เคล็ดลับข้อที่ 1 ของเถ้าแก่หลี่: เข้าใจคนเพื่อร่วมมือ ไม่ใช่เพื่อควบคุม理解人性,是成长的起点
(Lǐjiě rénxìng, shì chéngzhǎng de qǐdiǎn / อ่านว่า: หลี่เจี่ย เหรินซิ่ง ซรื่อ เฉริงจร่าง เตอะ ฉี่เตี่ยน / หมายถึง: เข้าใจธรรมชาติคน คือจุดเริ่มของการเติบโต)
บทนี้เป็นเรื่องเล่า ตัวละครคือเถ้าแก่หลี่ (李老板) พ่อค้าผู้เฒ่าที่ทำการค้ามาทั้งชีวิต กับเสี่ยวหลิน (小林) เจ้าของร้านหนุ่มที่มาขอคำชี้แนะ นี่คือคืนแรกที่เสี่ยวหลินมาหาเถ้าแก่หลี่ เขาเพิ่งเปิดร้าน และยังไม่รู้ว่าจะดูแลลูกค้าและคู่ค้าอย่างไร เถ้าแก่หลี่จึงเริ่มจากเรื่องที่ลึกที่สุดของการค้า คือความเข้าใจคน เพื่อมองเหตุผลเบื้องหลังพฤติกรรม จัดการอารมณ์ สร้างความไว้วางใจ และสร้างคุณค่า ไม่ใช่เพื่อควบคุมคนอื่น ประโยคหลักของบทคือ
人性不是成功的捷径,而是理解行为的起点。
อ่านว่า เหรินซิ่ง ปู๋ ซรื่อ เฉริงกง เต่อ เจี๋ยจิ้ง เอ๋อร์ ซรื่อ หลี่เจี่ย สิงเหวย เตอะ ฉี่เตี่ยน
ธรรมชาติของคนไม่ใช่ทางลัดสู่ความสำเร็จ แต่เป็นจุดเริ่มของการเข้าใจพฤติกรรม (捷径 = ทางลัด, 行为 = พฤติกรรม)
Human nature is not a shortcut to success, but the starting point for understanding behavior.
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
คำโบราณประจำบท古语
(Gǔyǔ / อ่านว่า: กู่อวี่ / หมายถึง: คำโบราณ)
เถ้าแก่หลี่ยกคำจาก «สื่อจี้» บทชีวประวัติพ่อค้า (史记·货殖列传) ที่ซือหม่าเชียนยกมาเป็นคำกล่าวที่คนพูดกันในสมัยนั้น เพื่อบอกว่าคนส่วนใหญ่เคลื่อนไหวเพราะประโยชน์ การรู้ความจริงข้อนี้ไม่ใช่เพื่อดูถูกคน แต่เพื่อเข้าใจว่าคนต้องการอะไร
天下熙熙,皆为利来;天下壤壤,皆为利往。
อ่านว่า เทียนเซี่ย ซีซี เจีย เว่ย ลี่ ไหล เทียนเซี่ย หร่างหร่าง เจีย เว่ย ลี่ หว่าง
ผู้คนทั่วหล้าคึกคักมาเพราะประโยชน์ ผู้คนทั่วหล้าวุ่นวายไปเพราะประโยชน์ (熙熙 = คึกคัก, 皆 = ล้วน, 为 = เพราะ (อ่าน wèi), 利 = ประโยชน์, 壤壤 = วุ่นวาย (ฉบับนี้เขียน 壤壤))
All under heaven bustle and come for profit; all under heaven jostle and go for profit.
ที่มา: 《史记·货殖列传》 คำนี้เป็นภาษาจีนโบราณ (文言) ไม่ใช้พูดในชีวิตประจำวัน ส่วนประโยคอื่นในบทนี้เป็นภาษาจีนปัจจุบันที่ใช้พูดได้จริง
คำศัพท์ที่ควรรู้ก่อนเรียน预备词汇
(Yùbèi cíhuì / อ่านว่า: อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / หมายถึง: คำศัพท์เตรียมพร้อม)
อ่านคำเหล่านี้ให้คุ้นก่อน แล้วจะฟังบทสนทนาของเถ้าแก่หลี่ได้ลื่นขึ้น
人性
อ่านว่า เหรินซิ่ง
ธรรมชาติของคน
human nature
欲望
อ่านว่า อวี้ว่าง
ความอยาก
desire
选择
อ่านว่า เสวี่ยนเจ๋อ
การเลือก เลือก
choice
情绪
อ่านว่า ฉิงซวี่
อารมณ์
emotion
信任
อ่านว่า ซิ่นเริ่น
ความไว้วางใจ
trust
判断
อ่านว่า พ่านตว้าน
การตัดสิน วินิจฉัย
judgment
操控
อ่านว่า ชาวค่ง
ควบคุม ชักใย
to manipulate
讨好
อ่านว่า ถ่าวห่าว
เอาใจ ประจบ
to curry favor
ฉากที่ 1: คืนแรกที่โต๊ะน้ำชา第一幕
(Dì yī mù / อ่านว่า: ตี้ อี มู่ / หมายถึง: ฉากที่หนึ่ง)
เสี่ยวหลินเพิ่งเปิดร้านขายของได้หนึ่งเดือน ได้ยินว่าในซอยมีพ่อค้าผู้เฒ่าที่ค้าขายมาทั้งชีวิต เขาจึงถือชาห่อเล็กมาฝาก แล้วนั่งลงที่โต๊ะน้ำชาเป็นครั้งแรก
เสี่ยวหลิน 小林:
请您指点我。
อ่านว่า ฉิ่ง หนิน จรื่อเตี่ยน หว่อ
ขอท่านโปรดชี้แนะข้าด้วย (您 = ท่าน คำสุภาพของ 你)
Please give me your guidance.
เสี่ยวหลิน 小林:
我刚开了一家小店,不知道怎么跟顾客和供货商打交道。
อ่านว่า หว่อ กาง ไค เลอะ อี้ เจีย เสี่ยว เตี้ยน ปู้ จรือต้าว เจิ่นเมอะ เกิน กู้เค่อ เหอ กงฮั่วซราง ต่า เจียวเต่า
ผมเพิ่งเปิดร้านเล็ก ๆ ไม่รู้ว่าจะติดต่อกับลูกค้าและซัพพลายเออร์อย่างไร (打交道 = ติดต่อ คบหา)
I’ve just opened a small shop and don’t know how to deal with customers and suppliers.
เถ้าแก่หลี่ 李老板:
做生意,先要看懂人。
อ่านว่า จั้ว เซริงอิ่ เซียน ย่าว ค่านต่ง เหริน
ทำการค้า ต้องอ่านคนให้ออกก่อน (看懂 = ดูเข้าใจ)
In business, you first have to understand people.
เถ้าแก่หลี่ 李老板:
我给你讲一个故事。
อ่านว่า หว่อ เก่ย หนี่ เจี่ยง อี๋ เกอะ กู้ซรึ
ข้าจะเล่าเรื่องหนึ่งให้เจ้าฟัง (讲故事 = เล่าเรื่อง)
Let me tell you a story.
นิทานของเถ้าแก่: อาชุนกับอาชิว故事
(Gùshi / อ่านว่า: กู้ซรึ / หมายถึง: เรื่องเล่า)
เรื่องนี้เป็นนิทานสอนใจ ไม่ใช่เหตุการณ์ในประวัติศาสตร์
ร้านชาแห่งหนึ่งรับลูกจ้างใหม่สองคน คืออาชุน (阿春) กับอาชิว (阿秋) ทั้งสองต้องขายชาให้ได้มากที่สุด
เถ้าแก่หลี่ 李老板:
阿春只会说好听的话,拼命让客人买贵的茶。
อ่านว่า อา ชรุน จรื่อ ฮุ่ย ซรัว ห่าวทิง เต่อ ฮว่า พินมิ่ง รั่ง เค่อเหริน ไหม่ กุ้ย เตอะ ฉรา
อาชุนเอาแต่พูดหวาน ๆ และพยายามสุดแรงให้แขกซื้อชาแพง (拼命 = สุดแรง)
Ah Chun only knew how to say pleasant things and tried hard to make customers buy expensive tea.
เถ้าแก่หลี่ 李老板:
阿秋先问客人:这茶是自己喝,还是送人?
อ่านว่า อา ชิว เซียน เวิ่น เค่อเหริน เจร้อ ฉรา ซรื่อ จื้อจี่ เฮอ ไหซรึ ซ่ง เหริน
อาชิวถามแขกก่อนว่า ชานี้จะดื่มเองหรือจะให้คนอื่น (送人 = ให้คนอื่น)
Ah Qiu first asked customers: is this tea for yourself or a gift?
เถ้าแก่หลี่ 李老板:
人往往先关注自己的需要。
อ่านว่า เหริน หว่างหว่าง เซียน กวานจรู้ จื้อจี่ เตอะ ซวีย่าว
คนมักใส่ใจความต้องการของตัวเองก่อน (关注 = ใส่ใจ, 需要 = ความต้องการ)
People tend to pay attention to their own needs first.
คนที่ซื้อเป็นของขวัญสนใจกล่องที่สวย คนที่ดื่มทุกวันสนใจราคาที่ซื้อได้ต่อเนื่อง ผู้สูงอายุบางคนต้องการชาที่ไม่ทำให้นอนไม่หลับ อาชิวจึงแนะนำชาคนละแบบ
เถ้าแก่หลี่ 李老板:
每一个选择,背后都有原因。
อ่านว่า เหม่ย อี๋ เกอะ เสวี่ยนเจ๋อ เป้ยโฮ่ว โตว โหย่ว เหยวียนอิน
ทุกการเลือก ล้วนมีเหตุผลอยู่เบื้องหลัง (背后 = เบื้องหลัง)
Behind every choice there is a reason.
เถ้าแก่หลี่ 李老板:
看清原因,才能减少错误的判断。
อ่านว่า ค่านชิง เหยวียนอิน ไฉ เหนิง เจี่ยนสร่าว ชั่วอู้ เตอะ พ่านตว้าน
มองเหตุผลให้ชัด จึงจะลดการตัดสินที่ผิดพลาดได้ (看清 = มองให้ชัด, 判断 = การตัดสิน)
Only by seeing the reasons clearly can we reduce mistaken judgments.
สามเดือนต่อมา ลูกค้าของอาชุนแทบไม่กลับมา เพราะรู้สึกว่าถูกเร่งให้ซื้อ ส่วนลูกค้าของอาชิวกลับมาซื้อซ้ำและพาเพื่อนมาด้วย
เคล็ดวิชา: มองความต้องการ เหตุผล และอารมณ์方法
(Fāngfǎ / อ่านว่า: ฟางฝ่า / หมายถึง: วิธี)
เถ้าแก่หลี่บอกว่าความเข้าใจคนมีสามชั้น: ความต้องการ เหตุผลของการเลือก และอารมณ์ที่อยู่ข้างใน และความเข้าใจนี้ต้องใช้เพื่อสร้างความไว้วางใจและคุณค่า ไม่ใช่เพื่อหลอกล่อ
เถ้าแก่หลี่ 李老板:
情绪会影响判断,但不应该替你做决定。
อ่านว่า ฉิงซวี่ ฮุ่ย อิ่งเสี่ยง พ่านตว้าน ต้าน ปู้ อิงไก ที่ หนี่ จั้ว เจวี๋ยติ้ง
อารมณ์มีผลต่อการตัดสิน แต่ไม่ควรตัดสินใจแทนเรา (影响 = ส่งผลต่อ, 替 = แทน)
Emotions affect judgment, but they should not make decisions for you.
เถ้าแก่หลี่ 李老板:
真正的信任,来自长期一致的行动。
อ่านว่า เจรินเจริ้ง เตอะ ซิ่นเริ่น ไหลจื้อ ฉรางชี อี๋จรื้อ เตอะ สิงต้ง
ความไว้วางใจที่แท้ มาจากการกระทำที่สอดคล้องกันในระยะยาว (一致 = สอดคล้อง)
Real trust comes from consistent action over the long term.
เถ้าแก่หลี่ 李老板:
你能解决的问题越重要,你创造的价值就越大。
อ่านว่า หนี่ เหนิง เจี่ยเจวี๋ย เตอะ เวิ่นถี เยวี่ย จร้งย่าว หนี่ ชรว่างจ้าว เตอะ เจี้ยจรื๋อ จิ้ว เยวี่ย ต้า
ปัญหาที่เจ้าแก้ได้ยิ่งสำคัญ คุณค่าที่เจ้าสร้างก็ยิ่งมาก (越……越…… = ยิ่ง…ยิ่ง…)
The more important the problems you can solve, the greater the value you create.
เสี่ยวหลิน 小林:
原来做生意不是讨好别人。
อ่านว่า เหยวียนไหล จั้ว เซริงอิ่ ปู๋ ซรื่อ ถ่าวห่าว เปี๋ยเหริน
ที่แท้การทำการค้าไม่ใช่การเอาใจคนอื่น
So doing business isn’t about pleasing people.
เถ้าแก่หลี่ 李老板:
成功往往来自长期创造价值,而不是短期讨好别人。
อ่านว่า เฉริงกง หว่างหว่าง ไหลจื้อ ฉรางชี ชรว่างจ้าว เจี้ยจรื๋อ เอ๋อร์ ปู๋ ซรื่อ ตว่านชี ถ่าวห่าว เปี๋ยเหริน
ความสำเร็จมักมาจากการสร้างคุณค่าระยะยาว ไม่ใช่การเอาใจคนระยะสั้น (讨好 = เอาใจ ประจบ)
Success usually comes from creating value over the long term, not from pleasing people in the short term.
คำที่ระวังใช้ผิด易错词
(Yìcuòcí / อ่านว่า: อี้ชั่วฉือ / หมายถึง: คำที่ระวังใช้ผิด)
เถ้าแก่หลี่ย้ำสองประโยคที่ต้องจำ
看懂人性,不是为了操控别人。
อ่านว่า ค่านต่ง เหรินซิ่ง ปู๋ ซรื่อ เว่ยเลอะ ชาวค่ง เปี๋ยเหริน
อ่านคนออก ไม่ใช่เพื่อควบคุมคนอื่น (操控 = ควบคุม ชักใย)
Understanding human nature is not for manipulating others.
理解别人,不等于操控别人。
อ่านว่า หลี่เจี่ย เปี๋ยเหริน ปู้เติ่งอวี๋ ชาวค่ง เปี๋ยเหริน
เข้าใจคนอื่น ไม่ได้แปลว่าควบคุมคนอื่น (不等于 = ไม่ได้แปลว่า)
Understanding others is not the same as manipulating them.
人性 (rénxìng) คือธรรมชาติของคน ส่วน 人情 (rénqíng) คือน้ำใจหรือบุญคุณระหว่างคน เช่น 欠人情 = ติดหนี้บุญคุณ
欲望 (yùwàng) คือความอยากที่แรง มักใช้กับความต้องการทางวัตถุ ส่วน 愿望 (yuànwàng) คือความปรารถนาหรือความหวัง ใช้ในทางดี
操控 (cāokòng) คือชักใยคนให้ทำตามโดยไม่รู้ตัว มีความหมายด้านลบ ส่วน 控制 (kòngzhì) คือควบคุมทั่วไป เช่น 控制情绪
ฉากที่ 2: การบ้านจากเถ้าแก่第二幕
(Dì èr mù / อ่านว่า: ตี้ เอ้อร์ มู่ / หมายถึง: ฉากที่สอง)
ก่อนเสี่ยวหลินกลับ เถ้าแก่หลี่ให้การบ้านข้อแรกของเส้นทาง
เถ้าแก่หลี่ 李老板:
明天观察三个顾客,想一想他们真正需要什么。
อ่านว่า หมิงเทียน กวานฉรา ซาน เก่อ กู้เค่อ เสี่ยง อิ เสี่ยง ทาเมิ่น เจรินเจริ้ง ซวีย่าว เสรินเมอะ
พรุ่งนี้สังเกตลูกค้าสามคน ลองคิดว่าพวกเขาต้องการอะไรจริง ๆ (观察 = สังเกต)
Tomorrow, observe three customers and think about what they really need.
เสี่ยวหลิน 小林:
我先问,再推荐。
อ่านว่า หว่อ เซียน เวิ่น ไจ้ ทุยเจี้ยน
ผมจะถามก่อน แล้วค่อยแนะนำ (推荐 = แนะนำ)
I’ll ask first, then recommend.
เถ้าแก่หลี่ 李老板:
懂人,是为了帮人,也是为了不被骗。
อ่านว่า ต่ง เหริน ซรื่อ เว่ยเลอะ ปาง เหริน เหย่ ซรื่อ เว่ยเลอะ ปู๋ เป้ย เพี่ยน
เข้าใจคน ก็เพื่อช่วยคน และเพื่อไม่ถูกหลอกด้วย (骗 = หลอก)
Understanding people is for helping them, and for not being fooled.
มุมเรื่องเงิน: การเข้าใจความต้องการของลูกค้าช่วยให้แนะนำสินค้าได้ตรงกว่า และสร้างลูกค้าประจำ แต่การใช้ความเข้าใจนี้กดดันหรือหลอกให้ซื้อ เป็นการทำลายความไว้วางใจ และไม่ใช่สิ่งที่บทนี้สอน
แบบฝึกหัด练习
(Liànxí / อ่านว่า: เลี่ยนสี / หมายถึง: แบบฝึกหัด)
ข้อ 1: แปลเป็นภาษาจีน: «ทุกการเลือก ล้วนมีเหตุผลอยู่เบื้องหลัง»
กดดูเฉลย
每一个选择,背后都有原因。
อ่านว่า เหม่ย อี๋ เกอะ เสวี่ยนเจ๋อ เป้ยโฮ่ว โตว โหย่ว เหยวียนอิน
ทุกการเลือก ล้วนมีเหตุผลอยู่เบื้องหลัง
Behind every choice there is a reason.
ข้อ 2: เลือก 欲望 หรือ 愿望: 我的___是开一家自己的店。
กดดูเฉลย
我的愿望是开一家自己的店。
อ่านว่า หว่อ เตอะ เยวี่ยนว่าง ซรื่อ ไค อี้ เจีย จื้อจี่ เตอะ เตี้ยน
ความปรารถนาของผมคือเปิดร้านของตัวเอง
My wish is to open a shop of my own.
ข้อ 3: ถามลูกค้าแบบอาชิว: «ชานี้จะดื่มเองหรือจะให้คนอื่น»
กดดูเฉลย
这茶是自己喝,还是送人?
อ่านว่า เจร้อ ฉรา ซรื่อ จื้อจี่ เฮอ ไหซรึ ซ่ง เหริน
ชานี้จะดื่มเองหรือจะให้คนอื่น
Is this tea for yourself or a gift?
ข้อ 4: เติมคำโบราณให้ครบ: 天下熙熙,皆为利来;天下壤壤,皆为利___。
กดดูเฉลย
天下熙熙,皆为利来;天下壤壤,皆为利往。
อ่านว่า เทียนเซี่ย ซีซี เจีย เว่ย ลี่ ไหล เทียนเซี่ย หร่างหร่าง เจีย เว่ย ลี่ หว่าง
ผู้คนทั่วหล้าคึกคักมาเพราะประโยชน์ ผู้คนทั่วหล้าวุ่นวายไปเพราะประโยชน์
All under heaven bustle and come for profit; all under heaven jostle and go for profit.
ลำดับขีดและลองเขียนบนจอ汉字练习
(Hànzì liànxí / อ่านว่า: ฮ่านจื้อ เลี่ยนสี / หมายถึง: ลำดับขีดและลองเขียนบนจอ)
เลือกอักษรจากคำสำคัญของบทนี้ กดดูขีด แล้วลองเขียนตามลำดับ อักษรเดี่ยวไม่มีปุ่มเสียง
人
อ่านว่า เหริน
อักษรจากคำสำคัญในบทนี้ — อยู่ในคำ 人性 — ธรรมชาติและแรงขับของมนุษย์
Character 人 in 人性 — human nature
性
อ่านว่า ซิ่ง
อักษรจากคำสำคัญในบทนี้ — อยู่ในคำ 人性 — ธรรมชาติและแรงขับของมนุษย์
Character 性 in 人性 — human nature
欲
อ่านว่า อวี้
อักษรจากคำสำคัญในบทนี้ — อยู่ในคำ 欲望 — ความปรารถนา
Character 欲 in 欲望 — desire
望
อ่านว่า ว่าง
อักษรจากคำสำคัญในบทนี้ — อยู่ในคำ 欲望 — ความปรารถนา
Character 望 in 欲望 — desire
选
อ่านว่า เสวี่ยน
อักษรจากคำสำคัญในบทนี้ — อยู่ในคำ 选择 — การเลือก
Character 选 in 选择 — choice
บัตรคำช่วยจำ记忆卡
(Jìyìkǎ / อ่านว่า: จี้อี้ข่า / หมายถึง: บัตรคำช่วยจำ)
เลือกชุดคำศัพท์หรือชุดประโยค ตอบในใจก่อน แล้วค่อยกดดูเฉลยทีละใบ
บัตรชุดนี้ใช้ทบทวนภายในบทเรียน และอ้างอิงเฉพาะคำกับประโยคที่เรียนในบทนี้
สรุปจำง่าย — เคล็ดลับข้อที่ 1小结
(Xiǎojié / อ่านว่า: เสี่ยวเจี๋ย / หมายถึง: สรุปสั้น ๆ)
- 人性 เข้าใจคนเพื่อมองเหตุผลเบื้องหลังพฤติกรรม — 人性不是成功的捷径,而是理解行为的起点
- ทุกการเลือกมีเหตุผล — 每一个选择,背后都有原因
- อารมณ์มีผลแต่อย่าให้ตัดสินแทน · ความไว้วางใจมาจากการกระทำที่สอดคล้อง
- ความเข้าใจคนใช้เพื่อร่วมมือ — 理解别人,不等于操控别人
- ระวัง 人性 / 人情, 欲望 / 愿望, 操控 / 控制
- คำโบราณ: 天下熙熙,皆为利来;天下壤壤,皆为利往
- คำเถ้าแก่: 懂人,是为了帮人,也是为了不被骗。
บทถัดไปสำหรับสมาชิก VIP เถ้าแก่หลี่จะสอนเสี่ยวหลินให้เปลี่ยนความเข้าใจนี้เป็นระบบคิด: เลือกทิศทาง ตั้งเป้าหมาย ลงมือ รับข้อมูลย้อนกลับ และปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง
จำไว้: แนวคิดที่ดีเพิ่มโอกาสให้เราตัดสินใจและลงมือทำได้ดีขึ้น แต่ไม่ใช่คำรับประกันรายได้ ความสำเร็จ หรือผลลัพธ์ทางการเงิน

