รู้ลำดับวัน เข้าใจธรรมเนียม และใช้คำจีนได้ตรงบริบท
ตรุษจีนไม่ได้มีเพียงคำว่า 恭喜发财 หรือการให้อั่งเปา บทนี้พาไล่ตั้งแต่ช่วงเตรียมบ้าน คืนรวมญาติ วันขึ้นปีใหม่ ไปจนถึงเทศกาลโคมไฟ พร้อมคำศัพท์หลัก พินอิน คำอ่านไทย และตัวอย่างที่นำไปใช้ได้จริง
คำศัพท์ที่ควรรู้ก่อนเรียน 预备词汇
(yùbèi cíhuì / อวี้เป้ย ฉือฮุ่ย / คำศัพท์เตรียมก่อนเรียน)
คำเหล่านี้ช่วยให้อ่านบทเรียนได้ลื่นขึ้น ไม่ได้แทนคำอธิบายในแต่ละหัวข้อ
- 节日 (jiérì / เจี๋ยยรื่อ) เทศกาล วันสำคัญ (festival)
- 家庭 (jiātíng / เจียถิง) ครอบครัว (family, household)
- 团聚 (tuánjù / ถวานจวี้) กลับมาพบกันพร้อมหน้า (to reunite)
- 日期 (rìqī / ยรื่อชี) วันที่ (date)
- 计算 (jìsuàn / จี้ซว่าน) คำนวณ นับ (to calculate)
- 长辈 (zhǎngbèi / จร่างเป้ย) ผู้ใหญ่ในครอบครัว (elders)
- 道谢 (dàoxiè / ต้าวเซี่ย) กล่าวขอบคุณ (to say thanks)
- 正月 (zhēngyuè / เจริงเยวี่ย) เดือนแรกตามปฏิทินจีน (first lunar month)
- 习俗 (xísú / สีสู) ธรรมเนียม (custom)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
汉字练习 (ฝึกเขียนอักษรจีน)
เลือกอักษรสำคัญ 5 ตัวจากบทนี้ ดูลำดับขีด แล้วกดลองเขียนบนจอได้
ฝึกเขียนอักษร 春
春
อ่านว่า ชรุน
ความหมาย: ฤดูใบไม้ผลิ
ตัวอย่างการใช้
春节的日期按照农历计算。
อ่านว่า หนงลี่
แปลไทย: ปฏิทินจีนแบบดั้งเดิม; ปฏิทินเกษตรจีน
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 农
农
อ่านว่า หนง
ความหมาย: แซ่หนง
ตัวอย่างการใช้
元宵节在农历正月十五。
อ่านว่า เหยวียนเซียวเจี๋ย
แปลไทย: เทศกาลโคมไฟ
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 年
年
อ่านว่า เหนียน
ความหมาย: ปี
ตัวอย่างการใช้
初一早上,我们去给爷爷奶奶拜年。
อ่านว่า ไป้เหนียน
แปลไทย: เยี่ยมและอวยพรปีใหม่
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 饭
饭
อ่านว่า ฟ่าน
ความหมาย: ข้าวสุก อาหาร มื้ออาหาร
ตัวอย่างการใช้
全家人回来吃团圆饭。
อ่านว่า ถวานเหยวียนฟ่าน
แปลไทย: มื้ออาหารรวมญาติ
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
ฝึกเขียนอักษร 夕
夕
อ่านว่า ซี
ความหมาย: ยามเย็น; เวลาใกล้ค่ำ
ตัวอย่างการใช้
除夕晚上,我们一起吃团圆饭。
อ่านว่า ฉรูซี
แปลไทย: คืนส่งท้ายปีเก่าตามปฏิทินจีน
กดปุ่ม ขีด เพื่อดูทีละลำดับ แล้วเลือก ลองเขียนบนจอ ได้
节日简介 (ตรุษจีนคือเทศกาลอะไร)
(jiérì jiǎnjiè / เจี๋ยยรื่อ เจี่ยนเจี้ย / ตรุษจีนคือเทศกาลอะไร)
春节 Chūnjié แปลตรงตัวว่า “เทศกาลฤดูใบไม้ผลิ” และเป็นชื่อที่ใช้เรียกปีใหม่ตามปฏิทินจีน จุดเริ่มต้นของปีอยู่ที่วันแรกของเดือนหนึ่งตามปฏิทินจันทรคติจีน จึงเปลี่ยนวันเมื่อเทียบกับปฏิทินสากลในแต่ละปี
แก่นสำคัญของเทศกาลคือการกลับมาพบครอบครัว ระลึกถึงคนรุ่นก่อน ส่งต่อคำอวยพร และเริ่มต้นปีด้วยสิ่งที่เป็นมงคล อย่างไรก็ตาม อาหาร พิธี และระยะเวลาฉลองแตกต่างกันตามภูมิภาค ชุมชน และธรรมเนียมของแต่ละครอบครัว
แยกคำให้ชัด: 元旦 Yuándàn คือวันขึ้นปีใหม่ 1 มกราคม ส่วน 春节 Chūnjié คือเทศกาลปีใหม่ตามปฏิทินจีน
时间顺序 (ลำดับช่วงสำคัญของเทศกาล)
(shíjiān shùnxù / สรือเจียน ซรุ่นซวี่ / ลำดับช่วงสำคัญของเทศกาล)
年前 — ช่วงก่อนปีใหม่
หลายครอบครัวทำความสะอาดบ้าน เตรียมอาหารและของใช้สำหรับเทศกาล ติดกลอนคู่ 春联 และตกแต่งด้วยสีแดงเพื่อสร้างบรรยากาศแห่งการเริ่มต้นใหม่
除夕 — คืนส่งท้ายปีเก่า
สมาชิกครอบครัวมักกลับมารับประทาน 团圆饭 มื้อรวมญาติ บางบ้านอยู่ต้อนรับปีใหม่ร่วมกัน ซึ่งเรียกว่า 守岁
正月初一 — วันแรกของปีใหม่
ผู้คนกล่าวคำอวยพร 拜年 เยี่ยมญาติผู้ใหญ่ และมอบ 红包 ตามธรรมเนียมของครอบครัว คำว่า 正月 ในความหมาย “เดือนแรกของปฏิทินจีน” อ่านว่า zhēngyuè
正月十五 — เทศกาลโคมไฟ
วันที่สิบห้าของเดือนแรกคือ 元宵节 ซึ่งมักถือเป็นช่วงปิดท้ายวงจรการเฉลิมฉลองตรุษจีนตามธรรมเนียม
核心习俗 (ธรรมเนียมและความหมายที่ควรรู้)
(héxīn xísú / เหอซิน สีสู / ธรรมเนียมและความหมายที่ควรรู้)
团圆 — การอยู่พร้อมหน้ากัน
การเดินทางกลับบ้านและรับประทานอาหารร่วมกันสะท้อนความสำคัญของครอบครัว คำว่า 团圆 จึงปรากฏบ่อยมากในบริบทตรุษจีน
红包 กับ 压岁钱
红包 คือซองแดงหรือของขวัญเงินในซองแดง ส่วน 压岁钱 เน้นเงินที่ผู้ใหญ่มอบให้เด็กในช่วงปีใหม่ ความหมายของสองคำจึงใกล้กันแต่ไม่เหมือนกันทุกบริบท
อาหารมงคลแตกต่างตามพื้นที่
บางพื้นที่นิยม 饺子 เกี๊ยวจีน บางครอบครัวรับประทาน 年糕 ขนมเข่งหรือเค้กข้าว และปลามักเชื่อมกับวลี 年年有余 เพราะ 余 “เหลือเฟือ” พ้องเสียงกับ 鱼 “ปลา”
สีแดงและคำมงคล
สีแดงสื่อถึงความเป็นสิริมงคลและความรื่นเริง จึงเห็นได้บนซอง กลอนคู่ โคมไฟ และของตกแต่ง แต่รายละเอียดการใช้ย่อมต่างกันตามชุมชน
泰国华人 (วันจ่าย วันไหว้ และวันเที่ยวในไทย)
(tàiguó huárén / ไท่กั๋ว ฮว๋าเหริน / วันจ่าย วันไหว้ และวันเที่ยวในไทย)
ในชุมชนชาวไทยเชื้อสายจีนมักได้ยินการแบ่งช่วงตรุษจีนเป็น 3 วัน ได้แก่ วันจ่าย สำหรับเตรียมของ วันไหว้ สำหรับประกอบพิธีตามธรรมเนียมครอบครัว และ วันเที่ยว สำหรับเยี่ยมญาติ อวยพร และพักผ่อน
ข้อควรรู้: การแบ่งสามวันนี้เป็นคำอธิบายที่คุ้นเคยในบริบทไทย ไม่ใช่รูปแบบสากลที่ทุกครอบครัวหรือทุกพื้นที่ในจีนต้องปฏิบัติเหมือนกัน ผู้เรียนควรเล่าด้วยถ้อยคำว่า “หลายครอบครัว” แทนการเหมารวมว่า “ทุกคน”
核心词语 (8 คำหลักสำหรับเข้าใจตรุษจีน)
(héxīn cíyǔ / เหอซิน ฉืออวี่ / 8 คำหลักสำหรับเข้าใจตรุษจีน)
春节
อ่านว่า ชรุนเจี๋ย
แปลไทย: เทศกาลตรุษจีน; เทศกาลฤดูใบไม้ผลิ
English: Spring Festival; Chinese New Year
春节是许多家庭团聚的重要节日。
อ่านว่า ชรุนเจี๋ย ซรื่อ สวี่ตัว เจียถิง ถวานจวี้ เตอะ จร้งย่าว เจี๋ยยรื่อ
แปลไทย: ตรุษจีนเป็นเทศกาลสำคัญที่หลายครอบครัวได้อยู่พร้อมหน้ากัน
English: The Spring Festival is an important time for many families to reunite.
农历
อ่านว่า หนงลี่
แปลไทย: ปฏิทินจีนแบบดั้งเดิม; ปฏิทินเกษตรจีน
English: traditional Chinese calendar
春节的日期按照农历计算。
อ่านว่า ชรุนเจี๋ย เตอะ ยรื่อชี อ้านจร้าว หนงลี่ จี้ซว่าน
แปลไทย: วันที่ของเทศกาลตรุษจีนคำนวณตามปฏิทินจีนแบบดั้งเดิม
English: The date of the Spring Festival is calculated according to the traditional Chinese calendar.
除夕
อ่านว่า ฉรูซี
แปลไทย: คืนส่งท้ายปีเก่าตามปฏิทินจีน
English: Chinese New Year’s Eve
除夕晚上,我们一起吃团圆饭。
อ่านว่า ฉรูซี หว่านซรัง หว่อเมิน อี้ฉี่ ชรือ ถวานเหยวียนฟ่าน
แปลไทย: คืนส่งท้ายปีเก่า พวกเรารับประทานมื้อรวมญาติด้วยกัน
English: On Chinese New Year’s Eve, we share a reunion dinner.
团圆饭
อ่านว่า ถวานเหยวียนฟ่าน
แปลไทย: มื้ออาหารรวมญาติ
English: family reunion dinner
全家人回来吃团圆饭。
อ่านว่า เฉวียนเจีย เหริน ฮว๋ยไล ชรือ ถวานเหยวียนฟ่าน
แปลไทย: สมาชิกทั้งครอบครัวกลับมารับประทานมื้อรวมญาติ
English: The whole family returns for the reunion dinner.
拜年
อ่านว่า ไป้เหนียน
แปลไทย: เยี่ยมและอวยพรปีใหม่
English: to pay a New Year visit; to offer New Year greetings
初一早上,我们去给爷爷奶奶拜年。
อ่านว่า ชรูอี จ่าวซรัง หว่อเมิน ชวี่ เก่ย เหยเย ไหน่ไน ไป้เหนียน
แปลไทย: เช้าวันขึ้นหนึ่งค่ำ พวกเราไปอวยพรปีใหม่คุณปู่คุณย่า
English: On the first morning of the New Year, we visit our grandparents to offer greetings.
红包
อ่านว่า หงปาว
แปลไทย: ซองแดง; อั่งเปา
English: red envelope
孩子收到红包后向长辈道谢。
อ่านว่า ไหจึ โซรวต้าว หงปาว โฮ่ว เซี่ยง จร่างเป้ย ต้าวเซี่ย
แปลไทย: หลังจากเด็กได้รับอั่งเปา ก็กล่าวขอบคุณผู้ใหญ่
English: After receiving a red envelope, the child thanks the elder.
春联
อ่านว่า ชรุนเหลียน
แปลไทย: กลอนคู่มงคลสำหรับเทศกาลตรุษจีน
English: Spring Festival couplets
爸爸把新的春联贴在门旁。
อ่านว่า ป้าปะ ป่า ซิน เต่อ ชรุนเหลียน เทีย ไจ้ เหมิน ผาง
แปลไทย: พ่อติดกลอนคู่ตรุษจีนชุดใหม่ไว้ข้างประตู
English: Dad puts the new Spring Festival couplets beside the door.
元宵节
อ่านว่า เหยวียนเซียวเจี๋ย
แปลไทย: เทศกาลโคมไฟ
English: Lantern Festival
元宵节在农历正月十五。
อ่านว่า เหยวียนเซียวเจี๋ย ไจ้ หนงลี่ เจริงเยวี่ย สรืออู่
แปลไทย: เทศกาลโคมไฟตรงกับวันที่สิบห้าของเดือนแรกตามปฏิทินจีน
English: The Lantern Festival falls on the fifteenth day of the first lunar month.
延伸阅读 (เลือกอ่านต่อให้ตรงเป้าหมาย)
(yánshēn yuèdú / เหยียนเซริน เยวี่ยตู๋ / เลือกอ่านต่อให้ตรงเป้าหมาย)
- ต้องการเลือกคำอวยพรให้เหมาะกับวันปีใหม่สากลหรือตรุษจีน: สวัสดีปีใหม่ภาษาจีน: แยก 元旦 กับ 春节
- ต้องการคลังคำศัพท์ตรุษจีนแบบละเอียด: คำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับเทศกาลตรุษจีน 春节
เป้าหมายของบทนี้: เข้าใจภาพรวมวัฒนธรรมและลำดับช่วงเทศกาล ส่วนคำอวยพรจำนวนมากและคลังศัพท์แยกไว้ในบทเฉพาะเพื่อไม่ให้ข้อมูลซ้ำซ้อน
易错词 (คำที่ระวังใช้ผิด)
(yìcuòcí / อี้ชั่วฉือ / คำที่มักใช้ผิด)
ความเข้าใจที่ควรระวัง: อย่าจำ 春节 กับ 农历 เป็นคำเดียวกันหรือใช้แทนกันโดยไม่ดูบริบท
รูปที่ควรใช้: 春节 ใช้เมื่อสื่อว่า “เทศกาลตรุษจีน; เทศกาลฤดูใบไม้ผลิ” ส่วน 农历 ใช้เมื่อสื่อว่า “ปฏิทินจีนแบบดั้งเดิม; ปฏิทินเกษตรจีน”
เหตุผล: คำทั้งสองอยู่ในหัวข้อเดียวกัน แต่ความหมายและหน้าที่ในประโยคต่างกัน จึงควรเลือกตามสิ่งที่ต้องการสื่อจริง
春节是许多家庭团聚的重要节日。
อ่านว่า ชรุนเจี๋ย ซรื่อ สวี่ตัว เจียถิง ถวานจวี้ เตอะ จร้งย่าว เจี๋ยยรื่อ
ตรุษจีนเป็นเทศกาลสำคัญที่หลายครอบครัวได้อยู่พร้อมหน้ากัน (春节 = เทศกาลตรุษจีน; เทศกาลฤดูใบไม้ผลิ)
English: The Spring Festival is an important time for many families to reunite.
练习 (แบบฝึกหัด)
(liànxí / เลี่ยนสี / แบบฝึกหัด)
ลองตอบด้วยตัวเองก่อน แล้วเปิดดูแนวคำตอบทีละข้อเพื่อตรวจทั้งอักษรจีน พินอิน คำอ่านไทย ความหมายไทย และภาษาอังกฤษ
ข้อ 1: เขียนภาษาจีนให้ตรงกับความหมาย “ตรุษจีนเป็นเทศกาลสำคัญที่หลายครอบครัวได้อยู่พร้อมหน้ากัน” แล้วอ่านออกเสียงตามพินอิน
กดดูแนวคำตอบ
春节是许多家庭团聚的重要节日。
อ่านว่า ชรุนเจี๋ย ซรื่อ สวี่ตัว เจียถิง ถวานจวี้ เตอะ จร้งย่าว เจี๋ยยรื่อ
ตรุษจีนเป็นเทศกาลสำคัญที่หลายครอบครัวได้อยู่พร้อมหน้ากัน (春节 = เทศกาลตรุษจีน; เทศกาลฤดูใบไม้ผลิ)
English: The Spring Festival is an important time for many families to reunite.
เหตุผล: คำตอบนี้ยึดคำหรือประโยคที่อธิบายไว้ในบทเรียน และรักษาความหมายตามบริบทเดิม
ข้อ 2: เขียนภาษาจีนให้ตรงกับความหมาย “วันที่ของเทศกาลตรุษจีนคำนวณตามปฏิทินจีนแบบดั้งเดิม” แล้วอ่านออกเสียงตามพินอิน
กดดูแนวคำตอบ
春节的日期按照农历计算。
อ่านว่า ชรุนเจี๋ย เตอะ ยรื่อชี อ้านจร้าว หนงลี่ จี้ซว่าน
วันที่ของเทศกาลตรุษจีนคำนวณตามปฏิทินจีนแบบดั้งเดิม (春节 = เทศกาลตรุษจีน; เทศกาลฤดูใบไม้ผลิ)
English: The date of the Spring Festival is calculated according to the traditional Chinese calendar.
เหตุผล: คำตอบนี้ยึดคำหรือประโยคที่อธิบายไว้ในบทเรียน และรักษาความหมายตามบริบทเดิม
ข้อ 3: เขียนภาษาจีนให้ตรงกับความหมาย “คืนส่งท้ายปีเก่า พวกเรารับประทานมื้อรวมญาติด้วยกัน” แล้วอ่านออกเสียงตามพินอิน
กดดูแนวคำตอบ
除夕晚上,我们一起吃团圆饭。
อ่านว่า ฉรูซี หว่านซรัง หว่อเมิน อี้ฉี่ ชรือ ถวานเหยวียนฟ่าน
คืนส่งท้ายปีเก่า พวกเรารับประทานมื้อรวมญาติด้วยกัน (除夕 = คืนส่งท้ายปีเก่าตามปฏิทินจีน)
English: On Chinese New Year’s Eve, we share a reunion dinner.
เหตุผล: คำตอบนี้ยึดคำหรือประโยคที่อธิบายไว้ในบทเรียน และรักษาความหมายตามบริบทเดิม
小结 สรุปจำง่าย
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)
- 春节 (chūnjié / ชรุนเจี๋ย / เทศกาลตรุษจีน) ชื่อเทศกาลปีใหม่ตามปฏิทินจีน
- 农历 (nónglì / หนงลี่ / ปฏิทินจีนแบบดั้งเดิม) ใช้บอกว่าวันเทศกาลนับตามปฏิทินนี้
- 除夕 (chúxī / ฉรูซี / คืนส่งท้ายปีเก่าจีน) คืนก่อนวันขึ้นปีใหม่จีน
- 团圆饭 (tuányuánfàn / ถวานเหยวียนฟ่าน / มื้ออาหารรวมญาติ) กินคืนส่งท้ายปี ทั้งครอบครัวกลับมาพร้อมหน้า
- 拜年 (bàinián / ไป้เหนียน / เยี่ยมและอวยพรปีใหม่) ใช้กับการไปหาผู้ใหญ่ช่วงปีใหม่
- 红包 (hóngbāo / หงเปา / ซองแดง อั่งเปา) ได้รับแล้วควรกล่าวขอบคุณผู้ใหญ่
- 春联 (chūnlián / ชรุนเหลียน / กลอนคู่ตรุษจีน) ติดไว้ข้างประตูช่วงก่อนปีใหม่
- 元宵节 (yuánxiāojié / เหยวียนเซียวเจี๋ย / เทศกาลโคมไฟ) วันที่สิบห้าเดือนแรก ปิดท้ายช่วงตรุษจีน
- 元旦 (Yuándàn / เหยวียนต้าน / วันขึ้นปีใหม่สากล) หนึ่งมกราคม ไม่ใช่ตรุษจีน
แยกให้ออก: 元旦 คือปีใหม่สากล · 春节 คือปีใหม่จีน · 红包 คือซองแดงทั่วไป ส่วน 压岁钱 เน้นเงินที่ผู้ใหญ่ให้เด็ก

