หลังบทพื้นฐานเรื่องทิศทาง บทนี้พิจารณาส่วนเสริมสองรูปที่แปลไทยคล้ายกันว่า “ขึ้นมา” แต่จุดเน้นต่างกัน แล้วขยายไปสู่การเริ่มเกิด การเคลื่อนเข้ามาใกล้ และการตอบหรือเรียกชื่อออกมาได้
คำอ่านไทยเป็นเสียงประมาณสำหรับเริ่มอ่าน ควรใช้พินอินเป็นหลัก พยางค์ lai แบบไม่มีวรรณยุกต์ออกเสียงเบา รูปเสียงเต็มคือ lái
课前词汇 (คำศัพท์จำเป็นก่อนเรียน)
- 起来 (qǐlai / ฉี่ไหล) ลุกขึ้นหรือเริ่มขึ้น (rise; begin)
- 上来 (shànglai / ซ่างไหล) ขึ้นมา (come up)
- 方向 (fāngxiàng / ฟางเซี่ยง) ทิศทาง (direction)
- 位置 (wèizhi / เว่ยจรือ) ตำแหน่ง (position)
ระดับการเข้าถึงบทเรียน
ระดับการเข้าถึงบทเรียน Public อ่านได้โดยไม่เข้าสู่ระบบ
起来 (ลุกหรือยกขึ้นโดยไม่ระบุปลายทาง)
ดูความหมายการเคลื่อนจากต่ำขึ้นสูง
เปิดดู: ดูความหมายการเคลื่อนจากต่ำขึ้นสูง
起来
พินอิน: qǐlai
คำอ่านไทย: ฉี่ไล
คำแปลไทย: ขึ้นมา; เริ่มขึ้น
รูปนี้บอกการเคลื่อนจากต่ำขึ้นสูง การบินขึ้น หรือการเปลี่ยนท่าของร่างกาย ตัวรูปไม่ได้บอกว่าไปถึงสถานที่ใด กรรมอาจเป็นสิ่งของหรือส่วนของร่างกาย และบางประโยคไม่ต้องระบุกรรม
飞起来了。
พินอิน: Fēi qǐlai le.
คำอ่านไทย: เฟย ฉี่ไล เลอะ
คำแปลไทย: บินขึ้นแล้ว
坐起来。
พินอิน: Zuò qǐlai.
คำอ่านไทย: จั้ว ฉี่ไล
คำแปลไทย: ลุกขึ้นนั่ง
站起身来。
พินอิน: Zhàn qǐ shēn lai.
คำอ่านไทย: จร้าน ฉี่ เซริน ไล
คำแปลไทย: ลุกขึ้นยืน
端起碗来。
พินอิน: Duān qǐ wǎn lai.
คำอ่านไทย: ตวน ฉี่ หว่าน ไล
คำแปลไทย: ยกชามขึ้นมา
ตัวอย่างการบินบอกเพียงว่าบินขึ้น ส่วนตัวอย่างนั่งหมายถึงลุกจากท่านอนหรือเอนขึ้นมานั่ง การยืนกับการยกชามให้ดูว่าสิ่งใดเปลี่ยนตำแหน่งสูงขึ้น
他从床上坐起来了。
พินอิน: Tā cóng chuáng shàng zuò qǐlai le.
คำอ่านไทย: ทา ฉง ฉรวง ซร่าง จั้ว ฉี่ไล เลอะ
คำแปลไทย: เขาลุกขึ้นนั่งบนเตียงแล้ว
鸟飞起来了。
พินอิน: Niǎo fēi qǐlai le.
คำอ่านไทย: เหนี่ยว เฟย ฉี่ไล เลอะ
คำแปลไทย: นกบินขึ้นแล้ว
他端起碗来喝汤。
พินอิน: Tā duān qǐ wǎn lai hē tāng.
คำอ่านไทย: ทา ตวน ฉี่ หว่าน ไล เฮอ ทัง
คำแปลไทย: เขายกชามขึ้นมาซดน้ำแกง
开始义 (起来 ในความหมายเริ่มเกิดขึ้น)
ใช้ 起来 เมื่อการกระทำหรือสภาวะเริ่มขึ้น
เปิดดู: ใช้ 起来 เมื่อการกระทำหรือสภาวะเริ่มขึ้น
รูปเดียวกันนี้ใช้บอกการเริ่มเกิดของการกระทำหรือสภาวะได้ โดยไม่ใช่การเคลื่อนขึ้นจริง เช่น เริ่มหัวเราะ หน้าแดง หรือเริ่มดูโทรทัศน์
大家都笑起来。
พินอิน: Dàjiā dōu xiào qǐlai.
คำอ่านไทย: ต้าเจีย โตว เซี่ยว ฉี่ไล
คำแปลไทย: ทุกคนเริ่มหัวเราะขึ้นมา
脸红了起来。
พินอิน: Liǎn hóng le qǐlai.
คำอ่านไทย: เหลี่ยน หง เลอะ ฉี่ไล
คำแปลไทย: ใบหน้าเริ่มแดงขึ้นมา
看起电视来。
พินอิน: Kàn qǐ diànshì lai.
คำอ่านไทย: ค่าน ฉี่ เตี้ยนซรื่อ ไล
คำแปลไทย: เริ่มดูโทรทัศน์
孩子突然哭起来了。
พินอิน: Háizi tūrán kū qǐlai le.
คำอ่านไทย: ไหจึ ทูหราน คู ฉี่ไล เลอะ
คำแปลไทย: จู่ ๆ เด็กก็เริ่มร้องไห้
大家笑起来了。
พินอิน: Dàjiā xiào qǐlai le.
คำอ่านไทย: ต้าเจีย เซี่ยว ฉี่ไล เลอะ
คำแปลไทย: ทุกคนเริ่มหัวเราะแล้ว
他拿起书来看。
พินอิน: Tā ná qǐ shū lai kàn.
คำอ่านไทย: ทา หนา ฉี่ ซรู ไล ค่าน
คำแปลไทย: เขาหยิบหนังสือขึ้นมาอ่าน
她的脸红了起来。
พินอิน: Tā de liǎn hóng le qǐlai.
คำอ่านไทย: ทา เต่อ เหลี่ยน หง เลอะ ฉี่ไล
คำแปลไทย: ใบหน้าของเธอเริ่มแดงขึ้นมา
他看起电视来了。
พินอิน: Tā kàn qǐ diànshì lai le.
คำอ่านไทย: ทา ค่าน ฉี่ เตี้ยนซรื่อ ไล เลอะ
คำแปลไทย: เขาเริ่มดูโทรทัศน์แล้ว
รูปที่ใช้ประเมินว่า “ดูเหมือน” เป็นความหมายเฉพาะของวลี จึงต้องแยกจากการเริ่มดูโทรทัศน์:
看起来
พินอิน: kàn qǐlai
คำอ่านไทย: ค่าน ฉี่ไล
คำแปลไทย: ดูเหมือน; ดูท่าทางว่า
看起来,他很累。
พินอิน: Kàn qǐlai, tā hěn lèi.
คำอ่านไทย: ค่าน ฉี่ไล ทา เหิ่น เล่ย
คำแปลไทย: ดูท่าทางแล้ว เขาเหนื่อยมาก
上来 (ขึ้นมาถึงตำแหน่งหรือเข้ามาใกล้)
แยกปลายทางและจุดอ้างอิงของ 上来
เปิดดู: แยกปลายทางและจุดอ้างอิงของ 上来
上来
พินอิน: shànglai
คำอ่านไทย: ซ่างไล
คำแปลไทย: ขึ้นมา; เคลื่อนเข้ามาถึงจุดอ้างอิง
เมื่อใช้ตามทิศทางจริง รูปนี้สัมพันธ์กับตำแหน่งที่เคลื่อนขึ้นมาถึง เช่น ชั้นบนหรือเวที สถานที่วางคั่นระหว่างสองส่วนได้ และละไว้ได้เมื่อเข้าใจกัน
跑上楼来。
พินอิน: Pǎo shàng lóu lai.
คำอ่านไทย: เผ่า ซร่าง โหลว ไล
คำแปลไทย: วิ่งขึ้นชั้นบนมา
走上台来。
พินอิน: Zǒu shàng tái lai.
คำอ่านไทย: โจ่ว ซร่าง ไถ ไล
คำแปลไทย: เดินขึ้นเวทีมา
爬上来了。
พินอิน: Pá shànglai le.
คำอ่านไทย: ผา ซ่างไล เลอะ
คำแปลไทย: ปีนขึ้นมาแล้ว
请上来坐。
พินอิน: Qǐng shànglai zuò.
คำอ่านไทย: ฉิ่ง ซ่างไล จั้ว
คำแปลไทย: กรุณาขึ้นมานั่ง
他跑上楼来了。
พินอิน: Tā pǎo shàng lóu lai le.
คำอ่านไทย: ทา เผ่า ซร่าง โหลว ไล เลอะ
คำแปลไทย: เขาวิ่งขึ้นชั้นบนมาแล้ว
客人已经上来了。
พินอิน: Kèrén yǐjīng shànglai le.
คำอ่านไทย: เค่อเหริน อี่จิง ซ่างไล เลอะ
คำแปลไทย: แขกขึ้นมาแล้ว
他站起来了。
พินอิน: Tā zhàn qǐlai le.
คำอ่านไทย: ทา จร้าน ฉี่ไล เลอะ
คำแปลไทย: เขาลุกขึ้นยืนแล้ว
他从楼下走上来了。
พินอิน: Tā cóng lóu xià zǒu shànglai le.
คำอ่านไทย: ทา ฉง โหลว เซี่ย โจ่ว ซ่างไล เลอะ
คำแปลไทย: เขาเดินขึ้นมาจากชั้นล่างแล้ว
สองตัวอย่างสุดท้ายเปรียบเทียบการลุกขึ้นยืนกับการเดินขึ้นมาจากชั้นล่าง รูปแรกเน้นการลุก รูปหลังเน้นเส้นทางเข้ามาถึงจุดอ้างอิง
รูปนี้ยังใช้กับการเคลื่อนจากไกลเข้ามาใกล้ได้ โดยไม่จำเป็นต้องสูงขึ้น:
他们追上来了。
พินอิน: Tāmen zhuī shànglai le.
คำอ่านไทย: ทาเมิ่น จรุย ซ่างไล เลอะ
คำแปลไทย: พวกเขาไล่ตามเข้ามาแล้ว
敌人包围上来了。
พินอิน: Dírén bāowéi shànglai le.
คำอ่านไทย: ตี๋เหริน เปาเหวย ซ่างไล เลอะ
คำแปลไทย: ศัตรูโอบล้อมเข้ามาแล้ว
引申用法 (ความหมายขยายที่ใช้บ่อย)
ตอบได้ เรียกชื่อได้ และบอกออกมาได้
เปิดดู: ตอบได้ เรียกชื่อได้ และบอกออกมาได้
กับกริยาบางกลุ่มเกี่ยวกับภาษา ส่วนเสริมนี้บอกว่าตอบ พูด หรือเรียกออกมาได้ และมักพบรูปปฏิเสธความสามารถ ให้จำเป็นวลีตามกริยา ไม่ใช้แทนการนึกขึ้นได้ทุกกรณี
全答上来了。
พินอิน: Quán dá shànglai le.
คำอ่านไทย: เฉวียน ต๋า ซ่างไล เลอะ
คำแปลไทย: ตอบได้ครบทั้งหมดแล้ว
我叫不上来他的名字了。
พินอิน: Wǒ jiào bu shànglai tā de míngzi le.
คำอ่านไทย: หว่อ เจี้ยว ปุ ซ่างไล ทา เต่อ หมิงจึ เลอะ
คำแปลไทย: ฉันนึกชื่อเขาแล้วเรียกออกมาไม่ได้แล้ว
ประโยคตอบทั้งหมดเน้นว่าตอบออกมาได้ครบ ตัวรูปไม่ได้รับรองความถูกต้องของทุกคำตอบโดยไม่ดูบริบท ประโยคชื่อคนเน้นว่าขณะนั้นนึกชื่อแล้วเรียกออกมาไม่ได้
这个问题我答不上来。
พินอิน: Zhège wèntí wǒ dá bu shànglai.
คำอ่านไทย: เจร้อเกอะ เวิ่นถี หว่อ ต๋า ปุ ซ่างไล
คำแปลไทย: คำถามนี้ฉันตอบไม่ได้
我也说不上来原因。
พินอิน: Wǒ yě shuō bu shànglai yuányīn.
คำอ่านไทย: หว่อ เหย่ ซรัว ปุ่ ซ่างไล หยวนอิน
คำแปลไทย: ฉันก็บอกสาเหตุไม่ถูก
我想起来了,他姓王。
พินอิน: Wǒ xiǎng qǐlai le, tā xìng Wáng.
คำอ่านไทย: หว่อ เสี่ยง ฉี่ไล เลอะ ทา ซิ่ง หวัง
คำแปลไทย: ฉันนึกขึ้นได้แล้ว เขาแซ่หวัง
การบอกว่าเริ่มเกิดทั่วไปมักใช้รูปในหัวข้อ 2 แต่บางวลีของรูปขึ้นมาถึงก็ใช้บอกการพัฒนาของสภาวะได้เช่นกัน จึงไม่ควรเหมารวมว่ารูปหนึ่งไม่มีความหมายขยายเกี่ยวกับสภาวะเลย ควรจำความหมายและคำที่ใช้ร่วมกันเป็นกรณี
词语与例句 (คำศัพท์และวลีพร้อมตัวอย่าง)
ฝึกใช้คำสำคัญในประโยคใหม่
เปิดดู: ฝึกใช้คำสำคัญในประโยคใหม่
คำที่ 1
起来
พินอิน: qǐlai
คำอ่านไทย: ฉี่ไล
คำแปลไทย: ขึ้นมา; เริ่มขึ้น
ตัวอย่างการใช้
请站起来。
พินอิน: Qǐng zhàn qǐlai.
คำอ่านไทย: ฉิ่ง จร้าน ฉี่ไล
คำแปลไทย: กรุณาลุกขึ้นยืน
เมื่อบอกทิศทางเน้นการยกหรือลุกขึ้น ไม่ระบุปลายทางด้วยตัวเอง
คำที่ 2
上来
พินอิน: shànglai
คำอ่านไทย: ซ่างไล
คำแปลไทย: ขึ้นมา; เคลื่อนเข้ามาถึงจุดอ้างอิง
ตัวอย่างการใช้
他从楼下走上来了。
พินอิน: Tā cóng lóu xià zǒu shànglai le.
คำอ่านไทย: ทา ฉง โหลว เซี่ย โจ่ว ซ่างไล เลอะ
คำแปลไทย: เขาเดินขึ้นมาจากชั้นล่างแล้ว
เมื่อบอกทิศทางจริงเน้นขึ้นมาหาผู้พูดหรือจุดอ้างอิง
คำที่ 3
趋向补语
พินอิน: qūxiàng bǔyǔ
คำอ่านไทย: ชวีเซี่ยง ปู่อวี่
คำแปลไทย: ส่วนเสริมบอกทิศทาง
ตัวอย่างการใช้
我们正在学习趋向补语。
พินอิน: Wǒmen zhèngzài xuéxí qūxiàng bǔyǔ.
คำอ่านไทย: หว่อเมิน เจริ้งไจ้ เสวี๋ยสี ชวีเซี่ยง ปู่อวี่
คำแปลไทย: พวกเรากำลังเรียนส่วนเสริมบอกทิศทาง
ส่วนเสริมเหล่านี้มีทั้งความหมายทิศทางและความหมายขยาย
คำที่ 4
坐起来
พินอิน: zuò qǐlai
คำอ่านไทย: จั้ว ฉี่ไล
คำแปลไทย: ลุกขึ้นนั่ง
ตัวอย่างการใช้
他从床上坐起来了。
พินอิน: Tā cóng chuáng shàng zuò qǐlai le.
คำอ่านไทย: ทา ฉง ฉรวง ซร่าง จั้ว ฉี่ไล เลอะ
คำแปลไทย: เขาลุกขึ้นนั่งบนเตียงแล้ว
เปลี่ยนจากท่านอนหรือเอนเป็นท่านั่ง
คำที่ 5
飞起来
พินอิน: fēi qǐlai
คำอ่านไทย: เฟย ฉี่ไล
คำแปลไทย: บินขึ้น
ตัวอย่างการใช้
鸟飞起来了。
พินอิน: Niǎo fēi qǐlai le.
คำอ่านไทย: เหนี่ยว เฟย ฉี่ไล เลอะ
คำแปลไทย: นกบินขึ้นแล้ว
บอกว่าลอยตัวบินขึ้น ไม่ได้บอกว่าจะไปถึงที่ใด
คำที่ 6
站起身来
พินอิน: zhàn qǐ shēn lai
คำอ่านไทย: จร้าน ฉี่ เซริน ไล
คำแปลไทย: ลุกขึ้นยืน
ตัวอย่างการใช้
他站起身来,走出了房间。
พินอิน: Tā zhàn qǐ shēn lai, zǒu chū le fángjiān.
คำอ่านไทย: ทา จร้าน ฉี่ เซริน ไล โจ่ว ชู เลอะ ฝางเจียน
คำแปลไทย: เขาลุกขึ้นยืนแล้วเดินออกจากห้อง
มักใช้บรรยายการลุกของร่างกาย วางคำว่าร่างกายคั่นระหว่างสองส่วน
คำที่ 7
身
พินอิน: shēn
คำอ่านไทย: เซริน
คำแปลไทย: ร่างกาย; ตัว
ตัวอย่างการใช้
站起身来。
พินอิน: Zhàn qǐ shēn lai.
คำอ่านไทย: จร้าน ฉี่ เซริน ไล
คำแปลไทย: ลุกขึ้นยืน
ในวลีลุกขึ้นยืน ภาษาไทยไม่จำเป็นต้องแปลคำนี้แยก
คำที่ 8
端起碗来
พินอิน: duān qǐ wǎn lai
คำอ่านไทย: ตวน ฉี่ หว่าน ไล
คำแปลไทย: ยกชามขึ้นมา
ตัวอย่างการใช้
他端起碗来喝汤。
พินอิน: Tā duān qǐ wǎn lai hē tāng.
คำอ่านไทย: ทา ตวน ฉี่ หว่าน ไล เฮอ ทัง
คำแปลไทย: เขายกชามขึ้นมาซดน้ำแกง
เน้นถือประคองภาชนะขึ้น
คำที่ 9
看起电视来
พินอิน: kàn qǐ diànshì lai
คำอ่านไทย: ค่าน ฉี่ เตี้ยนซรื่อ ไล
คำแปลไทย: เริ่มดูโทรทัศน์
ตัวอย่างการใช้
他看起电视来了。
พินอิน: Tā kàn qǐ diànshì lai le.
คำอ่านไทย: ทา ค่าน ฉี่ เตี้ยนซรื่อ ไล เลอะ
คำแปลไทย: เขาเริ่มดูโทรทัศน์แล้ว
เป็นตัวอย่างที่กรรมอยู่ระหว่างส่วนเสริมสองส่วน
คำที่ 10
突然
พินอิน: tūrán
คำอ่านไทย: ทูหราน
คำแปลไทย: ทันใดนั้น; จู่ ๆ
ตัวอย่างการใช้
天突然下雨了。
พินอิน: Tiān tūrán xià yǔ le.
คำอ่านไทย: เทียน ทูหราน เซี่ย อวี่ เลอะ
คำแปลไทย: จู่ ๆ ฝนก็ตก
เน้นความกะทันหัน ไม่จำเป็นต้องแปลว่าทันทีหลังเหตุการณ์อื่น
คำที่ 11
客人
พินอิน: kèrén
คำอ่านไทย: เค่อเหริน
คำแปลไทย: แขก
ตัวอย่างการใช้
客人在客厅等你。
พินอิน: Kèrén zài kètīng děng nǐ.
คำอ่านไทย: เค่อเหริน ไจ้ เค่อทิง เติ่ง หนี่
คำแปลไทย: แขกรอคุณอยู่ในห้องรับแขก
ใช้กับผู้มาเยี่ยมหรือผู้ที่ได้รับการต้อนรับ
คำที่ 12
想起
พินอิน: xiǎng qǐ
คำอ่านไทย: เสี่ยง ฉี่
คำแปลไทย: นึกขึ้นได้
ตัวอย่างการใช้
我想起他的名字了。
พินอิน: Wǒ xiǎng qǐ tā de míngzi le.
คำอ่านไทย: หว่อ เสี่ยง ฉี่ ทา เต่อ หมิงจึ เลอะ
คำแปลไทย: ฉันนึกชื่อเขาออกแล้ว
ในตัวอย่างมีชื่อเป็นกรรมตามหลัง
คำที่ 13
想起来
พินอิน: xiǎng qǐlai
คำอ่านไทย: เสี่ยง ฉี่ไล
คำแปลไทย: นึกขึ้นได้
ตัวอย่างการใช้
我想起来了,他姓王。
พินอิน: Wǒ xiǎng qǐlai le, tā xìng Wáng.
คำอ่านไทย: หว่อ เสี่ยง ฉี่ไล เลอะ ทา ซิ่ง หวัง
คำแปลไทย: ฉันนึกขึ้นได้แล้ว เขาแซ่หวัง
เน้นความทรงจำที่กลับมา
คำที่ 14
说不上来
พินอิน: shuō bu shànglai
คำอ่านไทย: ซรัว ปุ่ ซ่างไล
คำแปลไทย: บอกไม่ถูก; อธิบายออกมาไม่ได้
ตัวอย่างการใช้
我也说不上来原因。
พินอิน: Wǒ yě shuō bu shànglai yuányīn.
คำอ่านไทย: หว่อ เหย่ ซรัว ปุ่ ซ่างไล หยวนอิน
คำแปลไทย: ฉันก็บอกสาเหตุไม่ถูก
ใช้กับสิ่งที่รู้สึกหรือรู้บางส่วนแต่ถ่ายทอดออกมาไม่ได้
คำที่ 15
答不上来
พินอิน: dá bu shànglai
คำอ่านไทย: ต๋า ปุ ซ่างไล
คำแปลไทย: ตอบไม่ได้
ตัวอย่างการใช้
这个问题我答不上来。
พินอิน: Zhège wèntí wǒ dá bu shànglai.
คำอ่านไทย: เจร้อเกอะ เวิ่นถี หว่อ ต๋า ปุ ซ่างไล
คำแปลไทย: คำถามนี้ฉันตอบไม่ได้
เป็นรูปแสดงความไม่สามารถตอบออกมาได้
คำที่ 16
看起来
พินอิน: kàn qǐlai
คำอ่านไทย: ค่าน ฉี่ไล
คำแปลไทย: ดูเหมือน; ดูท่าทางว่า
ตัวอย่างการใช้
看起来,他很累。
พินอิน: Kàn qǐlai, tā hěn lèi.
คำอ่านไทย: ค่าน ฉี่ไล ทา เหิ่น เล่ย
คำแปลไทย: ดูท่าทางแล้ว เขาเหนื่อยมาก
เป็นการประเมิน ไม่ได้แปลว่าเริ่มดูในทุกบริบท
คำที่ 17
追上来
พินอิน: zhuī shànglai
คำอ่านไทย: จรุย ซ่างไล
คำแปลไทย: ไล่ตามเข้ามา
ตัวอย่างการใช้
他们追上来了。
พินอิน: Tāmen zhuī shànglai le.
คำอ่านไทย: ทาเมิ่น จรุย ซ่างไล เลอะ
คำแปลไทย: พวกเขาไล่ตามเข้ามาแล้ว
เน้นการเคลื่อนเข้าหาจุดอ้างอิง ไม่จำเป็นต้องมีการขึ้นสูง
คำที่ 18
包围
พินอิน: bāowéi
คำอ่านไทย: เปาเหวย
คำแปลไทย: โอบล้อม; ล้อมรอบ
ตัวอย่างการใช้
敌人包围上来了。
พินอิน: Dírén bāowéi shànglai le.
คำอ่านไทย: ตี๋เหริน เปาเหวย ซ่างไล เลอะ
คำแปลไทย: ศัตรูโอบล้อมเข้ามาแล้ว
ตัวอย่างเป็นภาษาเล่าเรื่องเกี่ยวกับความขัดแย้ง
คำที่ 19
叫不上来
พินอิน: jiào bu shànglai
คำอ่านไทย: เจี้ยว ปุ ซ่างไล
คำแปลไทย: นึกแล้วเรียกออกมาไม่ได้
ตัวอย่างการใช้
我叫不上来他的名字了。
พินอิน: Wǒ jiào bu shànglai tā de míngzi le.
คำอ่านไทย: หว่อ เจี้ยว ปุ ซ่างไล ทา เต่อ หมิงจึ เลอะ
คำแปลไทย: ฉันนึกชื่อเขาแล้วเรียกออกมาไม่ได้แล้ว
เมื่อใช้กับชื่อคน หมายถึงไม่สามารถนึกชื่อมาเรียกได้ในขณะนั้น
练习 (แบบฝึกทบทวน)
ลองตอบจากหน้าที่และบริบท แล้วเปิดดูคำตอบที่อยู่ติดกับแต่ละข้อ
ข้อ 1: ต้องการสื่อว่า “เริ่มหัวเราะขึ้นมา” ควรใช้ 笑起来 หรือ 笑上来?
เปิดดู: คำตอบข้อ 1
ใช้ 笑起来 เพราะ 起来 ทำหน้าที่บอกว่าการกระทำเริ่มเกิดขึ้น
ข้อ 2: 上来 เพิ่มข้อมูลสำคัญอะไรที่ 起来 ไม่จำเป็นต้องมี?
เปิดดู: คำตอบข้อ 2
上来 เน้นการเคลื่อนขึ้นมาถึงตำแหน่งหรือเข้าหาจุดอ้างอิง
ข้อ 3: ในประโยคที่บอกเพียงว่ายกของขึ้นโดยไม่ระบุปลายทาง ควรเริ่มจากรูปใด?
เปิดดู: คำตอบข้อ 3
เริ่มจาก 起来 แล้วตรวจบริบทว่าหมายถึงยกขึ้นหรือเริ่มเกิดสภาวะ
背一背 (ท่องแล้วพูด)
bèi yí bèi / เป้ย อี๋ เป้ย / ท่องสั้น ๆ แล้วนำไปพูดจริง
ตัวละครหลักคือ หลี่หมิง 李明 (Lǐ Míng) อ่านเรื่องสั้นทีละประโยค แล้วปิดกล่องลองเล่าด้วยคำของตัวเอง
เปิดอ่าน: เรื่องสั้น 6 ประโยค
李明在楼下等同事。
อ่านว่า: หลี่ หมิง ไจ้ โหลว เซี่ย เติ่ง ถงซรื่อ
หลี่หมิงรอเพื่อนร่วมงานอยู่ชั้นล่าง
Li Ming waits for his colleague downstairs.
同事从楼梯上走上来。
อ่านว่า: ถงซรื่อ ฉง โหลวที ซร่าง โจ่ว ซร่างไล
เพื่อนร่วมงานเดินขึ้นบันไดมาหา
His colleague walks up the stairs toward him.
李明看见他,马上站起来。
อ่านว่า: หลี่ หมิง ค่านเจี้ยน ทา หม่าซร่าง จร้าน ฉี่ไล
หลี่หมิงเห็นเขาแล้วลุกขึ้นยืนทันที
Li Ming sees him and immediately stands up.
同事把一份文件拿上来。
อ่านว่า: ถงซรื่อ ป่า อี๋ เฟิ่น เหวินเจี้ยน หนา ซร่างไล
เพื่อนร่วมงานนำเอกสารหนึ่งชุดขึ้นมา
The colleague brings up a set of documents.
他们坐下来讨论,慢慢聊了起来。
อ่านว่า: ทาเมิ่น จั้ว เซี่ยไล ถ่าวลุ่น ม่านม่าน เหลียว เลอะ ฉี่ไล
พวกเขานั่งลงหารือแล้วค่อย ๆ เริ่มคุยกัน
They sit down to discuss and gradually start chatting.
讨论结束后,两个人一起走上楼。
อ่านว่า: ถ่าวลุ่น เจี๋ยซรู่ โฮ่ว เหลี่ยง เกอะ เหริน อี้ฉี่ โจ่ว ซร่าง โหลว
หลังหารือเสร็จ ทั้งสองคนเดินขึ้นชั้นบนด้วยกัน
After the discussion, the two walk upstairs together.
เปลี่ยนหนึ่งจุด แล้วพูดใหม่
- 走上来 → 跑上来: 从楼梯走上来。→ 从楼梯跑上来。
- 文件 → 咖啡: 把文件拿上来。→ 把咖啡拿上来。
- 聊起来 → 笑起来: 慢慢聊起来。→ 慢慢笑起来。
เล่าใหม่ด้วยคำของตัวเอง
- ใช้ 起来 บอกการลุกหรือเริ่มทำ
- ใช้ 上来 บอกการเคลื่อนขึ้นมาหาผู้พูด
- เล่าเส้นทางจากชั้นล่างขึ้นชั้นบน
小结 สรุปจำง่าย
(xiǎojié / เสี่ยวเจี๋ย / สรุปสั้น)
- 坐起来 (zuò qǐlai / จั้ว ฉี่ไล / ลุกขึ้นนั่ง) 起来 บอกการขึ้นสูง ไม่บอกปลายทาง
- 站起身来 (zhàn qǐ shēn lai / จร้าน ฉี่ เซริน ไล / ลุกขึ้นยืน) กรรมวางคั่นระหว่าง 起 กับ 来
- 笑起来 (xiào qǐlai / เซี่ยว ฉี่ไล / เริ่มหัวเราะ) 起来 บอกการกระทำที่เริ่มเกิด
- 看起来 (kàn qǐlai / ค่าน ฉี่ไล / ดูเหมือน) ใช้ประเมิน ไม่ได้แปลว่าเริ่มดู
- 走上来 (zǒu shànglai / โจ่ว ซร่างไล / เดินขึ้นมา) 上来 บอกการขึ้นมาถึงจุดอ้างอิง
- 追上来 (zhuī shànglai / จรุย ซร่างไล / ไล่ตามเข้ามา) 上来 บอกการเข้ามาใกล้ ไม่ต้องสูงขึ้น
- 答不上来 (dá bu shànglai / ต๋า ปุ ซร่างไล / ตอบไม่ได้) กริยาทางภาษา + 不上来 = พูดออกมาไม่ได้
- 说不上来 (shuō bu shànglai / ซรัว ปุ่ ซร่างไล / บอกไม่ถูก) รู้สึกอยู่แต่อธิบายออกมาไม่ได้
- 叫不上来 (jiào bu shànglai / เจี้ยว ปุ ซร่างไล / นึกชื่อเรียกไม่ออก) ใช้กับชื่อคนหรือชื่อสิ่งของ
แยกให้ออก: ไม่ระบุปลายทางหรือเริ่มเกิดใช้ 起来 · ขึ้นมาถึงหรือเข้ามาหาจุดอ้างอิงใช้ 上来 · มีกรรมให้วางกลาง เช่น 看起电视来
继续学习 (บทเรียนที่ควรเรียนต่อ)
เปิดฝึกเขียนอักษรจีน
ฝึกเขียนอักษรจีน 汉字练习
起
qǐ · อ่านว่า: ฉี่ · ขึ้นมา; เริ่ม
คำจากบทนี้ 起来
จำนวนขีด: 10 ขีด
โครงสร้าง: โครงล้อมซ้ายล่าง ด้านในเป็น 己 (jǐ / จี่ / ตนเอง) ด้านนอกเป็น 走 (zǒu / โจ่ว / เดิน)
补
bǔ · อ่านว่า: ปู่ · เติม; เสริม
คำจากบทนี้ 补语
จำนวนขีด: 7 ขีด
โครงสร้าง: โครงซ้ายขวา ด้านซ้ายเป็นหมวดเสื้อผ้า 衤 (yī / อี / หมวดเสื้อผ้า) ด้านขวาเป็น 卜 (bǔ / ปู่ / ทำนาย)
趋
qū · อ่านว่า ชวี · มุ่งไป / แนวโน้ม
คำจากบทนี้ 趋向
จำนวนขีด: 12 ขีด
โครงสร้าง: แบบล้อมล่างซ้าย — 走(zǒu / โจ่ว / เดิน) (เดิน) อยู่ซ้ายและลากขีดยาวรองด้านล่าง ส่วนขวาบนเป็นขีดหักกับขีดนอนสามขีด
ลองทำ คัดอักษรแต่ละตัวลงกระดาษ 3 ครั้ง แล้วปิดกล่อง เขียนคำจากบทเรียนให้ครบจากความจำ เปิดกล่องอีกครั้งเพื่อตรวจตัวอักษรและจำนวนขีด

