动作到了哪一步 ภาษาจีนไม่เปลี่ยนรูปกริยา แต่มีคำช่วยบอกสถานะ
(dòngzuò dào le nǎ yí bù / ต้งจั้ว ต้าว เลอะ หน่า อี๋ ปู้ / การกระทำไปถึงขั้นไหนแล้ว)
ภาษาจีนเหมือนภาษาไทยตรงที่กริยาไม่เปลี่ยนรูปตามเวลา แต่มีคำเล็ก ๆ สี่คำที่บอกว่าเหตุการณ์อยู่ขั้นไหน คือ 在 (zài / ไจ้ / กำลัง) 了 (le / เลอะ / แล้ว) 过 (guo / กัว / เคย) และ 着 (zhe / เจรอะ / อยู่ ค้างอยู่)
คนไทยมักแปล 了 (le / เลอะ / แล้ว) ว่าเป็นอดีตเสมอ ซึ่งไม่ถูกทั้งหมด บทนี้อธิบายว่าแต่ละคำบอกอะไร วางตรงไหน และปฏิเสธอย่างไร
预备词汇 คำศัพท์ภาษาจีนที่ควรรู้ก่อนเข้าบทเรียน
(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)
ทำความรู้จักคำหลักของบทนี้สั้น ๆ ก่อน จะได้ตามคำอธิบายได้ทัน ส่วนนี้ไม่ได้แทนคำอธิบายในแต่ละหัวข้อ
在
อ่านว่า: ไจ้
แปลไทย: กำลัง
English: in the middle of (doing)
正在
อ่านว่า: เจริ้งไจ้
แปลไทย: กำลัง
English: in the process of
了
อ่านว่า: เลอะ
แปลไทย: แล้ว
English: completion / change particle
过
อ่านว่า: กัว
แปลไทย: เคย
English: experience particle
着
อ่านว่า: เจรอะ
แปลไทย: อยู่ ค้างอยู่
English: continuous-state particle
没
อ่านว่า: เหมย
แปลไทย: ไม่ได้
English: not (for past actions)
已经
อ่านว่า: อี่จิง
แปลไทย: แล้ว เรียบร้อยแล้ว
English: already
还
อ่านว่า: ไห
แปลไทย: ยัง
English: still
以前
อ่านว่า: อี่เฉียน
แปลไทย: ก่อนหน้านี้
English: before
次
อ่านว่า: ชื่อ
แปลไทย: ครั้ง
English: time (occurrence)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
四个小词 แต่ละคำบอกอะไร
(sì ge xiǎo cí / ซื่อ เกอะ เสี่ยว ฉือ / คำเล็กสี่คำ)
在 (zài / ไจ้ / กำลัง) อยู่หน้ากริยา บอกว่ากำลังทำ ส่วน 了 (le / เลอะ / แล้ว) 过 (guo / กัว / เคย) 着 (zhe / เจรอะ / อยู่) อยู่หลังกริยา 了 (le / เลอะ / แล้ว) หลังกริยาบอกว่าทำเสร็จ ส่วน 了 ท้ายประโยคบอกว่าสถานการณ์เปลี่ยน เช่น 天黑了。 (Tiān hēi le. / เทียน เฮย เลอะ / ฟ้ามืดแล้ว)
过 (guo / กัว / เคย) บอกประสบการณ์ว่าเคยเกิดขึ้น ส่วน 着 (zhe / เจรอะ / อยู่) บอกสภาพที่ค้างอยู่ หรือท่าทางระหว่างทำอย่างอื่น เช่น 她笑着说 (tā xiào zhe shuō / ทา เซี่ยว เจรอะ ซรัว / เธอพูดพลางยิ้ม)
中文的动词不变形,要用“在、了、过、着”来说明动作是正在进行、已经完成、有过经验,还是一直保持。
(变形 = เปลี่ยนรูป, 完成 = เสร็จ, 经验 = ประสบการณ์)
- ถามก่อนว่าผู้พูดต้องการบอกอะไร: กำลังทำ เสร็จแล้ว เคยทำ หรือค้างอยู่
- กำลังทำใช้ 在 (zài / ไจ้ / กำลัง) หน้ากริยา ที่เหลือวางหลังกริยา
- เปลี่ยนสถานการณ์ใช้ 了 ท้ายประโยค
- ปฏิเสธเหตุการณ์ที่ไม่ได้เกิดใช้ 没 (méi / เหมย / ไม่ได้) และไม่ต้องมี 了
ตัวอย่างที่ 1 · กำลังทำ
我在吃饭,等一下给你打电话。
อ่านว่า หว่อ ไจ้ ชรือ ฟ่าน เติ่ง อี๋เซี่ย เก่ย หนี่ ต่า เตี้ยนฮว่า
ฉันกำลังกินข้าว เดี๋ยวโทรกลับนะ (等一下 = เดี๋ยวก่อน)
I'm eating — I'll call you in a bit.
在 (zài / ไจ้ / กำลัง) อยู่หน้ากริยา 吃 ภาษาไทยใช้ กำลัง แบบเดียวกัน
ตัวอย่างที่ 2 · เคยทำ
你去过北京吗?
อ่านว่า หนี่ ชวี่ กัว เป่ยจิง ม่ะ
คุณเคยไปปักกิ่งไหม (北京 = ปักกิ่ง)
Have you ever been to Beijing?
过 (guo / กัว / เคย) อยู่หลังกริยา ต่างจากภาษาไทยที่ เคย อยู่หน้ากริยา ปฏิเสธว่า 没去过 (méi qù guo / เหมย ชวี่ กัว / ไม่เคยไป)
ตัวอย่างที่ 3 · สภาพค้างอยู่
门开着,可是里面没有人。
อ่านว่า เหมิน ไค เจร่อ เข่อซรื่อ หลี่เมี่ยน เหมยโหย่ว เหริน
ประตูเปิดอยู่ แต่ข้างในไม่มีคน (门 = ประตู, 里面 = ข้างใน)
The door is open, but there's nobody inside.
开着 (kāi zhe / ไค เจร่อ / เปิดอยู่) ไม่ได้บอกว่ามีคนกำลังเปิด แต่บอกว่าประตูอยู่ในสภาพเปิด
例句 ประโยคตัวอย่าง
(lìjù / ลี่จวี้ / ประโยคตัวอย่าง)
ประโยคเหล่านี้ใช้คำช่วยสี่คำในชีวิตประจำวัน ลองบอกในใจว่าเหตุการณ์อยู่ขั้นไหนก่อนอ่านคำแปล
ประโยคที่ 1
我在吃饭,等一下给你打电话。
อ่านว่า หว่อ ไจ้ ชรือ ฟ่าน เติ่ง อี๋เซี่ย เก่ย หนี่ ต่า เตี้ยนฮว่า
ฉันกำลังกินข้าว เดี๋ยวโทรกลับนะ (在 = กำลัง)
I'm eating — I'll call you in a bit.
ประโยคที่ 2
他正在开会,现在不方便接电话。
อ่านว่า ทา เจริ้งไจ้ ไคฮุ่ย เซี่ยนไจ้ ปู้ ฟางเปี้ยน เจีย เตี้ยนฮว่า
เขากำลังประชุมอยู่ ตอนนี้ไม่สะดวกรับสาย (正在 = กำลัง, 方便 = สะดวก)
He's in a meeting right now and can't take calls.
ประโยคที่ 3
我吃了早饭才来上班。
อ่านว่า หว่อ ชรือ เลอะ เจ่าฟ่าน ไฉ ไหล ซร่างปาน
ฉันกินข้าวเช้าแล้วถึงมาทำงาน (早饭 = ข้าวเช้า, 才 = ถึงจะ)
I had breakfast before coming to work.
ประโยคที่ 4
天黑了,我们回家吧。
อ่านว่า เทียน เฮย เลอะ หว่อเมิน ฮุ๋ย เจีย ป่ะ
ฟ้ามืดแล้ว เรากลับบ้านกันเถอะ (天黑 = ฟ้ามืด)
It's getting dark — let's go home.
ประโยคที่ 5
我饿了,想吃点东西。
อ่านว่า หว่อ เอ้อ เลอะ เสี่ยง ชรือ เตี่ยน ตงสิ
ฉันหิวแล้ว อยากกินอะไรหน่อย (饿 = หิว, 东西 = ของ)
I'm hungry now; I want something to eat.
ประโยคที่ 6
你去过北京吗?
อ่านว่า หนี่ ชวี่ กัว เป่ยจิง ม่ะ
คุณเคยไปปักกิ่งไหม (过 = เคย)
Have you ever been to Beijing?
ประโยคที่ 7
我没吃过榴莲蛋糕。
อ่านว่า หว่อ เหมย ชรือ กั่ว หลิวเหลียน ต้านเกา
ฉันไม่เคยกินเค้กทุเรียน (榴莲 = ทุเรียน, 蛋糕 = เค้ก)
I've never had durian cake.
ประโยคที่ 8
门开着,可是里面没有人。
อ่านว่า เหมิน ไค เจร่อ เข่อซรื่อ หลี่เมี่ยน เหมยโหย่ว เหริน
ประตูเปิดอยู่ แต่ข้างในไม่มีคน (开着 = เปิดอยู่)
The door is open, but there's nobody inside.
ประโยคที่ 9
她笑着说:“没关系。”
อ่านว่า ทา เซี่ยว เจรอะ ซรัว เหมย กวานซิ่
เธอยิ้มแล้วพูดว่า ไม่เป็นไร (笑着 = พลางยิ้ม, 没关系 = ไม่เป็นไร)
She said with a smile, “It's fine.”
ประโยคที่ 10
我昨天没去上班。
อ่านว่า หว่อ จั๋วเทียน เหมย ชวี่ ซร่างปาน
เมื่อวานฉันไม่ได้ไปทำงาน (没 = ไม่ได้)
I didn't go to work yesterday.
ประโยคที่ 11
我学了两年中文了。
อ่านว่า หว่อ เสวีย เลอะ เหลี่ยง เหนียน จรงเหวิน เลอะ
ฉันเรียนภาษาจีนมาสองปีแล้ว และยังเรียนอยู่ (两年 = สองปี)
I've been studying Chinese for two years now.
ประโยคที่ 12
明天吃了饭再走吧。
อ่านว่า หมิงเทียน ชรือ เลอะ ฟ่าน ไจ้ โจ่ว ปะ
พรุ่งนี้กินข้าวก่อนแล้วค่อยไปนะ (再 = แล้วค่อย)
Tomorrow, eat first and then go.
实战阅读 ลองอ่านของจริง
(shízhàn yuèdú / สรือจร้าน เยวี่ยตู๋ / ฝึกอ่านในสถานการณ์จริง)
บันทึกสั้นนี้แต่งขึ้นเพื่อฝึก เล่าการนั่งรถไฟคนเดียวครั้งแรก มีคำช่วยครบทั้งสี่คำ ลองชี้ว่าแต่ละบรรทัดใช้คำไหน แล้วตอบคำถามด้านล่าง
今天我一个人坐了高铁,这是以前没做过的事。
อ่านว่า จินเทียน หว่อ อี๋ เกอะ เหริน จั้ว เลอะ เกาเถี่ย เจร้อ ซรื่อ อี่เฉียน เหมย จั้ว กัว เตอะ ซรื่อ
วันนี้ฉันนั่งรถไฟความเร็วสูงคนเดียว เป็นเรื่องที่ไม่เคยทำมาก่อน (一个人 = คนเดียว, 以前 = ก่อนหน้านี้)
Today I took the high-speed train by myself — something I'd never done before.
车上的人有的看着手机,有的在睡觉。
อ่านว่า เชรอ ซรั่ง เต่อ เหริน โหย่วเตอะ ค่าน เจรอะ โสร่วจี โหย่วเตอะ ไจ้ ซรุ่ยเจี้ยว
คนบนรถบางคนดูมือถืออยู่ บางคนกำลังนอนหลับ (有的 = บางคน, 睡觉 = นอนหลับ)
Some people on the train were looking at their phones; others were sleeping.
我在看窗外的风景,一点也不觉得累。
อ่านว่า หว่อ ไจ้ ค่าน ชรวางไว่ เตอะ เฟิงจิ่ง อี้เตี่ยน เหย่ ปู้ เจื๋อเตอะ เล่ย
ฉันกำลังดูวิวนอกหน้าต่าง ไม่รู้สึกเหนื่อยเลยสักนิด (窗外 = นอกหน้าต่าง, 风景 = วิว ทิวทัศน์, 觉得 = รู้สึก)
I was watching the scenery outside the window and didn't feel tired at all.
到了上海,天已经黑了。
อ่านว่า ต้าว เลอะ ซร่างไห่ เทียน อี่จิง เฮย เลอะ
พอถึงเซี่ยงไฮ้ ฟ้าก็มืดแล้ว (已经 = แล้ว)
By the time I reached Shanghai, it was already dark.
ลองเดาก่อนเปิดดู
บรรทัดแรก 没做过 (méi zuò guo / เหมย จั้ว กัว / ไม่เคยทำ) บอกอะไร
เปิดดูแนวคำตอบ
บอกว่าก่อนวันนี้ไม่เคยมีประสบการณ์นี้ ใช้ 没 กับ 过 คู่กันได้ แต่ไม่ใช้ 没 กับ 了
บรรทัดที่ 2 看着 (kàn zhe / ค่าน เจรอะ / ดูอยู่) กับ 在睡觉 (zài shuìjiào / ไจ้ ซรุ่ยเจี้ยว / กำลังนอน) ต่างกันไหม
เปิดดูแนวคำตอบ
ความหมายใกล้กันมาก ทั้งคู่บอกว่ากำลังทำอยู่ 着 เน้นสภาพที่ค้างอยู่ ส่วน 在 เน้นว่ากำลังทำ
บรรทัดสุดท้ายมี 了 สองตัว แต่ละตัวบอกอะไร
เปิดดูแนวคำตอบ
到了 (dào le / ต้าว เลอะ / ถึงแล้ว) บอกว่าถึงเรียบร้อย ส่วน 黑了 (hēi le / เฮย เลอะ / มืดแล้ว) ท้ายประโยคบอกว่าสถานการณ์เปลี่ยน
注意 (เดาแล้วพลาดตรงไหน)
(zhùyì / จรู้อี้ / ระวัง)
- 了 (le / เลอะ / แล้ว) ไม่ได้แปลว่าอดีตเสมอ ใช้กับอนาคตได้ เช่น 吃了饭再走 (chī le fàn zài zǒu / ชรือ เลอะ ฟ่าน ไจ้ โจ่ว / กินข้าวก่อนแล้วค่อยไป) และเรื่องในอดีตบางเรื่องก็ไม่ต้องมี 了
- ปฏิเสธใช้ 没 (méi / เหมย / ไม่ได้) โดยตัด 了 ออก แต่ 过 (guo / กัว / เคย) ยังอยู่ได้ เช่น 没去过 (méi qù guo / เหมย ชวี่ กัว / ไม่เคยไป)
- 过 (guo / กัว / เคย) อยู่หลังกริยา ต่างจากภาษาไทยที่ เคย อยู่หน้ากริยา ถ้าวาง 过 ไว้หน้า 去 จะกลายเป็นคำว่า 过去 ที่แปลว่าผ่านไปหรือข้ามไป ความหมายเปลี่ยนทันที
- le guo zhe อ่านเสียงเบาทั้งหมด ไม่ต้องลงวรรณยุกต์
汉字练习 (ฝึกเขียนอักษรจีน)
(hànzì liànxí / ฮ่านจื้อ เลี่ยนสี / ฝึกเขียนอักษรจีน)
เลือกอักษรหกตัวจากประโยคสำคัญของบทนี้ ดูว่าแต่ละตัวมีกี่ขีดและประกอบด้วยส่วนไหน อักษรเดี่ยวไม่มีปุ่มเสียง เพราะเสียงอ่านอยู่ที่คำทั้งคำ ให้ฟังจากประโยคด้านบนแทน
หลักลำดับขีดที่ใช้บ่อย
- บนก่อนล่าง และซ้ายก่อนขวา
- ขีดนอนก่อนขีดตั้งเมื่อสองขีดตัดกัน
- เขียนกรอบด้านนอกก่อนใส่ของข้างใน แล้วค่อยปิดขีดล่างสุด
了
อ่านว่า: เลอะ
แล้ว
มาจากคำว่า 天黑了 (tiān hēi le / เทียน เฮย เลอะ / ฟ้ามืดแล้ว)
จำนวนขีด: 2 ขีด
โครงสร้าง: อักษรเดี่ยว ไม่แยกเป็นส่วนย่อย มีเพียงสองขีด
过
อ่านว่า: กัว
เคย
มาจากคำว่า 去过 (qù guo / ชวี่ กัว / เคยไป)
จำนวนขีด: 6 ขีด
โครงสร้าง: โครงล้อมมุมล่างซ้าย ด้านนอกเป็นหมวดเดิน 辶 (chuò / ชรั่ว / การเดินทาง) ด้านในเป็น 寸 (cùn / ชุ่น / นิ้ว หน่วยวัด)
着
อ่านว่า: เจรอะ
อยู่ ค้างอยู่
มาจากคำว่า 开着 (kāi zhe / ไค เจร่อ / เปิดอยู่)
จำนวนขีด: 11 ขีด
โครงสร้าง: โครงบนล่าง ด้านบนเป็นรูปย่อของ 羊 (yáng / หยาง / แพะ แกะ) ด้านล่างเป็น 目 (mù / มู่ / ตา)
饿
อ่านว่า: เอ้อ
หิว
มาจากคำว่า 我饿了 (wǒ è le / หว่อ เอ้อ เลอะ / ฉันหิวแล้ว)
จำนวนขีด: 10 ขีด
โครงสร้าง: โครงซ้ายขวา ซ้ายเป็นหมวดอาหาร 饣 (shí / สรือ / อาหาร) ขวาเป็น 我 (wǒ / หว่อ / ฉัน) บอกเสียงอ่าน
黑
อ่านว่า: เฮย
ดำ มืด
มาจากคำว่า 天黑 (tiān hēi / เทียน เฮย / ฟ้ามืด)
จำนวนขีด: 12 ขีด
โครงสร้าง: โครงบนล่าง ด้านล่างเป็นหมวดไฟ 灬 (huǒ / หั่ว / ไฟ) ภาพเดิมคือเขม่าควันที่เกิดจากไฟ
笑
อ่านว่า: เซี่ยว
ยิ้ม หัวเราะ
มาจากคำว่า 笑着说 (xiào zhe shuō / เซี่ยว เจรอะ ซรัว / พูดพลางยิ้ม)
จำนวนขีด: 10 ขีด
โครงสร้าง: โครงบนล่าง ด้านบนเป็นหมวดไผ่ จาก 竹 (zhú / จรู๋ / ไม้ไผ่) ด้านล่างเป็น 夭 (yāo / ยาว / อ่อนเยาว์)
练习 แบบฝึกหัด
(liànxí / เลี่ยนสี / แบบฝึกหัด)
ทุกข้อต้องอ่านภาษาจีนจึงจะตอบได้ ลองตอบเองก่อน แล้วค่อยเปิดดูเฉลย
ข้อ 1. เติมคำ: 我___吃饭,等一下给你打电话。
เปิดดูเฉลย
在
กำลังทำ ใช้ 在 หน้ากริยา
ข้อ 2. ประโยคไหนถูก: 我昨天没去了。 (Wǒ zuótiān méi qù le. / หว่อ จั๋วเทียน เหมย ชวี่ เลอะ / ตัวเลือก ก) หรือ 我昨天没去。 (Wǒ zuótiān méi qù. / หว่อ จั๋วเทียน เหมย ชวี่ / ตัวเลือก ข)
เปิดดูเฉลย
我昨天没去。
ปฏิเสธด้วย 没 แล้วไม่ใส่ 了
ข้อ 3. แปลเป็นจีน: คุณเคยไปปักกิ่งไหม
เปิดดูเฉลย
你去过北京吗?
过 อยู่หลังกริยา 去
ข้อ 4. ใน 门开着。 (Mén kāi zhe. / เหมิน ไค เจร่อ / ประตูเปิดอยู่) มีคนกำลังเปิดประตูอยู่หรือไม่
เปิดดูเฉลย
ไม่ใช่
着 บอกสภาพที่ค้างอยู่ ประตูอยู่ในสภาพเปิด
ข้อ 5. 明天吃了饭再走吧。 (Míngtiān chī le fàn zài zǒu ba. / หมิงเทียน ชรือ เลอะ ฟ่าน ไจ้ โจ่ว ปะ / พรุ่งนี้กินข้าวก่อนแล้วค่อยไป) เป็นเรื่องอดีตหรืออนาคต
เปิดดูเฉลย
อนาคต
了 บอกว่าทำให้เสร็จก่อน ไม่ได้บอกอดีต
记忆卡 (บัตรคำช่วยจำ)
(jìyìkǎ / จี้อี้ข่า / บัตรช่วยจำ)
เลือกชุดคำศัพท์หรือชุดประโยค ดูทีละใบ ตอบในใจก่อน แล้วค่อยกดดูเฉลย
บัตรชุดนี้ใช้ทบทวนในบทเรียน ยังไม่บันทึกตารางทบทวนถาวร
小结 (สรุปจำง่าย)
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุป)
- 在 (zài / ไจ้ / กำลัง) หรือ 正在 (zhèngzài / เจริ้งไจ้ / กำลัง) หน้ากริยา: กำลังทำ 我在吃饭。 (Wǒ zài chī fàn. / หว่อ ไจ้ ชรือ ฟ่าน / ฉันกำลังกินข้าว)
- 了 (le / เลอะ / แล้ว) หลังกริยา: ทำเสร็จ ท้ายประโยค: สถานการณ์เปลี่ยน 天黑了。 (Tiān hēi le. / เทียน เฮย เลอะ / ฟ้ามืดแล้ว)
- 过 (guo / กัว / เคย) หลังกริยา: เคยมีประสบการณ์ 你去过北京吗? (Nǐ qù guo Běijīng ma? / หนี่ ชวี่ กัว เป่ยจิง ม่ะ / คุณเคยไปปักกิ่งไหม)
- 着 (zhe / เจรอะ / อยู่) หลังกริยา: สภาพค้างอยู่ 门开着。 (Mén kāi zhe. / เหมิน ไค เจร่อ / ประตูเปิดอยู่)
- ปฏิเสธด้วย 没 (méi / เหมย / ไม่ได้) และตัด 了 ออก ส่วน 了 ไม่ได้แปลว่าอดีตเสมอ

