger.
เหตุผล: คำตอบนี้ยึดคำหรือประโยคที่อธิบายไว้ในบทเรียน และรักษาความหมายตามบริบทเดิม
ข้อ 2: เขียนภาษาจีนให้ตรงกับความหมาย “ตลาดเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อย ทุกคนไม่จำเป็นต้องหวาดระแวงเกินเหตุ” แล้วอ่านออกเสียงตามพินอิน
กดดูแนวคำตอบ
市场只是出现一点变化,大家不必草木皆兵。
อ่านว่า ซรื่อฉร่าง จรื่อซรื่อ ชรูเซี่ยน อี้เตี่ยน เปี้ยนฮว้า ต้าเจีย ปู๋ ปี้ ฉ่าว มู่ เจีย ปิง
ตลาดเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อย ทุกคนไม่จำเป็นต้องหวาดระแวงเกินเหตุ (草木皆兵 = หวาดระแวงจนเห็นทุกสิ่งเป็นภัยหรือศัตรู)
English: The market has changed only slightly; there is no need for everyone to panic.
เหตุผล: คำตอบนี้ยึดคำหรือประโยคที่อธิบายไว้ในบทเรียน และรักษาความหมายตามบริบทเดิม
ข้อ 3: เขียนภาษาจีนให้ตรงกับความหมาย “อย่าหวาดระแวงไปหมดเพราะข่าวเพียงเรื่องเดียว” แล้วอ่านออกเสียงตามพินอิน
กดดูแนวคำตอบ
别因为一个消息就草木皆兵。
อ่านว่า เปี๋ย อินเว่ย อี๋ เกอะ เซียวซิ่ จิ้ว ฉ่าว มู่ เจีย ปิง
อย่าหวาดระแวงไปหมดเพราะข่าวเพียงเรื่องเดียว (草木皆兵 = หวาดระแวงจนเห็นทุกสิ่งเป็นภัยหรือศัตรู)
English: Do not see danger everywhere because of a single piece of news.
เหตุผล: คำตอบนี้ยึดคำหรือประโยคที่อธิบายไว้ในบทเรียน และรักษาความหมายตามบริบทเดิม
小结 สรุปจำง่าย
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)
- 草木皆兵 (cǎo mù jiē bīng / ฉ่าว มู่ เจีย ปิง / หวาดระแวงจนเห็นทุกสิ่งเป็นศัตรู) เน้นสิ่งที่มองเห็น
- 草木 (cǎomù / ฉ่าวมู่ / ต้นหญ้าและต้นไม้ พืชพรรณ) คำนามธรรมดา ไม่ใช่สำนวน
- 敌军 (díjūn / ตี๋จวิน / กองทัพศัตรู) สิ่งที่คนกลัวมองเห็นไปเอง
- 恐惧 (kǒngjù / ข่งจวี้ / ความหวาดกลัว) ทำให้ตัดสินใจคลาดเคลื่อน
- 紧张 (jǐnzhāng / จิ่นจราง / ตึงเครียด ประหม่า) ใช้ในชีวิตประจำวันได้บ่อย
- 误以为 (wùyǐwéi / อู้อี่เหวย / เข้าใจผิดคิดว่า) ตามด้วยสิ่งที่คิดผิดไป
- 风声鹤唳 (fēng shēng hè lì / เฟิง เซริง เฮ่อ ลี่ / ได้ยินเสียงธรรมดาก็ตกใจกลัว) เน้นเสียงที่ได้ยิน
- 疑神疑鬼 (yí shén yí guǐ / อี๋ เสริน อี๋ กุ่ย / ระแวงโน่นนี่ไปหมด) ใช้ทั่วไป ไม่ต้องเกี่ยวกับศึก
- 不必草木皆兵 (bú bì cǎo mù jiē bīng / ปู๋ ปี้ ฉ่าว มู่ เจีย ปิง / ไม่ต้องหวาดระแวงเกินเหตุ) 不必 ใช้ปลอบหรือเตือนอย่างสุภาพ
แยกให้ออก: เห็นแล้วกลัว = 草木皆兵 · ได้ยินแล้วกลัว = 风声鹤唳 · ระแวงทั่วไป = 疑神疑鬼

