สนุกกับภาษาจีนพูดได้   Click to listen highlighted text! สนุกกับภาษาจีนพูดได้
Mar 172011
 

 

養由基,是春秋時楚國的名將,也是我國古代著名的射箭能手。《左傳》和《史記》都載有他的一些故事。例如:
有一次,晉厲公攻伐鄭國。楚共王出兵援鄭,和晉軍相遇於鄢陵(即所謂的“鄢陵之戰”。鄢陵,今屬河南省)。戰鬥中,晉將魏錡射傷了楚共王的眼睛。楚共王恨之入骨,就約養由基兩枝箭,要他代為報仇。結果,養由基只用了一枝箭就把魏錡射死,而把另一支箭還給楚共王復命。
在楚共王時,還有一個善射的人,名叫潘黨,能每箭射中箭靶的靶紅心。養由基對他說:“這還不算本事,要能在百步之外射中楊柳葉子,才算差不多了。”潘黨不 服,當即選定楊柳樹上的三片葉子,並標明號數,叫養由基退到百步之外,順序射去。養由基連射三箭,果然,第一箭中一號葉心,第二箭中二號葉心,第三箭中四 號葉心,非常準確。
《史記》說:“楚有養由基者,善射者也,去柳葉百步而射之,百發而百中”。
形容射箭技術的高明,因此叫做“百發百中”,也稱“百步穿楊”。王琚的《射經》說:“其的(箭靶)始於一丈,百發百中,寸而加之(一寸一寸地增加距離),至於百步,亦百發百中,乃為術成。”
“百發百中”這句成語,今天常用來形容神槍手的射擊技術,還可以用來比喻料事必中和謀事必成。

 

นาน มาแล้ว แคว้นฉู่มีนักแม่นธนูคนหนึ่งชื่อหยั่งโหยวจี มาในปีหนึ่งแคว้นฉู่เปิดศึกกับแคว้นจิ้น หยั่งโหยวจีก็ได้ติดตามและเข้าร่วมกรำศึกกับเจ้าผู้ครองแคว้นฉู่ด้วย ต่อมาอ๋องฉู่ถูกแม่ทัพใหญ่ของแคว้นจิ้นยิงบาดเจ็บกลางสนามรบ ระหว่างนั้นอ๋องฉู่ได้มอบลูกธนูสองดอกให้หยั่งโหยวจีเพื่อให้เขานำไปยิงแม่ทัพใหญ่ของแคว้นจิ้น หยั่งโหยวจีน้าวธนูยิงออกไปครั้งเดียวก็สามารถปลิดชีพชีวิตแม่ทัพใหญ่ผู้ นั้นได้

หยั่งโหยวจีมีฝีไม้ลายมือในการยิงธนูที่สูงส่งไม่ธรรมดา เมื่อเขายืนอยู่ในที่ซึ่งไกลออกไปกว่าร้อยก้าวแล้วยิงใบหลิวที่มีความกว้าง ยาวไม่เท่าไรนักยิงเมื่อใดก็ถูกเมื่อนั้น ยิงร้อยครั้งก็ถูกทั้งร้อยครั้ง ด้วย เหตุนี้ หยั่งโหยวจีจึงมีชื่อเสียงโด่งดังมากในแคว้นฉู่ นักยิงธนูเป็นจำนวนมากต่างพากันมาขอฝึกยิงธนูกับเขา ครั้งหนึ่ง เขาได้แสดงการยิงธนูอีก และก็มีคนเป็นจำนวนมากมาชมการแสดงอันยอดเยี่ยมของเขา เขาน้าวธนูออก ใครชี้ทางไหนก็ยิงไปทางนั้น โดยไม่มีลูกธนูดอกใดที่ยิงไปโดยเปล่าประโยชน์ ผู้ชมที่อยู่รอบๆต่างก็ยกย่องชมเชยว่าเขาทำได้ดี

ในขณะที่เขากำลังคึกคะนองและรู้สึกปราบปลื้มยินดีอยู่นั้น ก็แว่วยินเสียงคนพูดขึ้นว่า “ยังต้องสอนเขาอีก”

หยั่งโหยวจีเก็บธนูและตรงไปหาคนผู้นั้น ปรากฏว่าเป็นชายชราผู้หนึ่ง เขาจึงถามออกไปด้วยน้ำเสียงตำหนิว่า
“หรือท่านเห็นว่าผีมือการยิงธนูของข้ายังไม่สูงส่งพอ? ยังต้องสั่งสอนข้าอีกอย่างนั้นรึ?”

ชายชราพูดกับเขาอย่างเนิบๆว่า
“ความสามารถในการยิงธนูของท่านสูงส่งจริง ข้าไม่มีความสามารถที่จะสอนท่านว่าควรจะยิงธนูอย่างไรดอก ข้าเพียงแต่อยากเตือนสติท่านว่า เมื่อท่านยิงธนูไปนานๆ ร่างกายก็ย่อมจะรู้สึกอ่อนล้า เมื่อใดที่ท่ายรู้สึกว่าเรี่ยวแรงไม่พอ และยิงธนูออกไปได้ไม่ตรงเป้าแม้เพียงดอกเดียวก็จะส่งผลกระทบต่อชื่อเสียงของ ท่านที่ร่ำลือว่ายิงร้อยครั้งถูกทั้งร้อยครั้งได้ ที่เป็นเช่นนี้มิใช่เพราะการทุ่มเททุกสิ่งทุกอย่างไปเพื่อผลงานเฉพาะหน้า หรอกหรือ?”

แรกๆ หยั่งโหยวจีอาจจะถือตัวและไม่พอใจอยู่บ้าง แต่เมื่อได้ฟังคำชี้แนะของชายชราแล้วก็รู้ว่าชายชรากำลังสั่งสอนเขาอยู่ จริงๆ จึงรู้สึกซาบซึ้งในพระคุณของชายชราผู้นั้นเป็นอันมาก

*** ชาว บ้านได้ผูกสำนวนขึ้นมาจากนิทานเรื่องนี้ว่า “ยิงร้อยครั้งถูกทั้งร้อยครั้ง” โดยครึ่งตอนแรกของนิทานเรื่องนี้ได้ใช้พรรณนาถึงฝีมือในการยิงธนูที่สูงส่ง ไร้ผู้เทียมทาน ขณะเดียวกันก็เป็นสำนวนเปรียบเทียบถึงการคาดการณ์เรื่องราวบางอย่างได้อย่าง แม่นยำ

ศัพท์ที่น่าสนใจ

  • 百發百中 [Bǎifābǎizhòng] ยิงร้อยครั้งถูกร้อยครา
  • 養由基 [yǎngyóujī]  ชื่อหยั่งโหยวจี
  • 楚國 [chǔguó] แคว้นฉู่
  • 晉國 [jìnguó] แคว้นจิ้น
  • 春秋 [chūnqiū] ยุคชุนชิว (春秋時)
  • 名將 [míngjiàng] มีชื่อเสียง, นักรบที่มีชื่อเสียง
  • 我國 [wǒguó] ประเทศของเรา
  • 古代 [gǔdài] สมัยโบราณ
  • 著名 [zhùmíng] มีชื่อเสียง
  • 射箭 [shèjiàn] ยิงธนู
  • 能手 [néngshǒu] ชำนาญ
  • 左傳 [zuǒzhuàn] จั่วจ้วนเป็นบันทึกประวัติศาสตร์จีนสมัยชุนชิวจ้านกว๋อ
  • 史記 [shǐjì] เป็นบันทึกประวัติศาสตร์ที่เขียนโดย 司馬遷[Sīmǎqiān]
  • 載 [zài] บันทึกไว้
  • 一些 [yīxiē] ้เล็กน้อย, บ้าง
  • 故事 [gùshi] นิทาน
  • 例如 [lìrú] ตัวอย่าง
  • 一次 [yīcì] ครั้งหนึ่ง
  • 鄭國 [zhèngguó] แคว้นเจิ้ง
  • 攻 [gōng] โจมตี
  • 出兵 [chūbīng] ยกทัพ เคลื่อนกำลัง
  • 援 [yuán] ช่วยเหลือ, สนับสนุน
  • 楚共王 [chǔgòngwáng] อ๋องฉู่
  • 魏錡 [wèiqí]  เว่ยฉี เป็นแม่ทัพใหญ่ของแคว้นจิ้น
  • 相遇 [xiāngyù] พบกับ
  • 鄢陵 [YānLíng] ชื่อเมืองเอียนหลิง  – Area code: 0374, Postcode: 461200 (河南省).
  • 所謂 [suǒwèi] ที่เรียกว่า
  • 河南省 [HéNánShěng] มณฑลเหอหนาน – Area code: 09820, Postcode: 811500 (青海省).
  • 戰鬥 [zhàndòu] การรบ
  • 眼睛 [yǎnjing] ตา
  • 入骨 [rùgǔ] เข้ากระดูก
  • 報仇 [bàochóu] แก้แค้น
  • 復命 [fù mìng] รายงานการปฏิบัติภารกิจสำเร็จลุล่วง
  • 靶 [bǎ] เป้า
  • 潘黨 [pāndǎng]  ชื่อคน
  • 結果 [jiéguǒ] ผลลัพธ์
  • 本事 [běnshì] ความสามารถ
  • 楊柳 [yángliǔ] ต้นหลิว, ต้นหยาง, willow
  • 葉子 [yèzi] ใบไม้
  • 差不多 [chàbuduō] เกือบจะ, ใกล้, พอๆกัน
  • 當即 [dāngjí] ทันที
  • 標明 [biāomíng] เครื่องหมาย, แสดงถึง
  • 順序 [shùnxù] ตามลำดับ
  • 連射 [liánshè] ยิงอย่างต่อเนื่อง
  • 果然 [guǒrán] อย่างแท้จริง, ตามคาด
  • 第一 [dìyī] ครั้งที่1
  • 第二 [dì’èr] ครั้งที่2
  • 第三 [dìsān] ครั้งที่3
  • 非常 [fēicháng] อย่างยิ่ง, ไม่ธรรมดา
  • 準確 [zhǔnquè] ถูกต้อง, แม่นยำ
  • 形容 [xíngróng] สภาพลักษณะ
  • 技術 [jìshù] เทคนิค, ทักษะ
  • 高明 [gāomíng] สุกใส,โชติช่วง,ฉลาดมาก,หลักแหลมมาก
  • 因此 [yīncǐ] ด้วยเหตุนี้
  • 叫做 [jiàozuò] ถูกเรียกว่า
  • 百發百中 [bǎifābǎizhòng] ยิงถูกเป้าทุกครั้งครา
  • 百步穿楊 [bǎibùchuānyáng] ยิงแม่นเหมือนจับวาง
  • 增加 [zēngjiā] เพิ่ม
  • 距離 [jùlí] ห่างจาก
  • 至於 [zhìyú] สำหรับ
  • 成語 [chéngyǔ] สำนวน
  • 今天 [jīntiān] วันนี้
  • 常用 [chángyòng] ใช้เป็นประจำ
  • 神槍手 [shénqiānshǒu] มือยิงขั้นเทพ
  • 射擊 [shèjī] ยิง
  • 可以 [kěyǐ] ได้
  • 比喻 [bǐyù] อุปมาอุปไมย
  • 中和 [zhōnghé] ทำให้เป็นกลาง
  • 謀事 [móushì] หางานทำ, วางแผน

อ้างอิงคำแปลจาก : http://www.thaigoodview.com/node/70304?page=0%2C1

 Leave a Reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(required)

(required)

Click to listen highlighted text!